Procedura : 2017/2656(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-0295/2017

Teksty złożone :

B8-0295/2017

Debaty :

Głosowanie :

PV 17/05/2017 - 10.8

Teksty przyjęte :

P8_TA(2017)0216

PROJEKT REZOLUCJI
PDF 356kWORD 50k
10.5.2017
PE603.750v01-00
 
B8-0295/2017

złożony w następstwie oświadczeń Rady i Komisji

zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu


w sprawie sytuacji na Węgrzech (2017/2656(RSP))


Birgit Sippel, Péter Niedermüller, Silvia Costa w imieniu grupy S&D
Sophia in ‘t Veld, Guy Verhofstadt, Nathalie Griesbeck, Louis Michel w imieniu grupy ALDE
Marie-Christine Vergiat, Cornelia Ernst, Gabriele Zimmer, Dimitrios Papadimoulis, Martina Anderson, Malin Björk, Barbara Spinelli, Josu Juaristi Abaunz, Kostadinka Kuneva, Merja Kyllönen, Patrick Le Hyaric, Sabine Lösing, Helmut Scholz, Xabier Benito Ziluaga, Tania González Peñas, Younous Omarjee, Lola Sánchez Caldentey, Estefanía Torres Martínez, Miguel Urbán Crespo w imieniu grupy GUE/NGL
Judith Sargentini, Ska Keller, Ulrike Lunacek, Benedek Jávor, Eva Joly, Josep-Maria Terricabras, Helga Trüpel, Michèle Rivasi, Igor Šoltes, Jakop Dalunde, Sven Giegold w imieniu grupy Verts/ALE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji na Węgrzech (2017/2656(RSP))  
B8-0295/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej (TUE), w szczególności jego art. 2, 6 i 7,

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 4, 12, 13, 14, 16, 18 i 21,

–  uwzględniając europejską konwencję praw człowieka oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w szczególności sprawy Szabóet i Vissy przeciwko Węgrom, Karácsony i in. przeciwko Węgrom, Magyar Keresztény Mennonita Egyház i in. przeciwko Węgrom, Baka przeciwko Węgrom oraz Ilias i Ahmed przeciwko Węgrom,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka oraz szereg traktatów Organizacji Narodów Zjednoczonych dotyczących praw człowieka, które są wiążące dla wszystkich państw członkowskich,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 11 marca 2014 r. pt. „Nowe ramy UE na rzecz umocnienia praworządności” (COM(2014)0158),

–  uwzględniając swoje rezolucje z dnia 16 grudnia(1) i 10 czerwca 2015 r.(2) w sprawie sytuacji na Węgrzech, z dnia 3 lipca 2013 r. w sprawie sytuacji praw podstawowych: standardy i praktyka na Węgrzech(3), z dnia 16 lutego 2012 r. w sprawie ostatnich wydarzeń politycznych na Węgrzech(4), a także z dnia 10 marca 2011 r. w sprawie ustawy medialnej na Węgrzech(5),

–  uwzględniając wysłuchanie poświęcone sytuacji na Węgrzech, przeprowadzone przez Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w dniu 27 lutego 2017 r.,

–  uwzględniając debatę plenarną na temat sytuacji na Węgrzech, która odbyła się dnia 26 kwietnia 2017 r.,

–  uwzględniając deklarację rzymską przywódców 27 państw członkowskich oraz Rady Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i Komisji z dnia 25 marca 2017 r.,

–  uwzględniając akt CLXVIII z 2007 r. w sprawie ogłoszenia traktatu lizbońskiego zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, przyjęty przez węgierskie Zgromadzenie Narodowe w dniu 17 grudnia 2007 r.,

–  uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy nr 2162 (2017) z dnia 27 kwietnia 2017 r. zatytułowaną „Alarmujące wydarzenia na Węgrzech: projekt ustawy o organizacjach pozarządowych ograniczający działanie społeczeństwa obywatelskiego oraz możliwe zamknięcie Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego”,

–  uwzględniając oświadczenie Komisarza Praw Człowieka Rady Europy z dnia 8 marca 2017 r. w sprawie nowej węgierskiej ustawy pozwalającej na automatyczne umieszczanie w ośrodkach detencyjnych osób ubiegających się o azyl, a także jego pismo do przewodniczącego węgierskiego Zgromadzenia Narodowego z dnia 27 kwietnia 2017 r. zawierające apel o odrzucenie proponowanego projektu ustawy o organizacjach pozarządowych finansowanych z zagranicy,

–  uwzględniając decyzję Komisji o wszczęciu przeciwko Węgrom postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, dotyczącego ustawy zmieniającej ustawę o krajowym szkolnictwie wyższym, a także inne toczące się i zapowiadane postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko Węgrom,

–  uwzględniając odpowiedź Komisji na węgierskie konsultacje narodowe pod hasłem „Powstrzymajmy Brukselę”,

–  mając na uwadze wizytę komisarza Dimitrisa Avramopoulosa na Węgrzech w dniu 28 marca 2017 r.,

–  uwzględniając pismo Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych do wiceprzewodniczącego Fransa Timmermansa z prośbą o opinię Komisji w sprawie zgodności ustawy o zmianie niektórych ustaw, dotyczącej zaostrzenia procedur prowadzonych w strzeżonym obszarze przygranicznym, z unijnym dorobkiem prawnym w dziedzinie azylu, a także w kwestii Karty praw podstawowych w odniesieniu do wykonywania środków, o których mowa w tej ustawie,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że Unia Europejska opiera się na wartościach poszanowania godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności i poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości, oraz mając na uwadze, że wartości te są powszechne i wspólne państwom członkowskim (art. 2 TUE);

B.  mając na uwadze, że Karta praw podstawowych Unii Europejskiej to element prawa pierwotnego UE zakazującego dyskryminacji z jakichkolwiek powodów, w tym ze względu na płeć, rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię lub przekonania, wszelkie poglądy, w tym polityczne, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną;

C.  mając na uwadze, że Węgry są państwem członkowskim Unii Europejskiej od 2004 r., a według sondaży zdecydowana większość obywateli Węgier opowiada się za członkostwem w UE;

D.  mając na uwadze, że według Karty praw podstawowych sztuka i badania naukowe są wolne od ograniczeń i należy szanować wolność nauki; mając na uwadze, że Karta zapewnia także swobodę tworzenia placówek edukacyjnych z należytym poszanowaniem zasad demokratycznych;

E.  mając na uwadze, że należy chronić wolność zrzeszania się, a prężne społeczeństwo obywatelskie odgrywa zasadniczą rolę we wspieraniu udziału obywateli w procesie demokratycznym i rozliczanie rządów z wywiązywania z ich obowiązków prawnych, w tym w zakresie ochrony praw podstawowych, ochrony środowiska i walki z korupcją;

F.  mając na uwadze, że prawo do azylu gwarantują postanowienia konwencji genewskiej z dnia 28 lipca 1951 r. i protokołu do niej z dnia 31 stycznia 1967 r. dotyczącego statusu uchodźców, jak również TUE i Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE);

G.  mając na uwadze, że w 2016 r. odrzucono 91,54 % wniosków o udzielenie azylu; mając na uwadze, że od 2015 r. nowe przepisy i procedury przyjęte na Węgrzech w dziedzinie azylu zmuszają wszystkie osoby ubiegające się o azyl do wjazdu na Węgry przez strefę tranzytową na terytorium Węgier, skąd możliwy jest wjazd ograniczonej liczby osób (np. obecnie liczba ta wynosi 10 osób dziennie); mając na uwadze, że organizacje pozarządowe wielokrotnie zgłaszały, że na granicach Węgier migranci są zmuszani do natychmiastowego powrotu do Serbii, a w niektórych przypadkach okrutnie i brutalnie traktowani, a ich wnioski o ochronę nie są rozpatrywane; mając na uwadze, że węgierski rząd nie wywiązuje się z wynikających z prawa UE zobowiązań do relokacji osób ubiegających się o azyl;

H.  mając na uwadze, że Komisarz Praw Człowieka Rady Europy oświadczył, że „z powodu wprowadzenia na Węgrzech dogłębnych zmian w prawie i praktyce w dziedzinie azylu w ostatnich miesiącach zawracane tam osoby ubiegające się o azyl narażone są na znaczne ryzyko łamania praw człowieka”, w związku z pisemnymi uwagami przedłożonymi przez niego w dniu 17 grudnia 2016 r. Europejskiemu Trybunałowi Praw Człowieka w odniesieniu do dwóch skarg przeciwko Austrii dotyczących przekazywania osób ubiegających się o azyl z Austrii do Węgier na mocy rozporządzenia Dublin III;

I.  mając na uwadze, że 11 uchodźców, zwanych „jedenastką z Röszke”, którzy znajdowali się na Węgrzech w dniu 16 września 2016 r., dzień po zamknięciu przez Węgry granic z Serbią, oskarżono o popełnienie aktu terrorystycznego i skazano na karę pozbawienia wolności – należy do nich Ahmed H., Syryjczyk zamieszkały na Cyprze, w listopadzie 2016 r. w niesprawiedliwym procesie skazany na 10 lat pozbawienia wolności tylko za to, że użył megafonu, chcąc rozładować napięcie, i rzucił trzema przedmiotami w funkcjonariuszy straży granicznej;

J.  mając na uwadze, że od czasu przyjęcia rezolucji z dnia 16 grudnia 2015 r. zgłaszano zaniepokojenie w wielu sprawach, np. wykorzystywania funduszy publicznych, ataków na organizacje społeczeństwa obywatelskiego i obrońców praw człowieka, praw osób ubiegających się o azyl, masowej inwigilacji obywateli, wolności zrzeszania się, wolności wypowiedzi, pluralizmu mediów i zamknięcia dziennika Népszabadság, praw Romów, w tym eksmisji Romów w Miszkolcu i segregacji dzieci romskich w edukacji, praw osób LGBTI, praw kobiet, systemu sądownictwa, w tym możliwości orzeczenia kary dożywotniego pozbawienia wolności bez możliwości zwolnienia warunkowego, przymusowej eksmisji węgierskich organizacji pozarządowych Parlament Romów i Niezależna Organizacja Romów Phralipe z ich siedziby, a także groźby zamknięcia archiwów Georga Lukácsa;

K.  mając na uwadze, że forma i treść narodowych konsultacji „Powstrzymajmy Brukselę” w sprawie imigracji i terroryzmu oraz towarzyszące jej rządowe kampanie reklamowe są w znacznej mierze stronnicze i wprowadzają w błąd;

L.  mając na uwadze, że w sprawie Szabó i Vissy przeciwko Węgrom Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że wprowadzone w 2011 r. węgierskie przepisy antyterrorystyczne dotyczące tajnego nadzoru stanowią naruszenie prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, miru domowego i korespondencji; mając na uwadze, że w przypadku Ilias i Ahmed przeciwko Węgrom Trybunał stwierdził naruszenie prawa do wolności i bezpieczeństwa, prawa do skutecznego środka prawnego w odniesieniu do warunków w strefie tranzytowej w Röszke oraz prawa do ochrony przed nieludzkim lub poniżającym traktowaniem w odniesieniu do wydalenia wnioskodawców do Serbii; mając na uwadze, że w przypadku Baka przeciwko Węgrom Trybunał orzekł, że Węgry naruszyły prawo do rzetelnego procesu sądowego oraz wolność wypowiedzi w odniesieniu do Andrása Baki, byłego prezesa węgierskiego sądu najwyższego;

M.  mając na uwadze, że ostatnie wydarzenia na Węgrzech – czyli przyjęcie ustawy o zmianie niektórych ustaw, dotyczącej zaostrzenia procedur w dziedzinie zarządzania granicami i azylu, ustawy o zmianie ustawy o krajowym szkolnictwie wyższym, która bezpośrednio zagraża Uniwersytetowi Środkowoeuropejskiemu i wywołała powszechne niezadowolenie opinii publicznej, oraz projektu ustawy o przejrzystości w odniesieniu do organizacji otrzymujących wsparcie z zagranicy (ustawa parlamentu węgierskiego nr T/14967) – budzą wątpliwości co do zgodności z prawem UE i z Kartą praw podstawowych;

1.  przypomina, że wszystkie państwa członkowskie UE muszą szanować wartości zapisane w art. 2 TUE;

2.  ubolewa, że wydarzenia na Węgrzech doprowadziły w ostatnich latach do poważnego pogorszenia się sytuacji w zakresie praworządności, demokracji i praw podstawowych, m.in. wolności słowa, wolności nauki, praw człowieka przysługujących migrantom, osobom ubiegającym się o azyl i uchodźcom, wolności zrzeszania się i zgromadzeń, a także do ograniczeń i utrudnień w działalności organizacji społeczeństwa obywatelskiego, naruszania prawa do równego traktowania, praw osób należących do mniejszości, w tym Romów, Żydów i osób LGBTI, praw społecznych, funkcjonowania systemu konstytucyjnego, niezawisłości sądownictwa i innych instytucji, a także do wielu niepokojących zarzutów dotyczących korupcji i konfliktów interesów, co łącznie może być oznaką rodzącego się systemowego zagrożenia dla praworządności w tym państwie członkowskim; jest przekonany, że przypadek Węgier to dla UE sprawdzian zdolności i gotowości do reakcji na zagrożenia dla jej własnych wartości podstawowych i naruszanie ich przez jedno z państw członkowskich; z obawą zauważa, że rozwój wydarzeń w kilku innych państwach członkowskich niepokojąco przypomina naruszanie zasad praworządności na Węgrzech;

3.  apeluje do węgierskiego rządu o nawiązanie dialogu z Komisją we wszystkich sprawach wymienionych w niniejszej rezolucji, zwłaszcza w kwestii praw człowieka przynależnych migrantom, osobom ubiegającym się o azyl i uchodźcom, wolności zrzeszania się, wolności edukacji i badań naukowych, segregacji Romów w edukacji oraz ochrony kobiet w ciąży w miejscu pracy; przypomina, że obie strony powinny uczestniczyć w tym dialogu z zachowaniem bezstronności, w oparciu o dowody oraz w duchu współpracy; wzywa Komisję do informowania Parlamentu o przeprowadzonych ocenach;

4.  wzywa Komisję do ścisłego monitorowania wykorzystania funduszy UE przez rząd węgierski, zwłaszcza w dziedzinie azylu i migracji, informowania opinii publicznej, edukacji, włączenia społecznego i rozwoju gospodarczego, by zapewnić pełną zgodność wszystkich współfinansowanych projektów z pierwotnym i wtórnym prawem UE;

5.  apeluje do rządu węgierskiego, by w międzyczasie uchylił ustawę o zmianie niektórych ustaw, dotyczącą zaostrzenia procedur w dziedzinie zarządzania granicami i azylu, oraz ustawę o zmianie ustawy o krajowym szkolnictwie wyższym, a także by wycofał projekt ustawy o przejrzystości w odniesieniu do organizacji otrzymujących wsparcie z zagranicy (ustawa parlamentu węgierskiego nr T/14967);

6.  ubolewa, że Komisja nie odpowiedziała na apel Parlamentu o aktywowanie unijnych ram na rzecz umocnienia praworządności, zawarty w rezolucjach z dnia 10 czerwca 2015 r. i 16 grudnia 2015 r. w sprawie sytuacji na Węgrzech, by uniknąć, przez dialog z tym państwem członkowskim, dalszej eskalacji potencjalnego systemowego zagrożenia dla praworządności; jest zdania, że obecne podejście Komisji skupia się głównie na marginalnych, technicznych aspektach ustawodawstwa, a pomija tendencje, schematy i łączny wpływ środków na praworządność i poszanowanie praw podstawowych; uważa, że zwłaszcza postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w większości przypadków nie przyniosły realnych zmian ani naprawy sytuacji w szerszym zakresie;

7.  uważa, że obecna sytuacja na Węgrzech jednoznacznie grozi poważnym naruszeniem wartości, o których mowa w art. 2 TUE, i uzasadnia wszczęcie procedury określonej w art. 7 ust. 1 TUE;

8.  w związku z tym zobowiązuje Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych do wszczęcia postępowania i sporządzenia specjalnego sprawozdania, by zgodnie z art. 83 Regulaminu poddać pod głosowanie na posiedzeniu plenarnym uzasadniony wniosek wzywający Radę do podjęcia działań zgodnie z art. 7 ust. 1 TUE;

9.  przypomina o potrzebie regularnego monitorowania i dialogu obejmującego wszystkie państwa członkowskie, by chronić podstawowe wartości UE – demokrację, prawa podstawowe i praworządność – z udziałem Rady, Komisji i Parlamentu, do czego wezwano w rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 25 października 2016 r. w sprawie utworzenia unijnego mechanizmu dotyczącego demokracji, praworządności i praw podstawowych(6), oraz by uniknąć stosowania podwójnych standardów;

10.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji i Radzie oraz prezydentowi, rządowi i parlamentowi Węgier, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Radzie Europy.

 

(1)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0461.

(2)

Dz.U. C 407 z 4.11.2016, s. 46.

(3)

Dz.U. C 75 z 26.2.2016, s. 52.

(4)

Dz.U. C 249 E z 30.8.2013, s. 27.

(5)

Dz.U. C 199 E z 7.7.2012, s. 154.

(6)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0409.

Ostatnia aktualizacja: 15 maja 2017Informacja prawna