Διαδικασία : 2008/2041(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A6-0252/2008

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A6-0252/2008

Συζήτηση :

PV 08/07/2008 - 18
CRE 08/07/2008 - 18

Ψηφοφορία :

PV 09/07/2008 - 5.19
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P6_TA(2008)0356

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 263kWORD 217k
12 Ιουνίου 2008
PE 402.655v02-00 A6-0252/2008

σχετικά με τη διαμόρφωση νέας παιδείας αστικής κινητικότητας

(2008/200(INI))

Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού

Εισηγητής: Reinhard Rack

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης
 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τη διαμόρφωση νέας παιδείας αστικής κινητικότητας

(2008/2041(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–    έχοντας υπόψη το Πράσινο Βιβλίο "Διαμόρφωση νέας παιδείας αστικής κινητικότητας" (COM(2007)0551),

–    έχοντας υπόψη το Λευκό Βιβλίο "Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών με ορίζοντα το έτος 2010: η ώρα των επιλογών" (COM(2001)0370),

–    έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής "Η Ευρώπη σε συνεχή κίνηση - Βιώσιμη κινητικότητα στην ήπειρό μας – Ενδιάμεση εξέταση της Λευκής Βίβλου του 2001 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις μεταφορές" (COM(2006)0314

–    έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής "Προς ασφαλέστερη, καθαρότερη και αποδοτικότερη κινητικότητα στην Ευρώπη: η πρώτη έκθεση σχετικά με τα νοήμονα αυτοκίνητα" (COM(2007)0541),

–    έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής "Ένα ανταγωνιστικό κανονιστικό πλαίσιο για την αυτοκινητοβιομηχανία για τον 21ο αιώνα – Θέση της Επιτροπής σχετικά με την τελική έκθεση της ομάδας υψηλού επιπέδου CARS 21, Συνεισφορά στη στρατηγική της ΕΕ για την ανάπτυξη και την απασχόληση" (COM(2007)0022),

–    έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής "Πρωτοβουλία για τα ευφυή οχήματα: ευαισθητοποίηση του κοινού για τη σημασία των ΤΠΕ για ευφυέστερα, ασφαλέστερα και καθαρότερα οχήματα" (COM(2006)0059),

–    έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής "Η εφοδιαστική εμπορευμάτων στην Ευρώπη – Κλειδί για τη βιώσιμη κινητικότητα" (COM(2006)0336),

–    έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής "Σχέδιο δράσης για την εφοδιαστική εμπορευματικών μεταφορών" (COM(2007)0607),

–    έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής "Μια θεματική στρατηγική για το Αστικό Περιβάλλον" (COM(2005)0718),

–    έχοντας υπόψη τις προτάσεις και κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής και τις γνωμοδοτήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τα διαρθρωτικά ταμεία και για το ταμείο συνοχής καθώς και για το 7ο ερευνητικό πρόγραμμα πλαίσιο,

–    έχοντας υπόψη την αναθεωρημένη πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την προώθηση καθαρών και ενεργειακώς αποδοτικών οχημάτων οδικών μεταφορών (COM(2007)0817),

–    έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 20ής Φεβρουαρίου 2008 σχετικά με το Εαρινό Συμβούλιο του 2008 όσον αφορά την Στρατηγική της Λισαβόνας(1),

–    έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Ιουλίου 2007 "Η Ευρώπη σε συνεχή κίνηση - βιώσιμη κινητικότητα για την ήπειρό μας"(2),

–    έχοντας υπόψη στο ψήφισμά του της 15ης Ιανουαρίου 2008 με θέμα "CARS 21: ένα ανταγωνιστικό κανονιστικό πλαίσιο για την αυτοκινητοβιομηχανία" (3),

–    έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 5ης Σεπτεμβρίου 2007 με θέμα "Η εφοδιαστική εμπορευμάτων στην Ευρώπη - Κλειδί για τη βιώσιμη κινητικότητα"(4),

–    έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 26ης Σεπτεμβρίου 2006 σχετικά με μια θεματική στρατηγική για το αστικό περιβάλλον"(5),

–    λαμβάνοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την "αστική κινητικότητα ",

–    έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

–    έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού καθώς και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων, και της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης (Α6-0252/2008),

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα αστικά κέντρα (πόλεις και προάστια) έχουν για πολλούς λόγους μεγάλη σημασία για τη ζωή των πολιτών της ΕΕ, και ότι τα αστικά κέντρα, παρά τις διαφορές ως προς το μέγεθος και τη δομή τους, αντιμετωπίζουν παρεμφερή προβλήματα και προκλήσεις όσον αφορά τη ρύπανση, τη συμφόρηση, τον θόρυβο και την οδική ασφάλεια στο πλαίσιο της αστικής κινητικότητας,

Β.   λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι επιτακτική η ανάγκη να επικρατήσουν νέες απόψεις και καινοτόμα σχέδια για την κινητικότητα στις πόλεις δεδομένου ότι οι αστικές μεταφορές συντελούν στο μεγαλύτερο βαθμό στην αλλαγή του κλίματος, στη ρύπανση και άλλους περιβαλλοντικούς παράγοντες καθώς και σε συναφείς δυσμενείς επιπτώσεις στην ποιότητα της ζωής και την υγεία των κατοίκων των πόλεων· λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι τα προβλήματα αυτά πρέπει να αντιμετωπιστούν προκειμένου να στεφτεί από επιτυχία οποιαδήποτε στρατηγική της ΕΕ με στόχο την καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος και λοιπών περιβαλλοντικών προβλημάτων,

Γ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να επιτευχθεί ενδεδειγμένη κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ της ΕΕ και των δήμων και κοινοτήτων, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να διαδραματίζει σαφώς καθορισμένο ρόλο και ότι ,σύμφωνα με την αρχή των καλύτερων ρυθμίσεων και τις αρχές της επικουρικότητας και αναλογικότητας, θα πρέπει να αναλαμβάνεται κοινοτική δράση για την αστική κινητικότητα μόνον όταν υπάρχει σαφής ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία,

Δ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αρχές της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ θα πρέπει να ληφθούν επίσης υπόψη στον τομέα της αστικής κινητικότητας,

Ε.   λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ευρωπαϊκές πόλεις θα έπρεπε να είναι σε θέση να επιλέγουν από ένα ευρύ φάσμα ευέλικτων μηχανισμών για να χαράζουν τις ενδεδειγμένο συνδυασμό πολιτικής για την εξεύρεση ολοκληρωμένων, βιώσιμων, κοινωνικά αποτελεσματικών και οικονομικά αποδεκτών λύσεων στα ειδικά προβλήματα κινητικότητάς τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να αναζητούνται οι καλύτερες λύσεις διοικητικής μέριμνας και δυνατότητες μετάβασης σε βιωσιμότερα μέσα μεταφορών σε όλα τα μέσα και τους τομείς των μεταφορών (πεζοπορία, ποδηλασία, δημόσιες και ιδιωτικές επιβατικές μεταφορές, διανομή εμπορευμάτων και υπηρεσίες), προκειμένου να εξασφαλιστεί ικανοποιητική προσβασιμότητα στο κέντρο των πόλεων και η ομαλή κυκλοφοριακή ροή εντός της πόλης που έχει μεγάλη σημασία για τους κατοίκους, τους επισκέπτες, τους καθημερινά μετακινούμενους εργαζόμενους, τους παραγωγούς και τους προμηθευτές εμπορευμάτων στην πόλη και για τις εταιρείες που προμηθεύουν την πόλη· εκτιμώντας επίσης ότι πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη σπουδαιότητα στη διαλειτουργικότητα των επιλεγόμενων μέσων ούτως ώστε να είναι σε θέση οι αρχές να επιβάλλουν σε μεταγενέστερο στάδιο σε διασυνοριακή βάση ποινές για παραβιάσεις του κώδικα οδικής κυκλοφορίας σε αστικές ζώνες·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ευρωπαϊκή πολιτική για τις αστικές μεταφορές πρέπει να λαμβάνει υπόψη την οικονομική, την κοινωνική, την εδαφική και την περιβαλλοντική συνοχή, και ότι πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη σπουδαιότητα στα ειδικά προβλήματα και τις ειδικές συνθήκες που επικρατούν στα "νέα" κράτη μέλη,

Ζ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να δίδεται προσοχή στις ιδιαίτερες ανάγκες των εργαζομένων (διακινούμενοι εργαζόμενοι), των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα, των παιδιών (καροτσάκια), των λιγότερο εύπορων και των ηλικιωμένων, και ότι ο πληθυσμός της Ευρώπης γηράσκει ταχέως, δημιουργώντας δημογραφικές μεταβολές και νέες ανάγκες κινητικότητας των κοινωνιών·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι απαραίτητο να εγκριθεί μια νέα προσέγγιση για τον στρατηγικό σχεδιασμό των αστικών περιοχών προκειμένου να προβλεφθούν οι προκλήσεις σε σχέση με το περιβάλλον, την ενέργεια και την κινητικότητα που θα ανακύψουν τις επόμενες δεκαετίες,

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ένταξη στους προϋπολογισμούς των εξωτερικών δαπανών αποτελεί σημαντικό βήμα για τη σωστή αποτίμηση των δαπανών στον τομέα των μεταφορών, και ότι προκειμένου να διασφαλιστεί δίκαιη μεταχείριση μεταξύ της μεταφοράς εμπορευμάτων και επιβατών και μεταξύ των διαφόρων τρόπων μεταφοράς, πρέπει να εξετασθεί το ενδεχόμενο της διασταυρούμενης επιδότησης των βιώσιμων σχεδίων αστικών μεταφορών, καθώς επίσης ότι πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για την εξεύρεση νέων μηχανισμών χρηματοδότησης και την καλύτερη και συχνότερη χρήση των υφιστάμενων χρηματοδοτικών μέσων, όπως τα διαρθρωτικά ταμεία και το Ταμείο Συνοχής προς όφελος βιώσιμων λύσεων σε θέματα αστικής κινητικότητας,

Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης

1.   επιδοκιμάζει το προαναφερθέν Πράσινο Βιβλίο ως ενδεδειγμένη βάση συζήτησης και χαιρετίζει την ευρεία συμμετοχή των εμπλεκομένων στη διαδικασία διαμόρφωσης των σχετικών απόψεων και χάραξης της μελλοντικής πολιτικής της ΕΕ για τις συγκοινωνίες στα αστικά κέντρα·

2.   θεωρεί απαραίτητη την σαφή οριοθέτηση των τομέων αρμοδιοτήτων της ΕΕ σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας που ορίζονται στις Συνθήκες· αναγνωρίζει την αρχή ότι οι τοπικές αρχές είναι ελεύθερες να εγκρίνουν δικές τους πολιτικές κινητικότητας, υπό την προϋπόθεση ότι δεν παραβιάζουν τη σχετική εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία· αναμένει, ταυτόχρονα, ότι -εφαρμόζοντας τις προαναφερθείσες αρχές- τα κράτη μέλη, οι δήμοι και οι πόλεις θα συνειδητοποιούν την ευθύνη τους για την καλύτερη οργάνωση και τον καλύτερο σχεδιασμό της αστικής κινητικότητας· αναγνωρίζει, ωστόσο, ότι μπορεί να επιτευχθεί σημαντική προστιθέμενη αξία με συντονισμένη δράση εντός της Κοινότητας·

3.   πιστεύει ότι η ΕΕ θα πρέπει να καθορίσει μια γενική στρατηγική για την αστική κινητικότητα η οποία θα οδηγεί σε περιορισμό της αυξημένης χρήσης των αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης και να προωθεί τη συνδυασμένη μετάβαση προς βιώσιμους τρόπους μεταφοράς καθώς και να υποστηρίξει τις δεσμεύσεις της ΕΕ για την προστασία του περιβάλλοντος και τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου·

4.   είναι της γνώμης ότι η δραστηριοποίηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο επιβάλλεται στους παρακάτω τομείς και ζητεί:

–  τη διαμόρφωση ολοκληρωμένης συνολικής ευρωπαϊκής προσέγγισης για την αστική κινητικότητα, που θα αποτελεί κοινό πλαίσιο αναφοράς για τους ευρωπαϊκούς, εθνικούς, περιφερειακούς και τοπικούς φορείς (δήμοι και κοινότητες, πολίτες, οικονομία, επιχειρήσεις). η προσέγγιση αυτή θα πρέπει να βασίζεται στις αρχές της εσωτερικής αγοράς κινητικότητας της ΕΕ και να λαμβάνει υπόψη την οικονομική βιωσιμότητα των πόλεων και τον αντίκτυπο στη δημογραφική εξέλιξη (αστυφιλία)· υπογραμμίζει ότι θα αποτελέσει σαφές κίνητρο ώστε οι πόλεις και οι αστικές περιοχές να καταρτίσουν ολοκληρωμένα βιώσιμα σχέδια αστικής κινητικότητας, με έμφαση στη μακροπρόθεσμη πολεοδομία και χωροταξία·

–  τη συλλογή και αποτελεσματική διάδοση αξιόπιστων και συγκρίσιμων στοιχείων για όλες τις πτυχές των συγκοινωνιών στα αστικά κέντρα και τα περίχωρά τους λαμβάνοντας υπόψη τις μελλοντικές μεταβολές των βασικών παραγόντων (π.χ. τη δημογραφική εξέλιξη, την οικονομική ανάπτυξη, την κλιματική αλλαγή)·

– πλήρη κατάλογο των κοινοτικών ρυθμίσεων που διέπουν σήμερα τον τομέα της αστικής κινητικότητας και τον επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα, εξετάζοντας κατά περίπτωση τις δυνατότητες βελτίωσης και απλούστευσης του ρυθμιστικού πλαισίου κατά περίπτωση·

– την αξιολόγηση της εφαρμογής εκ μέρους των κρατών μελών της κοινοτικής νομοθεσίας που διέπει τις αστικές μεταφορές, και ιδίως τις δημόσιες επιβατικές μεταφορές·

–  την κατάρτιση καταλόγου των τοπικών πρωτοβουλιών για την αντιμετώπιση ορισμένων προβλημάτων που αναφέρονται στο Πράσινο Βιβλίο (π.χ. η επιβολή τελών χρήσης του οδικού δικτύου, οι πράσινες ζώνες, η ασφάλεια στις δημόσιες μεταφορές, η προστασία των ποδηλατών κλπ.)· ευελπιστεί ότι αυτός ο κατάλογος μπορεί να αποτελέσει τη βάση για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σε αυτούς τους τομείς·

–  την παρακολούθηση τοπικών μέτρων που σχετίζονται με την πρόσβαση στο κέντρο των πόλεων ώστε να αποφεύγονται νέοι εμπορικοί φραγμοί εντός της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ·

–  τη διαμόρφωση μιας "Ευρωπαϊκής Πλατφόρμας για την αστική κινητικότητα" ή οποιουδήποτε άλλου αποτελεσματικού φόρουμ το οποίο θα συγκεντρώνει όλα τα δεδομένα, τις βέλτιστες πρακτικές και πληροφορίες για την πολιτική σχετικά με την αστική κινητικότητα με ολοκληρωμένο τρόπο ούτως ώστε να παρέχει στους πολίτες και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής εύκολη πρόσβαση σε ζωτικές πληροφορίες οι οποίες είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη πολιτικών αστικής κινητικότητας· υπογραμμίζει ότι η εν λόγω πλατφόρμα θα πρέπει να αντλεί όσο το δυνατόν περισσότερα στοιχεία από υφιστάμενες βάσεις δεδομένων, πόρους και φορείς, προκειμένου να αποφεύγεται η γραφειοκρατία·

–  την αποτίμηση του εξωτερικού κόστους των διαφόρων φορέων μεταφορών καθώς και εξέταση της δυνατότητας ένταξης του κόστους αυτού στους εσωτερικούς προϋπολογισμούς·

5.   καλεί την Επιτροπή να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη προκειμένου να υπερπηδήσει τους εθνικούς φραγμούς των αστικών σχεδίων, χωρίς ωστόσο να προτείνει νομοθεσία της ΕΕ η οποία θα μπορούσε να περιορίσει την τοπική ευελιξία που απαιτείται για την επίλυση των προβλημάτων κινητικότητας·

Νομοθεσία

6.  θεωρεί απαραίτητο στους τομείς εκείνους της πολιτικής στους οποίους μπορεί να παρέμβει νομοθετικά (π.χ. δημοσιονομική πολιτική, πολιτική περιβάλλοντος, κοινωνική πολιτική και απασχόληση, πολιτική ανταγωνισμού, βιομηχανική πολιτική, περιφερειακή πολιτική και πολιτική συνοχής, πολιτική μεταφορών και οδικής ασφάλειας, ενεργειακή πολιτική) να λαμβάνει η ΕΕ υπόψη τις ειδικές ανάγκες των αστικών μεταφορών·

Κοινά πρότυπα και εναρμόνιση

7.  ζητεί ειδικές ευρωπαϊκές ρυθμίσεις και/ή καθοδήγηση για την τυποποίηση των προδιαγραφών και την εναρμόνισή τους κυρίως σε ό,τι αφορά:

–  τον σχεδιασμό και τη λειτουργία ζωνών περιβαλλοντικής προστασίας και την καθιέρωση συστημάτων διοδίων· πιστεύει ότι η απόφαση για την καθιέρωση των μέτρων αυτών θα πρέπει να λαμβάνεται σε τοπικό επίπεδο λαμβάνοντας υπόψη την ειδική κατάσταση κάθε αστικού κέντρου· σύμφωνα με τις αρχές της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ, θα πρέπει να δίδεται έμφαση στη διαλειτουργική δομή τους ούτως ώστε να επιτρέπεται η ελεύθερη ροή της κυκλοφορίας και να αποφεύγεται η ανάληψη διαφορετικών πρωτοβουλιών σε διάφορα κράτη μέλη·

–  τεχνικές και οργανωτικές προϋποθέσεις για τη διαλειτουργικότητα μεταξύ των διαφόρων μέσων επιβατικών και εμπορευματικών μεταφορών·

–  την κινητικότητα των ατόμων με αναπηρία, των ηλικιωμένων, των ατόμων που συνοδεύουν παιδιά και των οικονομικά ασθενέστερων·

–  την βελτίωση της οδικής ασφάλειας σύμφωνα με την ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία·

–  την προσβασιμότητα και τη διαλειτουργικότητα των τεχνολογιών ευφυών συστημάτων μεταφορών για πανευρωπαϊκές εφαρμογές·

Διάδοση και ανταλλαγή δοκιμασμένων πρακτικών

8.   ζητεί επίσης τη λήψη των ενδεδειγμένων μέτρων για την ενθάρρυνση της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών, ιδίως όσον αφορά:

–  την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση της υπάρχουσας υποδομής, για παράδειγμα μέσω ευέλικτων σχεδίων αξιοποίησης του οδικού δικτύου·

–  την υιοθέτηση λύσεων συνδυασμένων μεταφορών (οδικές, σιδηροδρομικές, πλωτές μεταφορές)·

–  ολοκληρωμένα συστήματα έκδοσης εισιτηρίων και τιμολόγησης που απλουστεύουν την πρόσβαση σε διάφορα μέσα μεταφοράς και τη συνδυασμένη χρήση τους·

–  την εκπόνηση εξατομικευμένων βιώσιμων σχεδίων κινητικότητας και τη λήψη υποστηρικτικών μέτρων χωροταξίας ("πόλη των μικρών αποστάσεων"), μια διαδικασία στην οποία θα πρέπει να συμμετέχουν όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη ήδη από τα πρώτα στάδια·

–  καινοτόμες λύσεις για αποτελεσματικές εμπορευματικές μεταφορές, ιδίως για τη διανομή τοπικών εμπορευμάτων σε πόλεις, συμπεριλαμβανομένων αξιόπιστων συστημάτων φόρτωσης και εκφόρτωσης για τη διευκόλυνση των λειτουργιών του τοπικού βρόχου·

–  βιώσιμες υπηρεσίες μεταφορών με στόχο τη διασφάλιση της τουριστικής κινητικότητας σε αστικές και περιαστικές περιοχές·

–  κατευθυντήριες γραμμές για φιλοπεριβαλλοντική δημόσια πολιτική προμηθειών·

–  την καλύτερη διαμόρφωση καθαρών δημόσιων συγκοινωνιών που θα εστιάζονται στην αποδοτικότητα, την ελκυστικότητα, τη μείωση των εκπομπών και την προσβασιμότητα, καθώς και στα άτομα με αναπηρία και στα άτομα με μειωμένη κινητικότητα, και στην ασφάλεια ·

–  την προώθηση βιώσιμων αλυσίδων κινητικότητας: βάδισμα-ποδηλασία-συλλογική χρήση αυτοκινήτου-ταξί-συλλογική/δημόσια κινητικότητα·

–  καλύτερη οργάνωση των μεταφορών μικρών αποστάσεων·

–  λήψη μέτρων διαχείρισης της κυκλοφορίας για τη βελτιστοποίηση της διοικητικής μέριμνας και τη διαχείρισης της κινητικότητας με στόχο τη μείωση και/ή την αποφυγή των μεταφορών, όπως για παράδειγμα τηλεργασία ή διαφοροποίηση των ωραρίων έναρξης της εργασίας ή των μαθημάτων·

–   λήψη μέτρων για την προώθηση της εικονικής κινητικότητας, όπως για παράδειγμα η ηλεκτρονική μάθηση, οι ηλεκτρονικές τραπεζικές συναλλαγές, οι τηλεαγορές και η τηλεδιάσκεψη·

–   θέσπιση ζωνών περιβαλλοντικής προστασίας και συστημάτων διοδίων·

–  πολιτικές και πρακτικές στάθμευσης, όπως η θέσπιση συστημάτων καθοδήγησης στάθμευσης·

–   βελτίωση και επέκταση της χρήσης "ευφυών" συστημάτων μεταφορών·

9.  ζητεί την ευρύτερη δυνατή διάδοση των δεδομένων για θέματα σχετικά με την αστική κινητικότητα, όπως τα στατιστικά στοιχεία της Eurostat και της CARE (Κοινοτική Βάση Δεδομένων για Ατυχήματα στους Δρόμους της Ευρώπης)· ζητεί τη μεγαλύτερη πρόσβαση στη βάση δεδομένων CARE, η οποία θα αποτελέσει ισχυρό μέσο για την ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειρογνωμοσύνης μεταξύ των επαγγελματιών του τομέα των μεταφορών·

10. καλεί την Επιτροπή να υποστηρίξει τις τοπικές αρχές μέσω της προώθησης πιλοτικών και πειραματικών σχεδίων, ιδίως όσον αφορά την εφαρμογή ολοκληρωμένης προσέγγισης σε θέματα αστικής κινητικότητας, και μέσω της παροχής βοήθειας για την έρευνα στον τομέα του πολεοδομικού σχεδιασμού·

Έρευνα και ανάπτυξη

11. τονίζει την ανάγκη για έρευνα και ανάπτυξη στον τομέα των βιώσιμων μεταφορών, ιδίως της στήριξης της τεχνολογικής προόδου με την ανάπτυξη καθαρών τεχνολογιών στην κατασκευή των οχημάτων· καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να επενδύσουν σε καθαρότερα, αποτελεσματικότερα, προσανατολισμένα στον καταναλωτή και ασφαλή συστήματα αστικών μεταφορών, και να λάβουν μέτρα για τη δημιουργία μιας αγοράς τέτοιων συστημάτων·

12. επισημαίνει ότι η ΕΕ πρέπει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη, την προώθηση και τη χρηματοδότηση ευφυών συστημάτων μεταφορών (ITS), δεδομένου ότι μπορούν να συμβάλουν σε σημαντικό βαθμό, μεταξύ άλλων, στην αύξηση της ασφάλειας των μεταφορών και στη βελτίωση των ρευμάτων συγκοινωνιών και στην αποτελεσματική διοικητική μέριμνα, και είναι για το λόγο αυτό της γνώμης ότι η περαιτέρω ανάπτυξή τους και κυρίως η αυξημένη χρησιμοποίησή τους πρέπει να ενισχυθεί από την ΕΕ·

13. καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει προσβάσιμους και συμβατούς καταλόγους ερευνητικών και αναπτυξιακών προγραμμάτων για την αστική κινητικότητα στο πλαίσιο των διαφόρων ευρωπαϊκών προγραμμάτων πλαισίων, επισημαίνοντας παραδείγματα που εφαρμόζονται στην πράξη·

Συντονισμός μεταξύ αρχών

14. υπογραμμίζει ότι η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σχετικά με τη διαχείριση της κινητικότητας και ο καλύτερος συντονισμός είναι θεμελιώδους σημασίας για τη βελτίωση των αστικών μεταφορών και της κινητικότητας, καθώς παρατηρούνται ανεπάρκειες, όπως η έλλειψη της δέουσας κατανομής αρμοδιοτήτων και συντονισμένων δράσεων μεταξύ των διαφόρων τοπικών, περιφερειακών και εθνικών αρχών, καθώς και ανεπαρκής συντονισμός κατά τον σχεδιασμό αστικών, προαστιακών και αγροτικών συστημάτων μεταφορών· επισημαίνει ότι ο ανεπαρκής συντονισμός μεταξύ των τοπικών αρχών έχει ως αποτέλεσμα υψηλότερο κόστος διανομής, μεγαλύτερη κυκλοφορία και περισσότερη περιβαλλοντική ρύπανση·

15. ζητεί επειγόντως να επιτευχθεί καλύτερος συντονισμός μεταξύ γειτονικών τοπικών αρχών προκειμένου να διασφαλιστεί ορισμένος βαθμός συνοχής και να εξασφαλιστεί η τη βιώσιμη και αρμονική ανάπτυξη των τοπικών και περιφερειακών υποδομών μεταφοράς σε παραμεθόριες και σε άλλες περιοχές·

Ολοκληρωμένη προσέγγιση

16. θεωρεί απαραίτητο να εκτελείται το έργο του αστικού σχεδιασμού και της ανάπτυξης με ολοκληρωμένο τρόπο, λαμβάνοντας υπόψη τις παρούσες και μελλοντικές ανάγκες αστικών μεταφορών· η δημιουργία ταχέων σιδηροδρομικών συνδέσεων μεταξύ των κέντρων των πόλεων και ποτάμιων, σιδηροδρομικών και αεροπορικών τερματικών σταθμών και ιδιαίτερα απομακρυσμένων περιφερειών θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα για μεγάλης κλίμακας αστικό εκσυγχρονισμό και ανάπτυξη·

17. υπενθυμίζει ότι, λαμβανομένης υπόψη της ολοένα ταχύτερης αστικοποίησης, θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στα προάστια, τις περιαστικές ζώνες και τα πολεοδομικά συγκροτήματα·

Ατομική ευθύνη

18. τονίζει το ζήτημα της ατομικής ευθύνης των πολιτών και θεωρεί αναγκαίο να παρακινούνται να αξιολογούν την συμπεριφορά τους ως χρηστών των οδικών δικτύων και να μετέχουν, κατά το δυνατό, ενεργά στα φόρουμ αστικής κινητικότητας· είναι της γνώμης ότι πρέπει να προσφέρεται σχεδόν σε κάθε πολίτη η δυνατότητα να αλλάζει τις συνήθειές του, για παράδειγμα σε σχέση με την χρησιμοποίηση του ιδιωτικού αυτοκινήτου και εναλλακτικά μέσα μεταφορών (βάδισμα, ποδηλασία ή δημόσια μέσα μεταφορών), και να συμβάλλει με τον τρόπο αυτό εξατομικευμένα σε μια καθαρή και βιώσιμη πόλη· ζητεί από τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές να παρέχουν εναλλακτικές δυνατότητες κινητικότητας για να διευκολύνουν τις αλλαγές αυτές· καλεί επίσης τις ευρωπαϊκές, τις εθνικές, τις περιφερειακές και τις τοπικές αρχές να εντατικοποιήσουν τις εκπαιδευτικές και ενημερωτικές εκστρατείες προκειμένου να συνειδητοποιήσουν οι πολίτες περισσότερο τη συμπεριφορά τους σχετικά με την κυκλοφορία, δίδοντας ιδιαίτερη έμφαση σε εκστρατείες εκπαίδευσης της νεότερης γενιάς·

19. υπογραμμίζει εν προκειμένω τη σημασία και την αυξανόμενη επιτυχία της "Ημέρας χωρίς Αυτοκίνητο" στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Κινητικότητας· παρατηρεί ότι, το 2007, 1909 πόλεις από 23 κράτη μέλη συμμετείχαν σε αυτήν την πρωτοβουλία· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να ενθαρρύνουν αυτήν την πρωτοβουλία και να καταβάλλουν προσπάθειες για την ευρεία υιοθέτησή της·

20. θεωρεί ότι πρέπει να εκπονηθεί μια μελέτη η οποία θα αποσαφηνίζει και θα περιέχει λεπτομερείς πληροφορίες για όλες τις πτυχές των επιλογών αστικής κινητικότητας των πολιτών (ιδιωτικές έναντι δημόσιων μεταφορών)· ζητεί νέα και τυποποιημένη συγκέντρωση δεδομένων για λιγότερο μελετημένα θέματα όπως η συμπεριφορά των πεζών και των ποδηλατών και τα κίνητρα των πολιτών κατά τη χρησιμοποίηση ορισμένων τρόπων μεταφοράς έναντι άλλων·

Χρηματοδότηση

21. διαπιστώνει ότι η ΕΕ μπορεί να συνεισφέρει τα μέγιστα με τη χρηματοδότηση μέτρων στον τομέα των αστικών επιβατικών και εμπορευματικών μεταφορών, για παράδειγμα από πόρους των διαρθρωτικών ταμείων και του ταμείου συνοχής, και ζητεί για το λόγο αυτό από την Επιτροπή να αναλάβει τις ευθύνες της στον τομέα αυτόν· παραπέμπει εν προκειμένω και στο κοινοτικό δίκαιο που επιβάλλει τη λήψη περιβαλλοντικών μέτρων και μέτρων για τις μεταφορές με χρηματοδότηση των κρατών μελών·

22. καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει ειδικά μέσα προσανατολισμένα προς την οικονομία της αγοράς για τη δημιουργία ισορροπημένου και ευνοϊκού πλαισίου για τη βιώσιμη κινητικότητα σε αστικά κέντρα·

23. ζητεί, στο πλαίσιο της επερχόμενης αναθεώρησης του προϋπολογισμού της ΕΕ, να συναρτάται περισσότερο η χρηματοδότηση σχεδίων από πόρους της ΕΕ με τις προϋποθέσεις και τους όρους σχετικά με τις βιώσιμες μεταφορές και την περιβαλλοντική προστασία και διαβλέπει στις χρηματοδοτήσεις αυτές έναν ενδεδειγμένο μηχανισμό για την ενθάρρυνση φιλοπεριβαλλοντικών και ευρέως προσβάσιμων μοντέλων μεταφορών·

24. ζητεί από την Επιτροπή, τόσο από μόνη της όσο και από κοινού με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, να επιδιώξει την εξέταση των σημερινών και μελλοντικών δυνατοτήτων χρηματοδότησης των αστικών μεταφορών· συνιστά να καταρτίσει συνεκτικό οδηγό που θα παρουσιάζει συστηματικά όλα τα διαθέσιμα κεφάλαια για την χρηματοδότηση των αστικών μεταφορών· την καλεί επίσης να εξετάσει το θέμα των οριζόντιων επιδοτήσεων στον τομέα των μεταφορών ώστε να διασφαλίζεται δίκαιη μεταχείριση μεταξύ όλων των τρόπων μεταφοράς καθώς και μεταξύ των επιβατικών και εμπορευματικών μεταφορών· επισημαίνει επίσης ότι θα πρέπει να αξιολογούνται όλες οι πλευρές των εταιρικών σχέσεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα και η πιθανή συμβολή τους σε βιώσιμα σχέδια αστικής κινητικότητας·

25. καλεί το Προεδρείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τις υπηρεσίες του να δώσουν το παράδειγμα εφαρμόζοντας τις δικές του αποφάσεις και ενθαρρύνοντας τη λήψη μέτρων διαχείρισης της κινητικότητας για τους βουλευτές, το προσωπικό και τους επισκέπτες , με στόχο την ενσωμάτωση της βιώσιμης κινητικότητας κατά την εφαρμογή του κανονισμού για το EMAS από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο·

26. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1)

Εγκριθέντα κείμενα, P6_TA(2008)0057.

(2)

Εγκριθέντα κείμενα Ρ6_ΤΑ(2007)0345.

(3)

Εγκριθέντα κείμενα Ρ6_ΤΑ(2008)0007.

(4)

Εγκριθέντα κείμενα Ρ6_ΤΑ(2007)0375.

(5)

Εγκριθέντα κείμενα Ρ6_ΤΑ(2006)0367.


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Εισαγωγή

Με την ευκαιρία της υποβολής της ενδιάμεσης έκθεσης για τα αποτελέσματα του Λευκού Βιβλίου για τις μεταφορές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε εκδηλώσει το 2006 την πρόθεσή της να υποβάλει ένα Πράσινο Βιβλίο για τις αστικές μεταφορές. Ύστερα από εκτενή δημόσια ακρόαση το πρώτο εξάμηνο του 2007, η Επιτροπή δημοσίευσε στις 25 Σεπτεμβρίου 2007 ένα Πράσινο Βιβλίο με τίτλο "διαμόρφωση νέας παιδείας αστικής κινητικότητας" (COM(2007)0551). Η δημοσίευση του Πράσινου Βιβλίου αποτελεί την απαρχή τις φάσης διαβούλευσης, η οποία λήγει στις 15 Μαρτίου 2008 και κατά την οποία καλούνται οι εμπλεκόμενοι να λάβουν θέση σχετικά με τις προτάσεις της Επιτροπής. Στη συνέχεια η Επιτροπή, πριν το τέλος του έτους, θα υποβάλει σχέδιο δράσης με συγκεκριμένα μέτρα.

Ο εισηγητής χαιρετίζει την υποβολή του εκτενούς αυτού Πράσινου Βιβλίου, το οποίο επιδιώκει να θίξει όσο γίνεται περισσότερες πτυχές της αστικής κινητικότητας και να τις συνθέσει. Αποκλίνοντας από την προσπάθεια της Επιτροπής να κατατάξει τα διάφορα σημεία σε θεματική βάση (ρέουσα συγκοινωνία, πιο πράσινες πόλεις, ορθολογικές, προσβάσιμες και ασφαλείς αστικές συγκοινωνίες), ο εισηγητής είναι της γνώμης ότι πρέπει να δοθεί απάντηση σε ένα κεντρικό θέμα γύρω από το οποίο πρέπει να στρέφεται ο όλος προβληματισμός: "Ποιο ρόλο μπορεί/πρέπει να παίξει η Ευρωπαϊκή Ένωση σε θέματα αστικών συγκοινωνιών και πώς μπορεί/πρέπει να προχωρήσει στο θέμα αυτό;"

Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Ξεκινώντας από αυτό το ζήτημα, καταβάλλεται προσπάθεια στο πρώτο κεφάλαιο να γίνει καταγραφή(1) των τομέων εκείνων στους οποίους μπορεί να προσδώσει σαφή προστιθέμενη αξία η δραστηριοποίηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ο εισηγητής επιθυμεί να εξάρει στο πλαίσιο αυτό τη σημασία μιας ευρωπαϊκής συντονισμένης προσέγγισης για τις αστικές μεταφορές. Ιδιαίτερα πρέπει να τονιστεί η ανάγκη της συλλογής αξιόπιστων και συγκρίσιμων δεδομένων, τα οποία αφενός θα σκιαγραφούν την επικρατούσα κατάσταση και αφετέρου θα λαμβάνουν υπόψη τις μελλοντικές μεταβολές των βασικών παραγόντων (για παράδειγμα τις δημογραφικές μεταβολές). Επίσης, γίνεται μια καταλογογράφηση και ανάλυση των ισχυουσών σήμερα ρυθμίσεων στον τομέα των αστικών συγκοινωνιών - ιδίως σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο απλούστευσης με την κατάργηση διατάξεων. Ιδιαίτερη σημασία προσλαμβάνει στο πλαίσιο αυτό και η εκτίμηση εξωτερικών δαπανών και η προσπάθεια για ενδεχόμενη ένταξή στους εσωτερικούς προϋπολογισμούς.

Hard law/soft law

Ως δεύτερο βήμα εξετάζεται ο ρόλος της ΕΕ ως νομοθέτη. Οι αστικές συγκοινωνίες αποτελούν διακλαδικό θέμα, πράγμα που σημαίνει ότι μια σειρά από πολιτικούς τομείς που οι ίδιοι διέπονται από την κοινοτική νομοθεσία επηρεάζονται από αυτό το θέμα. Στα πεδία αυτά συγκαταλέγονται μεταξύ άλλων η περιβαλλοντική πολιτική, η κοινωνική πολιτική και η πολιτική της απασχόλησης, η πολιτική του ανταγωνισμού, η βιομηχανική πολιτική, η περιφερειακή πολιτική και η πολιτική της συνοχής ή η πολιτική μεταφορών. Αυτό το γεγονός αρκεί για να εξηγήσει το ενδιαφέρον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το εν λόγω θέμα

Συμπληρωματικά πρέπει να γίνει αναφορά στην προστιθέμενη αξία την οποία μπορεί να συνεισφέρει η ΕΕ όσον αφορά τη βελτίωση της αστικής κινητικότητας: τη δυνατότητά της να επεξεργάζεται προς εξεύρεση νέων λύσεων βασικές προδιαγραφές και πρότυπα. Οι προτάσεις αυτές πρέπει να αντιστοιχούν σε κάποιο βαθμό εντός της Κοινότητας σε ενιαίες αρχές, ούτως ώστε ο πολίτης καθώς και η βιομηχανία να αντιμετωπίζουν στα μεμονωμένα κράτη μέλη δομές αμοιβαία συμπεφωνημένες.

Τα προβλήματα στις αστικές μεταφορές είναι σε μεγάλο βαθμό παρεμφερή αλλά λόγω της ετερογένειας των ευρωπαϊκών πόλεων δεν είναι πουθενά ταυτόσημα. Θα ήταν ευκταίο για το λόγο αυτό να διατεθούν στους δήμους και τις κοινότητες μηχανισμοί για την αντιμετώπιση των αντίστοιχων προβλημάτων τους στον τομέα των συγκοινωνιών που σε γενικές γραμμές να είναι ενιαίοι, αλλά να διαφέρουν στις λεπτομέρειες ανάλογα με τις ειδικές τους ανάγκες. Οι δήμοι και οι κοινότητες θα έπρεπε να έχουν κατά συνέπεια τη δυνατότητα να επιλεγούν από μια σειρά προτάσεων για την επίλυση των προβλημάτων τους, ανάλογα με τις ειδικές ανάγκες τους. Στόχος είναι να παρασχεθεί η δυνατότητα στους δήμους και τις κοινότητες να χαράξουν ένα δικό τους πλαίσιο πολιτικής με βάση ενοποιημένες σε γενικές γραμμές εναλλακτικές λύσεις. Οι μεμονωμένες λύσεις θα πρέπει να αποφευχθούν.

Για να μπορούν οι πολίτες καθώς και οι επιχειρήσεις και οι οικονομικοί φορείς να εκκινούν εντός της Κοινότητας από συγκρίσιμες αρχές, θα έπρεπε σε ολόκληρη την Κοινότητα να ισχύουν ενιαίοι κανόνες για το περιβάλλον, τις περιοχές με χαμηλά όρια εκπομπών και τους περιορισμούς της κυκλοφορίας εντός των πόλεων. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να ληφθεί ιδιαίτερα υπόψη η διαλειτουργικότητα τεχνικών λύσεων. Η βασική αρχή της κατά το δυνατόν μεγαλύτερης συμβατότητας πρέπει ωστόσο να εξεταστεί και σε άλλους λιγότερο τεχνικούς τομείς (π.χ. κατά την χρησιμοποίηση δελτίων που επιτρέπουν την πρόσβαση σε συγκεκριμένες περιοχές). Ιδιαίτερη σημασία προσλαμβάνουν οι ευπαθέστεροι συμμετέχοντες στα δίκτυα συγκοινωνιών, όπως για παράδειγμα τα άτομα με σωματική αναπηρία, τα παιδιά ή οι ηλικιωμένοι. Με το θέμα αυτό συναρτάται και η ασφάλεια των μεταφορών, ένα θέμα που θίγει όλους τους τομείς των μεταφορών και των υποδομών.

Συμπληρωματικά με αυτά τα καθαρά νομοθετικά μέτρα (hard law) χρειάζονται και μέτρα soft law, δηλαδή η διάδοση δοκιμασμένων πρακτικών και η ανταλλαγή σχετικής τεχνογνωσίας. Ένα σημαντικό στοιχείο για την αντιμετώπιση των προβλημάτων των αστικών συγκοινωνιών είναι η βέλτιστη χρησιμοποίηση της υπάρχουσας υποδομής. Αυτό επιβάλλεται και από το γεγονός ότι οι ακάλυπτοι χώροι στις πόλεις είναι πολύ σημαντικοί λόγω του ότι είναι πλέον πολύ περιορισμένοι. Καινοτόμες λύσεις, όπως για παράδειγμα η χρήση του οδικού δικτύου ανάλογα με την ώρα της ημέρας, μπορούν να συμβάλουν στην επίλυση των προβλημάτων. Και οι συνδυασμένες μεταφορές παρέχουν μεγάλες δυνατότητες. Για παράδειγμα, δεν έχουν καθόλου αξιοποιηθεί οι δυνατότητες που προσφέρει η ενσωμάτωση της εσωτερικής ναυσιπλοΐας στα δίκτυα αστικών μεταφορών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορούσε να λειτουργήσει υποστηρικτικά στην αναζήτηση λύσεων για θέματα χωροταξίας και αστικού σχεδιασμού. Κυρίως η σημασία κατά περίπτωση προσαρμοσμένων σχεδίων κινητικότητας πρέπει να συζητηθεί πολύ περισσότερο. Στον τομέα αυτό εντάσσεται και το θέμα των διακινούμενων εργαζομένων, για παράδειγμα η "τεχνητή πρόκληση κυκλοφορίας" (π.χ. η εγκατάσταση μεγάλων αγοραστικών κέντρων στην περιφέρεια των πόλεων έναντι "μιας πόλης των μικρών αποστάσεων"). Μεγάλη προσοχή πρέπει επίσης να δοθεί - σε ό,τι αφορά και την οικονομική αποδοτικότητα μιας πόλης - σε ένα ορθολογικό σχέδιο διοικητικής μέριμνας, κυρίως με τη μορφή καλά οργανωμένου και αποτελεσματικού δικτύου εμπορευματικών μεταφορών.

Ένα περαιτέρω θέμα είναι η οικολογική ευθύνη στον τομέα της πολιτικής μεταφορών. Και τούτο διότι τα σημαντικά θέματα όσον αφορά την ποιότητα ζωής και την υγεία αποτελούν βασικές αιτίες για την εκπόνηση αυτού του Πράσινου Βιβλίου. Άμεσα σχετίζεται με τα θέματα αυτά για παράδειγμα η φιλοπεριβαλλοντική πολιτική προμηθειών. Σημαντική πτυχή της είναι η ένταξη του εξωτερικού κόστους στους εσωτερικούς προϋπολογισμούς αφού αυτό επηρεάζει σημαντικά την κινητικότητα με περιβαλλοντικά κριτήρια. Περαιτέρω προσπάθειες πρέπει να καταβληθούν και για την αναβάθμιση της μεταφοράς των προσώπων. Πρέπει να διαμορφωθεί πιο αποτελεσματικά, πιο ελκυστικά και να αποκτήσει μεγαλύτερη προσβασιμότητα για να παρακινήσει τους πολίτες σε μεγαλύτερη χρησιμοποίηση των μέσων μαζικής μεταφοράς και να μην υποχρεώνονται ουσιαστικά μόνο οι οικονομικά ασθενέστερες τάξεις να χρησιμοποιούν μέσα στις πόλεις λιγότερο ελκυστικά δημόσια μεταφορικά μέσα. Επιπλέον των μέτρων αυτών, πρέπει να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες χρησιμοποίησης εναλλακτικών μέσων όπως το ποδήλατο. Σε γενικές γραμμές, η καλύτερη οργάνωση των μεταφορών μικρών αποστάσεων παρέχουν σημαντική συμβολή στην αποσυμφόρηση των πόλεων μεταξύ άλλων κατά τη διάρκεια των ωρών αιχμής. Δεν πρέπει επίσης να υποτιμούνται μέτρα για την αποφυγή της κυκλοφοριακής συμφόρησης, για παράδειγμα με την αυξημένη χρησιμοποίηση συστημάτων τηλε-εργασίας. Θα πρέπει επίσης να καταβληθεί προσπάθεια ώστε να αποσυμφορηθεί πραγματικά η συγκοινωνία για παράδειγμα κατά τις ώρες αιχμής το πρωί και το απόγευμα με τη διαμόρφωση πιο ευέλικτων ωραρίων εργασίας. Η διαφοροποίηση της έναρξης των μαθημάτων στα σχολεία θα μπορούσε επίσης να συμβάλει προς αυτή την κατεύθυνση.

Η έρευνα και ανάπτυξη στον τομέα των μεταφορών προσφέρει πολλές δυνατότητες που έχουν μείνει μέχρι τώρα αναξιοποίητες όπως είναι η καλύτερη οργάνωση των ρευμάτων των μεταφορών ή η ασφάλεια των μεταφορών. Η τεχνολογική πρόοδος μας επιτρέπει επίσης να κατασκευάζουμε οχήματα πιο φιλικά προς το περιβάλλον. Πρέπει να καταβληθούν λοιπόν μεγαλύτερες προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση για την ενίσχυση αυτών των εξελίξεων και για την εξεύρεση ολοένα και περισσότερων λύσεων.

Και οι πολίτες ωστόσο στους δήμους και τις κοινότητες πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι η προσωπική συμβολή τους είναι απαραίτητη για μια καθαρή πόλη με καλύτερη ποιότητα ζωής. Αφενός πρέπει να παρακινηθούν να αντιμετωπίζουν με πιο κριτικό τρόπο την συμπεριφορά τους ως παράγοντες των συγκοινωνιών για παράδειγμα με τον προβληματισμό εάν η χρησιμοποίηση του ιδιωτικού αυτοκινήτου είναι απαραίτητη. Και η συμπεριφορά κατά την οδήγηση μπορεί πολύ εύκολα να προσαρμοστεί στα οικολογικά κριτήρια. Ωστόσο, για να γίνει αυτό, χρειάζονται αξιόπιστες εναλλακτικές λύσεις στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Τέλος, πρέπει να ενθαρρυνθούν οι πολίτες, όχι μόνο με κίνητρο τον πιο υγιεινό τρόπο ζωής, να διανύουν με τα πόδια τις μικρές αποστάσεις.

Χρηματοδότηση

Στον τομέα της χρηματοδότησης η Επιτροπή διαθέτει πόρους από τα διαρθρωτικά ταμεία και το ταμείο συνοχής ή από τα ερευνητικά προγράμματα-πλαίσιο. Λόγω της ιδιαίτερης σημασίας των αστικών συγκοινωνιών για όλους τους συμμετέχοντες και λόγω του γεγονότος ότι, όπως αναφέραμε προηγουμένως, ήδη πολλές ευρωπαϊκές ρυθμίσεις αφορούν το αστικό τοπίο, η Επιτροπή θα έπρεπε να αναλάβει της ευθύνες της στην χρηματοδότηση των σχετικών μέτρων. Οι αναγκαίες επενδύσεις για τη βελτίωση της αστικής κινητικότητας και στο πλαίσιο αυτό και η τήρηση των ευρωπαϊκών διατάξεων, απαιτούν χρηματοδοτήσεις που στο μεγαλύτερο μέρος τους μπορούν να καταβληθούν από τους εμπλεκόμενους φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης. Για το λόγο αυτό πρέπει να επισημανθεί και η ευθύνη των κρατών μελών που απορρέει από διατάξεις του κοινοτικού δικαίου για τη λήψη μέτρων υπέρ του περιβάλλοντος και των μεταφορών. Αυτό σημαίνει ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται να παρέχουν στους δήμους και τις κοινότητες τα αναγκαία οικονομικά μέσα για την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει ο εισηγητής και στην διαμόρφωση και επεξεργασία νέων χρηματοδοτικών μηχανισμών, όπως για παράδειγμα στη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Επιπλέον, δεν πρέπει να παραμεληθεί στο πλαίσιο αυτό η δυνατότητα που παρέχεται από τη διακλαδική χρηματοδότηση στον τομέα των μεταφορών. Ένα σημαντικό μέσο είναι και η σύνδεση των χρηματοδοτήσεων με ανειλημμένες υποχρεώσεις, για παράδειγμα, μπορεί η εφαρμογή λύσεων υπέρ του περιβάλλοντος να τίθεται ως προϋπόθεση για την χρηματοδότηση.

(1)

Σημειωτέον ότι κάθε καταγραφή που αναφέρεται σε αυτό το σχέδιο έκθεσης αφορά τις βασικές αρχές που περιέχονται σε αυτήν και δεν έχει οικονομικό χαρακτήρα.


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (8.4.2008)

προς την Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού

σχετικά με τη διαμόρφωση νέας παιδείας αστικής κινητικότητας

(2041/2008(INI))

Συντάκτης γνωμοδότησης: Justas Vincas Paleckis

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων καλεί την Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

1.  επισημαίνει ότι όλο και περισσότεροι άνθρωποι συγκεντρώνονται στις αστικές περιοχές και στα αστικά κέντρα και τονίζει πως χρειάζεται να καταστούν οι αστικές μεταφορές βιώσιμες και φιλικές για το περιβάλλον καθώς και προσβάσιμες και φιλικές προς τους χρήστες, και ειδικότερα για τους χρήστες με μειωμένη κινητικότητα όπως π.χ. άτομα με ειδικές ανάγκες, ηλικιωμένοι·

2.  πιστεύει ότι η αύξηση της κυκλοφορίας συνεπάγεται ότι οι δρόμοι των μεγάλων πόλεων χρησιμοποιούνται εξαντλώντας τα όρια της μεταφορικής τους ικανότητας και συχνά ξεπερνώντας την, ούτως ώστε το οδικό δίκτυο των μεγάλων πόλεων να κινδυνεύει σε μεγάλο βαθμό να αποδιοργανωθεί και να στερείται ευελιξίας, με αποτέλεσμα να προκαλούνται πολύ γρήγορα σημεία κυκλοφορικής συμφόρησης ακόμη και σε περιπτώσεις προβλημάτων ήσσονος σημασίας. Για το λόγο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό να μειωθούν οι κίνδυνοι αποδιοργάνωσης των οδικών δικτύων των μεγάλων πόλεων (λ.χ. με ευφυή συστήματα μεταφορών καθιερώνοντας και υποστηρίζοντας νέες συνήθειες οδήγησης και μεταφορών)·

3.  επισημαίνει την ανάγκη υιοθέτησης και εφαρμογής μιας ολιστικής προσέγγισης που θα λαμβάνει υπόψη όλες τις διαστάσεις της προσβασιμότητας και θα καλύπτει όλα τα μέσα μεταφοράς·

4.  τονίζει ότι η πρόσβαση όλων των ατόμων στην κινητικότητα (καθώς επίσης όσων δεν έχουν πρόσβαση σε ιδιωτικά οχήματα) αποτελεί κοινωνικό παράγοντα που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη·

5.  επισημαίνει πόσο σημαντικό είναι να κατασκευάζονται χώροι στάθμευσης στα προάστια, ενόψει των αυξανόμενων αριθμών ατόμων που μετακινούνται προς και από τον τόπο εργασίας τους, παρέχοντας ευέλικτες δυνατότητες πρόσβασης από τους εν λόγω χώρους στάθμευσης σε άλλα μέσα μεταφορών·

6.  θεωρεί ότι με τα πράσινα δημόσια μέσα μεταφοράς μπορούν να μειωθούν οι εκπομπές στις αστικές περιοχές όπου οι ποιότητα του αέρα επηρεάζει την υγεία όχι μόνο τον κατοίκων των πόλεων αλλά και των επισκεπτών και όσων εργάζονται σ' αυτές·

7.  τονίζει ότι με την αντιμετώπιση της κυκλοφοριακής συμφόρησης θα βελτιωθεί η ποιότητα του αέρα και θα περιοριστεί η ηχορύπανση· πιστεύει ότι τούτο είναι δυνατόν να επιτευχθεί αποτελεσματικά ελέγχοντας την οδική πρόσβαση με σχετικές πολιτικές και κατευθύνοντας τις οδικές μετακινήσεις σε συγκεκριμένα σημεία εφαρμόζοντας πολιτικές στάθμευσης·

8.  επισημαίνει την ανάγκη να αποσυνδεθεί η ανάπτυξη των αστικών μεταφορών από τις αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον μέσα από την υιοθέτηση συνεκτικών πολιτικών στα πλαίσια της δράσης της Επιτροπής για το κλίμα και του πακέτου με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας·

9.  τονίζει την ανάγκη να μειωθούν οι τιμές των ναύλων των επιβατών για όλες τις δημόσιες μεταφορές, σύμφωνα με κοινωνικά κριτήρια, προκειμένου να αυξηθεί η καθημερινή χρήση τους από ολοένα μεγαλύτερο αριθμό πολιτών και, συνεπώς, να μειωθεί η χρήση ρυπογόνων ιδιωτικών μεταφορικών μέσων·

10. τονίζει την ανάγκη να χαραχθεί στρατηγική που θα αναχαιτίσει τη μειωμένη χρήση των δημόσιων μεταφορικών μέσων στα νέα κράτη μέλη και την αυξημένη χρήση των ιδιωτικών οχημάτων·

11. προτείνει την ετήσια μετατόπιση αναλογίας τουλάχιστον 1% ανά επιβατοχιλιόμετρο από ατομικά μέσα μεταφορών όπως τα ιδιωτικά οχήματα έως οχήματα σε βιώσιμες μεθόδους μεταφορών, όπως είναι τα δημόσια μεταφορικά μέσα και τα ποδήλατα όπως αναφέρεται στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 26ης Σεπτεμβρίου 2006 σχετικά με τη θεματική στρατηγική για το αστικό περιβάλλον(1) ·

12. υπογραμμίζει ότι όλα τα δημόσια μέσα μεταφορών θα πρέπει να καταστούν ευκολότερα προσβάσιμα και φιλικότερα σε πολίτες με αναπηρία·

13. τονίζει πως ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να μειωθεί η ηχορύπανση και η ατμοσφαιρική ρύπανση που προέρχεται από τις μεταφορές στις αστικές περιοχές, και την κυκλοφοριακή συμφόρηση ιδίως σε περιπτώσεις χρήσης μη οδικών συστημάτων, όπως είναι τα συστήματα υπόγειων και επίγειων σιδηροδρόμων είναι η ενθάρρυνση της χρήσης των δημόσιων μέσων μεταφοράς·

14. επισημαίνει ότι η χρήση του ποδήλατου, και άλλων μη μηχανοκίνητων μέσων μεταφοράς, στις πόλεις εξοικονομεί ενέργεια και χώρο, δεν προκαλεί θόρυβο και εκπομπές CΟ2, δεν προκαλεί τόσο ηχορύπανση όσο και η ατμοσφαιρική ρύπανση και είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική για την καταπολέμηση της παχυσαρκίας και των ασθενειών που συνδέονται με την έλλειψη σωματικής άσκησης· τονίζει επίσης την ανάγκη να προωθηθούν αυτές οι εναλλακτικές μέθοδοι μεταφορών δημιουργώντας ειδικές και κατάλληλες ζώνες, όπως είναι οι λωρίδες ποδηλασίας και οι ζώνες οι φιλικές για τους πεζούς· ενθαρρύνει ένθερμα την προώθηση της κινητικότητας των πεζών και των ποδηλατιστών σε εκστρατείες ευαισθητοποίησης και σχέδια για τις μετακινήσεις καθώς και τη διανομή χαρτών που περιλαμβάνουν τοπικά δίκτυα και τις υφιστάμενες ποδηλατικές διαδρομές·

15. καλεί την Επιτροπή και τις τοπικές αρχές να αναλάβουν πάραυτα δράση για την ενίσχυση εκπαιδευτικών και ενημερωτικών εκστρατειών προκειμένου να συνειδητοποιήσουν οι πολίτες περισσότερο τη συμπεριφορά τους σχετικά με την κυκλοφορία, δίδοντας ιδιαίτερη έμφαση σε εκστρατείες εκπαίδευσης της νεότερης γενιάς·

16. τονίζει ότι ένα σχέδιο βιώσιμων αστικών συγκοινωνιών (SUΤΡ) θα πρέπει να απαιτείται από την κοινοτική νομοθεσία για κάθε πόλη στο οποίο διαμένουν άνω των 100.000 κάτοικοι· πιστεύει ότι μια τέτοιου είδους νομοθεσία θα μπορούσε να περιλαμβάνει σαφείς προθεσμίες και δεσμευτικούς στόχους σε τοπικό και ευρωπαϊκό επίπεδο·

17. πιστεύει ότι τα SUΤΡ θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τα μέσα με τα οποία οι τοπικές αρχές σκοπεύουν:

     –   να προωθήσουν μη μηχανοκίνητα μέσα μεταφορών, όπως είναι η ποδηλασία και η πεζοπορία, με τη δημιουργία εκτεταμένου δικτύου ποδηλατολωρίδων και την πρόβλεψη ασφαλών πεζοδρόμων και επίγειων διασταυρώσεων για τους πεζούς,

     –   να προωθούν τις δημόσιες μεταφορές χρησιμοποιώντας χρηματοδοτικούς πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ανάπτυξη των υποδομών των δημόσιων μεταφορών, και να διαδίδουν πληροφορίες σχετικά με υφιστάμενα καλά παραδείγματα, όπως είναι η καθιέρωση ολοκληρωμένων συστημάτων τιμολόγησης και έκδοσης εισιτηρίων και η ανάπτυξη σχεδίων στάθμευσης και συνέχισης της διαδρομής με άλλα μέσα,

     –   να αντιμετωπίσουν την αυξανόμενη χρήση ατομικών αυτοκινήτων με περιορισμούς της στάθμευσης και τέλη κυκλοφοριακής συμφόρησης, καθώς και με ζώνες χαμηλών εκπομπών στις οποίες δεν επιτρέπεται να κυκλοφορούν οχήματα·

18. τονίζει ότι οι ΜΚΟ και άλλοι ενδιαφερόμενοι πρέπει να μετέχουν στην προετοιμασία των SUΤΡ που θα πρέπει να διατίθεται στο κοινό· πιστεύει, επίσης, ότι η τακτική αξιολόγηση της προόδου που έχει επιτευχθεί και η διάδοση των πορισμάτων τέτοιου είδους εκτιμήσεων είναι επίσης καθοριστικής σπουδαιότητας·

19. στηρίζει της προσπάθειες της Επιτροπής για να προωθήσει τις πράσινες δημόσιες συμβάσεις που θα σέβονται την αρχή της συμπληρωματικότητας, και θεωρεί ότι αυτό μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα προς επέκταση και σε άλλους τομείς· είναι πεπεισμένο ότι η χρήση αυστηρών περιβαλλοντικών πρότυπων ως βασικών κριτηρίων επιλογής είναι ο ενδεδειγμένος τρόπος για να προωθηθούν οι βιώσιμες αστικές μεταφορές·

20. προτρέπει την Επιτροπή να παράσχει βοήθεια και πληροφορίες σε πόλεις που προωθούν τη νέα παιδεία της αστικής κινητικότητας·

21. υπογραμμίζει ότι οι βιώσιμες πόλεις ευθύνονται επίσης για την ανάπτυξη των περιχώρων τους· τονίζει ότι η ανάπτυξη των αστικών μεταφορών πρέπει συνεπώς να συμπεριλαμβάνει επίσης την ανάπτυξη βιώσιμων διαπεριφερειακών μεταφορικών συνδέσεων, και καλεί τις αρμόδιες αρχές να μεριμνήσουν ιδιαίτερα για γειτονικές διασυνοριακές αστικές περιοχές·

22. συμφωνεί με την Επιτροπή ότι πρέπει να βελτιωθούν οι δημόσιες μεταφορές στις αστικές περιοχές με το συνδυασμό τομέων πολιτικής, ενώ στο πλαίσιο αυτό τα οικονομικά μέτρα που προσανατολίζονται στην προσφορά υποστηρίζονται από κατάλληλες πολιτικές που στοχεύουν στη δημιουργία βιώσιμης ζήτησης, προσδίδοντας ιδιαίτερη σπουδαιότητα στα μέτρα που είναι σε θέση να μειώνουν τη χρήση των αυτοκινήτων και να αυξάνουν δράσεις τηλεργασίας, όπως είναι:

     –   σχέδια επίδειξης ή πιλοτικά σχέδια για τοπικές και περιφερειακές δημόσιες αρχές·

     –   χωροταξική μελέτη μεταφορικών αξόνων εκτός εκείνων που προορίζονται για τα αυτοκίνητα·

     –   εκστρατείες για την αποθάρρυνση της μεταφοράς με αυτοκίνητα και την πρόταση εναλλακτικών μεταφορικών μέσων·

     –   φορολογικά κίνητρα·

     –   εκστρατείες κατάρτισης για την οικολογική οδήγηση·

23. τονίζει την ανάγκη να προωθηθεί ο διάλογος και η συνεργασία μεταξύ τοπικών αρχών σε όλα τα κράτη μέλη με στόχο την ανταλλαγή των βέλτιστων μεθόδων, εμπειριών και μέτρων·

24. επιδοκιμάζει το έργο που επιτελέσθηκε ως αποτέλεσμα της πρωτοβουλίας CIVITAS(2) και υπογραμμίζει το ρόλο της Επιτροπής στην ενεργό διάδοση της αποκτηθείσας εμπειρίας και των βέλτιστων και χείριστων πρακτικών, προς όφελος των πόλεων που δεν συμμετέχουν στην πρωτοβουλία·

25. λόγω των μεγάλων περιφερειακών διαφορών ως προς την ποιότητα της κυκλοφορίας στην Ευρώπη, θεωρεί σκόπιμο να διατεθεί μέσω του διαδικτύου μια τεχνογνωσία υπό μορφή μη δεσμευτικών κατευθυντηρίων γραμμών στην οποία θα μπορούν να ανατρέχουν όλες οι τοπικές αρχές·

26. καλεί την Επιτροπή να προωθήσει επενδύσεις σε ερευνητικά και πιλοτικά σχέδια για μεταφορικά μέσα που εξοικονομούν ενέργεια και είναι φιλικά για το περιβάλλον και για ευφυή συστήματα μεταφορών· ενθαρρύνει την άρση τεχνικών εμποδίων που παρεμβάλλονται στην υιοθέτηση "πράσινων" ευφυών συστημάτων μεταφορών με την τυποποίηση και διαλειτουργικότητα των συστημάτων·

27. επισημαίνει ότι η εσωτερίκευση των εξωτερικών στοιχείων κόστους πρέπει να αποτελέσει τη βάση κάθε βιώσιμου συστήματος μεταφορών· η επιλογή των μέσων καθώς και των τελών που επιβάλλονται για την αντιμετώπιση αυτού του εξωτερικού κόστους (κυρίως κυκλοφοριακής συμφόρησης, ατμοσφαιρικής ρύπανσης, ηχορύπανσης) πρέπει, ωστόσο, να υπόκειται στην αρχή της επικουρικότητας στις αστικές περιοχές, και για το λόγο αυτό πρέπει επίσης να διευκρινιστεί ότι η επιβολή περιβαλλοντικών φόρων στους αυτοκινητοδρόμους των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών (ΔΕΔ-Μ) σε αστικές περιοχές υπόκειται στην αρχή της επικουρικότητας για όλα τα οχήματα (ιδιωτικά οχήματα και φορτηγά)·

28.  καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει τη συμβατότητα των προτεραιοτήτων της πολιτικής της για τις βιώσιμες αστικές μεταφορές και τη μείωση των εκπομπών CO2 με τον τρόπο που καταναλώνονται οι πόροι των Διαρθρωτικών Ταμείων και των Ταμείων Συνοχής·

29. καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει περιβαλλοντικές απαιτήσεις κατά τη διάθεση περιφερειακών πόρων για σχέδια αστικής κινητικότητας·

30. ζητεί από την Επιτροπή να ενθαρρύνει τις τοπικές αρχές να παράσχουν κίνητρα οικονομικού και μη οικονομικού χαρακτήρα για επιχειρήσεις και ιδιώτες χρήστες προκειμένου να στραφούν σε μέσα μεταφοράς χαμηλών εκπομπών και να ανανεώσουν τα υπάρχοντα οχήματα ή να τα αναβαθμίσουν με διαθέσιμες φιλικές για το περιβάλλον τεχνολογίες· υπενθυμίζει ότι, για ολοκληρωμένα σχέδια αστικής και αγροτικής ανασυγκρότησης που ενδέχεται να περιλαμβάνουν επενδύσεις που σχετίζονται με τις μεταφορές, διατίθενται διάφορες πηγές χρηματοδότησης σε επίπεδο ΕΕ, όπως είναι τα Διαρθρωτικά Ταμεία, το Ταμείο Συνοχής και δάνεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων· υπενθυμίζει ότι για την έρευνα και την καινοτομία, οι πόλεις και οι περιφέρειες μπορούν να μετέχουν στην ανταλλαγή βέλτιστης πρακτικής και κοινών σχεδίων ("περιφέρειες της γνώσης" και "περιφέρειες οικονομικής αλλαγής") και σχεδίων που σχετίζονται με υποδομές, τη διαχείριση της κυκλοφορίας των οχημάτων, τη διαχείριση της κινητικότητας και την επικοινωνία μέσω των προγραμμάτων πλαισίου της ΕΕ για την έρευνα και την ανάπτυξη και την καινοτομία (λ.χ. CΙVΙΤΑS)·

31.  τονίζει ότι ο θετικός αντίκτυπος μπορεί να μεγιστοποιηθεί μόνον εάν οι τοπικές και εθνικές αρχές διαθέτουν ολοκληρωμένη και συστηματική προσέγγιση για την αστική κινητικότητα, θέτοντας ιδιαίτερη έμφαση στη μακροπρόθεσμη πολεοδομία·

32. Διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι τοπικές αρχές αναλαμβάνουν όλο και περισσότερη δράση για να περιορισθεί η πρόσβαση στις πόλεις σε πολύ ρυπαίνοντα οχήματα με στόχο την αποτελεσματικότερη τήρηση των πρότυπων ποιότητας ασφαλείας στο έδαφός τους και να καθοριστούν ζώνες χωρίς ρύπανση και κυκλοφοριακή συμφόρηση· καλεί την Επιτροπή να παράσχει οδηγίες όσον αφορά τον ορισμό των πράσινων ζωνών στις πόλεις με βάση τα πρότυπα σηματοδότησης της ΕΕ για πράσινες ζώνες και εναρμονισμένες σημάνσεις για καθαρά οχήματα·

33. τονίζει ότι η αποδοτικότητα των αστικών πράσινων ζωνών εξαρτάται από τη διασυνοριακή επιβολή των κανόνων που διέπουν αυτές τις ζώνες• καλεί την Επιτροπή να αναλάβει μέτρα για να διευκολύνει τη διασυνοριακή επιβολή προστίμων οδικής κυκλοφορίας, συμπεριλαμβανομένων ποινικοποιημένων αδικημάτων, ούτως ώστε να μπορεί να εντοπίζει ξένα οχήματα που εισέρχονται παράνομα στις ζώνες αυτές·

34.  τονίζει ότι οι δράσεις της Επιτροπής θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμες συμβάλλοντας στον καθορισμό ορισμένων κατευθυντηρίων γραμμών για τις πράσινες ζώνες ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η συμβατότητα των συστημάτων σε διάφορα κράτη μέλη και πόλεις της ΕΕ·

35. τονίζει ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση εξακολουθεί να αποτελεί το κυριότερο αίτιο προβλημάτων υγείας στην ΕΕ· τονίζει συνεπώς ότι οι πόλεις με υψηλή ατμοσφαιρική ρύπανση θα πρέπει να εξετάζουν το ενδεχόμενο επιβολής αυστηρών μέτρων, συμπεριλαμβανομένων τελών συμφόρησης καθώς και ζωνών χαμηλών εκπομπών στις οποίες δεν θα επιτρέπεται η κυκλοφορία αυτοκινήτων· τονίζει επίσης ότι η καθιέρωση ορίων ταχύτητας 30 χιλιομέτρων την ώρα σε αστικά κέντρα συμβάλλει στη μείωση τόσο της κυκλοφορίας και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης όσο και του αριθμού των θανάτων σε τροχαία ατυχήματα·

36. εφιστά την προσοχή στις δυνατότητες που παρέχει η μαθηματική μοντελοποίηση (για την εκτίμηση της ροής της κυκλοφορίας και των εκπομπών ρυπογόνων ουσιών) για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των υποδομών των αστικών μεταφορών·

37. καλεί την Επιτροπή να προωθήσει τη μείωση των ρυπογόνων μεταφορών στα ιστορικά κέντρα των πόλεων και την επέκταση των πεζοδρόμων εξασφαλίζοντας παράλληλα την προσβασιμότητα και τη διατήρηση παραδοσιακών χρήσεων·

38. τονίζει την ανάγκη να καθιερωθεί μια νέα παιδεία αστικής κινητικότητας στα πρώιμα στάδια της εκπαίδευσης, αρχίζοντας από το δημοτικό σχολείο·

39. τονίζει το γεγονός ότι οι αστικές πράσινες ζώνες δεν θα πρέπει να αποτελέσουν νέα σύνορα περιορίζοντας την κινητικότητα των πολιτών και των αγαθών· υπό το πρίσμα αυτό, καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις δυνατότητες διατήρησης της προσβασιμότητας των πράσινων ζωνών στην κινητικότητα (πεζοί, ποδήλατα, δημόσια μεταφορικά μέσα προσώπων και αγαθών)· σε πρώτο στάδιο, καλεί την Επιτροπή να δημιουργήσει ευρωπαϊκή ιστοσελίδα που θα παρέχει πληροφορίες σχετικά με τους κανόνες που διέπουν τις διάφορες αστικές πράσινες ζώνες στην ΕΕ και τις δυνατότητες πρόσβασης στις ζώνες αυτές·

40. εφιστά την προσοχή στη σπουδαιότητα της κατάλληλης συντήρησης των οχημάτων·

41.  εφιστά την προσοχή στη σπουδαιότητα της ανταλλαγής της βέλτιστης πρακτικής μεταξύ των κρατών μελών·

42. εφιστά την προσοχή στη γενική ανάγκη για την αυξημένη οικονομία των μεταφορών· τούτο σημαίνει τόσο την μετακίνηση από το αυτοκίνητο στα δημόσια μεταφορικά μέσα ή από το αυτοκίνητο στο ποδήλατο, όσο και από ένα μεγάλο σε ένα μικρό αυτοκίνητο ή από ένα αυτοκίνητο που δεν μεταφέρει πλήρη αριθμό επιβαινόντων σε ένα άλλο αυτοκίνητο με πλήρη αριθμό επιβαινόντων· οποιαδήποτε τέτοιου είδους αλλαγή συμπεριφοράς πρέπει να επικροτείται και να υποστηρίζεται·

43. εφιστά την προσοχή στη σπουδαιότητα της χωροταξίας· η πολεοδομία αποτελεί από πολλές απόψεις το καίριο στοιχείο των βιώσιμων μεταφορών ούτως ώστε με μια μελέτη και καθοδήγηση σε επίπεδο ΕΕ να καλυφθούν τα υπάρχοντα κενά.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

2.4.2008

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

-:

0:

41

3

0

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Αδάμος Αδάμου, Georgs Andrejevs, Margrete Auken, Johannes Blokland, John Bowis, Frieda Brepoels, Hiltrud Breyer, Martin Callanan, Chris Davies, Avril Doyle, Mojca Drčar Murko, Edite Estrela, Jill Evans, Anne Ferreira, Matthias Groote, Françoise Grossetête, Satu Hassi, Gyula Hegyi, Jens Holm, Marie Anne Isler Béguin, Dan Jørgensen, Christa Klaß, Urszula Krupa, Jules Maaten, Linda McAvan, Μάριος Ματσάκης, Roberto Musacchio, Riitta Myller, Vladko Todorov Panayotov, Vittorio Prodi, Guido Sacconi, Richard Seeber, Kathy Sinnott, Bogusław Sonik, Ευαγγελία Τζαμπάζη, Thomas Ulmer, Marcello Vernola, Anja Weisgerber, Glenis Willmott

Αναπληρωτής(ές) παρών(όντες) κατά την τελική ψηφοφορία

Christofer Fjellner, Johannes Lebech, Kartika Tamara Liotard, Miroslav Mikolášik, Bart Staes

Αναπληρωτής(ές) (άρθρο 178, παρ. 2) παρών(όντες) κατά την τελική ψηφοφορία

 

(1)

ΕΕ C 306 E της 15.12.2006, σελ. 182.

(2)

www.civitas-initiative.eu


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης (10.4.2008)

προς την Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού

σχετικά με τη διαμόρφωση νέας παιδείας αστικής κινητικότητας

(2008/2041(INI))

Συντάκτης γνωμοδότησης: Jan Olbrycht

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης καλεί την Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

1.  συμμερίζεται την άποψη που η Επιτροπή εκφράζει στο Πράσινο Βιβλίο για τη διαμόρφωση νέας παιδείας αστικής κινητικότητας (COM(2007)0551) ότι η αστική κινητικότητα είναι σημαντικός παράγων διευκόλυνσης της οικονομικής ανάπτυξης και της απασχόλησης καθώς και της ισορροπημένης ανάπτυξης των περιφερειών στην ΕΕ, και, ως εκ τούτου, της επίτευξης των στόχων των στρατηγικών της Λισαβόνας και του Γκέτεμποργκ·

2.  τονίζει ότι το να διασφαλίζεται στους πολίτες η ίση και ευχερής πρόσβαση σε ένα συντονισμένο ποιοτικό σύστημα μεταφορών, περιλαμβανομένων και των μέσων μαζικής μεταφοράς, στις αστικές περιοχές και περιαστικές περιοχές έχει ζωτική σημασία για την εδαφική συνοχή στην ΕΕ· ζητεί να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και των ηλικιωμένων·

3.  τονίζει ότι η αστική κινητικότητα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διασφάλιση της εσωτερικής συνοχής των αστικών συγκροτημάτων και ότι μια στρατηγική ανάπτυξης των αστικών συγκοινωνιών πρέπει να είναι στενά συνδεδεμένη με ευρύτερες στρατηγικές χωροταξικής ανάπτυξης και ανάπτυξης των αστικών περιφερειών·

4.  είναι πεπεισμένο ότι, ενώ η ποιότητα των διαρθρώσεων και των υπηρεσιών του τομέα των μεταφορών έχει μεγάλη σημασία για την ελκυστικότητα και την ανταγωνιστικότητα των αστικών κέντρων, η αποτελεσματικότητα των επενδύσεων στις μεταφορές για τα μεμονωμένα αστικά συγκροτήματα εξαρτάται από το κατά πόσο συνδέονται με μια αειφόρο αναπτυξιακή στρατηγική· θεωρεί, ως εκ τούτου, απολύτως απαραίτητο τα σχέδια πολεοδομικής ανάπτυξης σε αστικό επίπεδο να λαμβάνουν υπόψη τις σημερινές και μελλοντικές επιπτώσεις των αστικών μεταφορών·

5.  καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τις περιφερειακές και τοπικές αρχές να εγκρίνουν ολοκληρωμένη προσέγγιση του προγραμματισμού των επενδύσεων στον τομέα των μεταφορών στις αστικές περιοχές και περιαστικές περιοχές, λαμβάνοντας υπόψη κοινωνικούς, οικονομικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες· τονίζει τη σημασία της δημόσιας διαβούλευσης για την ανάπτυξη επιτυχών αειφόρων στρατηγικών πολεοδομικού σχεδιασμού·

6.  καλεί την Επιτροπή να διευκολύνει την ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης διεξάγοντας έρευνες για τις θετικές επιπτώσεις μιας τέτοιας προσέγγισης και παρουσιάζοντας το κόστος μιας μη ολοκληρωμένης προσέγγισης· επίσης, καλεί την Επιτροπή να παρουσιάσει έναν οδηγό για όσους εμπλέκονται άμεσα, ο οποίος θα περιλαμβάνει συστάσεις για την εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης, για παράδειγμα τη χρήση καταλόγων ελέγχου·

7.  καλεί την Επιτροπή να αναθεωρήσει τη νομοθεσία και τις κατευθυντήριες γραμμές της Κοινότητας, που άμεσα ή έμμεσα επηρεάζουν την κατεύθυνση της αειφόρου αστικής ανάπτυξης, με σκοπό να παρασχεθεί στις περιφέρειες και στις πόλεις ένα κοινό πλαίσιο αναφοράς για να διευκολυνθούν στις επιλογές όσον αφορά τον προγραμματισμό και την εφαρμογή της αναπτυξιακής στρατηγικής·

8.  καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει έναν ολοκληρωμένο οδηγό όπου θα παρουσιάζονται με τρόπο συστηματικό όλα τα διαθέσιμα κεφάλαια στον τομέα των αστικών μεταφορών (πρόγραμμα πλαίσιο για την έρευνα και την ανάπτυξη, περιφερειακοί πόροι, Life+, Marco Polo) καθώς και οι διευκολύνσεις που προσφέρει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, σύμφωνα με το πρότυπο του οδηγού για τις πόλεις που δημοσίευσε πρόσφατα η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής της Επιτροπής·

9.  υπενθυμίζει ότι η Επιτροπή πρέπει να ενθαρρύνει τους τοπικούς φορείς να συνάπτουν συμπράξεις δημόσιου - ιδιωτικού τομέα·

10. τονίζει ότι ο προγραμματισμός της ανάπτυξης των αστικών περιοχών αποτελεί αρμοδιότητα των τοπικών αρχών· καλεί την Επιτροπή να υποστηρίξει τις τοπικές αρχές μέσω της προώθησης προτύπων και πειραματικών σχεδίων, ιδίως αναφορικά με την εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης σε θέματα αστικής κινητικότητας, καθώς και μέσω της παροχής βοήθειας για την έρευνα στον τομέα του πολεοδομικού σχεδιασμού και της προώθησης της αξιοποίησης των χρηματοδοτικών πόρων που διατίθενται στα κράτη μέλη·

11. καλεί την Επιτροπή να περιγράφει, χρησιμοποιώντας παραδείγματα από τα κράτη μέλη, τα οφέλη της καλής πρακτικής στον ολοκληρωμένο σχεδιασμό της κινητικότητας κατά την εφαρμογή μεγάλων σχεδίων και να εξετάσει την εισαγωγή ενός συστήματος με το οποίο θα επιβραβεύονται οι πόλεις που χρησιμοποιούν καινοτόμες λύσεις για την καταπολέμηση της συμφόρησης στα αστικά συστήματα συγκοινωνίας·

12. εκφράζει την πεποίθησή του ότι η εκπόνηση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για την αειφόρο ανάπτυξη των αστικών και περιαστικών περιοχών πρέπει να αποτελέσει την προϋπόθεση για την παροχή ενίσχυσης από τα Διαρθρωτικά Ταμεία και το Ταμείο Συνοχής·

13. τονίζει τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ πόλεων και περιφερειών για την εκπόνηση των βέλτιστων στρατηγικών ανάπτυξης και καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει τα θέματα της αστικής κινητικότητας στις ανταλλαγές εμπειριών και καλών πρακτικών, ιδίως δε στο πλαίσιο του προγράμματος URBACT και της πρωτοβουλίας Περιφέρειες για την Οικονομική Αλλαγή.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

08.4.2008

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

47

0

3

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Εμμανουήλ Αγγελάκας, Σταύρος Αρναουτάκης, Elspeth Attwooll, Rolf Berend, Jana Bobošíková, Victor Boştinaru, Antonio De Blasio, Petru Filip, Gerardo Galeote, Iratxe García Pérez, Eugenijus Gentvilas, Gábor Harangozó, Filiz Hakaeva Hyusmenova, Mieczysław Edmund Janowski, Rumiana Jeleva, Gisela Kallenbach, Tunne Kelam, Evgeni Kirilov, Miloš Koterec, Constanze Angela Krehl, Miguel Angel Martínez Martínez, Sérgio Marques, Miroslav Mikolášik, James Nicholson, Lambert van Nistelrooij, Jan Olbrycht, Maria Petre, Markus Pieper, Pierre Pribetich, Elisabeth Schroedter, Grażyna Staniszewska, Catherine Stihler, Margie Sudre, Κυριάκος Τριανταφυλλίδης, Vladimír Železný.

Αναπληρωτής(ές) παρών(όντες) κατά την τελική ψηφοφορία

Bernadette Bourzai, Jan Březina, Brigitte Douay, Den Dover, Emanuel Jardim Fernandes, Francesco Ferrari, Madeleine Jouye de Grandmaison, Ramona Nicole Mănescu, Ljudmila Novak, Mirosław Mariusz Piotrowski, Zita Pleštinská, Samuli Pohjamo, Manfred Weber,

Αναπληρωτής(ές) (άρθρο 178, παρ. 2) παρών(όντες) κατά την τελική ψηφοφορία

Jean-Paul Gauzès, Jacques Toubon.


ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

29.5.2008

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

27

2

0

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Inés Ayala Sender, Paolo Costa, Arūnas Degutis, Petr Duchoň, Saïd El Khadraoui, Robert Evans, Emanuel Jardim Fernandes, Francesco Ferrari, Brigitte Fouré, Mathieu Grosch, Georg Jarzembowski, Timothy Kirkhope, Sepp Kusstatscher, Jörg Leichtfried, Marian-Jean Marinescu, Erik Meijer, Seán Ó Neachtain, Willi Piecyk, Paweł Bartłomiej Piskorski, Luís Queiró, Reinhard Rack, Brian Simpson, Yannick Vaugrenard

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Nathalie Griesbeck, Zita Gurmai, Leopold Józef Rutowicz

Αναπληρωτές (άρθρο 178, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Astrid Lulling, Rovana Plumb, Bart Staes

Τελευταία ενημέρωση: 3 Ιουλίου 2008Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου