Na nową Komisję musieliśmy czekać osiem miesięcy od wyborów do Parlamentu Europejskiego, prawie pięć miesięcy od ponownego wyboru Barroso i dwa i pół miesiąca od chwili, gdy ukazała się oficjalna lista kandydatów. Wszystko przez długie i szczegółowe procedury: najpierw państwa członkowskie przedstawiły swoich kandydatów, następnie desygnowani komisarze odpowiadali na pisemne pytania posłów, później odbyły się przesłuchania przed komisjami Parlamentu. Rozstrzygający akt politycznego spektaklu rozegrał się dziewiątego lutego w Strasburgu, gdzie Parlament Europejski przypieczętował wybór nowej władzy wykonawczej Unii.  

 

 

• 27 kandydatów (licząc obydwie kandydatki z Bułgarii)

• 1 rezygnacja

• 5-letnia kadencja Komisji Europejskiej

• 81 godzin przesłuchań, w sumie około 1.750 zadanych pytań

 

 

• Około 2.000 artykułów prasowych w całej Europie

• 300 artykułów o samej Bułgarii

• 36 komunikatów prasowych opublikowanych przez PE

• 19 artykułów na pierwszej stronie Parlamentu (ten jest 20)

• 165 wydanych akredytacji telewizyjnych (83 ekipy), 22 akredytacji dla agencji fotograficznych

 

 

• Pytania pisemne: 27 odpowiedzi na każde pytanie musiało zostać przetłumaczone na 22 języki - powstało około 3.300 stron tłumaczeń

• 2 przesłuchania jednocześnie w 22 wersjach językowych - po raz pierwszy w Parlamencie  

• Około 60 osób dziennie zajmowało się filmowaniem przesłuchań (reżyserowie, operatorzy, producenci)

Ministrowie spraw zagranicznych Unii Europejskiej anulowali oficjalnie tymczasowe porozumienie w sprawie przekazywania informacji bankowych obywateli UE do USA za pośrednictwem sieci SWIFT. Posłowie odrzucili kontrowersyjną umowę przejściową na sesji plenarnej jedenastego lutego, twierdząc, że nie zapewnia ona wystarczającej gwarancji praw podstawowych i ochrony danych obywateli Unii.

 

SWIFT odpowiada za 80 procent światowych przelewów elektronicznych w 208 krajach. Po atakach z jedenastego września Stany Zjednoczone zażądały od SWIFT udostępnienia danych transakcji bankowych dla potrzeb programu walki z terroryzmem Departamentu Skarbu USA. Program śledzi finansowanie działalności terrorystycznej.

 

W roku 2009 firma SWIFT stworzyła w Szwajcarii centrum przechowywania danych swoich europejskich klientów. Wcześniej dane przechowywane były również na serwerze w USA. Przeniesienie danych wymagało negocjacji nowego porozumienia między Komisją i Radą, z jednej a Stanami Zjednoczonymi z drugiej strony.

 

Decyzję o odrzuceniu porozumienia tymczasowego posłowie argumentują faktem, iż dane bankowe powinny być gromadzone wyłącznie do walki z terroryzmem i że nowe przepisy powinny zagwarantować równowagę między środkami bezpieczeństwa a ochroną wolności obywatelskich. Deputowani zwracają uwagę, że Parlament Europejski nie został zaangażowany w negocjacje z władzami amerykańskimi. Rządy 27 krajów UE reprezentowane w Radzie nie poinformowały nawet Parlamentu, iż takie negocjacje się toczą. Posłowie ostro skrytykowali również fakt, że Rada podpisały tymczasowe porozumienie tuż przed wejściem w życie Traktatu z Lizbony.

 

Rezolucja Parlamentu Europejskiego odrzucająca porozumienia wzywa Komisję i Radę do rozpoczęcia prac nad długoterminową umową ze Stanami Zjednoczonymi, która będzie zgodna z traktatem lizbońskim i teraz już wiążącą Kartą Praw Podstawowych, co wymaga zgody Parlamentu Europejskiego na tego rodzaju międzynarodowe negocjacje.

 

 

"Parlamentarna większość podziela przekonanie, że właściwa równowaga między bezpieczeństwem a ochroną wolności obywatelskich i praw podstawowych nie została osiągnięta w tekście przedstawione nam przez Radę," powiedział Jerzy Buzek po głosowaniu na posiedzeniu plenarnym.

 

Sprawozdawca Jeanine Hennis-Plasschaert, holenderska posłanka z grupy Liberałów i Demokratów  ALDE powiedziała, iż: "przepisy dotyczące przekazywania oraz przechowywania danych przewidziane w umowie przejściowej nie były proporcjonalne do poziomu bezpieczeństwa, jakie rzekomo miałyby zapewnić. Opowiadam się za silną Unią Europejską, która jest w stanie działać ramię w ramię, jak prawdziwy odpowiednik Stanów Zjednoczonych. Wymiana i wykorzystanie danych do celów walki z terroryzmem będą nadal konieczne. Obywatele Europy muszą jednak mieć zaufanie zarówno do poziomu bezpieczeństwa jak i do sposobu przekazywania danych. Rada nie okazała się wystarczająco silna, aby ten cel osiągnąć".

 

Według informacji z gabinetu unijnej komisarz spraw wewnętrznych Cecilii Malmström wkrótce zostanie przedstawiony mandat negocjacyjny dla nowego porozumienia SWIFT.

Pierwszy etap scislejszej wspólpracy miedzy kilkoma panstwami czlonkowskimi UE zacznie funkcjonowac juz niedlugo. Minelo ponad 10 lat od wprowadzenia do systemu prawnego UE tej procedury, która ma na celu ulatwienie podejmowania decyzji.

Przezwyciezajac lata blokady w Radzie, 14 panstw czlonkowskich podzielajacych podobna koncepcje uzgodnilo rozpoczecie scislejszej wspólpracy obejmujacej postepowanie rozwodowe par „miedzynarodowych”. W srode Parlament dal zielone swiatlo na wykorzystanie tej procedury po raz pierwszy.

Koncepcje scislejszej wspólpracy, czyli porozumienia co najmniej 1/3 panstw czlonkowskich UE (obecnie 9) co do przedlozenia projektu aktu prawnego UE, wprowadzil Traktat z Amsterdamu w 1999 r. Wspólpraca taka nie wplywa na panstwa, które nie biora w niej udzialu, ale nie moze ich dyskryminowac i musi byc gotowa na ich dolaczenie, jesli tego zechca.

Taka wspólpraca moze zostac wprowadzona tylko wtedy, gdy niemozliwe jest osiagniecie porozumienia na temat danego srodka w Radzie Ministrów. Musi byc zgodna z prawem UE i podlega zatwierdzeniu przez Rade i Komisje, a swoja zgode musi wyrazic PE.

W tym jednak konkretnym przypadku wspólpracy miedzypanstwowej – rozwodów – PE wyda tylko swoja opinie, co oznacza, ze nie ma mozliwosci zablokowania ani zmiany wniosków. Parlament wystapil o rozszerzenie wspólnych przepisów dotyczacych stanowienia prawa na scislejsza wspólprace, tak aby mial uprawnienia równe z uprawnieniami ministrów.  

Rozmowy na temat zasad dotyczacych rozwodów par pochodzacych z róznych krajów tkwily w impasie od 2006 r. Glówna propozycja bylo to, aby pary te mogly przeprowadzic rozwód albo w jednym z panstw pochodzenia, albo w ich wspólnym panstwie zamieszkania. Dotychczas sady rodzinne musialy rozstrzygac, które z przepisów wszystkich zaangazowanych panstw czlonkowskich sa wlasciwe w danym przypadku.

Tadeusz Zwiefka reprezentujacy polska chadecje, który byl odpowiedzialny za sprawozdanie w sprawie scislejszej wspólpracy dotyczacej prawa majacego zastosowanie do rozwodów, powiedzial, ze nowe zasady „zagwarantuja, ze te nieodmiennie bolesne wydarzenia zyciowe nie beda jeszcze trudniejsze do zniesienia z powodu  trudnosci w sadzie, który musi rozstrzygac zagadnienia prawa wlasciwego, czego nie sa w stanie latwo zrozumiec nawet prawnicy”.

Nastepujacych 14 panstw czlonkowskich ma zamiar przyjac nowe przepisy: Austria, Belgia, Bulgaria, Francja, Niemcy, Wegry, Wlochy, Lotwa, Luksemburg, Malta (gdzie istnieje prawna separacja, ale nie ma rozwodów), Portugalia, Rumunia, Slowenia i Hiszpania.

Parlament Europejski na mocy Traktatu Lizbońskiego będzie na równi z Radą podejmował decyzje o wszystkich wydatkach UE. Ponadto, Traktat Lizboński upraszcza procedury podejmowania decyzji i sprawia, że wieloletnie ramy finansowe, czyli tak zwana "perspektywa finansowa", stają się dokumentem prawnie wiążącym.

• znika obecny podział na wydatki obowiązkowe i nieobowiązkowe

• Parlament Europejski i Rada wspólnie decydują o całym budżecie UE (wcześniej Rada miała ostatnie słowo w sprawie wydatków obligatoryjnych

• Perspektywa finansowa będzie prawnie wiążąca

• jedno czytanie (w obydwu instytucjach), po którym następują prace komisji pojednawczej, zastępuje dotychczasowe dwa czytania.

Komisja przedstawi projekt budżetu na 2011 r., w kwietniu lub maju. Następnie Rada i Parlament Europejski, który reprezentować będzie komisja budżetowa, rozważą tę propozycję i latem lub wczesną jesienią rozpoczną negocjacje. Ostateczna decyzja o kształcie budżetu zostanie prawdopodobnie podjęta na posiedzeniu pojednawczym w listopadzie i formalnie przyjęta w grudniu.

Europejska Służba Działań Zewnętrznych (ESDZ) zostanie objęta przepisami dotyczącymi budżetu UE. W ten sposób Parlament Europejski otrzyma możliwość wypowiadania się w sprawie wydatków przyszłego korpusu dyplomatycznego UE a obywatele Wspólnoty zyskają gwarancję, że służba ta działa w interesie całej Unii, a nie tylko kilku krajów członkowskich.

 

Trzech posłów biorących udział w negocjacjach nad ESDZ pomogło przyspieszyć realizację wymagań PE dotyczących systemu kontroli parlamentarnej. Włoski członek grupy socjaldemokratów Roberto Gualtieri powiedział: „Doprowadziliśmy do porozumienia, zgodnie z którym nowa służba będzie politycznie odpowiedzialna przed Parlamentem Europejskim - jedyną instytucją UE wybieraną w bezpośrednich wyborach”.

 

Jak zaznaczył podczas posiedzenia Komisji Spraw Zagranicznych w dniu 28 czerwca br. niemiecki chadek Elmar Brok, „PE będzie miał więcej uprawnień budżetowych, więc w tym sensie dostaliśmy trochę więcej, niż się spodziewaliśmy.” Poseł Brok dodał też: „Naszym celem jest stworzenie dobrze działającej służby, która będzie budowała zaufanie”.

 

Budżet operacyjny ESDZ będzie częścią budżetu Komisji Europejskiej i będzie wymagać zatwierdzenia przez PE. Proces administrowania odbywać się będzie zgodnie ze specjalną procedurą udzielania absolutorium przez Parlament.

 

 

Przedstawiając kompromisowe porozumienie, były premier Belgii i poseł do PE Guy Verhofstadt powiedział: „Mamy teraz ambitną, szerszą ESDZ, złożoną z 6000-7000 dyplomatów i urzędników publicznych, opartą na metodzie wspólnotowej. ESDZ w szeregu zagadnień tę metodę chroni, a nawet ją wzmacnia.”

 

Około 60% pracowników ESDZ będzie wywodzić się z Komisji i Rady, reszta zostanie oddelegowana z organów krajowych. Ponadto korpus dyplomatyczny UE będzie kierowany przez wysoką przedstawiciel Catherine Ashton. Baronowa Ashton jest również wiceprzewodniczącą Komisji i będzie współpracować z trzema innymi komisarzami w dziedzinie rozszerzenia, rozwoju i pomocy humanitarnej.

 

PE otrzymał także gwarancję, że część struktury ESDZ będzie poświęcona promowaniu praw człowieka, zarządzaniu kryzysowemu i budowaniu pokoju.