Procedura : 2016/2272(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0214/2017

Teksty złożone :

A8-0214/2017

Debaty :

PV 03/07/2017 - 21
CRE 03/07/2017 - 21

Głosowanie :

PV 04/07/2017 - 6.13

Teksty przyjęte :

P8_TA(2017)0287

SPRAWOZDANIE     
PDF 722kWORD 81k
9 czerwca 2017
PE 595.614v02-00 A8-0214/2017

w sprawie dłuższego cyklu życia produktów: korzyści dla konsumentów i przedsiębiorstw

(2016/2272(INI))

Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

Sprawozdawca: Pascal Durand

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 OPINIA Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności
 INFORMACJE O PRZYJĘCIU SPRAWOZDANIAW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W KOMISJI OPINIODAWCZEJ W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie dłuższego cyklu życia produktów: korzyści dla konsumentów i przedsiębiorstw

(2016/2272(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 114,

–  uwzględniając art. 191, 192 i 193 TFUE oraz odniesienie do celu, jakim jest zapewnienie ostrożnego i racjonalnego wykorzystywanie zasobów naturalnych,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 25 czerwca 2008 r. dotyczący planu działania na rzecz zrównoważonej konsumpcji i produkcji oraz zrównoważonej polityki przemysłowej (COM(2008)0397),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającą ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów wykorzystujących energię(1),

–  uwzględniając plan działań Komisji w sprawie ekoprojektu na lata 2016–2019 (COM(2016)0773), w szczególności cel, jakim jest wprowadzenie bardziej przekrojowych i bardziej dostosowanych do produktu wymogów m.in. pod względem trwałości, możliwości naprawy, możliwości modernizacji, projektowania z uwzględnieniem demontażu oraz łatwości ponownego użycia i recyklingu,

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/30/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie wskazania poprzez etykietowanie oraz standardowe informacje o produkcie, zużycia energii oraz innych zasobów przez produkty związane z energią(2),

–  uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1386/2013/UE z dnia 20 listopada 2013 r. w sprawie ogólnego unijnego programu działań w zakresie środowiska do 2020 r. „Dobra jakość życia z uwzględnieniem ograniczeń naszej planety” (siódmy program działań w zakresie środowiska)(3),

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 17 października 2013 r. pt. „W kierunku bardziej zrównoważonej konsumpcji: okres użytkowania produktów przemysłowych oraz informowanie konsumentów w celu odzyskania zaufania”(4),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 stycznia 2011 r. pt. „Europa efektywnie korzystająca z zasobów – inicjatywa przewodnia strategii »Europa 2020«” (COM(2011)0021),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 września 2011 r. pt. „Plan działania na rzecz zasobooszczędnej Europy” (COM(2011)0571),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 9 kwietnia 2013 r. pt. „Tworzenie jednolitego rynku dla produktów ekologicznych – Poprawa sposobu informowania o efektywności środowiskowej produktów i organizacji” (COM(2013)0196),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 25 września 2014 r. pt. „Ku gospodarce o obiegu zamkniętym: program »zero odpadów dla Europy«” (COM(2014)0398),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 2 grudnia 2015 r. pt. „Zamknięcie obiegu – plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym” (COM(2015)0614) oraz pakiet dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym, który obejmuje w szczególności przegląd dyrektywy w sprawie odpadów (dyrektywa ramowa w sprawie odpadów, 2008/98/WE), opakowań i odpadów opakowaniowych (dyrektywa 94/62/WE), składowania odpadów (dyrektywa 1999/31/WE), pojazdów wycofanych z eksploatacji (dyrektywa 2000/53/WE), baterii i akumulatorów oraz zużytych baterii i akumulatorów (dyrektywa 2006/66/WE) oraz zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (dyrektywa 2012/19/UE),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 22 listopada 2016 r. pt. „Kolejne kroki w kierunku zrównoważonej przyszłości Europy – Europejskie działania na rzecz zrównoważonego rozwoju” (COM(2016)0739),

–  uwzględniając wniosek Komisji dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 grudnia 2015r. w sprawie niektórych aspektów umów sprzedaży towarów zawieranych przez internet lub w inny sposób na odległość (COM(2015)0635),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów(5),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/29/WE z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącą nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym(6),

–  uwzględniając sprawozdanie Europejskiej Organizacji Konsumentów z dnia 18 sierpnia 2015 r. pt. „Durable goods: More sustainable products, better consumer rights – Consumer expectations from the EU’s ressource efficiency and circular economy agenda” [Trwałe produkty: bardziej zrównoważone produkty a większe prawa konsumentów – Oczekiwania konsumentów dotyczące unijnego programu działania w dziedzinie zasobooszczędności i gospodarki o obiegu zamkniętym],

–  uwzględniając badanie Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 29 marca 2016 r. pt. „ The Influence of Lifespan Labelling on Consumers” [Jaki wpływ na konsumentów ma podawanie na etykiecie informacji o żywotności produktów?],

–  uwzględniając badanie przeprowadzone w lipcu 2016 r. na zlecenie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów Parlamentu pt. „Dłuższy cykl życia produktów: korzyści dla konsumentów i przedsiębiorstw”,

–  uwzględniając podsumowanie Europejskiego Centrum Konsumpcji z dnia 18 kwietnia 2016 r. pt. „L’obsolescence programmée ou les dérives de la société de consommation” [Sztucznie skrócony cykl życia czyli aberracje społeczeństwa konsumpcyjnego],

–  uwzględniając austriacką normę ONR 192102 pt. „Label of excellence for durable, repair-friendly designed electrical and electronic appliances” [Znak doskonałości trwałych urządzeń elektrycznych i elektronicznych zaprojektowanych w sposób ułatwiający naprawę],

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów oraz opinię Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (A8-0214/2017),

A.  mając na uwadze, że w planie działań Komisji w sprawie ekoprojektu na lata 2016–2019 zapisano odwołanie do gospodarki o obiegu zamkniętym oraz do konieczności zmierzenia się z problemem trwałości i możliwości recyklingu;

B.  mając na uwadze, że Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) przyjął opinię w sprawie cyklu życia produktów, co dowodzi, że temat ten interesuje podmioty gospodarcze i społeczeństwo obywatelskie;

C.  mając na uwadze konieczność zachowania równowagi między wydłużaniem cyklu życia produktu a innowacyjnością i działalnością badawczo-rozwojową;

D.  mając na uwadze, że badanie zlecone przez Komisję Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów wskazuje na potrzebę szeroko zakrojonych działań politycznych służących propagowaniu dłuższego cyklu życia produktów;

E.  mając na uwadze współwystępowanie różnorodnych modeli gospodarczych i biznesowych, w tym modelu gospodarczego opartego na użytkowaniu, który może przyczynić się do ograniczenia negatywnych skutków dla środowiska;

F.  mając na uwadze, że należy wspierać wydłużanie żywotności produktów, zwłaszcza przez zapobieganie sztucznemu skracaniu ich cyklu życia;

G.  mając na uwadze konieczność wspierania europejskiego sektora napraw, na który składają się głównie mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa;

H.  mając na uwadze, że większa harmonizacja rozwiązań dotyczących ponownego użycia produktów pobudzi gospodarkę lokalną i rynek wewnętrzny dzięki tworzeniu nowych miejsc pracy i stymulowaniu popytu na produkty używane;

I.  mając na uwadze, że zarówno z gospodarczego, jak i ze środowiskowego punktu widzenia należy chronić surowce i ograniczać powstawanie odpadów, co starano się uwzględnić w koncepcji poszerzonej odpowiedzialności producenta;

J.  mając na uwadze, że zgodnie z badaniem Eurobarometru z czerwca 2014 r. 77 % konsumentów w UE deklaruje, że woleliby spróbować naprawić uszkodzone towary zamiast kupować nowe; mając na uwadze, że należy w dalszym ciągu poprawiać jakość przekazywanych konsumentom informacji o trwałości i możliwości naprawy produktów;

K.  mając na uwadze, że niezawodne i trwałe produkty dają konsumentom odpowiedni stosunek jakości do ceny oraz zapobiegają nadmiernej eksploatacji zasobów i powstawaniu nadmiernej ilości odpadów; mając zatem na uwadze, że okres użyteczności towarów konsumpcyjnych można przedłużyć na etapie projektowania, zapewniając trwałość oraz możliwość naprawy, modernizacji, demontażu i recyklingu produktu;

L.  mając na uwadze, że spadek zaufania konsumentów do jakości produktów szkodzi europejskim przedsiębiorstwom; mając na uwadze, że obecnie w całej UE minimalny okres gwarancji prawnej to 24 miesiące, a niektóre państwa członkowskie wprowadziły przepisy dające konsumentom większą ochronę, zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 1999/44/WE z dnia 25 maja 1999 r. w sprawie niektórych aspektów sprzedaży towarów konsumpcyjnych i związanych z tym gwarancji;

M.  mając na uwadze, że należy szanować prawo konsumentów do dokonywania wyboru zgodnie z ich zróżnicowanymi potrzebami, oczekiwaniami i preferencjami;

N.  mając na uwadze, że choć w badaniu EKES z marca 2016 r. wykazano pozytywny związek między podawaniem na etykiecie informacji o cyklu życia produktów a zachowaniami konsumentów, to jednak konsumenci nie otrzymują dostatecznych informacji o cyklu życia produktów;

O.  mając na uwadze, że cykl życia i starzenie się produktu zależą od różnych naturalnych lub sztucznych czynników, takich jak skład produktu, jego funkcjonalność, koszty naprawy i wzorce konsumpcji;

P.  mając na uwadze, że naprawa i części zamienne powinny być łatwiej dostępne;

Q.  mając na uwadze, że obok długiego cyklu życia zasadnicze znaczenie dla wkładu produktu w ochronę zasobów ma również jego wysoka jakość w całym cyklu życia;

R.  mając na uwadze wzrost liczby inicjatyw krajowych mających zaradzić problemowi przedwczesnego końca cyklu życia produktów i oprogramowania; mając na uwadze potrzebę opracowania na jednolitym rynku wspólnej strategii w tej dziedzinie;

S.  mając na uwadze, że cykl życia nośników cyfrowych ma kluczowe znaczenie dla cyklu życia urządzeń elektronicznych; mając na uwadze, że nośniki cyfrowe starzeją się coraz szybciej, dlatego musi istnieć możliwość dostosowywania urządzeń elektronicznych, by zachowały one konkurencyjność na rynku;

T.  mając na uwadze, że produkty z celowo wprowadzonymi defektami, które mają doprowadzić do usterki i ostatecznie do zaprzestania funkcjonowania urządzenia po użyciu go określoną liczbę razy, powodują tylko nieufność konsumentów i nie powinny być dopuszczane do obrotu na rynku;

U.  mając na uwadze, że według Eurobarometru 90 % obywateli uważa, że na etykiecie produktu należy jednoznacznie podawać okres użyteczności;

V.  mając na uwadze, że wszystkie podmioty gospodarcze, w tym MŚP, mogą czerpać korzyści z produktów o dłuższym cyklu życia;

W.  mając na uwadze, że w siódmym programie działań w zakresie środowiska zaapelowano o szczególne środki służące zwiększeniu trwałości, możliwości naprawy i zdatności do ponownego użycia oraz wydłużeniu cyklu życia produktów;

X.  mając na uwadze, że ważną rolę w tym zakresie odgrywa rozszerzona odpowiedzialność producenta;

Y.  mając na uwadze, że wypracowanie modelu gospodarki o obiegu zamkniętym wymaga zaangażowania decydentów, obywateli i przedsiębiorstw, a także zmian nie tylko w projektowaniu i sprzedaży produktów i usług, lecz również w mentalności i oczekiwaniach konsumentów oraz w działalności przedsiębiorstw, by w odpowiedzi na zmiany modelu konsumpcji powstały nowe rynki, rozwijające się w kierunku użycia, ponownego użycia i współdzielenia produktów, co przyczyni się do wydłużenia okresu użyteczności oraz do stworzenia produktów konkurencyjnych, trwałych i zrównoważonych;

Z.  mając na uwadze, że w wielu lampach nie da się wymienić żarówki, co może prowadzić do problemów, gdy żarówka się przepali, gdy na rynek wejdą nowe, wydajniejsze żarówki lub gdy zmienią się upodobania klientów dotyczące np. barwy światła, gdyż w takim przypadku trzeba wymienić całą lampę;

AA.  mając na uwadze, że również żarówki LED powinny być wymienne, a nie wbudowane na stałe;

AB.  mając na uwadze, że w miarę rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym należy nadal sprzyjać możliwościom naprawy produktów, ich dostosowywania i modernizacji, ich trwałości i zdatności do recyklingu, aby wydłużać cykl życia i okres użytkowania produktów lub ich części składowych;

AC.  mając na uwadze, że coraz większa różnorodność produktów, coraz krótsze cykle innowacji i stale zmieniające się mody zwiększają częstotliwość zakupu nowych produktów, a tym samym do skrócenia okresu użytkowania;

AD.  mając na uwadze znaczny potencjał sektora usług naprawczych, sprzedaży produktów używanych i ich wymiany, czyli sektora działającego na rzecz wydłużenia cyklu życia produktów;

AE.  mając na uwadze konieczność znalezienia równowagi między wydłużaniem cyklu życia produktów a utrzymaniem otoczenia sprzyjającego innowacyjności i rozwojowi;

Projektowanie solidnych, trwałych produktów wysokiej jakości

1.  apeluje do Komisji, by tam gdzie jest to wykonalne, zachęcała do wprowadzania kryteriów minimalnej odporności poszczególnych kategorii produktów, obejmujących m.in. solidność oraz możliwość naprawy i modernizacji, począwszy od etapu projektu, z wykorzystaniem standardów opracowanych przez wszystkie europejskie organizacje normalizacyjne (CEN, CENELEC i ETSI);

2.  podkreśla, że na wszystkich etapach cyklu życia produktów należy znaleźć równowagę między wydłużaniem cyklu życia produktów, przekształcaniem odpadów w zasoby (surowce wtórne), symbiozą przemysłową, innowacyjnością, popytem po stronie konsumentów, ochroną środowiska i polityką wzrostu, oraz uważa, że opracowywanie coraz bardziej zasobooszczędnych produktów nie może zachęcać do skracania cyklu życia produktów ani do ich przedwczesnego wyrzucania;

3.  zaznacza, że takie elementy jak trwałość produktu, rozszerzona gwarancja, dostępność części zamiennych, łatwość dokonania naprawy i wymienialność komponentów powinny być ujęte w ofercie handlowej producenta i odpowiadać zróżnicowanym potrzebom, oczekiwaniom i preferencjom konsumentów, oraz że są to ważne aspekty konkurencji na wolnym rynku;

4.  zwraca uwagę na znaczenie strategii handlowych, takich jak leasing produktów, przy projektowaniu trwałych produktów, gdyż przedsiębiorstwa leasingowe zachowują własność przedmiotów leasingu, dlatego zależy im na ich ponownym wprowadzaniu do obrotu i inwestowaniu w projektowanie trwalszych produktów, co przynosi ograniczenie liczby zarówno wytwarzanych, jak i wyrzucanych produktów;

5.  przypomina stanowisko Parlamentu w sprawie przeglądu pakietu dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym w odniesieniu do zmiany dyrektywy w sprawie odpadów, w której potwierdzono zasadę rozszerzonej odpowiedzialności producenta, a przez to stworzono zachęty do bardziej zrównoważonego projektowania produktów;

6.  zwraca się do Komisji i państw członkowskich o wspieranie producentów przedmiotów modułowych, które można łatwo rozmontować i wymieniać poszczególne elementy;

7.  zauważa, że dążeniu do trwałości i możliwości naprawy produktu powinno towarzyszyć dążenie do zrównoważonego rozwoju, np. dzięki korzystaniu z materiałów przyjaznych dla środowiska;

8.  z zaniepokojeniem zwraca uwagę na ilość odpadów elektronicznych (modemów, routerów oraz dekoderów telewizyjnych i przystawek set-top box), które powstają, gdy konsumenci zmieniają dostawcę usług telekomunikacyjnych; przypomina konsumentom i dostawcom usług telekomunikacyjnych, że zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2015/2120 konsumenci mają już prawo wyboru urządzeń końcowych w momencie zmiany dostawcy usług telekomunikacyjnych;

Propagowanie możliwości naprawy i trwałości produktów

9.  wzywa Komisję, by propagowała możliwości naprawy produktów:

-  przez wspieranie i ułatwianie stosowania środków, które sprawiają, że naprawa produktu jest dla konsumentów atrakcyjna;

-  przez stosowanie technik budowy i materiałów, dzięki którym naprawa lub wymiana elementów jest łatwiejsza i mniej kosztowna; konsumenci nie powinni wpadać w błędne koło niekończących się napraw i konserwacji wadliwych produktów;

-  w razie powtarzającego się braku zgodności lub gdy czas naprawy wynosi więcej niż miesiąc – przez zachęcanie do przedłużenia gwarancji o okres odpowiadający czasowi naprawy;-

    przez apelowanie, by części niezbędne do funkcjonowania produktu były wymienne i zdatne do naprawy, przez włączenie możliwości naprawy produktu do jego podstawowej charakterystyki, gdy jest to korzystne, i zniechęcanie do wmontowywania na stałe istotnych komponentów, takich jak baterie i żarówki LED, chyba że uzasadniają to względy bezpieczeństwa;

-  przez apelowanie do producentów o dostarczanie w momencie zakupu instrukcji konserwacji i naprawy, zwłaszcza jeśli chodzi o produkty, w których przypadku konserwacja i naprawa ma szczególne znaczenie, by zwiększyć prawdopodobieństwo przedłużenia cyklu życia;

-  przez zapewnienie możliwości stosowania zamienników takiej samej jakości i efektywności jak oryginalne części zamienne, z myślą o naprawie wszystkich produktów zgodnie z obowiązującymi przepisami;

-  tam gdzie jest to wykonalne – przez rozwijanie normalizacji części zamiennych i narzędzi niezbędnych do naprawy, aby zwiększyć wydajność usług naprawczych;

-  przez zachęcanie producentów, by na żądanie zapewniali punktom naprawczym instrukcje konserwacji i naprawy w różnych językach;-

    przez zachęcanie producentów do opracowywania technologii produkcji baterii w celu zapewnienia większej zgodności cyklu życia baterii i akumulatorów z oczekiwanym cyklem życia produktu albo w celu ułatwienia wymiany baterii za cenę współmierną do ceny produktu;

10.  uważa za korzystne zapewnienie dostępności części zamiennych o podstawowym znaczeniu dla prawidłowego i bezpiecznego działania produktu:

-  przez wspieranie dostępności części zamiennych oprócz zmontowanych produktów;

-  przez zachęcanie podmiotów gospodarczych do zapewniania odpowiedniej obsługi technicznej w odniesieniu do dóbr konsumpcyjnych, które produkują lub importują, oraz do dostarczania części zamiennych niezbędnych do prawidłowego i bezpiecznego funkcjonowania towarów po cenach współmiernych do charakteru i cyklu życia produktu;

-  przez jednoznaczne wskazywanie, czy części zamienne do danych produktów są dostępne, na jakich warunkach i przez jak długi czas, w stosownych wypadkach na stworzonej w tym celu platformie cyfrowej;

11.  zachęca państwa członkowskie, by rozważyły wprowadzenie odpowiednich zachęt na rzecz trwałych i nadających się do naprawy produktów wysokiej jakości oraz na rzecz napraw i sprzedaży produktów używanych, a także by rozwijały szkolenia z zakresu naprawy;

12.  podkreśla, że należy zapewnić możliwość skorzystania z usług niezależnego punktu naprawczego, zwłaszcza przez zniechęcanie do stosowania rozwiązań technicznych, zabezpieczeń lub oprogramowania, które uniemożliwiają przeprowadzenie naprawy poza autoryzowanymi serwisami;

13.  apeluje o działania zachęcające do ponownego użycia części zamiennych na rynku produktów używanych;

14.  odnotowuje możliwość wykorzystania druku 3D do zapewniania części przedsiębiorcom i konsumentom; podkreśla z naciskiem, że należy w związku z tym zapewnić bezpieczeństwo produktów oraz nie dopuścić do podrabiania towarów i chronić prawa autorskie;

15.  przypomina, że we wdrażaniu z powodzeniem gospodarki o obiegu zamkniętym ważną rolę do odegrania ma dostępność standardowych i modułowych podzespołów, projektowanie z uwzględnieniem demontażu i długiej trwałości produktów, a także wydajne procesy produkcji;

Funkcjonowanie modelu gospodarczego opartego na użytkowaniu oraz wspieranie MŚP i zatrudnienia w UE

16.  podkreśla, że przejście na nowe modele biznesowe, np.. model „produkty jako usługi”, może potencjalnie poprawić zrównoważoność wzorców produkcji i konsumpcji, o ile systemy produktowo-usługowe nie doprowadzą do skrócenia cyklu życia produktów, oraz podkreśla, że takie modele biznesowe nie powinny dawać możliwości unikania opodatkowania;

17.  podkreśla, że rozwój nowych modeli biznesowych, np. usług internetowych, nowe formy dystrybucji, sklepy wyłącznie z towarami używanymi i upowszechnienie dostępności nieformalnych punktów naprawczych (kawiarenki naprawcze, warsztaty, w których można samemu dokonać naprawy) może przyczynić się do wydłużenia cyklu życia produktów, a jednocześnie zwiększać świadomość konsumentów i zaufanie do produktów o długiej żywotności;

18.  wzywa państwa członkowskie, by:

-  zasięgały opinii wszystkich zainteresowanych stron, by zachęcać do rozwoju modelu korzystanej dla wszystkich stron sprzedaży opartej na użytkowaniu;

-  wzmogły starania na rzecz środków wspierających rozwój gospodarki ukierunkowanej na funkcjonalność oraz zwiększających atrakcyjność wynajmu, wymiany i wypożyczania produktów;

-  zachęcały władze lokalne i regionalne do aktywnego propagowania rozwoju modeli ekonomicznych, takich jak gospodarka dzielenia się i gospodarka o obiegu zamkniętym, które zachęcają do większej zasobooszczędności i trwałości towarów oraz sprzyjają naprawom, ponownemu użyciu i recyklingowi;

19.  zachęca państwa członkowskie, by zapewniły uwzględnianie w zamówieniach publicznych rachunku kosztów cyklu życia, o którym mowa w dyrektywie 2014/24/UE, i zwiększyły wskaźnik ponownego użycia urządzeń nabywanych przez organy publiczne;

20.  zachęca państwa członkowskie i Komisję, by w swojej polityce wspierały gospodarkę dzielenia się ze względu na przynoszone przez nią korzyści w postaci wykorzystania wolnych zasobów i potencjału, na przykład w sektorze transportu i zakwaterowania;

21.  zwraca się do Komisji, by wspierając gospodarkę o obiegu zamkniętym, podkreślała znaczenie trwałości produktów;

22.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by w pełni stosowały hierarchię postępowania z odpadami wprowadzoną w prawodawstwie UE (dyrektywa ramowa w sprawie odpadów 2008/98/WE), a w szczególności by zachowały jak największą użyteczność i wartość urządzeń elektrycznych i elektronicznych i nie traktowały ich jak odpady, lecz jak zasoby, np. zapewniając dostęp do punktów zbiórki zużytego sprzętu elektrotechnicznego i elektronicznego (WEEE) pracownikom punktów przygotowania do ponownego użycia, które mogą wykorzystać takie towary i ich części;

23.  uważa, że środki opisane w niniejszym sprawozdaniu należy stosować do MŚP, a w szczególności do mikroprzedsiębiorstw, zgodnie z definicją podaną w zaleceniu Komisji 2003/361/WE, odpowiednio i proporcjonalnie do rozmiaru i potencjału MŚP lub mikroprzedsiębiorstw, by chronić ich możliwości rozwoju oraz wspierać w UE zatrudnienie i szkolenia w nowych zawodach;

24.  apeluje do Komisji o rozważenie możliwości wspierania i ułatwiania wymienności żarówek LED oraz o przeanalizowanie również mniej rygorystycznych środków (obok ekoprojektu), na przykład etykietowania, systemów zachęt, zamówień publicznych czy rozszerzonej gwarancji w razie niemożliwości wymiany żarówki;

25.  wzywa państwa członkowskie do skutecznej kontroli rynku w celu zapewnienia zgodności zarówno produktów europejskich, jak przywożonych z wymogami polityki produktowej i ekoprojektu;

26.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zaangażowania samorządów lokalnych i regionalnych oraz do poszanowania ich kompetencji;

Zapewnienie konsumentom lepszych informacji

27.  zachęca Komisję, by podniosła jakość informacji o trwałości produktów:

-  przez rozważenie wprowadzenia dobrowolnego europejskiego znaku jakości, obejmującego zwłaszcza: trwałość produktu, ekoprojekt, możliwość modernizacji produktu stosownie do postępu technicznego oraz możliwości jego naprawy;

-  przez dobrowolne eksperymenty na szczeblu UE, z udziałem przedsiębiorstw i innych zainteresowanych podmiotów, służące opracowaniu oznakowania oczekiwanego okresu użyteczności produktu na podstawie znormalizowanych kryteriów, które mogłyby stosować wszystkie państwa członkowskie;

-  przez stworzenie licznika zużycia szczególnie istotnych produktów konsumpcyjnych, zwłaszcza dużego sprzętu gospodarstwa domowego;

-  przez ocenę skutków dostosowania informacji o żywotności do czasu trwania gwarancji prawnej;

-  przez korzystanie z aplikacji cyfrowych lub mediów społecznościowych;

-  przez normalizację podawanych w instrukcjach obsługi informacji o trwałości produktu oraz możliwości modernizacji i naprawy, by zapewnić ich czytelność, przystępność i zrozumiałość;

-  przez podawanie informacji na podstawie standardowych kryteriów przy wskazywaniu przewidywanego cyklu życia produktu;

28.  apeluje do państw członkowskich i Komisji, by:

-  wspomagały władze lokalne i regionalne, przedsiębiorstwa i stowarzyszenia w organizowaniu kampanii informowania konsumentów o wydłużaniu żywotności produktów, zwłaszcza dzięki dostarczaniu informacji o doradztwie z zakresu konserwacji, naprawy, ponownego użycia itp.;

-  zwiększały świadomość konsumentów o produktach szybko się psujących i nienadających się do naprawy, w stosownych przypadkach przez powiadamianie na stworzonych w tym celu platformach dla konsumentów;

29.  wzywa Komisję, by zachęcała do regularnej i zorganizowanej wymiany informacji i najlepszych praktyk w całej Unii, między Komisją a państwami członkowskimi, z uwzględnieniem władz regionalnych i gminnych;

Środki dotyczące sztucznego skracania cyklu życia produktów

30.  wzywa Komisję, by po konsultacji z organizacjami konsumentów, producentami i innymi zainteresowanymi stronami przedstawiła ogólnounijną definicję sztucznego skracania cyklu życia dóbr materialnych i oprogramowania; apeluje ponadto do Komisji, by we współpracy z organami nadzoru rynku przeanalizowała możliwość utworzenia niezależnego systemu testowania i wykrywania przypadków sztucznie skróconego cyklu życia produktów; w związku z tym apeluje o wprowadzenie odpowiednich środków zniechęcających producentów do opisanych praktyk oraz o zapewnienie lepszej ochrony prawnej demaskatorów;

31.  zwraca uwagę na pionierską rolę niektórych państw członkowskich, np. na inicjatywę krajów Beneluksu na rzecz zwalczania sztucznego skracania cyklu życia i na rzecz wydłużania cyklu życia (elektrycznych) urządzeń gospodarstwa domowego; podkreśla znaczenie wymiany najlepszych praktyk w tym zakresie;

32.  zauważa, że możliwość modernizacji produktów może spowolnić ich starzenie się oraz zmniejszyć oddziaływanie na środowisko i koszty ponoszone przez użytkowników;

Umocnienie prawa do prawnej gwarancji zgodności

33.  uważa, że zasadnicze znaczenie ma lepsze informowanie konsumentów o zasadach działania prawnej gwarancji zgodności; wzywa do umieszczania pełnych informacji o tej gwarancji na rachunku za zakupiony produkt;

34.  wzywa Komisję do wystąpienia z inicjatywami i środkami służącymi poprawie zaufania konsumentów:

-  dzięki lepszej ochronie konsumentów, zwłaszcza w odniesieniu do produktów, co do których można racjonalnie zakładać dłuższy okres użytkowania, i z uwzględnieniem zdecydowanych środków ochrony konsumenta już przyjętych w niektórych państwach członkowskich;

-  przez uwzględnienie wpływu przepisów dotyczących ekoprojektu i prawa umów na produkty związane z energią w celu wypracowania całościowego podejścia do regulacji produktów;

-  przez zagwarantowanie konsumentom formalnego podawania w umowie sprzedaży informacji o przysługującym im prawie do gwarancji prawnej, a także przez wspieranie programów podnoszenia świadomości w tej kwestii;

-  przez uproszczenie dowodu zakupu wymaganego od konsumenta dzięki powiązaniu gwarancji nie z kupującym, lecz z towarem, i przez dalsze zachęcanie do upowszechnienia rachunków elektronicznych i systemów gwarancji cyfrowej;

35.  zwraca się o wprowadzenie na szczeblu UE mechanizmu składania skarg w sprawach dotyczących niestosowania prawa do gwarancji, by ułatwić odpowiednim organom kontrolowanie stosowania norm europejskich;

36.  zauważa, że lepsze stosowanie zasady rozszerzonej odpowiedzialności producenta i wprowadzenie wymogów minimalnych może stworzyć zachętę do bardziej zrównoważonego projektowania produktów;

Ochrona konsumentów przez utratą przydatności oprogramowania

37.  wzywa do większej przejrzystości w odniesieniu do możliwości modernizacji, aktualizacji zabezpieczeń i trwałości jako elementów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania oprogramowania i sprzętu; wzywa Komisję, by przeanalizowała potrzebę ułatwienia ściślejszej współpracy między przedsiębiorcami;

38.  zachęca dostawców i producentów, by zachowali przejrzystość, podając w umowach sprzedaży produktów minimalny okres dostępności aktualizacji zapewniających bezpieczeństwo systemów operacyjnych; proponuje, by opracowano definicję rozsądnego okresu użytkowania; podkreśla ponadto, że w przypadku wbudowanych systemów operacyjnych dostawca produktu musi zagwarantować dostarczenie tych aktualizacji zabezpieczeń; wzywa producentów, by dostarczali jasne informacje o zgodności aktualizacji i uzupełnień oprogramowania z wbudowanymi systemami operacyjnymi dostarczanymi konsumentom;

39.  apeluje o zapewnienie możliwości cofnięcia istotnych aktualizacji oprogramowania oraz o podawanie wraz z aktualizacją informacji o jej wpływie na działanie urządzenia, a także o kompatybilność nowych zasadniczych elementów oprogramowania z oprogramowaniem poprzedniej generacji;

40.  wzywa, by w procesie normalizacji sprzyjano możliwości wymiany podzespołów, w tym procesora, co umożliwi zachowanie aktualnego poziomu technologicznego danego produktu;

o

o  o

41.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

(1)

Dz.U. L 285 z 31.10.2009, s. 10.

(2)

Dz.U. L 153 z 18.6.2010, s. 1.

(3)

Dz.U. L 354 z 28.12.2013, s. 171.

(4)

Dz.U. C 67 z 6.3.2014, s. 23.

(5)

Dz.U. L 304 z 22.11.2011, s. 64.

(6)

Dz.U. L 149 z 11.6.2005, s. 22.


UZASADNIENIE

Trwałość towarów jako wyzwanie dla konsumentów

Problem trwałości towarów obejmuje różne aspekty:

-  brak solidności i możliwości naprawy produktów,

-  żywotność oprogramowania w produktach informatycznych,

-  informacje udostępniane kupującym.

Konsumenci nie mają zaufania do solidności produktów. Do obniżenia zaufania przyczynił się spadek jakości tanich produktów i rozpowszechnienie się w mediach informacji o szczególnie skandalicznych – choć zasadniczo marginalnych – zjawiskach. Zgodnie z ostatnim badaniem przeprowadzonym przez francuskie stowarzyszenie konsumentów 92 % ankietowanych wyraziło przekonanie, że artykuły gospodarstwa domowego lub produkty zaawansowane technologicznie celowo projektuje się tak, by miały krótki cykl życia.

Konsumenci europejscy nie dysponują praktycznie żadnymi informacjami na temat niezawodności produktów. Ponieważ cena przestała przekładać się na jakość, konsumenci chętniej sięgają po tanie produkty z krajów o gospodarce wschodzącej, co jedynie przyspiesza konkurencję cenową. Taka sytuacja jest szkodliwa dla przedsiębiorstw europejskich, które często oferują towary trwalsze i wyższej jakości.

Ponadto upowszechnienie się urządzeń połączonych z siecią i zależność użytkowników od nowych technologii przyniosło drażliwy problem społeczny w postaci przyspieszonej utraty przydatności oprogramowania i nośników. Obywatele o mniej zasobnych portfelach są pierwszymi ofiarami przyspieszonej utraty przydatności produktów: ze względu na brak środków sięgają w pierwszej kolejności po tanie produkty, które szybciej się psują, co dodatkowo ich penalizuje.

Możliwość naprawy jako wyzwanie ekonomiczne

Konsumenci są nie tylko niezadowoleni z trwałości towarów, lecz również z faktu, że nie można ich naprawić. Osłabia to również sektor napraw, w którym w Europie co roku odnotowuje się coraz większy spadek zatrudnienia.

Brak możliwości naprawy produktów wynika z szeregu problematycznych czynników:

-  brak dostępu do części zamiennych i ich wygórowana cena,

-  koszt siły roboczej w porównaniu z tanimi produktami przywożonymi,

-  brak odpowiednich informacji umożliwiających naprawę i konserwację,

-  coraz większa złożoność oprogramowania i urządzeń elektronicznych,

-  bariery w dostępie do rynku, które napotykają niezależne punkty naprawcze i osoby samodzielnie wykonujące naprawy,

-  niewielkie możliwości naprawy produktów i ich komponentów,

-  słabo rozwinięte usługi zastępowania towarów podczas ich naprawy.

Zgodnie z badaniem Eurobarometru z 2014 r. 77 % obywateli europejskich wolałoby naprawiać posiadane towary niż kupować nowe, niemniej ostatecznie są zmuszeni wymienić je lub wyrzucić, ponieważ koszt naprawy i oferta usług naprawy działają zniechęcająco.

Pod względem zatrudnienia ograniczenie możliwości naprawy przekłada się na spadek liczby aktywnych serwisantów:

-  w Niderlandach w ciągu siedmiu lat zniknęło 2 000 miejsc pracy w tym sektorze,

-  w Niemczech w ciągu roku zamknięto 13 % punktów napraw odbiorników radiowych i telewizyjnych;

-  w Polsce w ciągu dwóch lat liczba serwisantów spadła o 16 %.

Równolegle do tego spadku coraz większą popularność zyskują nieodpłatne punkty napraw lub strony internetowe oferujące możliwość samodzielnej naprawy. Wskazuje to na rzeczywiste zapotrzebowanie na usługi naprawy.

Sektor napraw to źródło miejsc pracy, których nie można przenieść w inne miejsce i które mogłyby zyskać na wartości, gdyby produkty projektowano w sposób zapewniający trwałość i możliwość naprawy, a obsługa była lepiej dostosowana do potrzeb konsumentów. Wspieranie naprawiania towarów zamiast ich wymiany, zwłaszcza w ramach gwarancji prawnej, to również wyzwanie ekologiczne, ponieważ systematyczna wymiana oznacza wyrzucanie urządzeń niedawno kupionych i nie skłania producentów do projektowania solidniejszych produktów.

Wiele zepsutych urządzeń faktycznie nie oddaje się do naprawy (aż 44 % w przypadku urządzeń elektrycznych i elektronicznych). Wspieranie sektora napraw stanowi zatem potencjalne źródło zatrudnienia i znacznego ograniczenia powstawania odpadów i zanieczyszczeń, i może zapewnić wymierne zwiększenie siły nabywczej konsumentów, a także stanowić atut handlowy dla przedsiębiorstw europejskich.

Podejście holistyczne: w kierunku gospodarki opartej na użytkowaniu

Żywotność produktów zależy od sieci współzależnych podmiotów: producentów, dostawców, dystrybutorów, konsumentów, a nawet państw członkowskich. Zwiększanie żywotności produktów powinno przyczynić się do rozwoju modelu gospodarczego równoważącego potrzeby konsumentów i przemysłu oraz wymogi środowiskowe.

Choć kluczowym aspektem żywotności jest projekt produktu, to istotną rolę odgrywa również model sprzedaży. Gospodarka ukierunkowana na funkcjonalność i gospodarka dzielenia się – przeżywające obecnie gwałtowny rozwój – oferują nam nowe perspektywy poprawy jakości i trwałości produktów wprowadzanych do obrotu. Wspierając użytkowanie, nie zaś posiadanie, nacisk kładzie się na doświadczenie obsługi, a nie na wskaźnik wymiany towarów na nowe. Gospodarka ukierunkowana na użytkowanie znajduje wsparcie w narzędziach cyfrowych, które ułatwiają wymianę informacji w społecznościach opartych na wzajemnym zaufaniu, i może ona przynieść znaczne zyski ekonomiczne i środowiskowe.

Model ten wpisuje się w szersze ramy gospodarki o obiegu zamkniętym. Proponując w 2015 r. pakiet ustawodawczy poświęcony tej kwestii, Komisja zamierzała wesprzeć rozwój tego pozytywnego modelu, który chroni zasoby, ogranicza powstawanie odpadów i tworzy miejsca pracy w bardziej konkurencyjnej gospodarce.

Taki model – jeśli towarzyszy mu odpowiednio dostosowana polityka szkoleń – prowadziłby do tworzenia miejsc pracy na wszystkich szczeblach kwalifikacji.

W sektorze ponownego użycia i napraw potencjał tworzenia miejsc pracy szacuje się na 296 miejsc pracy na każde 10 000 ton zużytych towarów. Zważywszy że ponownie użyć można jedną trzecią towarów zbieranych w zakładach recyklingu odpadów, to gdyby choć 1 % odpadów komunalnych w Europie przygotowano do ponownego użycia lub zastosowania, mogłoby powstać ponad 200 000 lokalnych miejsc pracy.

Ponowne użycie – które często przegrywa z recyklingiem – stanowi sposób na przedłużenie cyklu życia produktów przez ich ponowne wprowadzenie do obiegu gospodarczego po niewielkim przekształceniu. Z ostatnich badań wynika, że gdyby przedsiębiorstwa europejskie postawiły na ponowne użycie swoich komputerów zamiast poddawać je recyklingowi, Europa mogłaby stworzyć 10 500 miejsc pracy niepodlegających przenoszeniu i każdego roku uniknęłaby blisko 6 mln ton emisji gazów cieplarnianych i zaoszczędziła 44 mln m3 wody, nie wspominając o surowcach.

Przeformułowanie metod produkcji, sprzedaży i konsumpcji z uwzględnieniem wydłużenia cyklu życia produktów pomogłoby stworzyć warunki sprzyjające ożywieniu działalności na rynku europejskim. Ze względu na przewidywany wzrost kosztu zasobów należy zapewnić oszczędne gospodarowanie nimi, zwłaszcza przez zagospodarowanie produktów wycofanych z eksploatacji. Strategia przemysłowa ukierunkowana na trwałość produktów pozwoliłaby zamortyzować rosnące koszty surowców, umożliwiając uwzględnienie zwrotu z inwestycji i korzyści, zwłaszcza korzyści wynikających z pozyskania lojalności klientów.

Oprócz tego również organy publiczne mogą odegrać pewną rolę, zachęcając do dobrych praktyk branżowych, ale także dając przykład własną strategią zakupów i wspierając rozpowszechnianie wśród obywateli – na przykład za pośrednictwem stowarzyszeń – informacji o odpowiedzialnej konsumpcji i lepszej konserwacji produktów.

Trwałość produktów jako wyzwanie publiczne i polityczne

W szeregu sprawozdań europejskich i prac ustawodawczych w państwach członkowskich zaznacza się, że należy zwrócić uwagę na problem szybszej wymiany towarów na nowe.

Pierwsze kroki w kierunku wspólnego stanowiska postawiono w opinii Komisji Konsultacyjnej ds. Przemian w Przemyśle Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 17 października 2013 r.; zaproponowano szereg zaleceń, co do których uzyskano konsensus. Określono zatem różnice między sztucznie skróconym „technicznym” cyklem życia w ścisłym znaczeniu a pośrednią utratą przydatności, utratą przydatności w wyniku braku kompatybilności i wreszcie utratą przydatności w wymiarze psychologicznym, pod wpływem kampanii marketingowych.

Te pierwsze działania zainspirowały EKES do przeprowadzenia badania na temat wpływu przekazywania informacji o cyklu życia produktów na konsumentów. W badaniu tym potwierdzono, że 92 % Europejczyków chciałoby uzyskiwać informacje o cyklu życia (użyteczności) produktów. Wykazano również, w jakim stopniu konkurencyjność przedsiębiorstw europejskich jest po części związana z przywróceniem zaufania konsumentów do przedsiębiorstw.

Te prace europejskie znalazły odzwierciedlenie w polityce opracowanej w państwach członkowskich.

-  Belgia odegrała rolę pioniera – w lutym 2012 r. belgijski senat przyjął uchwałę o walce ze sztucznie skróconym cyklem życia produktów wykorzystujących energię. Zalecono w niej między innymi wprowadzenie na szczeblu europejskim znaków informujących o cyklu użyteczności produktów wykorzystujących energię (żarówek, komputerów, telefonów komórkowych itp.) oraz o możliwości ich naprawy.

-  Równolegle do inicjatyw przedsiębiorstw krajowych Francja przeprowadziła zmianę przepisów, wprowadzając w sierpniu 2015 r. ustawę dotyczącą transformacji energetycznej, w której sztucznie skrócony cykl życia zdefiniowano jako przestępstwo, w ustawie z marca 2014 r. o konsumpcji uściślono natomiast prawa konsumentów w obszarze prawnej gwarancji zgodności i dostępności części zamiennych.

-  Ustawodawstwo niderlandzkie przewiduje, że dwa lata prawnej gwarancji zgodności stanowią minimalny pułap. Niektóre towary, w szczególności samochody, pralki i inne produkty uznawane za trwałe, mogą dawać prawo do rozszerzonej gwarancji zgodności na podstawie średniego cyklu życia produktów, którego konsument może racjonalnie spodziewać się po danym produkcie.

-  Również w Finlandii możliwe jest wydłużenie gwarancji na podstawie ustawy o ochronie konsumentów. Zgodnie z preambułą ustawy brak zgodności wynikający z procesu produkcji produktu, na przykład pojazdu, sprzętu budowlanego lub artykułu gospodarstwa domowego – nawet jeżeli wada zgodności pojawi się po upływie ponad dwóch lat od dostarczenia towaru – jest objęty odpowiedzialnością sprzedawcy. To rozwiązanie jest podobne do rozwiązania niderlandzkiego. To rzecznik praw konsumenta ustala cykl życia produktu na podstawie takich kryteriów jak cena towaru, cena jego komponentów lub sposób użytkowania, na przykład jego częstotliwość. Ustawodawca nie stworzył żadnego wykazu dotyczącego „oczekiwanego cyklu życia” w odniesieniu do konkretnych produktów. Niemniej pojedyncze przypadki można badać w świetle zaleceń rady ds. sporów konsumenckich.

-  Podczas konferencji w sprawie nowych modeli konsumpcji zorganizowanej przez EKES w dniu 24 czerwca 2014 r. w Hiszpanii przegłosowano „rezolucję madrycką” w sprawie najlepszych praktyk w dziedzinie współkonsumpcji i sztucznie skróconego cyklu życia.

-  W Austrii opracowano znak doskonałości produktów elektrycznych i elektrotechnicznych zaprojektowanych w sposób trwały i umożliwiający naprawę.

-  W Szwecji natomiast przyjęto szereg środków podatkowych, które obowiązują od stycznia 2017 r. i mają na celu wzmocnienie sektora napraw, recyklingu i gospodarki o obiegu zamkniętym. Mają one na celu:

•  ograniczenie kosztu napraw przez zmniejszenie stawki VAT z 25 % do 12 % w odniesieniu do niektórych towarów (rowerów, butów lub ubrań),

•  umożliwienie konsumentom, którzy decydują się na naprawę artykułu gospodarstwa domowego, potrącenie od podatku 50 % kosztów siły roboczej,

•  opodatkowanie produktów zawierających materiały, które nie nadają się do recyklingu lub naprawy albo które trudno jest poddać recyklingowi lub naprawie.

Takie rozwiązanie pomyślano jako inwestycję pozwalającą ograniczyć koszty związane z zanieczyszczeniem, marnotrawstwem, gospodarowaniem odpadami i bezrobociem.


OPINIA Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (11.4.2017)

dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

w sprawie dłuższego cyklu życia produktów: korzyści dla konsumentów i przedsiębiorstw

(2016/2272(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Christel Schaldemose

WSKAZÓWKI

Komisja Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności zwraca się do Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A.  mając na uwadze, że z uwagi na zależność Unii od importu surowców oraz na gwałtowne uszczuplenie znacznych ilości zasobów naturalnych w krótkiej perspektywie czasowej kluczowym wyzwaniem jest odzyskiwanie jak największych ilości zasobów na terytorium Unii oraz przyspieszenie przechodzenia na gospodarkę o obiegu zamkniętym;

B.  mając na uwadze, że wydłużenie cyklu życia produktów należy postrzegać w kontekście potrzeby wprowadzenia holistycznych zmian w produkcji i konsumpcji w ramach przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym; mając na uwadze, że bardziej efektywne korzystanie z zasobów przyniosłoby także znaczne oszczędności netto przedsiębiorstwom, organom publicznym i konsumentom oraz zmniejszyło jednocześnie całkowitą ilość rocznych emisji gazów cieplarnianych i oddziaływanie produktów na środowisko;

C.  mając na uwadze, że trzeba uwzględnić rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2120 z dnia 25 listopada 2015 r. ustanawiające środki dotyczące dostępu do otwartego internetu oraz zmieniające dyrektywę 2002/22/WE w sprawie usługi powszechnej i związanych z sieciami i usługami łączności elektronicznej praw użytkowników, a także rozporządzenie (UE) nr 531/2012 w sprawie roamingu w publicznych sieciach łączności ruchomej wewnątrz Unii oraz stosowne wytyczne w zakresie wdrażania opracowane przez Urząd Organu Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej (BEREC);

D.  mając na uwadze, że w siódmym programie działań w zakresie środowiska zawarto wezwanie do wdrożenia specjalnych środków w celu poprawy trwałości, możliwości naprawy, zdatności do ponownego użycia oraz wydłużenia cyklu życia produktów;

E.  mając na uwadze, że rozszerzona odpowiedzialność producenta odgrywa ważną rolę w tym zakresie;

F.  mając na uwadze, że sprawozdanie pt. „Growth Within: a Circular Economy vision for a competitive Europe” [Wzrost w obiegu zamkniętym: wizja gospodarki o obiegu zamkniętym na rzecz konkurencyjnej Europy], opracowane przez Ellen MacArthur Foundation, wyraźnie pokazuje możliwości przejścia do nowych modeli biznesowych, takich jak np. sprzedaż usług zamiast produktów;

G.  mając na uwadze, że osiągnięcie modelu gospodarki o obiegu zamkniętym wymaga zaangażowania decydentów, obywateli i przedsiębiorstw, a także obejmuje zmiany nie tylko w projektowaniu oraz sprzedaży produktów i usług, lecz również w mentalności i oczekiwaniach konsumentów i działalności przedsiębiorstw, przez stworzenie nowych rynków stanowiących reakcję na zmiany modelu konsumpcji, rozwijających się w kierunku użycia, ponownego użycia i współdzielenia produktów, co przyczynia się do wydłużenia ich cyklu życia oraz stworzenia produktów konkurencyjnych, trwałych i zrównoważonych;

H.  mając na uwadze, że w przypadku wielu opraw oświetleniowych wymiana źródeł światła nie jest już możliwa, co w niektórych przypadkach prowadzi do problemów, gdy źródło światła jest wadliwe, gdy wchodzą na rynek nowsze, wydajniejsze źródła światła lub gdy zmieniają się upodobania klientów dotyczące np. barwy światła, gdyż w takim przypadku musi zostać usunięta cała oprawa oświetleniowa;

I.  mając na uwadze, że w ramach dalszego rozwijania gospodarki o obiegu zamkniętym należy nadal propagować możliwość naprawy produktów, ich przebudowy i rozbudowy, długą żywotność i zdatność do recyklingu, aby wydłużać cykl życia i okres użytkowania produktów lub ich części składowych;

J.  mając na uwadze, że pierwsze stopnie w hierarchii gospodarowania odpadami, czyli redukcja i przygotowanie do ponownego użycia, mają największe znaczenie dla wdrożenia strategii ograniczenia ilości odpadów do zera;

K.  mając na uwadze, że zużycie zasobów naturalnych w Europie wzrosło o około 50 % w ciągu ostatnich 30 lat i że każdy Europejczyk zużywa 43 kg zasobów dziennie;

L.  mając na uwadze konieczność – zarówno gospodarczą, jak i środowiskową – ochrony surowców i ograniczenia powstawania odpadów;

M.  mając na uwadze, że zwiększająca się różnorodność produktów, coraz krótsze cykle innowacji i stale zmieniające się trendy prowadzą często do szybszego zakupu nowych produktów, a tym samym do skrócenia okresu ich użytkowania;

N.  mając na uwadze znaczny potencjał sektora usług naprawczych, sprzedaży rzeczy używanych i wymiany, czyli sektora działającego na rzecz cyklu życia produktów;

O.  mając na uwadze, że byłoby pożądane, gdyby również źródła światła LED co do zasady nie były wbudowane na stałe, lecz wymienne;

P.  mając na uwadze, że musi istnieć wyważony stosunek między zamiarem wydłużania cyklu życia produktów a utrzymaniem otoczenia nieosłabiającego zachęt do innowacyjności i rozwoju;

Q.  mając na uwadze, że pojawiają się doniesienia, jakoby smartfony celowo projektowano w taki sposób, aby po roku do dwóch lat ich funkcjonalność nie była w wystarczającym stopniu gwarantowana;

1.  podkreśla, że należy wypracować równowagę między wydłużaniem cyklu życia produktów, przekształcaniem odpadów w zasoby (surowce wtórne), symbiozą przemysłową, innowacyjnością, popytem konsumpcyjnym, ochroną środowiska i polityką wzrostu na wszystkich etapach cyklu życia produktów, oraz uważa, że projektowanie coraz bardziej zasobooszczędnych produktów nie może skłaniać do skracania cyklu życia produktów lub ich przedwczesnego wyrzucania;

2.  podkreśla, że dłuższy cykl życia produktów wymaga przyjęcia środków zapobiegających sztucznemu skracaniu cyklu życia; wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia odpowiednich środków w celu przeciwdziałania sztucznemu skracaniu cyklu życia oraz do wzmocnienia pozycji konsumenta dzięki lepszej informacji o produkcie; apeluje ponadto do Komisji o zbadanie doniesień o produktach takich jak smartfony, które jakoby celowo projektowane są na bardzo krótki cykl życia, oraz stosownie do okoliczności o zaproponowanie działań zapobiegających temu zjawisku; wzywa poza tym państwa członkowskie, aby zniechęcały do wprowadzania do obrotu produktów ze sztucznie skróconym cyklem życia;

3.  podkreśla, że dłuższy cykl życia produktów wymaga dostępu do standardowych i modułowych podzespołów, które można łatwiej wymieniać, oraz projektowania funkcjonalnego, uwzględniającego między innymi demontaż;

4.  podkreśla, że przejście w stronę nowych modeli biznesowych, takich jak np. „produkty jako usługi”, może potencjalnie poprawić zrównoważoność modeli produkcji i konsumpcji, o ile systemy produktowo-usługowe nie doprowadzą do skrócenia cyklu życia produktów, oraz podkreśla, że takie modele biznesowe nie powinny umożliwiać unikania opodatkowania;

5.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zachęcania do opracowywania, produkcji i wprowadzania do obrotu produktów nadających się do wielokrotnego użycia, które są technicznie trwałe i łatwe do naprawy oraz które, po tym jak staną się odpadami i zostaną przygotowane do ponownego użycia lub poddane recyklingowi, nadają się do udostępnienia na rynku lub wprowadzenia do obrotu, co ułatwia właściwe stosowanie hierarchii postępowania z odpadami; podkreśla, że środki te powinny uwzględniać wpływ produktów w całym cyklu ich życia, a także hierarchię postępowania z odpadami;

6.  podkreśla, że rozwój nowych modeli biznesowych, takich jak usługi internetowe, nowe formy dystrybucji, sklepy z towarami używanymi i instytucjonalizacja pomocy w naprawach (kawiarenki naprawcze, warsztaty samopomocy), może wydłużać cykl życia produktów, a jednocześnie zwiększać świadomość konsumentów na temat produktów o długiej żywotności i budować ich zaufanie do takich produktów;

7.  podkreśla, że kluczowe aspekty zapobiegania powstawaniu odpadów obejmują promowanie i wspieranie modeli zrównoważonej produkcji i konsumpcji, korzystanie z produktów zasobooszczędnych, trwałych, które można z łatwością użytkować wspólnie i które nadają się do ponownego użycia, naprawy i recyklingu, jak również zniechęcanie do wprowadzania do obrotu produktów ze sztucznie skróconym cyklem życia;

8.  zwraca uwagę na znaczenie strategii handlowych, takich jak np. leasing produktów, przy projektowaniu trwałych produktów, kiedy to przedsiębiorstwa leasingowe zachowują własność produktów będących przedmiotem leasingu, dlatego zależy im na ponownym wprowadzaniu do obrotu produktów wycofanych z leasingu i inwestowaniu w projektowanie bardziej trwałych produktów, co skutkuje ograniczeniem liczby zarówno wytwarzanych, jak i usuwanych produktów;

9.  podkreśla, że właściwości sprawiające, że produkt będzie możliwy do naprawy, ponownego użycia i recyklingu oraz trwały, powinny być uwzględniane na etapie projektowania, gdyż wtedy w dużej mierze ustala się ilość zasobów potrzebną do produkcji; zauważa, że projekt produktu stanowi ważny aspekt przechodzenia na gospodarkę o obiegu zamkniętym, gdyż określa wpływ produktu na jego cykl życia;

10.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do wzmożenia wysiłków zmierzających do zastąpienia substancji wzbudzających szczególnie duże obawy oraz do ograniczenia stosowania substancji stwarzających niedopuszczalne zagrożenie dla zdrowia ludzi lub dla środowiska w celu zapewnienia rozwoju nietoksycznych cyklów materiałowych;

11.  podkreśla, że państwa członkowskie powinny zachęcać do wydłużania cyklu życia produktów, w przypadku gdy jest to korzystne dla środowiska, i sprzyjać tworzeniu systemów wspierających naprawę, ponowne użycie, regenerację i odtworzenie produktów;

12.  zauważa, że niezbędna jest poprawa w zakresie projektowania uwzględniającego możliwość naprawy, gdzie kluczowe znaczenie ma zapewnienie dostępności części zamiennych przede wszystkim do tych produktów, których okres użytkowania można wydłużyć w opłacalny sposób;

13.  wspiera opracowanie na szczeblu europejskim definicji pojęcia sztucznie skróconego cyklu życia i objęcia przedmiotowych praktyk sankcjami;

14.  podkreśla, że wykaz nowych produktów opartych na ekoprojekcie powinien mieć ambitniejszy charakter i obejmować więcej produktów;

15.  zwraca uwagę na pionierską rolę, jaką odegrały w tym zakresie niektóre państwa członkowskie, np. kraje Beneluksu, które podjęły inicjatywę na rzecz przeciwdziałania sztucznemu skracaniu cyklu życia i wydłużania cyklu życia (elektrycznych) urządzeń gospodarstwa domowego; podkreśla znaczenie wymiany najlepszych praktyk w tym zakresie;

16.  uważa, że zasadnicze znaczenie ma lepsze informowanie konsumentów o zasadach działania prawnej gwarancji zgodności; apeluje, aby informację o tej gwarancji umieszczać w pełnym brzmieniu na fakturze zakupu produktu;

17.  przypomina, że w skutecznym funkcjonowaniu gospodarki o obiegu zamkniętym ważną rolę odgrywają dostępność standardowych i modułowych podzespołów, projektowanie z uwzględnieniem procesu demontażu oraz długiej trwałości produktów, a także wydajne procesy produkcyjne;

18.  zwraca się do państw członkowskich o inicjowanie kampanii instytucjonalnych mających na celu promowanie działań w zakresie naprawy, kupna i sprzedaży rzeczy używanych, wynajmu lub wymiany, które pozwalają uniknąć kupowania nowych produktów;

19.  wzywa Komisję do zbadania możliwości ustanowienia zasad dotyczących minimalnej zawartości materiałów uzyskanych z recyklingu w nowych produktach;

20.  odnotowuje plan działań Komisji w sprawie ekoprojektu na lata 2016–2019; ze szczególnym zadowoleniem przyjmuje włączenie trwałości produktu jako możliwego standardu środowiskowego w odniesieniu do kwestii dotyczących wydajności materiałów, w tym wydłużenia cyklu życia produktów, możliwości ponownego użycia części produktów lub recyklingu materiałów z produktów wycofanych z eksploatacji oraz wykorzystywania w produktach ponownie użytych części lub materiałów pochodzących z recyklingu;

21.  ponownie wzywa Komisję, aby złożyła wniosek o dokonanie przeglądu przepisów dotyczących ekoprojektu w celu rozszerzenia zakresu ich stosowania na wszystkie główne grupy produktów, a nie tylko na te, które są związane z energią, a także w celu stopniowego włączania wszystkich cech dotyczących zasobooszczędności do obowiązkowych wymagań w zakresie projektowania produktów;

22.  wzywa Komisję do przedstawienia odpowiednich środków, które zobowiążą producentów do udostępniania części zamiennych oraz – w odniesieniu do praw konsumenckich – będą zawierać informacje na temat okresu dostępności części zamiennych, oraz do dopilnowania, aby środki te były stosowane na stronach sprzedaży online, a także w tradycyjnych punktach sprzedaży;

23.  ponownie wzywa Komisję do oceny, na podstawie analizy kosztów i korzyści, możliwości określenia w przepisach dotyczących ekoprojektu minimalnych ilości materiałów podlegających recyklingowi w nowych produktach;

24.  dostrzega znaczenie platform w ramach współkonsumpcji i gospodarki społecznościowej jako nowych zrównoważonych modeli biznesowych wspierających efektywniejsze wykorzystanie produktów i wydłużanie ich cyklu życia;

25.  apeluje do Komisji o dopilnowanie, aby wymogi dotyczące usuwania baterii i akumulatorów ustanowione dyrektywą w sprawie baterii (2006/66/WE)(1) były w pełni stosowane i egzekwowane przez państwa członkowskie, a także o propagowanie modeli biznesowych przyczyniających się do rozwoju ponownego wykorzystania baterii;

26.  z zaniepokojeniem zwraca uwagę na ilość odpadów elektronicznych z modemów, routerów i dekoderów telewizyjnych / przystawek set-top box, jaka powstaje, gdy konsumenci zmieniają operatora telekomunikacyjnego; przypomina konsumentom i operatorom telekomunikacyjnym, że zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2015/2120 konsumenci mają swobodę wyboru urządzeń końcowych w związku ze zmianą operatora telekomunikacyjnego;

27.  apeluje do Komisji o zbadanie, w jaki sposób można promować i zwiększać wymienność źródeł światła LED, oraz o uwzględnienie w tym celu również łagodniejszych środków – obok środków z zakresu ekoprojektu – jak na przykład znakowanie, systemy zachęt, zamówienia publiczne lub przedłużona gwarancja w przypadku, gdy źródło światła jest wbudowane na stałe;

28.  zauważa, że odpowiedzialne korzystanie z produktów można osiągnąć tylko wówczas, gdy użytkownicy będą mogli właściwie ocenić wpływ produktów na środowisko, opierając się na ich cyklu życia, śladzie ekologicznym i jakości;

29.  wskazuje na trudności związane z wprowadzeniem wymogu obowiązkowego podawania oczekiwanego cyklu życia produktów; proponuje, aby tego rodzaju wymóg wprowadzić w pierwszej kolejności w ramach dobrowolnego eksperymentu na szczeblu europejskim, we wspólnym formacie i ze wspólną metodyką;

30.  zwraca uwagę, że duża część odpadów elektronicznych powstaje dlatego, że producenci nie mogą udostępnić aktualizacji oprogramowania kompatybilnej ze sprzętem; uważa, że producenci powinni być zobowiązani do udostępniania kompatybilnych aktualizacji oprogramowania;

31.  zauważa, że wzmocnienie zasady rozszerzonej odpowiedzialności producenta i ustanowienie wymogów minimalnych stworzy zachętę do bardziej zrównoważonego projektowania produktów;

32.  wzywa Komisję do lepszego wykorzystania oznakowania ekologicznego UE, aby udzielać dokładniejszych informacji o cyklu życia produktów i poprawić poziom wiedzy konsumentów o trwałości produktów; podkreśla, że świadome wybory konsumentów mogą w sposób pośredni stanowić zachętę gospodarczą dla producentów; podkreśla, że oznakowanie ekologiczne powinno zawierać informacje o minimalnym cyklu życia produktu lub minimalnym okresie jego użytkowania, tak aby podnieść świadomość konsumentów w zakresie oczekiwanego cyklu życia produktu;

33.  apeluje do Komisji o opracowanie środków przewidujących udostępnianie danych, stosownie do okoliczności również w sposób dobrowolny, informujących użytkownika o szacowanym oczekiwanym cyklu życia produktu, liczbie cykli użytkowania i możliwości naprawy, tak aby użytkownik mógł podjąć bardziej świadomą decyzję dotyczącą zakupu;

34.  wzywa Komisję, aby zwróciła się do producentów o udostępnianie instrukcji diagnostyki i serwisowania oraz zapewnienie dostępności części zamiennych i akcesoriów na rynku przez określoną liczbę lat zgodnie z oczekiwanym dla danego produktu cyklem życia, który należy wskazać na oznakowaniu ekologicznym UE;

35.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do przeznaczenia zasobów na kształcenie i kampanie informacyjne, aby promować modele zrównoważonej konsumpcji i produkcji, oraz podkreśla korzyści wynikające z przejścia na zasobooszczędną gospodarkę o obiegu zamkniętym;

36.  pragnie, by Komisja przeprowadziła ocenę oddziaływania na gospodarkę i środowisko w odniesieniu do możliwości wydłużenia w sposób zharmonizowany okresu obowiązywania gwarancji prawnej dla zgodności produktu;

37.  wzywa państwa członkowskie, aby w razie potrzeby koordynowały działania z samorządami, przedsiębiorcami i stowarzyszeniami organizującymi kampanie informowania konsumentów o wydłużeniu cyklu życia produktów;

38.  zwraca uwagę, że Komisja nie powinna traktować zbliżającej się oceny adekwatności prawodawstwa jako okazji do wycofania oznakowania ekologicznego UE lub ograniczenia jego zakresu;

39.  uważa, że ważne jest stworzenie zachęt motywujących producentów do wytwarzania trwalszych produktów; wzywa Komisję do zaproponowania, aby producenci ponosili koszty recyklingu w przypadku, gdy oczekiwany cykl życia ich produktów jest krótszy niż pięć lat;

40.  stanowczo wzywa Komisję do promowania stosowania wskaźników oszczędnego gospodarowania zasobami w drodze konwencji międzynarodowych, aby umożliwić porównywanie sektorów i gospodarek oraz zapewnić równe warunki działania;

41.  wzywa państwa członkowskie do skutecznej kontroli rynku w celu dopilnowania, by zarówno produkty europejskie, jak i te pochodzące z importu spełniały wymogi w zakresie polityki produktowej i ekoprojektu;

42.  apeluje do państw członkowskich o wprowadzenie zachęt finansowych motywujących do oferowania usług naprawy produktów, aby ułatwić przedłużanie cyklu życia produktów, przy czym podkreśla, że obniżenie stawek podatkowych na naprawy produktów, w tym obniżenie stawki VAT na usługi naprawcze, może stanowić zachętę do ponownego użycia produktów i stymulować branżę usług naprawczych, przynosząc potencjalne korzyści środowiskowe i społeczne;

43.  apeluje do Komisji o podjęcie działań zmierzających do wydajniejszego i prostszego kierowania produktów zdatnych jeszcze do użycia z powrotem do obiegu gospodarczego;

44.  zachęca państwa członkowskie do wdrożenia zielonych zamówień publicznych jako narzędzia polityki w celu szybszego przechodzenia do gospodarki o obiegu zamkniętym;

45.  wzywa do objęcia całkowitym zakazem produktów z celowo wprowadzonymi defektami, które mają doprowadzić do zakończenia cyklu życia produktu;

46.  zauważa, że możliwość modernizacji produktów może przyczynić się do spowolnienia ich starzenia się oraz zmniejszenia oddziaływania na środowisko oraz kosztów dla użytkowników;

47.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zaangażowania samorządów lokalnych i regionalnych oraz do respektowania ich kompetencji;

48.  wzywa Komisję do promowania regularnej i zorganizowanej wymiany informacji i najlepszych praktyk w całej Unii oraz pomiędzy Komisją i państwami członkowskimi, z uwzględnieniem organów szczebla regionalnego i gminnego;

49.  wzywa Komisję do aktywnego wspierania lokalnych inicjatyw w dziedzinie usług naprawczych, ponieważ przyczyniają się one również do tworzenia zielonych miejsc pracy i zapewniają przydatne usługi dla konsumentów.

INFORMACJE O PRZYJĘCIU OPINIIW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

11.4.2017

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

62

0

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Marco Affronte, Zoltán Balczó, Catherine Bearder, Ivo Belet, Simona Bonafè, Biljana Borzan, Paul Brannen, Nessa Childers, Alberto Cirio, Birgit Collin-Langen, Mireille D’Ornano, Miriam Dalli, Seb Dance, Angélique Delahaye, Mark Demesmaeker, Stefan Eck, Bas Eickhout, José Inácio Faria, Elisabetta Gardini, Gerben-Jan Gerbrandy, Arne Gericke, Jens Gieseke, Julie Girling, Sylvie Goddyn, Françoise Grossetête, Andrzej Grzyb, György Hölvényi, Anneli Jäätteenmäki, Jean-François Jalkh, Benedek Jávor, Kateřina Konečná, Urszula Krupa, Peter Liese, Norbert Lins, Susanne Melior, Miroslav Mikolášik, Massimo Paolucci, Gilles Pargneaux, Piernicola Pedicini, Annie Schreijer-Pierik, Davor Škrlec, Claudiu Ciprian Tănăsescu, Ivica Tolić, Estefanía Torres Martínez, Nils Torvalds, Adina-Ioana Vălean, Jadwiga Wiśniewska, Damiano Zoffoli

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Clara Eugenia Aguilera García, Nicola Caputo, Eleonora Evi, Martin Häusling, Elisabeth Köstinger, Merja Kyllönen, Stefano Maullu, Ulrike Müller, James Nicholson, Marijana Petir, Christel Schaldemose, Bart Staes, Tiemo Wölken

GŁOSOWANIE KOŃCOWE IMIENNEW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

62

+

ALDE

Catherine Bearder, Gerben-Jan Gerbrandy, Anneli Jäätteenmäki, Ulrike Müller, Nils Torvalds

ECR

Mark Demesmaeker, Arne Gericke, Julie Girling, Urszula Krupa, James Nicholson, Jadwiga Wiśniewska

EFDD

Eleonora Evi, Piernicola Pedicini

ENF

Mireille D’Ornano, Sylvie Goddyn, Jean-François Jalkh

GUE/NGL

Stefan Eck, Kateřina Konečná, Merja Kyllönen, Estefanía Torres Martínez

NI

Zoltán Balczó

PPE

Ivo Belet, Alberto Cirio, Birgit Collin-Langen, Angélique Delahaye, José Inácio Faria, Elisabetta Gardini, Jens Gieseke, Françoise Grossetête, Andrzej Grzyb, György Hölvényi, Elisabeth Köstinger, Peter Liese, Norbert Lins, Stefano Maullu, Miroslav Mikolášik, Marijana Petir, Annie Schreijer-Pierik, Ivica Tolić, Adina-Ioana Vălean

S&D

Clara Eugenia Aguilera García, Simona Bonafè, Biljana Borzan, Paul Brannen, Nicola Caputo, Nessa Childers, Miriam Dalli, Seb Dance, Susanne Melior, Massimo Paolucci, Gilles Pargneaux, Inmaculada Rodríguez-Piñero Fernández, Christel Schaldemose, Claudiu Ciprian Tănăsescu, Tiemo Wölken, Damiano Zoffoli

Verts/ALE

Marco Affronte, Bas Eickhout, Martin Häusling, Benedek Jávor, Davor Škrlec, Bart Staes

0

-

 

 

0

0

 

 

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

(1)

Dyrektywa 2006/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 września 2006 r. w sprawie baterii i akumulatorów oraz zużytych baterii i akumulatorów oraz uchylająca dyrektywę 91/157/EWG (Dz.U. L 266 z 26.9.2006, s. 1).


INFORMACJE O PRZYJĘCIU SPRAWOZDANIAW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Data przyjęcia

30.5.2017

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

34

0

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Dita Charanzová, Carlos Coelho, Anna Maria Corazza Bildt, Daniel Dalton, Nicola Danti, Dennis de Jong, Pascal Durand, Ildikó Gáll-Pelcz, Evelyne Gebhardt, Sergio Gutiérrez Prieto, Robert Jarosław Iwaszkiewicz, Liisa Jaakonsaari, Antonio López-Istúriz White, Eva Maydell, Marlene Mizzi, Christel Schaldemose, Andreas Schwab, Olga Sehnalová, Jasenko Selimovic, Igor Šoltes, Ivan Štefanec, Catherine Stihler, Róża Gräfin von Thun und Hohenstein, Mylène Troszczynski, Mihai Ţurcanu, Anneleen Van Bossuyt, Marco Zullo

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Biljana Borzan, Birgit Collin-Langen, Edward Czesak, Anna Hedh, Franz Obermayr, Adam Szejnfeld, Marc Tarabella, Sabine Verheyen


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W KOMISJI OPINIODAWCZEJ W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO

34

+

ALDE

ECR

EFDD

ENF

GUE/NGL

PPE

 

S&D

 

Verts/ALE

Dita Charanzová, Jasenko Selimovic

Edward Czesak, Daniel Dalton, Anneleen Van Bossuyt

Marco Zullo

Franz Obermayr, Mylène Troszczynski

Dennis de Jong

Carlos Coelho, Birgit Collin-Langen, Anna Maria Corazza Bildt, Ildikó Gáll-Pelcz, Antonio López-Istúriz White, Eva Maydell, Andreas Schwab, Ivan Štefanec, Adam Szejnfeld, Róża Gräfin von Thun und Hohenstein, Mihai Ţurcanu, Sabine Verheyen

Biljana Borzan, Nicola Danti, Evelyne Gebhardt, Sergio Gutiérrez Prieto, Anna Hedh, Liisa Jaakonsaari, Marlene Mizzi, Christel Schaldemose, Olga Sehnalová, Catherine Stihler, Marc Tarabella

Pascal Durand, Igor Šoltes

0

-

-

 

1

0

EFDD

Robert Jarosław Iwaszkiewicz

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

Ostatnia aktualizacja: 26 czerwca 2017Informacja prawna