Διαδικασία : 2011/2147(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A7-0409/2011

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A7-0409/2011

Συζήτηση :

PV 14/12/2011 - 23
CRE 14/12/2011 - 23

Ψηφοφορία :

PV 15/12/2011 - 9.11
CRE 15/12/2011 - 9.11
Αιτιολογήσεις ψήφου
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :


ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 329kWORD 236k
1 Δεκεμβρίου 2011
PE 469.808v03-00 A7-0409/2011

σχετικά με την ενδιάμεση αναθεώρηση της Ευρωπαϊκής στρατηγικής 2007-2012 για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία

(2011/2147(INI))

Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

Εισηγήτρια: Karima Delli

ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΑ/ ΠΡΟΣΘΗΚΕΣ
ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων
 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την ενδιάμεση αναθεώρηση της Ευρωπαϊκής στρατηγικής 2007-2012 για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία

(2011/2147(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–       έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και ειδικότερα το προοίμιο και τα άρθρα 3 και 6,

–       έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ειδικότερα τα άρθρα 3, 6, 9, 20, 151, 152, 153, 154, 156, 159 και 168,

–       έχοντας υπόψη το Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ειδικότερα τα άρθρα 1, 3, 27, 31, 32 και 33(1),

–       έχοντας υπόψη τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη της 3ης Μαΐου 1996 και ειδικότερα το μέρος I και το άρθρο 3 του μέρους II,

–       έχοντας υπόψη τη δήλωση της Φιλαδέλφειας της 10ης Μαΐου 1944 σχετικά με τους σκοπούς και τους στόχους της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας,

–       έχοντας υπόψη τις συμβάσεις και τις συστάσεις της ΔΟΕ στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία,

–       έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1338/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2008, σχετικά με τις κοινοτικές στατιστικές στους τομείς της δημόσιας υγείας και της υγείας και ασφάλειας στην εργασία(2),

–       έχοντας υπόψη την οδηγία 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 12ης Ιουνίου 1989 σχετικά με την εφαρμογή μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία (οδηγία πλαίσιο) και τις επί μέρους οδηγίες αυτής(3),

–       έχοντας υπόψη την οδηγία 2003/88/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Νοεμβρίου 2003, σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας(4),

–       έχοντας υπόψη την οδηγία 2007/30/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2007, σχετικά με την τροποποίηση της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου, των ειδικών οδηγιών της καθώς και των οδηγιών του Συμβουλίου 83/477/ΕΟΚ, 91/383/ΕΟΚ, 92/29/ΕΟΚ και 94/33/ΕΚ, με σκοπό την απλούστευση και τον εξορθολογισμό των εκθέσεων εφαρμογής(5),

–       έχοντας υπόψη την οδηγία 2010/32/ΕΕ του Συμβουλίου για την εφαρμογή της συμφωνίας πλαισίου σχετικά με την πρόληψη των τραυματισμών που προκαλούνται από αιχμηρά αντικείμενα στο νοσοκομειακό και υγειονομικό τομέα, η οποία συνήφθη από τις ενώσεις HOSPEEM και EPSU(6),

–       έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Βελτίωση της ποιότητας και της παραγωγικότητας στην εργασία: κοινοτική στρατηγική 2007-2012 για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία» (COM(2007)0062),

–       έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Ανανεωμένη κοινωνική ατζέντα: Ευκαιρίες, πρόσβαση και αλληλεγγύη στην Ευρώπη του 21ου αιώνα» (COM(2008)0412),

–       έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή της συμφωνίας πλαισίου για το στρες στην εργασία που ενέκριναν οι κοινωνικοί εταίροι (COM(2011)0241),  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Ευρώπη 2020 - Στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» (COM(2010)2020), καθώς και τον κύριο στόχο της, που είναι η αύξηση των επιπέδων απασχόλησης στο 75% μ΄λεχρι το τέλος της δεκαετίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση,

–       έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 24ης Φεβρουαρίου 2005 σχετικά με την προώθηση της υγείας και της ασφάλειας στους χώρους εργασίας(7),

–       έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 6ης Ιουλίου 2006 που περιλαμβάνει συστάσεις προς την Επιτροπή σχετικά με την προστασία του νοσηλευτικού προσωπικού στην Ευρώπη από λοιμώξεις που μεταδίδονται με το αίμα και προκαλούνται από τραυματισμούς από βελόνες(8),

–       έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 23ης Μαΐου 2007 σχετικά με την προώθηση της αξιοπρεπούς εργασίας για όλους(9),

–       έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 15ης Ιανουαρίου 2008 σχετικά με την κοινοτική στρατηγική 2007-2012 για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία(10),

–       έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 26ης Μαρτίου 2009 σχετικά με την κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων υπεργολαβίας στις αλυσίδες παραγωγής(11),

–       έχοντας υπόψη τη θέση του της 7ης Ιουλίου 2011 σχετικά με την πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που αφορά το ευρωπαϊκό έτος ενεργού γήρανσης (2012)(12),

–       έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής της 24ης Απριλίου 2011 με τίτλο «Η ενδιάμεση αξιολόγηση της ευρωπαϊκής στρατηγικής 2007-2012 για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία» (SEC(2011)0547),

–       έχοντας υπόψη το ψήφισμά του σχετικά με την παρενόχληση στον χώρο εργασίας(13),

–       έχοντας υπόψη το άρθρο 48 του Κανονισμού του,

–       έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων και της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (A7-0409/2011),

Α.     λαμβάνοντας υπόψη ότι το δικαίωμα στην υγεία είναι θεμελιώδες δικαίωμα και ότι κάθε εργαζόμενος δικαιούται να έχει συνθήκες εργασίας που σέβονται την υγεία του, την ασφάλειά του και την αξιοπρέπειά του·

B.     λαμβάνοντας υπόψη ότι η στρατηγική «Ευρώπη 2020» επιδιώκει την επίτευξη, έως το 2020, ποσοστού απασχόλησης της τάξης του 75% για τη μερίδα του πληθυσμού ηλικίας μεταξύ 20 και 64 ετών, ευνοώντας αφενός την απασχόληση των γυναικών, των νέων, των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας, των ατόμων χαμηλής ειδίκευσης και των νόμιμων μεταναστών και αφετέρου την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής·

Γ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι η τεχνολογική εξέλιξη και η αλλαγή των οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών μεταβάλλουν διαρκώς τους χώρους και τις πρακτικές εργασίας και ότι, συνεπώς, είναι πρωταρχικής σημασίας η άμεση παροχή πολιτικών, διοικητικών και τεχνικών απαντήσεων για την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου υγείας και ασφάλειας στην εργασία·

Δ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόληψη των κινδύνων είναι απολύτως αναγκαία για τη μείωση του ποσοστού των ατυχημάτων και των ασθενειών που συνδέονται με την εργασία· λαμβάνοντας επίσης υπόψη τον θετικό αντίκτυπο της ορθής διαχείρισης της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και τούτο και για τις επιχειρήσεις·

E.     λαμβάνοντας υπόψη ότι η δέουσα προστασία των εργαζομένων ευνοεί την ποιότητα ζωής, την ποιότητα εργασίας και την παραγωγικότητα· λαμβάνοντας ακόμη υπόψη ότι το κόστος των επαγγελματικών ασθενειών και των εργατικών ατυχημάτων για τις επιχειρήσεις και τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, υπολογίζεται ότι ανέρχεται στο 5,9% του ΑΕΠ(14),

ΣΤ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι στο πλαίσιο της έλλειψης εργατικού δυναμικού είναι επιθυμητή η παράταση του χρόνου ενεργού δραστηριότητας των ηλικιωμένων εργαζομένων και ότι τα μέτρα για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία πρέπει να παράγουν τα αποτελέσματά τους εγκαίρως·

Ζ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι η προστασία των νεαρών εργαζομένων επιτρέπει την πρόληψη προβλημάτων υγείας που συνδέονται με την εργασία και είναι πιθανόν να εκδηλωθούν σε μεταγενέστερη ηλικία·

Η.     λαμβάνοντας υπόψη ότι στον τομέα των υπηρεσιών οι νέοι εργαζόμενοι και οι γυναίκες δεν καλύπτονται επαρκώς από τις πολιτικές για την ένταξη και τη διατήρηση των εργαζομένων στην εργασία(15)·

Θ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι η εξωτερική ανάθεση εργασίας μέσω υπεργολαβιών και εταιρειών προσωρινής εργασίας συνεπάγονται ενδεχόμενως την απασχόληση λιγότερο εκπαιδευμένου ή αδήλωτου προσωπικού και χαλαρότερες εργασιακές σχέσεις, γεγονός το οποίο δυσχεραίνει τον προσδιορισμό της ευθύνης όσον αφορά την εφαρμογή των διατάξεων σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία (ΥΑΕ)·

Ι.      λαμβάνοντας υπόψη ότι η οδηγία πλαίσιο αριθ. 89/391/ΕΟΚ επιβάλλει στους εργοδότες την ευθύνη συστηματικής πρόληψης που αφορά όλους τους κινδύνους, οποιοδήποτε και αν είναι το καθεστώς του εργαζόμενου, και να διασφαλίζουν ότι οι εργαζόμενοί τους δεν υφίστανται βλάβες εξαιτίας της εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των συνεπειών της παρενόχλησης στον χώρο εργασίας·

ΙΑ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ατυχήματα, οι μυοσκελετικές διαταραχές και το στρες στην εργασία συνιστούν τις κύριες πηγές ανησυχίας για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις στον τομέα της ΥΑΕ(16)·

ΙΒ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι η στρατηγική ΕΕ 2020 έχει ως στόχο την επίτευξη ποσοστού γενικής απασχόλησης 75% του πληθυσμού ηλικίας 20 - 64 ετών· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εργαζόμενοι που πάσχουν από χρόνια νοσήματα ή μακροχρόνιες ασθένειες συχνά δεν επιστρέφουν στη θέση εργασίας τους μολονότι η κατάσταση της υγείας τους θα το επέτρεπε·

ΙΓ.    λαμβάνοντας υπόψη την αυξανόμενη επίδραση των χρόνιων προβλημάτων υγείας που συνδέονται με την εργασία, όπως οι μυοσκελετικές διαταραχές και οι κίνδυνοι ψυχοκοινωνικού χαρακτήρα,

ΙΔ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι ως κίνδυνοι ψυχολογικού-κοινωνικού χαρακτήρα νοούνται οι κίνδυνοι που συνδέονται με το στρες, τη συμβολική βία και την παρενόχληση στον χώρο εργασίας· ότι το στρες συνδέεται με την εργασιακή ανασφάλεια, τις δεοντολογικές συγκρούσεις, την κακή οργάνωση εργασίας (για παράδειγμα, η πίεση των προθεσμιών ή ο υπερβολικός φόρτος εργασίας), την τεταμένη επικοινωνία με τον πελάτη, την πλημμελή στήριξη στην εργασία, την αστάθεια των εργασιακών σχέσεων, καθώς και με την έλλειψη ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικού και ιδιωτικού βίου·

ΙΕ.    λαμβάνοντας υπόψη τη γήρανση του πληθυσμού στην ΕΕ, την τάση παράτασης του επαγγελματικού βίου και την ανάγκη αύξησης των ετών υγιούς ζωής· λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις αποκλίσεις ως προς το προσδόκιμο ζωής μεταξύ των διαφόρων κοινωνικο-επαγγελματικών κατηγοριών και το άχθος της εργασίας· λαμβάνοντας ακόμη υπόψη ότι, επιπλέον των μυοσκελετικών διαταραχών, οι εργαζόμενοι ηλικίας άνω των 55 ετών είναι εξαιρετικά ευπαθείς σε διάφορες μορφές καρκίνου, καρδιοπάθειες, αναπνευστικές διαταραχές και διαταραχές του ύπνου(17)·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η έλλειψη ομαλού προγράμματος για τους εργαζόμενους που ασκούν επαγγέλματα τα οποία περιλαμβάνουν νυκτερινή εργασία προκαλεί συχνά διαταραχές που ενδέχεται να οδηγήσουν στην εκδήλωση επαγγελματικών ασθενειών·

ΙΖ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι 168.000 ευρωπαίοι πολίτες βρίσκουν σε ετήσια βάση το θάνατο από ατυχήματα ή ασθένειες που συνδέονται με την εργασία(18) και 7 εκατομμύρια τραυματίζονται σε ατυχήματα, καθώς και ότι δεν είναι ακόμη δυνατόν να εκτιμηθεί με ακρίβεια η συχνότητα των ατυχημάτων που συνδέονται με τη χρήση νέων τεχνολογιών και με τις νέες μορφές εργασίας·

ΙΗ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν έχει αποδειχθεί καμία συσχέτιση μεταξύ του αριθμού ατυχημάτων και του μεγέθους της επιχείρησης, αλλά ότι, αντιθέτως, ο αριθμός των ατυχημάτων συνδέεται με το είδος της παραγωγής και τον τομέα στον οποίο δραστηριοποιείται η επιχείρηση και η σύνδεση αυτή είναι μεγαλύτερη όπου υπερισχύει η χειρωνακτική εργασία και μια στενή σχέση μεταξύ ανθρώπου και μηχανής·

ΙΘ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η τεχνολογική ανάπτυξη ενέχει νέους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, που θα πρέπει να αξιολογηθούν·

Κ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι ο καρκίνος αποτελεί την πρώτη αιτία θνησιμότητας που συνδέεται με την εργασία, ακολουθούμενος από καρδιοαγγειακά και αναπνευστικά νοσήματα, ενώ τα εργατικά ατυχήματα είναι υπεύθυνα για ένα μικρό μόνο μέρος των θανάτων(19)·

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι για τις γυναίκες καταγράφεται υψηλότερο επίπεδο προβλημάτων υγείας που σχετίζονται με την εργασία από ό,τι για τους άνδρες, ανεξάρτητα από το είδος της εργασίας(20) και ότι, συνεπώς, τα μέτρα για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία πρέπει να υιοθετήσουν προσέγγιση με βάση το φύλο και τον κύκλο ζωής·

ΚΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες πλήττονται εξίσου, αν όχι περισσότερο, από μυοσκελετικές διαταραχές, ακόμη και όταν εργάζονται στον τομέα των υπηρεσιών·

ΚΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ηλικιωμένες γυναίκες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία, γεγονός το οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί επαρκώς στις πολιτικές για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία·

ΚΔ.  λαμβάνοντας υπόψη το πρόβλημα υγείας που απειλεί την αναπαραγωγική ικανότητα και συνδέεται με τις συνέπειες που μπορούν να έχουν στον μέλλοντα γονέα ή στο έμβρυο η ρύπανση του περιβάλλοντος και οι παράγοντες κινδύνου στον χώρο εργασίας·

Η ενδιάμεση αξιολόγηση της στρατηγικής

1.      υπενθυμίζει ότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο αναφοράς σε σχέση με την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία δεν επιτρέπει την αυτόματη βελτίωση των συνθηκών εργασίας, δεδομένου ότι είναι κρίσιμης σημασίας η ορθή εφαρμογή του, ιδίως με τη συμμετοχή των εργαζομένων, οι διακανονισμοί μέσω του τριμερούς διαλόγου, η συλλογή και διάδοση σχετικών δεδομένων, οι εκστρατείες ευαισθητοποίησης και η δικτύωση των υπηρεσιών κατάρτισης και ενημέρωσης και ο έλεγχος της εφαρμογής της νομοθεσίας στα κράτη μέλη· καλεί την Επιτροπή να αντιδράσει ταχέως στην περίπτωση διαπίστωσης παραβάσεων και να ενισχύσει τις κυρώσεις όπου χρειάζεται·

2.      τονίζει ότι ένας από τους κύριους στόχους της κοινοτικής στρατηγικής 2007-2012 συνίσταται όχι μόνο στη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ αλλά και στη βελτίωση και απλοποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας, ειδικότερα με την εφαρμογή μη δεσμευτικών μέσων· υπενθυμίζει επίσης ότι, σύμφωνα με το άρθρο 4 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ΕΕ δεν διαθέτει παρά μόνο συντρέχουσα αρμοδιότητα, από κοινού με τα κράτη μέλη, στους τομείς της απασχόλησης και της δημόσιας υγείας, και ότι, στην ανακοίνωση του 2007, η Επιτροπή εμμένει στην ανάπτυξη και εφαρμογή εθνικών στρατηγικών· τονίζει ως εκ τούτου την ανάγκη να αναπροσαρμοστεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία κατά τρόπο συνεκτικό προς τις κοινωνικές εξελίξεις, χωρίς περιττή νομοθέτηση σε επίπεδο ΕΕ·

3.      εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι το 2009 αρκετά κράτη μέλη δεν εστίασαν τις εθνικές στρατηγικές τους στις τρεις προτεραιότητες της στρατηγικής της ΕΕ, ήτοι στο εργασιακό στρες και την επαγγελματική εξουθένωση («burn-out»), στις μυοσκελετικές διαταραχές και στην τακτική έρευνα και συλλογή δεδομένων σχετικά με τους νέους κινδύνους· θεωρεί ότι οι εθνικές στρατηγικές πρέπει να κατευθύνονται προς την ένταση των προσπαθειών και τη διάθεση περισσότερων μέσων στον τομέα της πρόληψης·

4.      εκφράζει την άποψη ότι η έγκριση, ο σχεδιασμός και η εφαρμογή των εθνικών στρατηγικών πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την ειδική κατάσταση κάθε κράτους μέλους, με στόχο τους τομείς και τις εταιρείες που πλήττονται περισσότερο από εργατικά ατυχήματα·

5.      θεωρεί αναγκαία τη συνέπεια, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο, μεταξύ των πολιτικών OHS και των λοιπών δημοσίων πολιτικών σε σχέση με την υγεία, την απασχόληση, τη βιομηχανία, την έρευνα, το περιβάλλον, τις μεταφορές, την οδική ασφάλεια, την παιδεία, την ενέργεια, την περιφερειακή ανάπτυξη, τις δημόσιες συμβάσεις και την εσωτερική αγορά· πιστεύει επίσης ότι η συνεκτίμηση της διάστασης του φύλου πρέπει να ενσωματωθεί στις πολιτικές αυτές, προκειμένου να αντικατοπτρίζονται καλύτερα οι συγκεκριμένοι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενες γυναίκες·

6.      υπενθυμίζει ότι, πέραν της φήμης της επιχείρησης και των οικονομικών παραγόντων, η νομική δέσμευση και οι διεκδικήσεις των απασχολούμενων εμφανίζονται ως δύο κύριοι παράγοντες προκειμένου οι εργοδότες να αναλάβουν δράση·

7.      ζητεί, όσον αφορά την ανάθεση των δημοσίων συμβάσεων, να λαμβάνονται περισσότερο υπόψη τα επίπεδα ασφαλείας και οι πρακτικές που αποσκοπούν στην πρόληψη των ατυχημάτων·

8.      θεωρεί ότι η ευρωπαϊκή πολιτική σχετικά με τους χημικούς κινδύνους, την πρόληψη των καρκίνων που συνδέονται με την εργασία και την προστασία της αναπαραγωγικής ικανότητας πρέπει να είναι περισσότερο φιλόδοξη και με καλύτερα αντανακλαστικά·

9.      υπογραμμίζει τη σημασία που έχει η πλήρης εφαρμογή του REACH και την ανάγκη μιας μεγαλύτερης συνέργειας μεταξύ αυτού και των πολιτικών ΥΑΕ τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και στο επίπεδο των διαφόρων κρατών μελών·

10.    ζητεί να καθοριστούν στο πλαίσιο της προσεχούς ευρωπαϊκής στρατηγικής και εκ των προτέρων μετρήσιμοι στόχοι συνοδευόμενοι από δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα και μία περιοδική αξιολόγηση· εκφράζει την επιθυμία να καταστεί δεσμευτικός ο στόχος ενός επιθεωρητή εργασίας ανά 10.000 εργαζόμενους, όπως συνιστά η ΔΟΕ·

11.    υπογραμμίζει ότι τα μέτρα εξοικονόμησης που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης δεν πρέπει να έχουν ως αποτέλεσμα να μην λαμβάνονται πλέον υπόψη η υγεία και η ασφάλεια στον χώρο εργασίας και τονίζει ότι οι δημοσιονομικές πολιτικές λιτότητας και οι περικοπές των κοινωνικών δαπανών δεν πρέπει να υπονομεύσουν τις ενέργειες για τη βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία·

12.    πιστεύει ότι οι οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης και η έντονη ύφεση σε κάποια κράτη μέλη δε θα πρέπει να λειτουργήσουν ως πρόσχημα για την πλημμελή εφαρμογή της νομοθεσίας για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία, ούτε σε βάρος των πολιτικών πρόληψης επαγγελματικού κινδύνου·

13.    θεωρεί ότι τα κράτη μέλη και οι επιχειρήσεις πρέπει να επενδύσουν εκ των προτέρων στις πολιτικές πρόληψης των κινδύνων και να διασφαλίσουν τη συμμετοχή των εργαζομένων· θεωρεί ότι η επιστροφή στις επενδύσεις εξασφαλίζεται με την άνοδο της παραγωγικότητας στην εργασία, την αύξηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και τη μείωση των δαπανών κοινωνικής ασφάλισης και ότι, επιπλέον, κάτι τέτοιο θα επιτρέψει τν διασφάλιση της βιωσιμότητας των συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας·

14.    θεωρεί ότι η πραγματικά αποτελεσματική πρόληψη των ατυχημάτων πρέπει να ξεκινά ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού, έτσι ώστε η καινοτομία να καθιστά ασφαλέστερο τόσο το προϊόν όσο και την παραγωγική διαδικασία στο σύνολό της· καλεί, συνεπώς, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν και να προωθήσουν την έρευνα σε αυτόν τον τομέα·

15.    θεωρεί ότι είναι αναγκαία η αντιμετώπιση του προβλήματος της ασφάλειας στον χώρο εργασίας μέσω της υλοποίησης μιας στρατηγικής δύο επιπέδων, με προσπάθειες που θα στρέφονται κυρίως κατά των περιβαλλοντικών κινδύνων και παράλληλες βελτιώσεις στο ψυχοκοινωνικό περιβάλλον εργασίας· πιστεύει ότι η συμμετοχή στη στρατηγική αυτή των εργαζομένων και όλων των κοινωνικών εταίρων θα έχει καίρια σημασία για την επιτυχία της· καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει και να ενισχύσει τις διαβουλεύσεις με τους κοινωνικούς εταίρους με σκοπό την επίτευξη κοινής και συντονισμένης δράσης σε συγκεκριμένα θέματα·

16.    υπογραμμίζει ότι το στρες στην εργασία αναγνωρίζεται ως σημαντικό εμπόδιο στην παραγωγικότητα στην Ευρώπη· εκφράζει την ανησυχία του για τη συνεχιζόμενη αύξηση των παθήσεων και των ατυχημάτων που οφείλονται σε ψυχοκοινωνικά προβλήματα των εργαζομένων· υπενθυμίζει την αύξηση των αυτοκτονιών στην εργασία και τις σοβαρές επιπτώσεις που έχει η εργασιακή ανασφάλεια στην εμφάνιση του στρες· εκφράζει τη λύπη του για την άνιση εφαρμογή στην ΕΕ της συμφωνίας πλαισίου, της 8ης Οκτωβρίου 2004, για το στρες στην εργασία· καλεί την Επιτροπή να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσει την εφαρμογή της συμφωνίας αυτής σε όλα τα κράτη μέλη και καλεί τους κοινωνικούς εταίρους να πράξουν περισσότερα για την αύξηση της ευαισθητοποίησης και κατανόησης, μεταξύ εργοδοτών, εργαζομένων και των εκπροισώπων τους, για το στρες που σχετίζεται με την εργασία·

17.    σημειώνει την εξάπλωση μη τυποποιημένων μορφών εργασίας (προσωρινή εργασία, εποχιακή, εργασία τις Κυριακές, ημιεργασία, τηλεεργασία), που απαιτούν μία ειδική προσέγγιση για την προστασία των εργαζομένων·

18.    επικρίνει το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν έδωσε αρκετή σημασία στη συμπερίληψη της διάστασης του φύλου κατά την εξέταση ζητημάτων που σχετίζονται με την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία, ούτε στην κοινοτική στρατηγική για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία, ούτε στην ενδιάμεση αξιολόγησή της· υποστηρίζει, συνεπώς, την πρωτοβουλία της Επιτροπής να ζητήσει την επεξεργασία ιδιαίτερων μεθόδων εκτίμησης των επιπτώσεων στην υγεία και την ασφάλεια κατά την εργασία, που θα συνεξετάζουν την ιδιαιτερότητα του φύλου· καλεί την Επιτροπή να εκτιμήσει κατά πόσο υπάρχουν διαθέσιμα στατιστικά δεδομένα σε κοινοτικό επίπεδο ξεχωριστά για το κάθε φύλο σχετικά με θανατηφόρες και μη θανατηφόρες ασθένειες που συνδέονται με την εργασία· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να λαμβάνουν υπόψη, στις πολιτικές πρόληψης και τις μεθόδους αξιολόγησης των κινδύνων, τους ειδικούς κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενες·

19.    γνωρίζοντας ότι κρίνεται σκόπιμη η αύξηση της απασχόλησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατά ποσοστό της τάξης του 1%, κατά μέσο όρο ετησίως, πρέπει να καθοριστεί ως προτεραιότητα η προστασία της υγείας των ηλικιωμένων εργαζόμενων, των εξαρτώμενων εργαζόμενων ή των εργαζόμενων με αναπηρία, καθώς και να δημιουργηθούν και να διασφαλιστούν κατάλληλα προσαρμοσμένες συνθήκες εργασίας για την κατάστασή τους·

20.    επισημαίνει ότι ούτε ο δημόσιος ούτε ο ιδιωτικός τομέας είναι πραγματικά προετοιμασμένοι για να αντιμετωπίσουν τη δημογραφική κατάσταση και να εξετάσουν το ενδεχόμενο πρόσληψης μεγαλύτερου αριθμού ατόμων με αναπηρία, με μακροχρόνια προβλήματα υγείας, όπως οι χρόνιες ασθένειες, ή ανθρώπων που παρουσιάζουν μειωμένη ικανότητα προς εργασία· πιστεύει ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή προκειμένου να καταστούν οι θέσεις εργασίας προσβάσιμες και ασφαλείς και για τους εργαζόμενους αυτούς·

21.    εκφράζει τη λύπη του για την καθυστέρηση της Επιτροπής όσον αφορά την υποβολή νέας νομοθετικής πρότασης σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφαλείας και υγείας που αφορούν με την έκθεση των εργαζομένων στους κινδύνους που προκύπτουν από τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία, μετά την αναβολή της εφαρμογής της οδηγίας 2004/40/ΕΚ, και ζητεί την άμεση εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας μόλις υιοθετηθεί·

22.    θεωρεί ότι η εταιρική κοινωνική ευθύνη αποτελεί ένα σημαντικό και αποτελεσματικό μέσο σε ό,τι αφορά τη διασφάλιση ασφαλέστερων συνθηκών και καλύτερου περιβάλλοντος εργασίας και πιστεύει, συνεπώς, ότι πρέπει να ενθαρρυνθεί·

23.    θεωρεί αναγκαία την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ ΕΕ, ΔΟΕ και ΔΥΟ προκειμένου να εξευρεθούν λύσεις σε σχέση με τον κοινωνικό ανταγωνισμό μεταξύ των ευρωπαίων εργαζομένων και εκείνων των τρίτων χωρών·

Συλλογή στατιστικών στοιχείων

24.    υπογραμμίζει ότι η Επιτροπή θα έπρεπε να διαθέτει στατιστικά μέσα αξιολόγησης της πρόληψης με βάση το φύλο και την ηλικία, όχι μόνο από πλευράς ατυχημάτων αλλά και από πλευράς παθολογιών και ποσοστού εργαζομένων που εκτίθενται σε χημικές, φυσικές ή βιολογικές ουσίες και σε επικίνδυνες καταστάσεις από πλευράς οργάνωσης εργασίας·

25.    τονίζει τη σημασία λήψης μέτρων με βάση το φύλο και υιοθέτησης προσέγγισης με βάση τον κύκλο ζωής προκειμένου να εξαλειφθεί ο κίνδυνος πρόωρης συνταξιοδότησης λόγω προβλημάτων υγείας·

26.    υπογραμμίζει τις δυσχέρειες που παρουσιάζονται στη συλλογή δεδομένων σε πολλά κράτη μέλη· ζητεί να ενισχυθούν οι εργασίες των υπηρεσιών EU-OSHA και Eurofound (Ευρωπαϊκό ίδρυμα για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας) και να μοιραστούν ευρύτατα·

27.    ζητεί να προβεί η ευρωπαϊκή υπηρεσία για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία (EU-OSHA) σε απογραφή των εθνικών δεικτών σε σχέση με την έκθεση σε καρκίνους και να προβεί σε μία ανακεφαλαίωση των γνώσεων σε σχέση με την έκθεση των ιδιαίτερα ευάλωτων εργαζομένων·

28.    υπογραμμίζει τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία και των ειδικών επιτροπών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως η Επιτροπή Ανωτέρων Επιθεωρητών Εργασίας και η Συμβουλευτική Επιτροπή για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, με σκοπό την επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων και την υποβολή προτάσεων·

29.    καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη να καταρτίσουν ευρωπαϊκό πρόγραμμα παρακολούθησης των επαγγελματικών κινδύνων, ειδικότερα όσον αφορά τις μυοσκελετικές και ψυχοκοινωνικές διαταραχές, που θα βασίζεται σε υγειονομικούς δείκτες, ορισμούς και επιδημιολογικά εργαλεία που θα είναι κοινά στα είκοσι επτά κράτη μέλη· εμμένει στην ανάγκη να υιοθετηθεί μια προσέγγιση ολοκληρωμένης παρακολούθησης που να λαμβάνει υπόψη τόσο το επαγγελματικό ιστορικό των εργαζομένων όσο και την κατάσταση υγείας των συνταξιούχων εργαζομένων·

30.    διαπιστώνει τη μείωση του αριθμού των εργατικών ατυχημάτων στην ΕΕ και καλεί την Επιτροπή να εξετάσει κατά πόσον αυτό μπορεί να οφείλεται σε μικρότερο ποσοστό δραστηριότητας και στη διαρκή μετάβαση της οικονομίας στον τριτογενή τομέα· εκφράζει την επιθυμία, στο πλαίσιο των στόχων που έχουν καθοριστεί σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο και της αξιολόγησης της επιτυχίας τους, να λαμβάνεται περισσότερο υπόψη η μακροοικονομική αυτή διάσταση·

31.    επισημαίνει τα αποτελέσματα του προγράμματος «Scoreboard 2009» της Επιτροπής που εκθέτει τις επιδόσεις των κρατών μελών· θεωρεί ότι πρέπει να καλύπτει όλα τα πεδία εφαρμογής της ευρωπαϊκής στρατηγικής 2007-2012· εκφράζει τη λύπη του γιατί η ακρίβεια και η πληρότητα των δεδομένων δεν αποτελούν πάντα αντικείμενο αμερόληπτου ελέγχου και τα δεδομένα παρέχονται κατά τρόπο καθαρά προαιρετικό· καλεί την Επιτροπή να εξασφαλίσει ότι όλα τα κράτη μέλη προσφέρουν αξιόπιστα και σφαιρικά στοιχεία και ότι τα στοιχεία αυτά εξετάζονται από ανεξάρτητες αρχές σε εθνικό επίπεδο·

32.    επικρίνει έντονα το γεγονός ότι δεν έθεσαν όλα τα κράτη μέλη μετρήσιμους στόχους σχετικά με τις εθνικές τους στρατηγικές για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία, καθώς και ότι η συντριπτική πλειονότητά τους δεν έχει θέσει στόχους για τις εργασιακές ασθένειες, τα προβλήματα υγείας και τις ασθένειες που σχετίζονται με την εργασία, τους παράγοντες κινδύνου στην εργασία ή τους τομείς υψηλού κινδύνου· τονίζει ότι ούτε η ενδιάμεση εξέταση ούτε ο πίνακας αποτελεσμάτων του 2009 όσον αφορά την κοινοτική στρατηγική για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία δεν παρέχουν καμία ουσιαστική πληροφορία όσον αφορά την πρόοδο των κρατών μελών σε σχέση με τον μοναδικό ποσοτικά υπολογισμένο στόχο της στρατηγικής της ΕΕ για μείωση των εργατικών ατυχημάτων κατά 25% έως το 2012· ζητεί οι μελλοντικές εκθέσεις αξιολόγησης να εκτιμούν καλύτερα τον βαθμό στον οποίο τηρείται στην πράξη από τα κράτη μέλη η νομοθεσία της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια·

33.    υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να διατυπωθεί, καταρχάς, σαφής ορισμός για τα εργατικά ατυχήματα και τις επαγγελματικές ασθένειες, συμπεριλαμβανομένων των ατυχημάτων κατά τη διαδρομή (από την οικία προς τον χώρο εργασίας), καθώς και του στρες στην εργασία, η μέτρηση του οποίου θα πρέπει να είναι δυνατή με τη βοήθεια συγκεκριμένων δεικτών·

34.    θεωρεί αναγκαίο να μελετηθεί ιδιαίτερα η σχέση μεταξύ ταλαιπωρίας στην εργασία και οργάνωσης της εργασίας, περιλαμβανομένου και του χρόνου εργασίας· ζητεί να βασίζεται η διερεύνηση των προβλημάτων υγείας σε μια συνολική προσέγγιση που θα περιλαμβάνει τους εξής παράγοντες: οργάνωση της εργασίας, στατιστικά στοιχεία και ατομικές αδυναμίες·

35.    καλεί την Επιτροπή να συγκεντρώσει και να παρουσιάσει στατιστικά δεδομένα που θα δείχνουν τον βαθμό στον οποίο η έρευνα για την πρόληψη ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού έχει επιδράσει στη μείωση των ατυχημάτων·

36.    επισημαίνει το πρόβλημα της εφαρμογής των αρχών για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία όσον αφορά εργαζόμενους που απασχολούνται σε αδήλωτες δραστηριότητες· θεωρεί ότι αυτή η αδικία μπορεί να προληφθεί μόνο μέσω αυστηρότερων ελέγχων και κατάλληλων κυρώσεων και ζητεί να ληφθούν αυστηρά μέτρα κατά της διεξαγωγής τέτοιων δραστηριοτήτων· υπογραμμίζει ότι η ΥΑΕ αποτελεί δικαίωμα, οποιοδήποτε και αν είναι το καθεστώς του εργαζόμενου, και ότι το δικαίωμα αυτό πρέπει να έχει υπόσταση στο πλαίσιο της νομοθεσίας·

37.    υπογραμμίζει τη σημασία της μεταβίβασης των επιστημονικών δεδομένων στις επιχειρήσεις, προκειμένου να προλαμβάνονται οι νέοι ή αναδυόμενοι κίνδυνοι·

38.    σημειώνει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες με τους χαμηλότερους αριθμούς εργατικών ατυχημάτων είναι ταυτόχρονα και οι ανταγωνιστικότερες χώρες(21)· κρίνει αναγκαία τη συλλογή περισσότερων δεδομένων για την εκτίμηση επιπτώσεων της ορθής πρόληψης των κινδύνων όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων·

39.    ζητεί από την EU-OSHA και το Eurofound να αναλύσουν τα αίτια της πρόωρης συνταξιοδότησης γυναικών και ανδρών·

40.    ζητεί από την EU-OSHA να προβεί σε έρευνα σχετικά με τις επιπτώσεις της «διπλής βάρδιας» στην υγεία των εργαζόμενων γυναικών, όταν δηλαδή, οι γυναίκες πρέπει να συνεχίσουν με μη αμειβόμενη εργασία στο σπίτι μετά την τακτική και αναγνωρισμένη αμειβόμενη εργασία·

41.    ζητεί να βελτιωθεί η διασυνοριακή ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των διαφόρων εθνικών αρχών προκειμένου να διενεργείται αποτελεσματικότερος έλεγχος κατά την απόσπαση εργαζομένων σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ·

Για μία κουλτούρα της πρόληψης

42.    εκφράζει τη λύπη του για την έλλειψη πληροφοριών σχετικά με τους κινδύνους και τις λύσεις μεταξύ των απασχολούμενων, των εργοδοτών, των κοινωνικών εταίρων ή ακόμη και των υγειονομικών υπηρεσιών· υπενθυμίζει το θετικό ρόλο της συμμετοχής και εκπροσώπησης των εργαζομένων σχετικά·

43.    εκτιμά ότι η εκπροσώπηση των εργαζομένων έχει θετικό αντίκτυπο στην ΥΑΕ, ιδίως στις ΜΜΕ και εφόσον πρόκειται για επίσημη εκπροσώπηση· φρονεί ότι η συμμετοχή των απασχολούμενων αποτελεί εξίσου βασικό παράγοντα επιτυχίας για τη διαχείριση των κινδύνων στον τομέα της ΥΑΕ(22)·

44.    υπενθυμίζει ότι η πρόληψη στην εργασία είναι αναγκαστικά διεπιστημονικού χαρακτήρα, διότι περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την επαγγελματική ιατρική, την ασφάλεια, την εργονομία, την επιδημιολογία, την τοξικολογία, την επαγγελματική υγιεινή και την ψυχολογία·

45.    θεωρεί σημαντικό να βελτιωθεί η εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας με τη χρήση μη δεσμευτικών μέσων, όπως η ανταλλαγή ορθών πρακτικών, οι εκστρατείες ευαισθητοποίησης και η βελτίωση της ενημέρωσης·

46.    καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να διευκολύνουν την εφαρμογή οδηγιών για την προστασία των εργαζομένων, χωρίς να υπονομεύονται οι κανόνες που διέπουν την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία·

47.    επισημαίνει ότι το 50% περίπου των εργαζομένων στην ΕΕ εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες πρόληψης, ιδίως όσον αφορά τις ΜΜΕ και τις αλυσίδες υπεργολαβίας· τονίζει ότι οι περισσότερες υφιστάμενες υπηρεσίες δεν είναι πλήρως διεπιστημονικές και ότι πολλές δεν αντικατοπτρίζουν ορθά την ιεράρχηση των μέτρων που προβλέπεται στην οδηγία πλαίσιο· θεωρεί ότι οι εργαζόμενοι πρέπει στο σύνολό τους να καλύπτονται από μία διάταξη πρόληψης των κινδύνων και από αποτελεσματικές πολιτικές πρόληψης, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, περιλαμβανομένων διατάξεων προσβασιμότητας, σεμιναρίων κατάρτισης και εργαστηρίων για τους εργαζόμενους, ενώ ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην κατάσταση των ευάλωτων εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένων όσων οφείλουν να συμμετέχουν σε υποχρεωτικά συστήματα εργασιακής δραστηριότητας χωρίς προηγούμενη κατάρτιση και τις απαραίτητες δεξιότητες· θεωρεί επίσης αναγκαίο να ληφθούν υπόψη οι νέες μορφές απασχόλησης, προκειμένου τα μέτρα πρόληψης και ελέγχου να καλύπτουν όλους τους εργαζόμενους, και ιδίως τους ευάλωτους εργαζομένους, ανεξάρτητα από το είδος της εργασίας και από τη μορφή της απασχόλησης· εκφράζει την επιθυμία να καθορισθεί ως στόχος ένας σύμβουλος ασφάλειας ανά 3.000 απασχολούμενους·

48.    εκτιμά ότι η εταιρική κοινωνική ευθύνη καλείται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην προώθηση της ΥΑΕ·

49.    θεωρεί ότι πρέπει να διασφαλίζεται η ανεξαρτησία των υπηρεσιών πρόληψης έναντι του εργοδότη· πιστεύει ότι, όσον αφορά την υγεία στην εργασία, οι υπηρεσίες επιτήρησης, προειδοποίησης, πραγματογνωμοσύνης σχετικά με την υγεία, καθώς και οι απορρέουσες ορθές συμβουλές μπορούν να παρέχονται μόνο από ανεξάρτητους επαγγελματίες του τομέα της υγείας· εκφράζει τη λύπη του γιατί σε ορισμένα κράτη μέλη, η διαχείριση των υπηρεσιών για την υγεία στην εργασία ανατίθενται σε ενώσεις εργοδοτών οι οποίες καθίστανται έτσι τόσο κριτές όσο και κρινόμενοι, και των οποίων το πραγματικό όργανο λήψης αποφάσεων είναι η γενική συνέλευση·

50.    η πρόοδος της έρευνας στον τομέα της υγείας, οι διαρκώς διαμορφούμενες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, οι εξελίξεις στις νέες τεχνολογίες καθώς και οι αλλαγές στην αγορά εργασίας απαιτούν επαγρύπνηση σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο αναφορικά με την εμφάνιση νέων επαγγελματικών κινδύνων αλλά και έγκαιρης επικαιροποίησης της σχετικής νομοθεσίας, του πλαισίου εφαρμογής της, της λίστας των βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων·

51.    υπενθυμίζει ότι η επιθεώρηση εργασίας διαδραματίζει απαραίτητο ρόλο, με τη χρήση της εκπαίδευσης, της πειθούς και της ενθάρρυνσης, και στην εξακρίβωση της εφαρμογής της ισχύουσας νομοθεσίας και επομένως στον τομέα της πρόληψης, ελέγχοντας κυρίως την τήρηση αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας για τις ευάλωτες ομάδες εργαζομένων ή για τα επαγγέλματα που είναι πιθανόν να εξασκούνται υπό τη μορφή «μαύρης εργασίας»· υπογραμμίζει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να εγγυώνται υψηλά ποιοτικά πρότυπα για την εκπαίδευση και κατάρτιση των επιθεωρητών εργασίας· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να ενισχύσουν το προσωπικό και τους πόρους τους στο πλαίσιο της επιθεώρησης εργασίας και να επιτύχουν τον στόχο ενός επιθεωρητή ανά 10.000 εργαζόμενους, σύμφωνα με τις συστάσεις της ΔΟΕ· ενθαρρύνει επίσης την ενίσχυση των κυρώσεων στις επιχειρήσεις που δεν τηρούν τις υποχρεώσεις τους στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων των εργαζομένων και πιστεύει ότι οι εν λόγω κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές·

52.    παροτρύνει τα κράτη μέλη να καταπολεμήσουν το γραφειοκρατικό άχθος και τη δαιδαλώδη δομή των κρατικών ελεγκτικών μηχανισμών για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία - επιθεωρήσεις εργασίας, ενισχύοντας τη δυναμική τους και απλοποιώντας χρονοβόρες εσωτερικές διαδικασίες στην κατεύθυνση της υλοποίησης περισσότερων και πιο αποτελεσματικών ελέγχων·

53.    ζητεί από τα κράτη μέλη να ασκούν αυστηρότερο έλεγχο όσον αφορά τη μη δήλωση εργατικών ατυχημάτων·

54.    ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση οδηγίας που θα προστατεύει τη θέση εργασίας των ατόμων που νομίμως προειδοποιούν για μη αναγνωρισμένους κινδύνους ΥΑΕ, ιδίως μέσω της σχετικής επισήμανσης στην αρμόδια επιθεώρηση εργασίας· τα άτομα αυτά πρέπει να προστατεύονται, ώστε να αποφεύγεται οποιαδήποτε πίεση εναντίον τους (απειλές απόλυσης κ.λπ.)· καλεί, στο πλαίσιο αυτό, την Επιτροπή να θέσει τέρμα στο "φακέλλωμα" των εργαζομένων αυτών, εξασφαλίζοντας ότι μια τέτοια παραβίαση ενός θεμελιώδους εργασιακού δικαιώματος θα αποτρέπεται από αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις·

55.    εμμένει στην άποψη ότι η πρόληψη των προβλημάτων υγείας και ασφάλειας στην εργασία χρήζουν της ίδιας ακριβώς προσοχής σε αμφότερους τον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα· υπενθυμίζει τον δεσμευτικό χαρακτήρα της αρχής της απαγόρευσης των διακρίσεων·

56.    εκφράζει τη λύπη του για την έλλειψη συντονισμού που παρατηρείται σε πολλά κράτη μέλη μεταξύ των πολιτικών για τη δημόσια υγεία και των πολιτικών για την υγεία στην εργασία·

57.    ζητεί από τα κράτη μέλη να πλαισιώσουν καλύτερα τους περιοδικούς ιατρικούς ελέγχους και την ανάλυση των αποτελεσμάτων, ούτως ώστε να διασφαλίζεται ότι η κατάσταση υγείας των εργαζομένων ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις που συνδέονται με τη θέση απασχόλησής τους·

58.    ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συντάξει οδηγούς ορθών πρακτικών επί του εν λόγω θέματος· υπογραμμίζει ότι είναι αναγκαίο τα κράτη μέλη να καθιερώσουν την ανταλλαγή ορθών πρακτικών με στόχο την αύξηση της αποδοτικότητας των εργαζομένων στην εργασία·

59.    πιστεύει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να στηριχθούν στον τομέα της έρευνας για νέους κινδύνους και στην καθιέρωση νέων πρακτικών που συμβάλλουν στην αποτελεσματικότερη εφαρμογή κανόνων ασφαλείας μέσω του 7ου προγράμματος πλαισίου για την έρευνα και την καινοτομία·

60.    πιστεύει ότι η εκτίμηση των κινδύνων πρέπει να είναι πολυτομεακή και να στηρίζεται στη συμμετοχή των εργαζομένων·

61.    επισημαίνει ότι η πλειονότητα των επιχειρήσεων προβαίνουν σε εκτίμηση των κινδύνων, αλλά ότι αυτό συμβαίνει σε χαμηλότερο ποσοστό στις μικρές επιχειρήσεις και σε ορισμένα κράτη μέλη(23)·

62.    εκτιμά ότι οι ΜΜΕ δεν είναι αυτές καθαυτές λιγότερο ασφαλείς, αλλά ότι οι κίνδυνοι συνδέονται περισσότερο με την πλημμελή οργάνωση εργασίας, καθώς και με τους λιγότερους πόρους που διατίθενται για την ΥΑΕ· θεωρεί σημαντικό να βοηθηθούν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις να θέσουν σε εφαρμογή σχετικές πολιτικές πρόληψης των κινδύνων· υπογραμμίζει τον θετικό ρόλο πρωτοβουλιών όπως η OiRA, καθώς και της παροχής οικονομικών κινήτρων· καλεί τα κράτη μέλη να ανταλλάσσουν τις βέλτιστες πρακτικές τους·

63.    θεωρεί ότι είναι σημαντικό η αρμόδια δημόσια αρχή που είναι υπεύθυνη για την εφαρμογή της νομοθεσίας για την υγεία και ασφάλεια στα κράτη μέλη να πράττει ό,τι μπορεί προκειμένου να συμβάλλει στην αξιολόγηση και ελαχιστοποίηση όλων των κινδύνων και να διασφαλίζει ότι οι εργαζόμενοι προστατεύονται επαρκώς· θεωρεί σημαντικό να βοηθηθούν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις να θέσουν σε ενέργεια πολιτικές πρόληψης των κινδύνων· υπογραμμίζει τον θετικό ρόλο απλών, δωρεάν και στοχοθετημένων πρωτοβουλιών όπως η OiRA, που εκπονήθηκε από την EU-OSHA· πιστεύει ότι η αξιολόγηση των κινδύνων σε επίπεδο επιχείρησης πρέπει να διενεργείται περιοδικά και να προσαρμόζεται σταδιακά στις νέες περιστάσεις και στους αναδυόμενους κινδύνους·

64.    υπενθυμίζει τη σημασία της ενημέρωσης και των εκστρατειών ευαισθητοποίησης, προκειμένου οι επιχειρήσεις, και προπαντός οι ΜΜΕ, να συνειδητοποιήσουν τους κινδύνους και να μπορούν να φέρουν επιτυχώς εις πέρας τις ενδεδειγμένες προληπτικές ενέργειες·

65.    εκφράζει την ανησυχία του για τις επιπτώσεις της υπεργολαβίας, επί παραδείγματι, στον τομέα των πυρηνικών εγκαταστάσεων για πυρηνικούς και στρατιωτικούς σκοπούς, και τονίζει ότι όλοι οι εργοδότες, συμπεριλαμβανομένων των υπεργολάβων, υπέχουν ευθύνη έναντι των εργαζομένων που απασχολούν και ότι πρέπει να προβαίνουν σε προληπτικές ενέργειες σε σχέση με τους εν λόγω εργαζόμενους·

66.    θεωρεί ότι όλοι οι εργαζόμενοι, ιδίως οι προσωρινοί, οι εργαζόμενοι μερικής απασχόλησης και οι υπεργολάβοι, έχουν ανάγκη από ειδική και επικαιροποιημένη κατάρτιση σε ζητήματα υγείας και ασφάλειας, ώστε να βελτιωθούν τα επίπεδα ασφάλειας στον χώρο εργασίας· ανησυχεί λόγω του αυξανόμενου αριθμού ασθενειών που σχετίζονται με το στρες και επισημαίνει την έλλειψη εκπαίδευσης όσον αφορά τη διαχείριση του στρες στην εργασία· ζητεί να ληφθούν, με τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων, προληπτικά μέτρα για όλους, αλλά ιδίως για τους νέους, που θα έχουν τη μορφή μαθημάτων για τη διαχείριση του στρες και θα πρέπει να καλύπτουν και κοινωνικές δεξιότητες, περιλαμβανομένων της διαπροσωπικής επικοινωνίας και της ικανότητας αντιμετώπισης αντιπαραθέσεων, καθώς και τη μορφή εκστρατειών ευαισθητοποίησης στα σχολεία και τους τόπους εργασίας· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να κάνουν αποτελεσματικότερη χρήση της στήριξης από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο προς την κατεύθυνση αυτήν·

67.    ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να επενδύσουνστον στον επιστημονικό κλάδο των εργασιακών σχέσεων· εκφράζει την επιθυμία να αυξηθούν οι έρευνες στον εν λόγω κλάδο σε κοινοτικό και εθνικό επίπεδο·

68.    υπογραμμίζει ότι τα βασικά εμπόδια στη συνεκτίμηση των κινδύνων ψυχολογικού και κοινωνικού χαρακτήτα στην εργασία είναι η επικρατούσα αντίληψη σχετικά με την ευαισθησία του θέματος, καθώς και η ελλιπής συνειδητοποίησή του, αλλά και η έλλειψη πόρων και εμπειρογνωμοσύνης(24)·

69.    προτρέπει την Επιτροπή να διευκολύνει την εκπόνηση ευρωπαϊκών προτύπων για την υγεία και την ασφάλεια στις επιχειρήσεις· υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, την σπουδαιότητα της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, τόσο όσον αφορά τις έρευνες σχετικά με τις αιτίες των εργατικών ατυχημάτων όσο και την ανταλλαγή βέλτιστης πρακτικής·

70.    ζητεί από τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν την ΥΑΕ τόσο στην αρχική κατάρτιση όσο και σε μεταγενέστερα στάδια, ως μέρος της διά βίου μάθησης· εκτιμά ότι είναι σκόπιμο να γίνει η εκπαίδευση σχετικά με τους κινδύνους μέρος ορισμένων τεχνολογικών, επιστημονικών, καλλιτεχνικών και αθλητικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων, καθώς και της κατάρτισης στον τομέα της διοίκησης επιχειρήσεων· εκφράζει την επιθυμία τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν την ΥΑΕ στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ώστε να καλύπτει τους μελλοντικούς μηχανικούς, αρχιτέκτονες, επιχειρηματίες, τα διευθυντικά στελέχη κ.ο.κ.·

71.    εκτιμά ότι, προκειμένου για τη μείωση των επιπέδων στρες στην εργασία, κρίνεται σκόπιμη η καθιέρωση και ανάπτυξη εξειδικευμένων μαθημάτων κατάρτισης με στόχο την ενίσχυση της ικανότητας εργασίας υπό συνθήκες στρες, καθώς και εργαστηρίων που στοχεύουν στην ανάπτυξη των ικανοτήτων ομαδικής εργασίας και τη βελτίωση της συνοχής μιας δεδομένης ομάδας εργαζομένων·

72.    καλεί τα κράτη μέλη να αξιολογούν την ποιότητα ενημέρωσης των διοικητικών στελεχών τους στον τομέα της πρόληψης των κινδύνων και τάσσεται υπέρ της ανταλλαγής των ορθών πρακτικών τους·

73.    υπογραμμίζει την ανάγκη να υποστηριχθούν, μέσω καλύτερου συντονισμού των κοινοτικών πολιτικών, τα προγράμματα κατάρτισης ενισχύοντας τα υφιστάμενα προγράμματα, προκειμένου να αναπτυχθεί μια πολιτική πρόληψης των κινδύνων βασισμένη στις τοπικές, περιφερειακές και εθνικές εμπειρίες·

74.    τονίζει ότι η εμφάνιση νέων τύπων απασχόλησης (για παράδειγμα, οι πράσινες θέσεις απασχόλησης) δημιουργεί νέες ευκαιρίες για την προστασία των εργαζομένων(25) και την προσαρμογή της επαγγελματικής κατάρτισης·

75.    εκτιμά ότι η πρόληψη του κινδύνου μακροχρόνιας ασθένειας διέπεται από την αυστηρή τήρηση της νομοθεσίας στον τομέα της αναρρωτικής άδειας και της άδειας μητρότητας, δεδομένου ότι τυχόν πιέσεις που ασκούνται από τον εργοδότη κατά την εν λόγω περίοδο ενδέχεται να οδηγήσουν σε παράταση αυτών των αδειών·

76.    υπενθυμίζει ότι ο χώρος εργασίας πρέπει να θεωρείται μια από τις κύριες βάσεις για την υποστήριξη των στρατηγικών πρόληψης, τόσο της ΕΕ όσο και των κρατών μελών, είτε πρόκειται για μεταδοτικές είτε για μη μεταδοτικές ασθένειες, και ότι οι εργοδότες, οι οργανώσεις των εργαζομένων και άλλοι κοινωνικοί εταίροι μπορούν να διαδραματίσουν εξέχοντα ρόλο στην προώθηση, μεταξύ του ενεργού πληθυσμού, των υγιεινών τρόπων ζωής και των γνώσεων που σχετίζονται με την υγεία·

77.    καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εντείνουν την καταπολέμηση των ανισοτήτων στον τομέα της υγείας και να μειώσουν τις διαφορές που σχετίζονται με τους όρους εργασίας και την πρόσβαση στις υπηρεσίες οι οποίες αποσκοπούν στην βελτίωση της υγείας των εργαζομένων, της πρόληψης και της υγείας στον χώρο εργασίας·

Ευάλωτοι εργαζόμενοι και ειδικοί κίνδυνοι

78.    υπενθυμίζει ότι, επιπλέον των εργαζομένων σε βαρέα επαγγέλματα, οι μετανάστες, οι νέοι, οι ηλικιωμένοι, οι γυναίκες σε ηλικία τεκνοποίησης, οι ανάπηροι, τα μέλη εθνοτικών μειονοτήτων, οι ανειδίκευτοι, οι περιστασιακά απασχολούμενοι, οι εργαζόμενοι με επισφαλείς συνθήκες εργασίας και οι μακροχρόνια άνεργοι που επιστρέφουν στην αγορά εργασίας είναι κατηγορίες ιδιαίτερα εκτεθειμένες σε κίνδυνο· υπογραμμίζει ότι πρέπει να υπάρχουν κίνητρα για περισσότερο αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία, κυρίως όσον αφορά αυτές τις κατηγορίες· πιστεύει ότι, πριν από την απασχόληση των εν λόγω εργαζομένων, θα πρέπει να τους προσφέρεται ειδική κατάρτιση, όποτε είναι σκόπιμο·

79.    διαπιστώνει ότι οι νέοι εργαζόμενοι ηλικίας μεταξύ 15 και 24 ετών είναι εκτεθειμένοι σε ιδιαίτερα υψηλό κίνδυνο τραυματισμού(26) και ότι οι μακροχρόνιες συνέπειες μιας ασθένειας ή ενός τραυματισμού σε νεαρή ηλικία μπορεί να είναι σημαντικές· καλεί, για τον λόγο αυτόν, την Επιτροπή να εξετάσει την προστασία και των νέων εργαζομένων ηλικίας άνω των 18 ετών στο πλαίσιο της οδηγίας 94/33/ΕΚ· υπογραμμίζει, επίσης, την ανάγκη ενσωμάτωσης του θέματος της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία στα υφιστάμενα προγράμματα της ΕΕ, όπως είναι το πρόγραμμα «Νεολαία σε Κίνηση»·

80.    καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συμβαδίσουν με τη δημογραφική αλλαγή μέσω μιας καλύτερης προσαρμογής των μέτρων για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία στις ανάγκες των ηλικιωμένων εργαζομένων· υπογραμμίζει τα θετικά αποτελέσματα της διά βίου μάθησης για τη διατήρηση του κινήτρου για εργασία, καθώς και των μέτρων πρόληψης της μείωσης των σωματικών δυνάμεων, για παράδειγμα με μια εργονομική διαμόρφωση του χώρου εργασίας· υπογραμμίζει ότι ένα εποικοδομητικό κίνητρο θα ήταν μια συμφωνία πλαίσιο μεταξύ των κοινωνικών εταίρων·

81.    πιστεύει ότι οι ανειδίκευτοι και οι μακροχρόνια άνεργοι εργαζόμενοι δεν πρέπει να απασχολούνται χωρίς την απαραίτητη προκαταρκτική κατάρτιση όσον αφορά την υγεία και ασφάλεια στην εργασία·

82.    εκφράζει την ανησυχία του για την αύξηση της συχνότητας ασυνήθιστων μορφών εργασίας, όπως η μερική εργασία, η τηλεεργασία, τα ασυνεχή ωράρια, η νυχτερινή εργασία και η εργασία τις Κυριακές, όταν αυτές οι συνθήκες εργασίας είναι προϊόν εξαναγκασμού· ζητεί να εκτιμηθούν επιστημονικά οι κίνδυνοι αυτών των μη επιλεγμένων μορφών εργασίας και της πολλαπλής εργασίας, ιδίως για τις γυναίκες, αλλά επισημαίνει ότι, όταν οι ανωτέρω μορφές εργασίας επιλέγονται ελεύθερα, ενδέχεται να είναι ευπρόσδεκτες για ορισμένους απασχολούμενους·

83.    εκφράζει τη λύπη του για την έλλειψη πρωτοβουλιών με στόχο την αντιμετώπιση της κατάστασης των ανεξάρτητων, προσωρινών και οικιακών εργαζομένων ή εκείνων που τελούν υπό σύμβαση βραχείας διαρκείας, εις τρόπον ώστε να έχουν και αυτοί το δικαίωμα σεβασμού της ΥΑΕ·

84.    υπενθυμίζει ότι οι μορφές προσωρινής απασχόλησης είναι ευρέως διαδεδομένες σε τομείς όπως ο κατασκευαστικός κλάδος ή η γεωργία, όπου καταγράφεται υψηλός αριθμός εργατικών ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών, καθώς και στον τομέα των υπηρεσιών, όπου οι πληροφορίες είναι περιορισμένες(27)·

85.    εκτιμά ότι η προώθηση της μερικής απασχόλησης μεταξύ των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας θα μπορούσε να επιτρέψει τη σταδιακή μετάβαση προς τη συνταξιοδότηση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής, αλλά και των ικανοτήτων των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας·

86.    επαναλαμβάνει τη σύσταση της ευρωπαϊκής έκθεσης HIRES, η οποία έχει στόχο να διασφαλίσει ότι οι προσωρινοί εργαζόμενοι και οι υπάλληλοι των επιχειρήσεων διαθέτουν τα ίδια δικαιώματα στον τομέα της προαγωγής της υγείας, εφόσον η φύση της εργασίας τους είναι μακροπρόθεσμη και εκτελείται υπό τη διοίκηση του βασικού εργοδότη·

87.    τονίζει ότι οι άνδρες και οι γυναίκες επηρεάζονται σε διαφορετικό βαθμό από τους επαγγελματικούς κινδύνους, είτε τους ψυχοκοινωνικούς είτε τους σωματικούς (κυρίως δε τους μυοσκελετικούς)· υπενθυμίζει εξάλλου ότι οι συμβάσεις επισφαλούς απασχόλησης και ιδίως προσωρινής και μερικής απασχόλησης μπορούν να συσχετιστούν με την αύξηση των σωματικών και ψυχοκοινωνικών επαγγελματικών κινδύνων· καλεί, ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη να λάβουν υπόψη τη διάσταση του φύλου και τους κινδύνους που σχετίζονται με τις διάφορες συμβάσεις εργασίας στην εθνική τους στρατηγική·

88.    εκφράζει την ανησυχία του για την ανεπάρκεια των αξιολογήσεων των κινδύνων στους οποίους εκτίθενται οι έγκυες γυναίκες στην εργασία· συνιστά τη διεξαγωγή εμπεριστατωμένης έρευνας των επιπτώσεων που έχει η έκθεση εγκύων γυναικών σε ορισμένες συνθήκες στον χώρο εργασίας (όπως η έκθεση σε χημικά προϊόντα, ιοντίζουσες ακτινοβολίες, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, στρες, υπερβολικές θερμοκρασίες, βαριά φορτία, κλπ.)· και ζητεί επίσης να εξεταστεί προς το σκοπό αυτό, η σχέση μεταξύ αποβολών, περιπλοκών κατά την γέννα, των προβλημάτων υγείας των νεογέννητων και των συνθηκών εργασίας που ενέχουν κινδύνους για τις έγκυες γυναίκες·

89.    ζητεί την εκπόνηση μιας μελέτης για τις επιπτώσεις των ενδεχομένων κινδύνων των νέων τεχνολογιών, των επιβλαβών ουσιών και των παραγόντων κινδύνου, περιλαμβανομένης της οργάνωσης της εργασίας στους χώρους εργασίας· πιστεύει ότι η ενίσχυση της έρευνας, η ανταλλαγή γνώσεων και η πρακτική εφαρμογή των αποτελεσμάτων τους συμβάλλουν στον καλύτερο εντοπισμό και αξιολόγηση των πιθανών νέων κινδύνων· ζητεί να ληφθούν νομοθετικά μέτρα ώστε να εξασφαλιστεί η πλήρης κάλυψη των νανοϋλικών από τις ευρωπαϊκές ρυθμίσεις ΥΑΕ·

90.    θεωρεί ότι η υπερβολική διάρκεια εργασίας και οι ανεπαρκείς περίοδοι ανάπαυσης, καθώς και υποχρεώσεις δυσανάλογες ως προς το αποτέλεσμα, αποτελούν βασικούς παράγοντες της αύξησης των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών· τονίζει ότι οι διατάξεις αυτές παραβιάζουν της βασικές αρχές της ΥΑΕ· ζητεί μια ικανοποιητική εξισορρόπηση μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής· καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πλήρως την οδηγία 2003/88/ΕΚ·

91.    πιστεύει ότι η Κυριακή θα πρέπει να οριστεί ως τακτική αργία της εβδομάδας στη νομοθεσία της ΕΕ για τον χρόνο εργασίας, εάν μπορεί να αποδειχθεί επιστημονικά ότι η Κυριακή είναι προτιμητέα έναντι κάθε άλλης ημέρας της εβδομάδας για λόγους προστασίας της υγείας των εργαζομένων·

92.    θεωρεί επειγόντως απαραίτητη μια τελική επιστημονική μελέτη των επιπτώσεων της εργασίας τις Κυριακές στην υγεία των εργαζομένων· πιστεύει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να αναθέσει στο εγγύς μέλλον τη διεξαγωγή μιας αμερόληπτης μελέτης που θα εξετάζει όλα τα διαθέσιμα αποτελέσματα και θα καταλήγει σε ένα οριστικό επιστημονικό πόρισμα·

93.    εκφράζει τη λύπη του για την έλλειψη, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κοινού και ενιαίου προσδιορισμού του φαινομένου της ηθικής παρενόχλησης· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να χαράξουν εθνικές στρατηγικές καταπολέμησης της βίας στην εργασία οι οποίες να είναι αποτελεσματικές και να βασίζονται σε κοινό για τα είκοσι επτά κράτη μέλη ορισμό της ηθικής παρενόχλησης·

94.    εκτιμά ότι το στρες που προκαλείται συχνά λόγω ηθικής παρενόχλησης συνιστά παράγοντα αύξησης των μυοσκελετικών διαταραχών, καθώς και των κινδύνων ψυχοκοινωνικού χαρακτήρα, και θα ήταν σκόπιμο οι παράγοντες αυτοί να αποτελέσουν αντικείμενο εμπεριστατωμένης μελέτης εκ μέρους της Επιτροπής·

95.    εκφράζει την επιθυμία η μελλοντική νομοθετική πρόταση για τις μυοσκελετικές διαταραχές να καλύπτει το σύνολο των εργαζομένων·

96.    υποστηρίζει νομοθετική πρωτοβουλία σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από το κάπνισμα στον χώρο εργασίας, δεδομένου ότι δεν παρέχεται επί του παρόντος πλήρης προστασία·

97.    ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει το 2012 στο Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πρόταση για την απαγόρευση του καπνίσματος σε όλους τους χώρους εργασίας, περιλαμβανομένων των εσωτερικών χώρων εστίασης, καθώς και σε όλα τα δημόσια μέσα μεταφοράς και τα κλειστά δημόσια κτίρια της ΕΕ·

98.    αλεί την Επιτροπή να ξεκινήσει μια ευρεία διαβούλευση με τους ευρωπαίους κοινωνικούς εταίρους, σε σχέση με τον κατάλογο των επαγγελματικών ασθενειών, στη βάση διεξοδικών επιστημονικών και ιατρικών αναλύσεων όσον αφορά τα κύρια πεδία κινδύνου που είναι σήμερα αναγνωρισμένα (ιδίως τις ψυχικές διαταραχές και τον αμίαντο)· καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει σε βάθος τα ενδεχόμενα οφέλη για την υγεία των εργαζομένων από την επικαιροποίηση και επιβολή ως υποχρεωτικής της σύστασης 2003/670/ΕΚ σχετικά με τον ευρωπαϊκό κατάλογο των επαγγελματικών ασθενειών·

99.    θεωρεί ότι πρέπει να συνεχισθούν οι έρευνες σχετικά με τις συνέπειες που μπορούν να έχουν για την υγεία ορισμένες δραστηριότητες ακόμη και μακροπρόθεσμα, προλαμβάνοντας όσο το δυνατόν περισσότερο τα περιστατικά νόσων που εκδηλώνονται μετά το τέλος της επαγγελματικής ζωής· πιστεύει ότι οι πλέον επείγουσες προτεραιότητες των κοινωνικών εταίρων πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά τον προσδιορισμό των επαγγελμάτων για τα οποία είναι αναγκαία η περαιτέρω έρευνα σε σχέση με την υγεία και την ασφάλεια·

100.  καλεί την Επιτροπή, εάν αποδειχθεί από νέες μελέτες ή την επιστήμη ότι ορισμένα επαγγέλματα συνδέονται με υψηλούς κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια, να λάβει αμέσως τα κατάλληλα μέτρα για την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων·

101.  θεωρεί ότι η αποκατάσταση και η επανένταξη μετά από νόσο ή ατύχημα στην εργασία είναι απαραίτητη και, συνεπώς, πρέπει να ενθαρρύνεται·

102.  καλεί τα κράτη μέλη να μεταφέρουν όσο το δυνατόν συντομότερα στην εθνική τους νομοθεσία την οδηγία 2010/32/ΕΕ σχετικά με την πρόληψη τραυματισμών των απασχολουμένων στο νοσοκομειακό και υγειονομικό τομέα που προκαλούνται από αιχμηρά αντικείμενα και να εξασφαλίσουν στους ασθενείς και στο νοσοκομειακό προσωπικό, που εκτίθεται σε μολύνσεις στο πλαίσιο της περίθαλψης, το υψηλότερο δυνατό επίπεδο προστασίας·

103.  εκφράζει την ανησυχία του για τον αριθμό των καρκίνων που συνδέονται με την άσκηση μιας επαγγελματικής δραστηριότητας· εκφράζει τη λύπη του γιατί υψηλός αριθμός εργαζομένων εξακολουθεί να είναι εκτεθειμένος στους κινδύνους από τον αμίαντο, ιδίως δε στον κλάδο της συντήρησης και της απορρύπανσης· επαναλαμβάνει το αίτημά του για μια πρωτοβουλία της Επιτροπής σε σχέση με τον αμίαντο που θα περιλαμβάνει τη διοργάνωση μιας ακρόασης με θέμα την εξεύρεση τρόπων για την αντιμετώπιση των τεράστιων προβλημάτων ΥΑΕ λόγω της ύπαρξης αμιάντου όχι μόνο σε κτίρια αλλά και σε πλοία, τρένα και μηχανολογικό εξοπλισμό· καλεί επίσης τα κράτη μέλη να συνεχίσουν τις ενέργειες για την κατάργηση του αμιάντου, για παράδειγμα μέσω της χαρτογράφησης του αμιάντου σε κτίρια, και να μεριμνήσουν για την ασφαλή αφαίρεσή του·

104.  υπογραμμίζει την προστιθέμενη αξία που εμπεριέχει η κοινοτική πολιτική σχετικά με τις χημικές ουσίες, καθώς και τις δυνατότητες βελτίωσής της, που θα πρέπει να αξιοποιηθούν στο πλαίσιο της πρόληψης των μορφών καρκίνου που συνδέονται με την εργασία·

105.  υπογραμμίζει ότι οι εργαζόμενοι που εκτίθενται περισσότερο στις καρκινογόνες ουσίες είναι οι εργάτες στον βιομηχανικό, βιοτεχνικό και γεωργικό κλάδο, καθώς και οι γυναίκες που εργάζονται στον τομέα των υπηρεσιών και εκτίθενται σε πολλαπλούς κινδύνους(28)· ζητεί να πραγματοποιηθεί εκτίμηση των επιπτώσεων της έκθεσης των εργαζομένων στον γεωργικό τομέα σε χημικά προϊόντα·

106.  ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να επισπεύσουν την εφαρμογή του REACH και ιδιαίτερα την αντικατάσταση των πλέον ανησυχητικών χημικών ουσιών·

107.  θεωρεί ότι η νέα κοινοτική στρατηγική 2013 - 2020 για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία πρέπει να εστιασθεί στη χρήση των δυνατοτήτων της οδηγίας REACH για τη βελτίωση της προστασίας των εργαζομένων από χημικούς κινδύνους, στην ανανέωση της προσπάθειας για την πρόληψη ασθενειών που συνδέονται με την εργασία και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των εργαζομένων στην εργασία, στην ενίσχυση των αρμοδιοτήτων παρακολούθησης και εφαρμογής των επιθεωρήσεων εργασίας και της συμμετοχής των εργαζομένων στον σχεδιασμό, την παρακολούθηση και την εφαρμογή πολιτικών πρόληψης, στη βελτίωση της αναγνώρισης των επαγγελματικών ασθενειών και στην αντιμετώπιση των ελαστικών ή ανασφαλών μορφών εργασίας, της υπεργολαβίας κ.λπ. ως εμποδίων στη σωστή πρόληψη των κινδύνων·

108.  ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση αναθεώρησης της οδηγίας 2004/37 για τις καρκινογόνες και μεταλλαξιογόνες ουσίες πριν από το τέλος του 2012 προκειμένου να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής της στις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες, κατ’ αναλογία με τις πολύ ανησυχητικές ουσίες του REACH, και να ενισχυθεί η εφαρμογή της αρχής της υποκατάστασης· ζητεί να υπάρξει σύνδεση με την αναπαραγωγική υγεία·

109.  καλεί την Επιτροπή, στις μελλοντικές νομοθετικές διατάξεις σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία να ενθαρρύνει, όπου ενδείκνυται, την χρήση τεχνολογιών οι οποίες περιορίζουν τους κινδύνους που αντιπροσωπεύουν οι επικίνδυνες ουσίες στην περίπτωση εργατικών ατυχημάτων και, κατ' αυτόν τον τρόπο, στο μέτρο του δυνατού, την αντικατάσταση χημικών ή ραδιενεργών ουσιών·

110.  ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προτείνουν μέτρα για την καλύτερη προσαρμογή των συνθηκών εργασίας των εργαζομένων οι οποίοι έχουν προσβληθεί από καρκίνο ή άλλες παθήσεις που συνδέονται με την εργασία, καθώς και από χρόνιες παθήσεις·

111.  επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Επιτροπή να μην τεθεί σε κίνδυνο το επίπεδο προστασίας που έχει επιτευχθεί με τις ευρωπαϊκές οδηγίες ΥΑΕ κατά την εξέταση των δυνατοτήτων απλούστευσης της νομοθεσίας·

112.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, καθώς και στα εθνικά κοινοβούλια και τις κυβερνήσεις των κρατών μελών.

(1)

ΕΕ C 303, 14.12.2007, σ. 1.

(2)

ΕΕ L 354, 31.12.08, σ. 70.

(3)

ΕΕ L 183, 29.06.89, σ. 1.

(4)

ΕΕ L 299, 18.11.03, σ. 9.

(5)

ΕΕ L 165, 27.06.07, σ. 21.

(6)

ΕΕ L 134, 1.6.2010, σ. 66.

(7)

ΕΕ C 304E, 1.12.2005, σ. 400.

(8)

ΕΕ C 303E, 13.12.2006, σ. 754.

(9)

ΕΕ C 102E, 24.4.2008, σ. 321.

(10)

ΕΕ C 41E, 19.2.2009, σ. 14.

(11)

EE C 117Ε, 6.5.2010, σ. 176.

(12)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2011)0332

(13)

ΕΕ C 77 E, 28.3.2002, σ. 138.

(14)

Κυβέρνηση της Αυστραλίας: The Cost of Work-Related Injury and Illness for Australian Employers, Workers and the Community. Australian Safety and Compensation Council, Commonwealth of Australia 2009, 41 σελ., Μάρτιος 2009.

(15)

EU-OSHA, ‘Young Workers – Facts and Figures’ (http://osha.europa.eu/en/publications/reports/7606507/view) και το σχετικό θεματολογικό δελτίο (http://osha.europa.eu/en/publications/factsheets/70), 2007. ‘Facts and Figures – Musculoskeletal disorders’, 2010 (http://osha.europa.eu/en/publications/reports/TERO09009ENC/view) και ‘Facts and Figures – The Transport Sector’, 2011

(16)

EU-OSHA, Έρευνα Esener 2009, http://osha.europa.eu/sub/esener/el/front-page/document_view?set_language=el

(17)

Eurofound: ‘Working conditions of an ageing workforce’

(18)

Hämäläinen P, Saarela KL, Takala J: Global trend according to estimated number of occupational accidents and fatal work-related diseases at region and country level. Journal of Safety Research 40 (2009) 125–139. Elsevier B.V.

(19)

Διεθνής Οργάνωση Εργασίας, 2005, εκτίμηση για την ΕΕ-27· http://www.ilo.org/public/english/protection/safework/wdcongrs17/index.htm.

(20)

"Occupational health and safety risks for the most vulnerable workers", ΕΚ, Τμήμα πολιτικής A, Οικονομική και Επιστημονική πολιτική, 2011, σ. 40

(21)

EU-OSHA και Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ 2011.

(22)

EU-OSHA, έρευνα ESENER

(23)

EU-OSHA, έρευνα ESENER

(24)

EU-OSHA, έρευνα ESENER

(25)

EU-OSHA, Πρόβλεψη νέων και εμφανιζόμενων κινδύνων για την ασφάλεια και υγεία στην εργασία, σε σχέση με νέες τεχνολογίες σε "πράσινες" θέσεις εργασίας, ως το 2020, στάδιο 1 : (http://osha.europa.eu/en/publications/reports/foresight-green-jobs-drivers-change_TERO11001ENN/view) και στάδιο 2 (http://osha.europa.eu/en/publications/reports/foresight-green-jobs-key-technologies/view) και NIOSH http://www.cdc.gov/niosh/topics/PtD/greenjobs.html

(26)

Verjans M., de Broeck V., Eckelaert L., Η ΥΑΕ σε αριθμούς: Νέοι εργαζόμενοι - Γεγονότα και αριθμοί, Ευρωπαϊκός οργανισμός για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία, έκθεση του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Κινδύνων, Λουξεμβούργο, 2007, σ.133

(27)

Υγεία και ασφάλεια στον τόπο εργασίας στην Ευρώπη (1999-2007) – στατιστική περιγραφή (http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-31-09-290/EN/KS-31-09-290-EN.PDF); Causes and circumstances of accidents at work in the EU, European Commission 2008, http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/product_details/publication?p_product_code=KS-SF-09-063

(28)

ETUI, 2010, http://hesa.etui-rehs.org/uk/publications/pub54.htm


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Θ. Βελτίωση της εφαρμογής της νομοθεσίας

Υφίσταται ένα κοινοτικό κεκτημένο σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια στην εργασίας (SST), με την οδηγία πλαίσιο του 1989 και τις οδηγίες σχετικά με τους ιδιαίτερους κινδύνους ή τομείς χωρίς να λησμονούμε την οδηγία REACH. Το νομοθετικό αυτό οπλοστάσιο που επιτρέπει την εφαρμογή των ευρωπαϊκών συνθηκών και του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων στον τομέα της υγείας στην εργασία διασφαλίζει το σεβασμό του θεμελιώδους δικαιώματος στην υγείας.

Ωστόσο, η στρατηγική υπογραμμίζει ότι τούτο δεν αρκεί. Πρέπει να αναπτυχθεί η νομοθεσία αυτή προκειμένου να προσαρμοστεί στους νέους κινδύνους όπως οι κίνδυνοι ψυχολογικού-κοινωνικού χαρακτήρα. Οι κίνδυνοι αυτοί δεν θίγονται επαρκώς στο πλαίσιο της κοινοτικής στρατηγικής 2007-2012, καθώς και σε ορισμένα κράτη μέλη. Πρόκειται ωστόσο σήμερα για έναν βασικό κίνδυνο της υγείας στην εργασία.

Οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν γενικά τους κινδύνους ψυχολογικού-κοινωνικού χαρακτήρα παρέχοντας κατάρτιση, οι εργαζόμενοι όμως υποφέρουν κατά πρώτο λόγο από μία ανεπαρκή οργάνωση και διαχείριση της εργασίας. Πρέπει επομένως να μελετηθεί ο σύνδεσμος μεταξύ ταλαιπωρίας στην εργασία και οργάνωσης της εργασίας σε μεγαλύτερο βάθος εάν επιθυμούμε βιώσιμες λύσεις σε σχέση με την ανάπτυξη των κινδύνων ψυχολογικού-κοινωνικού χαρακτήρα.

Πρέπει επίσης να σημειωθεί πρόοδος στην ευρωπαϊκή εναρμόνιση όταν τούτο είναι σκόπιμο. Εξάλλου, η νομοθεσία δεν μπορεί να κάνει τα πάντα. Χρειάζεται να γίνονται πλήρως σεβαστά από τα κράτη μέλη το γράμμα και το πνεύμα της οδηγίας πλαισίου και των τομεακών οδηγιών κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας αυτής. Η εξακρίβωση της ορθής εφαρμογής της νομοθεσίας σε σχέση με την SST αποδίδει κρίσιμο ρόλο στις επιθεωρήσεις της εργασίας στον τομέα της πρόληψης και του ελέγχου των κινδύνων. Οι επιθεωρήσεις διαδραματίζουν επίσης θετικό ρόλο για τη βελτίωση της ενημέρωσης και της εμπειρογνωμοσύνης στο πλαίσιο της επιχείρησης. Τα κράτη μέλη θα έπρεπε να ενισχύσουν το προσωπικό και τους πόρους για την επιθεώρηση της εργασίας και να επιτύχουν το στόχο του ενός επιθεωρητή ανά 10.000 εργαζόμενους, σύμφωνα με τις συστάσεις της Οργάνωσης Επιθεώρησης της Εργασίας. Πρόκειται για ένα στόχο που περιλαμβανόταν ήδη στην έκθεση Wilmott του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την κοινοτική στρατηγική 2007-2012. Εξάλλου, η Επιτροπή έχει επίσης να διαδραματίσει κάποιο ρόλο με τις διαδικασίες επί παραβάσει που μπορεί να κινήσει έναντι των κρατών μελών. Τέλος, οι άμεσα ενδιαφερόμενοι, δηλαδή οι εργαζόμενοι και όλα τα άτομα που συχνάζουν στους χώρους εργασίας, να έχουν τη δυνατότητα συμμετοχής στις διαδικασίες εντοπισμού και πρόληψης των κινδύνων.

Τέλος, πρέπει να αναφερθεί ο θετικός ρόλος των ατόμων που «καλούν σε εγρήγορση» με νόμιμο τρόπο σε σχέση με τους μη αναγνωρισμένους κινδύνους στο πλαίσιο μιας εγκατάστασης. Η διαδικασία εγρήγορσης πρέπει να προστατεύεται όπως συμβαίνει σε διάφορες χώρες στην Ευρώπη και τον κόσμο. Στο Ηνωμένο Βασίλειο η «Public Interest Disclosure Act» προστατεύει από το 1998 τα άτομα που καλούν σε εγρήγορση σε σχέση με απολύσεις και διαφόρων ειδών πιέσεις. Στις ΗΠΑ, η προστασία των ατόμων αυτών εξαρτάται ιδιαίτερα από το αντικείμενο του κινδύνου που καταγγέλλεται και το καθεστώς του ατόμου που καταγγέλλει και είναι ενσωματωμένη στην Whistleblower Protection Act του 1989.

Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι κατά τη γνώμη της εισηγήτριας, οι προσπάθειες βελτίωσης της SST διέπονται από μία λογική επωφελή για όλους. Η εφαρμογή πολιτικών και πρακτικών προώθησης της υγείας στην εργασία παράγει θετικά αποτελέσματα σε τέσσερις τομείς και συγκεκριμένα: οικονομικά, κοινωνικά και προσωπικά οφέλη καθώς και οφέλη σε επίπεδο εικόνας της επιχείρησης.

II. Συμπερίληψη όλων των εργαζομένων στις πολιτικές πρόληψης

Είναι καταρχήν σημαντικό να εντοπιστούν οι κατηγορίες εργαζομένων που βρίσκονται σε κίνδυνο, καθώς και οι μη καλυπτόμενοι εργαζόμενοι προκειμένου να δοθούν οι δέουσες απαντήσεις. Πρέπει να ενεργήσουμε εις τρόπον ώστε οι εργαζόμενοι να καλύπτονται από πολιτικές πρόληψης και να γίνεται στην πράξη σεβαστό το θεμελιώδες δικαίωμά τους στην υγεία.

Κατά πρώτο λόγο, υφίστανται ομάδες εργαζομένων σε κίνδυνο και συγκεκριμένα οι μισθωτοί των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι εργαζόμενοι σε τομείς ιδιαίτερα επικίνδυνους όπως οι κατασκευές, οι ανάπηροι εργαζόμενοι και οι γυναίκες. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι γυναίκες είναι συχνά πολυπληθέστερες μεταξύ των φτωχών εργαζομένων ακριβώς λόγω των προτάσεων για απασχόληση που τους υποβάλλονται για μερική μη επιθυμητή εργασία, ωράρια δύο ή τριών ωρών την ημέρα και επισφαλείς συμβάσεις, ιδιαίτερα στους τομείς των μεγάλων καταστημάτων, της καθαριότητας, των προσωπικών υπηρεσιών και στα γηροκομεία.

Η προστασία των απασχολουμένων στις ΜΜΕ αποτελεί μια ακόμη πρόκληση δεδομένου ότι υφίστανται μεγάλα περιθώρια βελτίωσης σχετικά. Ένας τρόπος επίτευξης προόδου είναι η απλούστευση της διαδικασίας αξιολόγησης των κινδύνων για τις ΜΜΕ. Το λογισμικό που διένειμαν οι EU-OSHA, OiRA, μπορεί να διαδραματίσει κάποιο ρόλο. Από την άλλη πλευρά, η ευρωπαϊκή μελέτη Esener δείχνει ότι οι εργοδότες αναγνωρίζουν πως είναι οι πρώτοι που δεν διαθέτουν ενημέρωση αφενός και αφετέρου, ότι οι νομικές υποχρεώσεις τους παρέχουν το κίνητρο να προβούν σε προληπτικές ενέργειες.

Κατά δεύτερο λόγο, υφίστανται ομάδες που δεν καλύπτονται από τις πολιτικές πρόληψης δεδομένου ότι ωθούνται εκτός της σφαίρας πρόληψης. Πρόκειται για εργαζόμενους σε υπεργολαβία, μη καταχωρημένους, οικιακούς βοηθούς, ευκαιριακούς εργαζόμενους κ.λπ. Διαπιστώνουμε ότι η ευρωπαϊκή αγορά εργασίας χαρακτηρίζεται από την προώθηση της εξωτερικής ανάθεσης των εργασιών και συγκεκριμένα υπεργολαβία εν σειρά, απόσπαση εργαζομένων, συμβάσεις προσωρινής εργασίας κ.λπ. Στην περίπτωση των συμβάσεων προσωρινής εργασίας, για παράδειγμα, υπάρχει πάντα ένα ποσοστό που αντιστοιχεί σε προσωπική επιλογή, πολλές άλλες όμως επιβάλλονται στους εργαζομένους παρά τη θέλησή τους. Σε κάθε περίπτωση όμως υφίσταται πρόβλημα ενημέρωσης και κατάρτισης για τους κινδύνους. Η περίπτωση του πυρηνικού τομέα είναι διαφωτιστική.

Πράγματι, λαμβανομένων υπόψη των δυνάμει καταστρεπτικών συνεπειών ενός ανθρωπίνου λάθους στη διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων και του χρησιμοποιούμενου καυσίμου, είναι ουσιώδους σημασίας να υπάρχουν αυστηροί κανόνες κατάρτισης, ασφάλειας στην εργασία και επιθεώρησης από ανεξάρτητες οντότητες. Πρέπει να ζητείται η γνώμη των ιδίων των εργαζομένων ή των εκπροσώπων τους και να συμμετέχουν στη δημιουργία και την εφαρμογή διαδικασιών ασφάλειας. Η διαρκής κατάρτισης πρέπει να παρέχεται σε όλους τους εργαζόμενους στους χώρους όπου αποθηκεύονται επικίνδυνα υλικά ή όπου οι εργαζόμενοι συμμετέχουν στη μεταφορά των υλικών αυτών. Τούτο δεν αφορά απλώς το τεχνικό προσωπικό αλλά το σύνολο των εργαζομένων όποια και αν είναι η διάρκεια της σύμβασής τους ή ο ρόλος τους επιτόπου.

III. Αντιμετώπιση των χημικών και βιολογικών κινδύνων

Οι χημικοί και βιολογικοί κίνδυνοι είναι πολύπλοκοι και, παρόλο που τα δεδομένα είναι ακόμη ανεπαρκή, δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι έχουν πολύ αρνητικές συνέπειες στους εργαζόμενους. Πρέπει να ενεργήσουμε τάχιστα σε σχέση με τον αμίαντο, το πυρίτιο και άλλες αναγνωρισμένα καρκινογόνες ουσίες. Πρέπει να αποτιμηθούν και να εντοπιστούν προϊόντα που να μπορούν να υποκαταστήσουν τα καρκινογόνα και να αναπτυχθούν διαδικασίες ελέγχου για εκείνα που δεν μπορούν να αντικατασταθούν. Το REACH έχει να διαδραματίσει πολύ σημαντικό ρόλο στην πρόληψη των καρκίνων και άλλων χρόνιων ασθενειών που συνδέονται με την εργασία. Οι διατάξεις αυτές πρέπει να επικαιροποιηθούν και να εφαρμοστούν κατά τρόπο ολοκληρωμένο. Τέλος, πρέπει να αποδοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις γυναίκες σε ηλικία τεκνοποίησης λόγω των επιπτώσεων στο έμβρυο.


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (27.10.2011)

προς την Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

σχετικά με την ενδιάμεση αναθεώρηση της Ευρωπαϊκής στρατηγικής 2007-2012 για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία

(2011/2147(INI))

Συντάκτρια γνωμοδότησης: Karin Kadenbach

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων καλεί την Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων, ως αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

1.  τονίζει ότι κατά την προώθηση της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία, πρέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη να δίνουν προτεραιότητα στην υιοθέτηση μιας προληπτικής προσέγγισης, και να διασφαλίζουν σε κάθε εργαζόμενο τη δυνατότητα να συνδυάζει πλήρως την επαγγελματική και την ιδιωτική του ζωή, ενώ τούτο θα αξιοποιείται στα εθνικά προγράμματα πρόληψης των δημοσίων υπηρεσιών υγείας, υγιεινής και ασφάλειας στην εργασία για την προστασία της υγείας των εργαζομένων και των συνθηκών εργασίας·

2.  καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη να καταρτίσουν ευρωπαϊκό πρόγραμμα παρακολούθησης των επαγγελματικών κινδύνων, ειδικότερα όσον αφορά τις μυοσκελετικές και ψυχοκοινωνικές διαταραχές, που θα βασίζεται σε υγειονομικούς δείκτες, ορισμούς και επιδημιολογικά εργαλεία που θα είναι κοινά στα είκοσι επτά κράτη μέλη· εμμένει στην ανάγκη να υιοθετηθεί μια προσέγγιση ολοκληρωμένης παρακολούθησης που να λαμβάνει υπόψη τόσο το επαγγελματικό ιστορικό των εργαζομένων όσο και την κατάσταση υγείας των συνταξιούχων εργαζομένων·

3.  υπενθυμίζει ότι ο χώρος εργασίας πρέπει να θεωρείται πλατφόρμα επιλογής των στρατηγικών πρόληψης της ΕΕ και των κρατών μελών, είτε πρόκειται για μεταδοτικές είτε για μη μεταδοτικές ασθένειες, και ότι οι εργοδότες, οι οργανώσεις των εργαζομένων και άλλοι κοινωνικοί εταίροι οφείλουν να διαδραματίζουν εξέχοντα ρόλο στην προώθηση των υγιεινών τρόπων ζωής και των γνώσεων που σχετίζονται με την υγεία του ενεργού πληθυσμού·

4.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εντείνουν την καταπολέμηση των ανισοτήτων στον τομέα της υγείας και να μειώσουν τις διαφορές που σχετίζονται με τους όρους εργασίας και την πρόσβαση στις υπηρεσίες οι οποίες αποσκοπούν στην βελτίωση της υγείας των εργαζομένων, της πρόληψης και της υγείας στον χώρο εργασίας·

5.  τονίζει το γεγονός ότι ορισμένες ομάδες εργαζομένων, όπως νεαροί ή ηλικιωμένοι εργαζόμενοι, ή μετανάστες και εργαζόμενοι υπό επισφαλείς συνθήκες εργασίας (ειδικότερα όταν πρόκειται για συμβάσεις περιορισμένης διάρκειας, προσωρινές θέσεις απασχόλησης και θέσεις μερικής απασχόλησης) εκτίθενται συχνότερα στους επαγγελματικούς κινδύνους· υπογραμμίζει ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην κατάσταση των ευάλωτων εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων που μετέχουν σε προγράμματα υποχρεωτικής απασχόλησης χωρίς να έχουν προηγούμενη επαγγελματική κατάρτιση ή τις απαραίτητες δεξιότητες· ζητεί, συνεπώς, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν πιο εξειδικευμένα προληπτικά μέτρα για αυτές τις ομάδες· πιστεύει ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις γυναίκες και στα θέματα που σχετίζονται με την μητρότητα, και υπενθυμίζει ότι ασφαλείς θέσεις απασχόλησης, συνοδευόμενες από δικαιώματα, αποτελούν σημαντικό παράγοντα για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία·

6.  υπογραμμίζει τη ζωτική σημασία των προγραμμάτων κατάρτισης στον τομέα της ασφάλειας και της επίβλεψης των νέων κατά τους πρώτους μήνες εργασίας· θεωρεί, στο πλαίσιο αυτό, ότι τα προγράμματα κατάρτισης που προσφέρουν συγκεκριμένες ανά τομέα πληροφορίες διαδραματίζουν ουσιαστικό ρόλο, όπως και η υψηλής ποιότητας επίβλεψη, η οποία έχει άμεση επίδραση στην ασφάλεια των εργαζομένων·

7.  καλεί την Επιτροπή να προτείνει, πριν από το τέλος του 2012, δεσμευτικές νομοθετικές διατάξεις προκειμένου να εφαρμόζεται πλήρως η νομοθεσία στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας στους υπεργολάβους σε όλα τα επίπεδα, για να τεθεί τέρμα στην μόνιμη πρακτική ορισμένων εργοδοτών να περιορίζουν τα προληπτικά μέτρα στους εργαζόμενους τους·

8.  τονίζει ότι ένας από τους κύριους στόχους της κοινοτικής στρατηγικής 2007-2012 συνίσταται όχι μόνο στη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ αλλά και στη βελτίωση και απλοποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας, ειδικότερα με την εφαρμογή μη δεσμευτικών μέσων· υπενθυμίζει επίσης ότι, σύμφωνα με το άρθρο 4 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ΕΕ δεν διαθέτει παρά μόνο συντρέχουσα αρμοδιότητα, από κοινού με τα κράτη μέλη, στους τομείς της απασχόλησης και της δημόσιας υγείας, και ότι, στην ανακοίνωση του 2007, η Επιτροπή εμμένει στην ανάπτυξη και εφαρμογή εθνικών στρατηγικών· τονίζει ως εκ τούτου την ανάγκη να αναπροσαρμοστεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία κατά τρόπο συνεκτικό προς τις κοινωνικές εξελίξεις, χωρίς περιττή νομοθέτηση σε επίπεδο ΕΕ·

9.  υπογραμμίζει ότι η επιτυχία της στρατηγικής για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία κατά την περίοδο 2007-2012 σχετίζεται με την «συνεχή, βιώσιμη και ομοιογενή μείωση των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών νόσων», και ειδικότερα με την επίτευξη του σαφώς διατυπωμένου στόχου της μείωσης κατά 25% των εργατικών ατυχημάτων, και παρατηρεί ότι τούτο θα πρέπει να επιβεβαιωθεί με επαρκή ποσοτικά δεδομένα σχετικά με τις ευρωπαϊκές εξελίξεις στον τομέα των εργατικών ατυχημάτων και νόσων·

10. προτρέπει την Επιτροπή να διευκολύνει την εκπόνηση ευρωπαϊκών προτύπων για την υγεία και την ασφάλεια στις επιχειρήσεις· υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, την σπουδαιότητα της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, τόσο όσον αφορά τις έρευνες σχετικά με τις αιτίες των εργατικών ατυχημάτων όσο και την ανταλλαγή βέλτιστης πρακτικής·

11. τονίζει ότι η οδηγία πλαίσιο για την προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων (89/391/ΕΟΚ) έχει ήδη συμπληρώσει 20ετία δίχως σημαντικές τροποποιήσεις ως σήμερα, και ότι πρέπει, επομένως, να προσαρμοστεί στις νέες προκλήσεις ενός μεταβληθέντος εργασιακού περιβάλλοντος, και στις εξελίξεις στην διαχείριση της περίθαλψης, όπως η αύξηση των ψυχικών παθήσεων και των μυοσκελετικών διαταραχών, προκειμένου να προωθηθούν οι συγκεκριμένες πολιτικές απασχόλησης που ευνοούν την απασχολησιμότητα, την υγεία και την ευημερία των εργαζομένων·

12. καλεί την Επιτροπή να θεωρήσει τις ψυχικές παθήσεις, όπως η κατάθλιψη, προτεραιότητα κατά την εξέταση της στρατηγικής και της ευρωπαϊκής νομοθεσίας στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας ενόψει του εντεινόμενου προβλήματος της κατάθλιψης και των διαταραχών της γνωστικής λειτουργίας που σχετίζονται με τον χώρο εργασίας·

13. ζητεί από την Επιτροπή να αναθεωρήσει την οδηγία σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες κατά την εργασία, προκειμένου να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής της συμπεριλαμβάνοντας τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες· διαπιστώνει ότι είναι λίγες μόνο οι επικίνδυνες για την υγεία ουσίες για τις οποίες έχουν πράγματι καθοριστεί ανώτατες επιτρεπόμενες τιμές· ζητεί εξ ονόματος των εργαζομένων την άμεση υλοποίηση της οδηγίας REACH, ιδίως δε την έμπρακτη εφαρμογή των απαιτήσεων αντικατάστασης που καθορίζονται στην οδηγία 2004/37/ΕΚ··

14. εκφράζει την ανησυχία του για την ανεπάρκεια των αξιολογήσεων των κινδύνων στους οποίους εκτίθενται οι έγκυες γυναίκες στην εργασία· συνιστά τη διεξαγωγή εμπεριστατωμένης έρευνας των επιπτώσεων που έχει η έκθεση εγκύων γυναικών σε ορισμένες συνθήκες στον χώρο εργασίας (όπως η έκθεση σε χημικά προϊόντα, ιοντίζουσες ακτινοβολίες, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, στρες, υπερβολικές θερμοκρασίες, βαριά φορτία, κλπ.)· και ζητεί επίσης να εξεταστεί προς το σκοπό αυτό, η σχέση μεταξύ αποβολών, περιπλοκών κατά την γέννα, των προβλημάτων υγείας των νεογέννητων και των συνθηκών εργασίας που ενέχουν κινδύνους για τις έγκυες γυναίκες·

15. επισημαίνει ότι, το 2007, το Κοινοβούλιο εξέφρασε την άποψη ότι η ισχύουσα νομοθεσία στον τομέα των μυοσκελετικών διαταραχών ήταν ανεπαρκής, και είχε καλέσει ως εκ τούτου την Επιτροπή να εξετάσει την ενδεχόμενη υποβολή προτάσεων για την έκδοση οδηγίας· διαπιστώσει ότι τέσσερα χρόνια αργότερα η νομοθεσία στον τομέα των μυοσκελετικών διαταραχών παραμένει ανεπαρκής, δεδομένου ότι η Επιτροπή έχει καθυστερήσει την υποβολή πρότασής της για νέα οδηγία·

16. εκφράζει τη λύπη του για την έλλειψη, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κοινού και ενιαίου ορισμού του φαινομένου της ηθικής παρενόχλησης· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να χαράξουν εθνικές στρατηγικές καταπολέμησης της βίας στην εργασία οι οποίες να είναι αποτελεσματικές και να βασίζονται σε κοινό για τα είκοσι επτά κράτη μέλη ορισμό της ηθικής παρενόχλησης·

17. εκφράζει τη λύπη του για την καθυστέρηση που σημείωσε η Επιτροπή ως προς την υποβολή νέας νομοθετικής πρότασης σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφαλείας και υγείας τις σχετικές με την έκθεση των εργαζομένων στους κινδύνους που απορρέουν από τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία, μετά την αναβολή της θέσης σε ισχύ της οδηγίας 2004/40/ΕΚ, και ζητεί την άμεση εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας μόλις υιοθετηθεί·

18. τονίζει ότι οι άνδρες και οι γυναίκες επηρεάζονται σε διαφορετικό βαθμό από τους επαγγελματικούς κινδύνους, είτε τους ψυχοκοινωνικούς είτε τους σωματικούς (κυρίως δε τους μυοσκελετικούς)· υπενθυμίζει εξάλλου ότι οι συμβάσεις επισφαλούς απασχόλησης και ιδίως προσωρινής και μερικής απασχόλησης μπορούν να συσχετιστούν με την αύξηση των σωματικών και ψυχοκοινωνικών επαγγελματικών κινδύνων· καλεί, ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη να λάβουν υπόψη τη διάσταση του φύλου και τους κινδύνους που σχετίζονται με τις διάφορες συμβάσεις εργασίας στην εθνική τους στρατηγική·

19. ζητεί την εξασφάλιση επαρκών πόρων για τις υπηρεσίες επιθεώρησης εργασίας, την καθιέρωση υψηλών προτύπων ποιότητας στην εκπαίδευση και επιμόρφωση των επιθεωρητών εργασίας, καθώς και την εντατικοποίηση των ελέγχων· ζητεί η ανεξαρτησία των επιθεωρήσεων εργασίας να εξασφαλίζεται από τις επιχειρήσεις·

20. επικροτεί το γεγονός ότι τα διαθέσιμα δεδομένα επιβεβαιώνουν την πτωτική τάση των εργατικών ατυχημάτων· επισημαίνει όμως ότι ο αριθμός των εργατικών ατυχημάτων εξακολουθεί να είναι πολύ υψηλός·

21. τονίζει ότι η Επιτροπή, στην ανακοίνωσή της του 2007, ανέφερε ότι ένας από τους στόχους της είναι η υποστήριξη των μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ και της πολιτικής τους για την πρόληψη των κινδύνων·

22. εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι η κατάλληλη κατάρτιση των εργαζομένων συμβάλλει σε σημαντικό βαθμό στην υγεία και στην ασφάλειά τους, και ότι θα πρέπει, ως εκ τούτου να της αφιερωθεί μεγαλύτερη προσοχή στο μέλλον·

23. καλεί την Επιτροπή, στις μελλοντικές νομοθετικές διατάξεις σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία να ενθαρρύνει, όπου ενδείκνυται, την χρήση τεχνολογιών που περιορίζουν τους κινδύνους που αντιπροσωπεύουν οι επικίνδυνες ουσίες στα εργατικά ατυχήματα, και κατ' αυτόν τον τρόπο, στο μέτρο του δυνατού, την αντικατάσταση χημικών ή ραδιενεργών ουσιών·

24. ζητεί, ως ελάχιστη απαίτηση που επιβάλλεται στα κράτη μέλη, να καταρτιστεί δεσμευτικός ευρωπαϊκός κατάλογος των επαγγελματικών νόσων στον οποίο οι νέοι τύποι παθογόνου επαγγελματικού στρες και οι ψυχικές διαταραχές του κινητικού μηχανισμού που οφείλονται στην εργασία αναγνωρίζονται ως επαγγελματικές ασθένειες·

25. καλεί τα κράτη μέλη να μεταφέρουν όσο το δυνατόν συντομότερα στην εθνική τους νομοθεσία την οδηγία 2010/32/ΕΕ σχετικά με την πρόληψη τραυματισμών των απασχολουμένων στο νοσοκομειακό και υγειονομικό τομέα που προκαλούνται από αιχμηρά αντικείμενα και να εξασφαλίσουν στους ασθενείς και στο νοσοκομειακό προσωπικό, που εκτίθεται σε μολύνσεις στο πλαίσιο της περίθαλψης, το υψηλότερο δυνατό επίπεδο προστασίας·

26. τονίζει την ανάγκη για τη διαρκή βελτίωση της συλλογής των δεδομένων, προκειμένου να διασφαλιστεί η συγκρισιμότητα των δεδομένων σε όλη την ΕΕ·

27. καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να διευκολύνουν την εφαρμογή οδηγιών για την προστασία των εργαζομένων, χωρίς να υπονομεύονται οι κανόνες που διέπουν την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία·

28. υποστηρίζει νομοθετική πρωτοβουλία σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από το κάπνισμα στον χώρο εργασίας, δεδομένου ότι δεν παρέχεται επί του παρόντος πλήρης προστασία·

29. υπογραμμίζει ότι τα μέτρα εξοικονόμησης που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης δεν πρέπει να έχουν ως αποτέλεσμα να μην λαμβάνονται πλέον υπόψη η υγεία και η ασφάλεια στον χώρο εργασίας·

30. τονίζει ότι αποτελεί καθήκον των εργοδοτών να μεριμνούν για τη σωματική και ψυχική υγεία των εργαζομένων· ζητεί από τις επιχειρήσεις να συνάπτουν συλλογικές συμβάσεις που να καθιστούν υποχρεωτική την προώθηση της υγείας στην εργασία υπό την μορφή πιστοποιημένου συστήματος διαχείρισης της ασφάλειας και της υγείας στις επιχειρήσεις, σύμφωνα με τα κριτήρια ποιότητας του ευρωπαϊκού δικτύου για την προώθηση της υγείας στην εργασία·

31. ζητεί να εντατικοποιηθεί ο κοινωνικός διάλογος στην ΕΕ για την «υγεία και ασφάλεια στην εργασία» και να ενισχυθεί η συμμετοχή των εργαζομένων·

32. ζητεί να βελτιωθεί η διασυνοριακή ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των διαφόρων εθνικών αρχών προκειμένου να διενεργείται αποτελεσματικότερος έλεγχος κατά την απόσπαση εργαζομένων σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία της έγκρισης

26.10.2011

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

55

0

0

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

János Áder, Elena Oana Antonescu, Κρίτων Αρσένης, Sophie Auconie, Pilar Ayuso, Sergio Berlato, Martin Callanan, Nessa Childers, Chris Davies, Bairbre de Brún, Esther de Lange, Anne Delvaux, Bas Eickhout, Edite Estrela, Jill Evans, Karl-Heinz Florenz, Elisabetta Gardini, Gerben-Jan Gerbrandy, Julie Girling, Françoise Grossetête, Satu Hassi, Jolanta Emilia Hibner, Dan Jørgensen, Karin Kadenbach, Jo Leinen, Peter Liese, Linda McAvan, Radvilė Morkūnaitė-Mikulėnienė, Miroslav Ouzký, Gilles Pargneaux, Antonyia Parvanova, Andres Perello Rodriguez, Mario Pirillo, Pavel Poc, Anna Rosbach, Oreste Rossi, Daciana Octavia Sârbu, Carl Schlyter, Richard Seeber, Θεόδωρος Σκυλακάκης, Claudiu Ciprian Tănăsescu, Salvatore Tatarella, Anja Weisgerber, Åsa Westlund, Glenis Willmott, Sabine Wils, Marina Yannakoudakis

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Matthias Groote, Romana Jordan Cizelj, Philippe Juvin, Jiří Maštálka, Μιχάλης Τρεμόπουλος, Kathleen Van Brempt, Andrea Zanoni

Αναπληρωτές (άρθρο 187, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Peter Šťastný


ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία της έγκρισης

23.11.2011

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

36

2

0

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Regina Bastos, Heinz K. Becker, Jean-Luc Bennahmias, Philippe Boulland, Milan Cabrnoch, David Casa, Alejandro Cercas, Derek Roland Clark, Sergio Gaetano Cofferati, Marije Cornelissen, Frédéric Daerden, Karima Delli, Sari Essayah, Ilda Figueiredo, Thomas Händel, Marian Harkin, Liisa Jaakonsaari, Danuta Jazłowiecka, Jean Lambert, Olle Ludvigsson, Elizabeth Lynne, Thomas Mann, Elisabeth Morin-Chartier, Csaba Őry, Κωνσταντίνος Πουπάκης, Συλβάνα Ράπτη, Licia Ronzulli, Jutta Steinruck, Traian Ungureanu, Andrea Zanoni

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Georges Bach, Raffaele Baldassarre, Jürgen Creutzmann, Jelko Kacin, Ria Oomen-Ruijten, Evelyn Regner, Csaba Sógor, Emilie Turunen

Τελευταία ενημέρωση: 2 Δεκεμβρίου 2011Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου