Υφίστανται σημαντικές διαφορές στην νομοθεσία των κρατών μελών σε σχέση με την πώληση πυροτεχνημάτων. Στην Ελλάδα και την Κύπρο έχει ουσιαστικά επιβληθεί μια γενική απαγόρευση πωλήσεων σε καταναλωτές. Επιπλέον, στην Ελλάδα για την μεταφορά και την χρήση των πυροτεχνημάτων απαιτείται ειδική άδεια. Σε άλλες πάλι χώρες, όπως το Βέλγιο, η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, η νομοθεσία είναι λιγότερο περιοριστική.
Προτείνοντας την θέσπιση ελαχίστων κανόνων ασφαλείας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Επιτροπή θεωρεί ότι θα μειωθεί ο αριθμός των ατυχημάτων που συνδέονται με την χρήση πυροτεχνημάτων, τα οποία ανέρχονται περίπου σε 45.000 ετησίως. Στόχος της οδηγίας είναι επίσης να διασφαλίσει την ελεύθερη κυκλοφορία των πυροτεχνικών ειδών στην κοινή αγορά. Να σημειωθεί ότι η αγορά του εξοπλισμού πυροτεχνίας για την ασφάλεια των αυτοκινήτων, τα οποία περιλαμβάνουν τους μηχανισμούς για τους αερόσακους και τις ζώνες ασφαλείας, εκτιμάται στο ύψος των 5,5 δισ. ευρώ και των πυροτεχνημάτων σε 1,4 δις, ευρώ.
Υιοθετώντας την έκθεση του κ. Joel HASSE FERREIRA (ΣΕΚ, PT), οι ευρωβουλευτές εξέφρασαν την συμφωνία τους με το πνεύμα της πρότασης της Επιτροπής. Ενέκριναν, ωστόσο, κάποιες τροπολογίες. Μεταξύ άλλων, τόνισαν ότι οι εισαγωγείς πυροτεχνημάτων θα πρέπει να υπόκεινται στις ίδιες υποχρεώσεις με τις οποίες είναι αντιμέτωποι οι κατασκευαστές, δεδομένου ότι η μεγάλη πλειοψηφία των πυροτεχνημάτων που πωλούνται στην Ευρώπη εισάγονται από το εξωτερικό (κατά 96% από την Κίνα).
Οι ευρωβουλευτές αποφάσισαν επίσης να συμπεριλάβουν την στάθμη θορύβου μεταξύ των κριτηρίων ταξινόμησης των πυροτεχνημάτων. Τα άλλα κριτήρια είναι το είδος χρήσης τους, ο σκοπός και το επίπεδο του κινδύνου που ενέχουν.
Βάσει της πρότασης της Επιτροπής, τέσσερεις θα είναι οι κατηγορίες πυροτεχνημάτων:
-
Κατηγορία 1: πυροτεχνήματα που ενέχουν πολύ χαμηλό κίνδυνο και τα οποία προορίζονται για χρήση σε περιορισμένους χώρους, συμπεριλαμβανομένων των πυροτεχνημάτων που προορίζονται για χρήση εντός των κατοικιών
-
Κατηγορία 2: πυροτεχνήματα που ενέχουν χαμηλό κίνδυνο και τα οποία προορίζονται για υπαίθρια χρήση σε περιορισμένους χώρους
-
Κατηγορία 3: πυροτεχνήματα που ενέχουν μέτριο κίνδυνο και τα οποία προορίζονται για εξωτερική χρήση σε ανοικτούς χώρους
-
Κατηγορία 4: πυροτεχνήματα που ενέχουν υψηλό κίνδυνο και τα οποία προορίζονται για χρήση αποκλειστικά από άτομα με εξειδικευμένες γνώσεις, κοινώς γνωστά ως «πυροτεχνήματα για επαγγελματική χρήση»
Τα όρια ηλικίας για τις προαναφερθείσες κατηγορίες πυροτεχνημάτων είναι, σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής, τα εξής:
-
Κατηγορία 1: 12 έτη
-
Κατηγορία 2: 16 έτη
-
Κατηγορία 3: 18 έτη
Σε ό,τι δε αφορά τα πυροτεχνήματα της κατηγορίας 4, η Επιτροπή καθιστά σαφές ότι οι κατασκευαστές και οι διανομείς δεν θα τα πωλούν ή διαθέτουν με οποιονδήποτε τρόπο, παρά μόνον σε άτομα με εξειδικευμένες σχετικές γνώσεις. Επιπλέον, τα κράτη μέλη θα μπορούν να αυξήσουν τα όρια ηλικίας που αναφέρονται στην παράγραφο 1 όταν αυτό δικαιολογείται λόγω δημόσιας ασφάλειας.
Βάσει κοινοβουλευτικής τροπολογίας, οι διατάξεις της οδηγίας που αφορούν τα πυροτεχνήματα των κατηγοριών 1,2 και 3 θα πρέπει να εφαρμοστούν έως 3 έτη από την δημοσίευσή της, ενώ η εφαρμογή των διατάξεών της που αφορούν την κατηγορία 4 δεν θα πρέπει να υπερβεί τα έξι έτη.
Τί θα συμβεί στα κράτη όπου ισχύει πλήρης απαγόρευση;
Σύμφωνα με το άρθρο 6 της πρότασης της Επιτροπής, "τα κράτη μέλη δεν απαγορεύουν, περιορίζουν ή παρεμποδίζουν τη διάθεση στην αγορά ειδών πυροτεχνίας τα οποία εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας και τα οποία ικανοποιούν τις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας". Οι ευρωβουλευτές θεωρούν, ωστόσο, ότι οι διατάξεις της οδηγίας δεν θα πρέπει να αποκλείουν "τη λήψη μέτρων από ένα κράτος μέλος τα οποία δικαιολογούνται λόγω δημόσιας ασφάλειας, ή δημόσιας τάξης, θορύβου ή όχλησης και τα οποία αποσκοπούν στην απαγόρευση ή στη μείωση της κατοχής, της χρήσης ή/και της πώλησης στο ευρύ κοινό των πυροτεχνημάτων των κατηγοριών 2 και 3, των ειδών πυροτεχνίας για το θέατρο και άλλων ειδών πυροτεχνίας".
Αξίζει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν επιτρέπει την αδιάκριτη επίκληση των προαναφερθέντων λόγων για την επιβολή περιορισμών. Δεν αρκεί επομένως η αναφορά π.χ. στην δημόσια ασφάλεια· παράλληλα είναι απαραίτητη η δικαιολόγηση αυτού του ισχυρισμού είτε ενώπιον της Επιτροπής είτε ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Να σημειωθεί ότι το τελευταίο δεν έχει επιτρέψει μέχρι στιγμής την κατάχρηση της εν λόγω δικαιολογίας.
Σε κάθε περίπτωση, η πλήρης απαγόρευση των πυροτεχνημάτων των κατηγοριών 1 και 4, που δεν πωλούνται στο κοινό, δεν είναι δυνατή.
