Procedura : 2010/2043(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A7-0044/2013

Teksty złożone :

A7-0044/2013

Debaty :

PV 15/04/2013 - 18
CRE 15/04/2013 - 18

Głosowanie :

PV 16/04/2013 - 8.17

Teksty przyjęte :

P7_TA(2013)0118

SPRAWOZDANIE     
PDF 195kWORD 122k
25 luty 2013
PE 500.623v02-00 A7-0044/2013

w sprawie transpozycji i stosowania dyrektywy Rady 2004/113/WE wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług

(2010/2043(INI))

Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia

Sprawozdawczyni: Zita Gurmai

POPRAWKI
PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie transpozycji i stosowania dyrektywy Rady 2004/113/WE wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług

(2010/2043(INI))

Parlament Europejski,

–   uwzględniając art. 19 ust. 1 i art. 260 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–   uwzględniając dyrektywę 2004/113/WE z dnia 13 grudnia 2004 r. wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług(1),

–   uwzględniając wytyczne Komisji z dnia 22 grudnia 2011 r. dotyczące stosowania dyrektywy Rady 2004/113/WE w odniesieniu do ubezpieczeń, w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-236/09 (Test-Achats)(2),

–   uwzględniając wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 1 marca 2011 r. w sprawie C-236/09 (Test-Achats)(3),

–   uwzględniając sprawozdanie europejskiej sieci ekspertów prawnych w dziedzinie równouprawnienia płci z grudnia 2010 r. zatytułowane „Przepisy UE dotyczące równouprawnienia płci: sposoby ich transponowania do prawa krajowego”,

–   uwzględniając sprawozdanie europejskiej sieci ekspertów prawnych w dziedzinie równouprawnienia płci z lipca 2009 r. zatytułowane „Dyskryminacja ze względu na płeć w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług oraz transpozycja dyrektywy 2004/113/WE”,

–   uwzględniając sprawozdanie europejskiej sieci ekspertów prawnych w dziedzinie równouprawnienia płci z czerwca 2011 r. zatytułowane „Osoby transseksualne i interseksualne: dyskryminacja ze względu na płeć. tożsamość płciową oraz ekspresję płciową”,

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Rady wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług(4),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 czerwca 2010 r. w sprawie oceny wyników planu działań na rzecz równości kobiet i mężczyzn na lata 2006-2010 oraz zaleceń na przyszłość(5),

–   uwzględniając art. 48 Regulaminu,

–   uwzględniając sprawozdanie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A7-0044/2013),

A. mając na uwadze, że w dyrektywie zakazuje się zarówno bezpośredniej, jak i pośredniej dyskryminacji ze względu na płeć w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług ogólnodostępnych zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym;

B.  mając na uwadze, że dyrektywa porusza kwestie dotyczące dyskryminacji ze względu na płeć poza rynkiem pracy;

C. mając na uwadze, że zabrania się również dyskryminacji kobiet ze względu na ciążę i macierzyństwo, molestowania i molestowania seksualnego, a także nakłaniania do dyskryminacji w jakiejkolwiek sytuacji mającej związek z oferowaniem lub dostarczaniem towarów lub usług;

D. mając na uwadze, że po wejściu w życie Traktatu z Lizbony odpowiednie działania w celu zwalczania dyskryminacji ze względu na płeć podejmuje się w ramach specjalnej procedury ustawodawczej, która wymaga jednomyślności w Radzie i zgody Parlamentu (art. 19 ust. 1 TFUE);

E.  mając na uwadze, że zgodnie z dostępnymi informacjami w większości państw członkowskich dokonano transpozycji dyrektywy poprzez przyjęcie nowego ustawodawstwa lub wprowadzenie zmian do istniejących przepisów w tej dziedzinie;

F.  mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich transpozycja nie została zakończona lub jej termin się opóźnił;

G. mając na uwadze, że w niektórych przypadkach przepisy krajowe wykraczają poza wymogi dyrektywy, gdyż obejmują również edukację lub dyskryminację w mediach i w reklamie;

H. mając na uwadze, że możliwość odstępstwa przewidziana w art. 5 ust. 2 dyrektywy tworzy sytuację braku pewności prawa i rodzi prawdopodobieństwo wystąpienia w dłuższej perspektywie problemów prawnych;

I.   mając na uwadze, że termin przygotowania przez Komisję sprawozdania ze stosowania dyrektywy, który zgodnie z jej zapisami miał upłynąć w 2010 r., został przedłużony do 2014 r.;

J.   mając na uwadze, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 1 marca 2011 r. w sprawie C-236/09 (Test-Achats) art. 5 ust. 2 dyrektywy, w którym ustanawia się odstępstwo w zakresie ubezpieczeń i związanych usług finansowych, jest sprzeczny z realizacją celu równego traktowania kobiet i mężczyzn i niezgodny z Kartą praw podstawowych UE;

K. mając na uwadze, że w związku z tym przedmiotowy przepis uznaje się za nieważny od dnia wygaśnięcia stosownego okresu przejściowego, tj. od dnia 21 grudnia 2012 r.;

L.  mając na uwadze, że dnia 22 grudnia 2011 r. Komisja opublikowała niewiążące wytyczne mające na celu wyjaśnienie sytuacji zakładów ubezpieczeń i związanych usług finansowych;

M. mając na uwadze, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dyskryminacja wobec osób transgenderowych oraz dyskryminacja ze względu na tożsamość płciową może być równoznaczna z dyskryminacją ze względu na płeć(6) w polityce i przepisach dotyczących równouprawnienia kobiet i mężczyzn;

1.  ubolewa, że Komisja nie przedstawiła sprawozdania ze stosowania dyrektywy Rady 2004/113/WE ani nie opublikowała aktualnych danych dotyczących wdrażania tej dyrektywy w poszczególnych państwach członkowskich;

2.  uznaje, że orzeczenie w sprawie Test-Achats mogło mieć wpływ na proces wdrażania dyrektywy w państwach członkowskich, ale zauważa, że nie jest to wystarczające uzasadnienie dla nieopublikowania na czas sprawozdania wymaganego w dyrektywie;

3.  wzywa Komisję do niezwłocznego opublikowania sprawozdania i wszelkich dostępnych danych;

4.  apeluje do Komisji i państw członkowskich o podjęcie konkretnych działań w celu wyjaśnienia dyrektywy i jej skutków z podaniem konkretnych przykładów, aby zagwarantować, że zarówno kobiety, jak i mężczyźni poczują się w pełni objęci przepisami tej dyrektywy i będą mogli je właściwie stosować jako skuteczne narzędzie ochrony swoich praw do równego traktowania w dostępie do wszystkich towarów i usług;

5.  z zadowoleniem przyjmuje orzeczenie w sprawie Test-Achats, uważa jednak, że wprowadziło ono trwałą niepewność na rynku ubezpieczeń; oczekuje, że wprowadzenie kryteriów jednakowych dla obu płci spowoduje, że stawki będą ustalane w oparciu o wiele czynników ryzyka, które sprawiedliwie odzwierciedlają indywidualne ryzyko niezależnie od płci, a także przyczyni się do wykrywania wszelkiej potencjalnej dyskryminacji ze względu na płeć;

6.  uważa, że opublikowane przez Komisję wytyczne, które nie mają charakteru wiążącego ani normatywnego, nie rozwiewają w pełni tej niepewności;

7.  wzywa Komisję do podjęcia praktycznych kroków mających na celu rozwiązanie istniejącego problemu poprzez zaproponowanie nowego aktu prawnego, który będzie w pełni zgodny z treścią wytycznych;

8.  zauważa, że sektor ubezpieczeniowy powinien kontynuować wysiłki podjęte w celu reorganizacji systemu składek zgodnie z kryteriami jednakowymi dla obu płci poprzez zastosowanie wyliczeń aktuarialnych na podstawie innych czynników;

9.  wzywa Komisję do rozpoczęcia nieformalnego dialogu z przedstawicielami sektora ubezpieczeniowego na temat oceny ryzyka;

10. wzywa Komisję do przedstawienia metodyki, którą Komisja zastosuje do określenia wpływu orzeczenia w sprawie Test-Achats na politykę cenową sektora ubezpieczeniowego;

11. wzywa Komisję do przeanalizowania tej kwestii także z punktu widzenia polityki ochrony konsumentów;

12. wzywa Komisję oraz państwa członkowskie do uważnego śledzenia sytuacji na rynku ubezpieczeń, a gdyby zostały wykryte jakiekolwiek oznaki stosowania faktycznej dyskryminacji pośredniej – do przedsięwzięcia wszelkich niezbędnych środków w celu rozwiązania tego problemu i uniknięcia nieuzasadnionych podwyżek stawek ubezpieczeniowych;

13. podkreśla, że przedmiotowa dyrektywa nie ogranicza się wyłącznie do dziedziny ubezpieczeń oraz że należy szczegółowo wyjaśnić szerszy zakres i możliwości dokonania za jej pomocą postępów pod względem dostępu do towarów i usług w sferze publicznej i prywatnej, aby zapewnić zarówno kobietom, jak i mężczyznom pełne zrozumienie zakresu i celu dyrektywy, co umożliwi im właściwe wykorzystanie jej przepisów i możliwości;

14. zwraca uwagę, że przepis dotyczący przeniesienia ciężaru dowodu został wdrożony do ustawodawstwa krajowego większości państw członkowskich; wzywa Komisję do monitorowania stosowania tego przepisu we wszystkich państwach członkowskich;

15. wzywa Komisję do uwzględnienia przypadków dyskryminacji ze względu na ciążę, planowanie ciąży i macierzyństwo np. w odniesieniu do sektora mieszkaniowego (wynajem) lub do trudności w uzyskaniu kredytu oraz do dostępu do wyrobów i usług medycznych, w szczególności do legalnie dostępnej opieki w dziedzinie zdrowia reprodukcyjnego oraz do leczenia umożliwiającego zmianę płci;

16. wzywa Komisję do szczególnie uważnego monitorowania wszelkich przejawów dyskryminacji ze względu na karmienie piersią, w tym ewentualnej dyskryminacji w dostępie do towarów i usług w strefach i przestrzeniach publicznych;

17. wzywa Komisję, aby monitorowała wdrażanie i stosowanie tej dyrektywy w odniesieniu do kobiet ciężarnych, które starają się o azyl i oczekują na decyzję w sprawie ich wniosku o azyl, w celu zapewnienia, by kobiety te były objęte przedmiotowymi umowami i miały dostęp do przedmiotowych produktów;

18. z ubolewaniem zauważa, że w niektórych państwach członkowskich kobiety prowadzące działalność gospodarczą, zwłaszcza samotne matki, są często dyskryminowane, gdy próbują uzyskać pożyczkę lub kredyt dla swojego przedsiębiorstwa i wciąż napotykają przeszkody oparte na stereotypach związanych z płcią;

19. wzywa Komisję, aby rozważyła, czy treści przekazywane w mediach i reklamie nie powinny zostać objęte przepisami niniejszej dyrektywy, biorąc pod uwagę znaczenie tych treści oraz edukacji dla tworzenia, podtrzymywania i rozwijania stereotypów związanych z płcią, a także dla nasilenia zjawiska seksualizacji dziewczynek;

20. wzywa Komisję, aby gromadziła najlepsze praktyki i udostępniała je państwom członkowskim w celu dostarczenia im środków niezbędnych do wspierania działań pozytywnych i do lepszego wdrożenia przedmiotowych przepisów na szczeblu krajowym;

21. zwraca uwagę na brak skuteczności niektórych organów ds. równości, wynikający z braku rzeczywistej zdolności do działania, niedoboru personelu oraz niewystarczających środków finansowych;

22. wzywa Komisję do właściwego i dokładnego monitorowania sytuacji organów ds. równości utworzonych w następstwie wejścia w życie przedmiotowej dyrektywy oraz do sprawdzenia, czy spełnione zostały wszystkie warunki określone w prawodawstwie UE; podkreśla w szczególności, że obecny kryzys gospodarczy nie może stanowić usprawiedliwienia dla niewłaściwego funkcjonowania organów ds. równości;

23. podkreśla, że Komisja powinna przedstawić więcej danych i zapewnić większą przejrzystość w odniesieniu do trwających postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego oraz prowadzonych działań;

24. wzywa Komisję do utworzenia ogólnodostępnej bazy danych zawierającej przepisy i orzecznictwo związane z dyskryminacją ze względu na płeć; podkreśla potrzebę zwiększenia ochrony ofiar dyskryminacji ze względu na płeć;

25. wskazuje na potrzebę udzielenia wsparcia finansowego i zapewnienia koordynacji UE w zakresie dodatkowych szkoleń dla prawników praktyków, którzy zajmują się kwestiami dyskryminacji ze względu na płeć, z uwzględnieniem roli sądów krajowych;

26. wskazuje na potrzebę terminowego transponowania dyrektywy we wszystkich państwach członkowskich;

27. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji, a także rządom państw członkowskich.

(1)

Dz.U. L 373 z 21.12.2004, s. 37.

(2)

Dz.U. C 11 z 13.1.2012, s. 1.

(3)

Dz.U. C 130 z 30.4.2011, s. 4.

(4)

Dz.U. C 103 z 29.4.2004, s. 34.

(5)

Dz.U. C 236 E z 12.8.2011, s. 87.

(6)

Sprawa C-13/94 (P. przeciwko S. i Cornwall County Council); sprawa C-117/01 (K.B. przeciwko National Health Service Pensions Agency i Secretary of State for Health); sprawa C-423/04 (Sarah Margaret Richards przeciwko Secretary of State for Work and Pensions).


UZASADNIENIE

Informacje ogólne

Dyrektywa 2004/113/WE wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług (zwana dalej „dyrektywą”), która weszła w życie dnia 21 grudnia 2004 r., stanowiła istotny krok w rozwoju unijnego prawa w zakresie równości płci.

Był to pierwszy akt prawny, który regulował na szczeblu UE kwestie równości płci i dyskryminacji ze względu na płeć w dziedzinach innych niż zatrudnienie. W dyrektywie zakazuje się zarówno bezpośredniej, jak i pośredniej dyskryminacji ze względu na płeć w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług ogólnodostępnych zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym. Zabrania się w niej również dyskryminacji kobiet ze względu na ciążę i macierzyństwo, molestowania i molestowania seksualnego, a także nakłaniania do dyskryminacji w jakiejkolwiek sytuacji mającej związek z oferowaniem lub dostarczaniem towarów lub usług. Podstawą prawną dyrektywy był dawny art. 13 Traktatu WE.

Zgodnie z art. 17 dyrektywy państwa członkowskie były zobowiązane do jej wdrożenia do dnia 21 grudnia 2007 r., a w celu dokonania oceny tego procesu wdrożenia Komisja Europejska musiała sporządzić sprawozdanie podsumowujące do dnia 21 grudnia 2010 r.

Po kilku opóźnieniach Komisja Europejska poinformowała jednak sprawozdawczynię, że takie sprawozdanie z wdrożenia będzie gotowe nie wcześniej niż w 2014 r. Nowy termin został zatwierdzony, mimo że sprawozdawczyni wielokrotnie wyrażała niezadowolenie z tego powodu i podkreślała, że w celu dokonania oceny transpozycji dyrektywy pilnie wymagane jest sporządzenie sprawozdania z wdrożenia oraz przedstawienie dokładnych i najnowszych danych w tym zakresie. Komisja Europejska wyjaśniła, że wyrok w sprawie Test-Achats (patrz poniżej) doprowadził do przesunięcia priorytetów, a ze względu na zmiany, jakie wywołał on w sektorze ubezpieczeniowym, sporządzenie sprawozdania z wdrożenia byłoby przedwczesne. Zdaniem sprawozdawczyni takie sprawozdanie wciąż jest bardzo potrzebne, gdyż należy w stosownym czasie przeprowadzić dokładną analizę wielu innych aspektów transpozycji przedmiotowej dyrektywy.

Ubezpieczenia i związane usługi finansowe a sprawa Test-Achats

Dyrektywa okazała się kontrowersyjna, jeżeli chodzi o użycie płci jako czynnika w kalkulowaniu składek i świadczeń do celów ubezpieczenia i związanych usług finansowych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 dyrektywy takie użycie płci nie powoduje różnic w składkach i świadczeniach poszczególnych osób. W drodze odstępstwa od zasady ogólnej art. 5 ust. 2 dał jednak państwom członkowskim możliwość zdecydowania przed 21 grudnia 2007 r. o zezwoleniu na proporcjonalne różnice w składkach i świadczeniach poszczególnych osób w przypadkach, w których użycie płci jest czynnikiem decydującym w ocenie ryzyka opartego na odpowiednich i dokładnych danych aktuarialnych i statystycznych. Odstępstwo to nie podlegało ograniczeniom czasowym.

Wszystkie państwa członkowskie skorzystały z tego odstępstwa w odniesieniu do co najmniej jednego rodzaju ubezpieczenia (zwłaszcza w zakresie ubezpieczeń na życie i rent). Jednak w następstwie sporu o zgodność z prawem odstępstwa w przepisach krajowych Belgii w zakresie ubezpieczeń na życie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał w dniu 1 marca 2011 r. orzeczenie w sprawie Test-Achats (C-236/09).

Zgodnie z tym orzeczeniem art. 5 ust. 2 dyrektywy jest sprzeczny z realizacją celu równego traktowania kobiet i mężczyzn i niezgodny z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej. W rezultacie przepis ten uznaje się za nieważny od dnia wygaśnięcia stosownego okresu przejściowego, tj. od dnia 21 grudnia 2012 r.

Orzeczenie to pociąga za sobą poważne konsekwencje ekonomiczne, których zakres trudno ocenić. Zależności między płcią, płcią społeczno-kulturową i produktami ubezpieczeniowymi stają się coraz bardziej skomplikowane ze względu na różnorodność produktów dostępnych na rynku. Zróżnicowane traktowanie w ramach polityki cenowej sektora ubezpieczeniowego odbywa się co do zasady na podstawie obiektywnych czynników decydujących, a płeć społeczno-kulturowa była dotychczas uznawana przez ten sektor za taki właśnie czynnik.

Największe obawy konsumentów dotyczą spodziewanego natychmiastowego podniesienia składek na ubezpieczenie na życie oraz ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów, w szczególności w przypadku kobiet.

Jakie będą konsekwencje społeczne wspomnianego potencjalnego wzrostu kosztów? Orzeczenie to może również znacząco wpłynąć na prywatne fundusze emerytalne oraz programy oszczędnościowe, a także ogólnie odbić się na szeroko zakrojonej debacie nad adekwatnością świadczeń emerytalnych.

Biorąc pod uwagę krótki okres przejściowy, Komisja podkreśliła, że jej zdaniem zmiana przepisów nie jest potrzebna, i dnia 22 grudnia 2011 r. przedstawiła wytyczne wdrożeniowe w formie komunikatu.

Według sprawozdawczyni absolutnie konieczne jest uzyskanie pewności prawa, a w dłuższej perspektywie wytyczne nie wystarczą, aby zapewnić niezbędny zakres pewności i spójności stosowania dyrektywy.

Informacje ogólne dotyczące transpozycji

Jak wynika z dostępnych informacji(1), w większości państw członkowskich dokonano transpozycji dyrektywy poprzez przyjęcie nowego ustawodawstwa lub wprowadzenie zmian do istniejących przepisów w tej dziedzinie. W niektórych przypadkach przepisy krajowe wykraczają poza wymogi dyrektywy, gdyż obejmują również edukację lub dyskryminację w mediach i w reklamie(2).

W niektórych państwach członkowskich transpozycja nie została zakończona lub jej termin się opóźnił. Za problem uznano również brak jasności przepisów krajowych, a także ich abstrakcyjny i mało precyzyjny charakter.

Dyskryminacja ze względu na płeć w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług

Istnieje wiele kwestii, nad którymi należałoby się szczególnie zastanowić, ponieważ między poszczególnymi państwami członkowskimi zachodzą znaczące różnice dotyczące dyskryminacji w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług, odnoszące się do interpretacji definicji lub do poziomu egzekwowania w orzecznictwie krajowym.

Przypadki dyskryminacji ze względu na ciążę i macierzyństwo odnotowano np. w odniesieniu do sektora mieszkaniowego (wynajem) lub do trudności w uzyskiwaniu kredytu. Źródłem problemów okazał się również dostęp do wyrobów i usług medycznych, w szczególności do legalnie dostępnej opieki w dziedzinie zdrowia reprodukcyjnego.

Część państw członkowskich wciąż jeszcze musi uregulować w swoim ustawodawstwie krajowym kwestię dyskryminacji ze względu na karmienie piersią. Mimo że w dyrektywie nie uregulowano kwestii dyskryminacji wobec rodziców, ta forma dyskryminacji jest ściśle związana z dyskryminacją ze względu na macierzyństwo i wiąże się z nią wiele problemów, w szczególności w zakresie dostępu do przestrzeni publicznej, transportu publicznego lub braku udogodnień dla rodziców z małymi lub niepełnosprawnymi dziećmi.

Jak wynika z dostępnych informacji, odnotowano kilka przypadków molestowania i molestowania seksualnego w dziedzinach innych niż zatrudnienie. Z tej perspektywy należy także ocenić treści zawarte w mediach i w reklamie, które obecnie nie są objęte zakresem dyrektywy, uwzględniając ich znaczenie w edukacji oraz istotną rolę, jaką odgrywają w tworzeniu, podtrzymywaniu, odradzaniu się i rozwijaniu stereotypów związanych z płcią.

Działania pozytywne, korzystniejsze traktowanie kobiet w ciąży

W przypadku większości ustawodawstw krajowych przewidziano możliwość wprowadzania działań pozytywnych, ale w zależności od państwa różnią się one stopniem i zakresem dopuszczalności. Przedmiotowe przepisy mogłyby zostać lepiej wdrożone na szczeblu krajowym, gdyby państwom członkowskim zapewniono dostęp do zebranych najlepszych praktyk i do środków niezbędnych do wspierania działań pozytywnych.

W kilku państwach członkowskich obowiązują wprawdzie bardziej korzystne przepisy dotyczące ochrony kobiet w ciąży i w okresie macierzyństwa, wskazano jednak, że w kilku przypadkach do ustawodawstwa krajowego po prostu skopiowano przepisy z dyrektywy, co sprawia, że nie ma jednoznacznych wskazówek co do ich wdrażania.

Ciężar dowodu, organy ds. równości

W dyrektywie określono przeniesienie ciężaru dowodu na pozwanego, który musi udowodnić, że nie doszło do naruszenia zasady równego traktowania na podstawie dowodów przedstawionych przez ofiarę. Przepis ten wprowadzono do większości ustawodawstw krajowych w kontekście dostępu do towarów i usług, co umożliwiło wydawanie orzecznictwa na szczeblu krajowym.

W dyrektywie przewidziano funkcjonowanie organów ds. równości, których zadaniem jest promowanie równego traktowania.

Główna trudność polega na tym, że nawet jeśli w większości państw członkowskich powołano takie organy ds. równości, nie spełniono wszystkich warunków określonych w prawodawstwie UE (w zakresie zdolności tych organów do niezależnego wykonywania zadań, kompetencji itp.).

Zalecenia

Celem przedmiotowego sprawozdania jest dokonanie oceny skutków i stopnia wdrożenia dyrektywy 2004/113/WE w państwach członkowskich, wskazanie istniejących braków oraz zalecenie możliwych rozwiązań, które pozwolą te braki usunąć.

Należy podkreślić znaczenie informacji i rzetelnych danych; potrzeba również większej przejrzystości ze strony Komisji w zakresie trwających postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego oraz podjętych działań. Stworzenie ogólnodostępnej bazy danych zawierającej przepisy i orzecznictwo związane z dyskryminacją ze względu na płeć mogłoby przyczynić się do lepszej ochrony ofiar dyskryminacji ze względu na płeć.

W celu skutecznego wdrożenia przepisów należy również uwzględnić rolę sądów krajowych, wsparcia finansowego i koordynacji UE w zakresie dodatkowych szkoleń dla prawników praktyków, którzy zajmują się kwestiami dyskryminacji.

W przypadku krajowych organów ds. równości należy lepiej monitorować, czy wywiązują się one ze swoich zadań i czy spełniają wymogi określone na szczeblu unijnym, a także promować wymianę najlepszych praktyk między poszczególnymi organami.

Terminowa transpozycja dyrektyw ma również kluczowe znaczenie, dlatego sprawozdawczyni uważa, że w przyszłości Komisja powinna wykorzystywać wszystkie swoje uprawnienia, by zachęcić państwa członkowskie do transponowania dyrektyw w terminach określonych przez prawodawcę (art. 260 TFUE).

Informowanie obywateli UE o przysługujących im prawach stanowi ważny aspekt korzystania z tych praw i przyczynia się do lepszego ich wdrażania. Zaleca się tu zwłaszcza podejmowanie takich działań, jak organizowanie kampanii informacyjnych na szczeblu unijnym i krajowym.

Uwzględniając istniejące orzecznictwo na szczeblu europejskim i krajowym, wydane podczas procesu wdrażania, w przyszłym prawodawstwie unijnym i krajowym należy położyć nacisk na konieczność terminowych działań, dzięki czemu będzie można uzyskać pewność prawa oraz jasne i jednoznaczne przepisy.

(1)

Sprawozdanie „Dyskryminacja ze względu na płeć w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług oraz transpozycja dyrektywy 2004/113/WE” sporządzone na zlecenie Komisji przez europejską sieć ekspertów prawnych w dziedzinie równouprawnienia płci w lipcu 2009 r.

(2)

Sprawozdanie w sprawie przepisów UE dotyczących równouprawnienia płci oraz sposobów ich transponowania do prawa krajowego sporządzone na zlecenie Komisji przez europejską sieć ekspertów prawnych w dziedzinie równouprawnienia płci, wersja uaktualniona z 2010 r.


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

19.2.2013

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

29

0

4

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Regina Bastos, Edit Bauer, Andrea Češková, Marije Cornelissen, Tadeusz Cymański, Iratxe García Pérez, Zita Gurmai, Mikael Gustafsson, Mary Honeyball, Sophia in ‘t Veld, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Silvana Koch-Mehrin, Constance Le Grip, Astrid Lulling, Ulrike Lunacek, Elisabeth Morin-Chartier, Krisztina Morvai, Siiri Oviir, Joanna Senyszyn, Joanna Katarzyna Skrzydlewska, Marc Tarabella, Britta Thomsen, Marina Yannakoudakis, Anna Záborská, Inês Cristina Zuber

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Izaskun Bilbao Barandica, Minodora Cliveti, Silvia Costa, Anne Delvaux, Mariya Gabriel, Nicole Kiil-Nielsen, Katarína Neveďalová, Doris Pack, Licia Ronzulli, Angelika Werthmann

Ostatnia aktualizacja: 5 kwiecień 2013Informacja prawna