Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2016/2225(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0044/2017

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0044/2017

Συζήτηση :

PV 13/03/2017 - 15
CRE 13/03/2017 - 15

Ψηφοφορία :

PV 14/03/2017 - 6.12

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2017)0076

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 538kWORD 67k
Τρίτη 14 Μάρτιος 2017 - Στρασβούργο Οριστική έκδοση
Επιπτώσεις των μαζικών δεδομένων στα θεμελιώδη δικαιώματα
P8_TA(2017)0076A8-0044/2017

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Μαρτίου 2017 σχετικά με τις επιπτώσεις των μαζικών δεδομένων στα θεμελιώδη δικαιώματα: ιδιωτική ζωή, προστασία δεδομένων, μη διακριτική μεταχείριση, ασφάλεια και επιβολή του νόμου (2016/2225(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 16 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη τα άρθρα 1, 7, 8, 11, 14, 21, 47 και 52 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη τις κατευθυντήριες αρχές για την κανονιστική ρύθμιση των ηλεκτρονικών αρχείων που περιέχουν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, τις οποίες ενέκρινε η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών με το ψήφισμά της αριθ. 45/95 της 14ης Δεκεμβρίου 1990,

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων)(1) (ΓΚΠΔ), και την οδηγία (ΕΕ) 2016/680 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από αρμόδιες αρχές για τους σκοπούς της πρόληψης, διερεύνησης, ανίχνευσης ή δίωξης ποινικών αδικημάτων ή της εκτέλεσης ποινικών κυρώσεων και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της απόφασης-πλαίσιο 2008/977/ΔΕΥ του Συμβουλίου(2) ,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, της 6ης Μαΐου 2015, με τίτλο «Στρατηγική για την ψηφιακή ενιαία αγορά της Ευρώπης» (COM(2015)0192),

–  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης, της 28ης Ιανουαρίου 1981, για την προστασία του ατόμου από την αυτοματοποιημένη επεξεργασία πληροφοριών προσωπικού χαρακτήρα (ETS No 108) και το πρόσθετο πρωτόκολλο αυτής, της 8ης Νοεμβρίου 2001 (ETS No 181)(3) ,

–  έχοντας υπόψη τη σύσταση CM/Rec(2010)13 της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης προς τα κράτη μέλη, της 23ης Νοεμβρίου 2010, σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της αυτόματης επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στο πλαίσιο της κατάρτισης προφίλ(4) ,

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση 7/2015 του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων, της 19ης Νοεμβρίου 2015, με θέμα «Meeting the challenges of big data – A call for transparency, user control, data protection by design and accountability» (Αντιμετώπιση της πρόκλησης των μαζικών δεδομένων – ζητούμενο η διαφάνεια, ο έλεγχος των χρηστών, η προστασία των δεδομένων ήδη από τον σχεδιασμό και η λογοδοσία)(5) ,

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση 8/2016 του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων, της 23ης Σεπτεμβρίου 2016, με τίτλο «EDPS Opinion on coherent enforcement of fundamental rights in the age of big data» (Γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ σχετικά με τη συνεκτική εφαρμογή των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην εποχή των μαζικών δεδομένων)(6) ,

–  έχοντας υπόψη τη δήλωση της ομάδας εργασίας του άρθρου 29 για την προστασία των δεδομένων, της 16ης Σεπτεμβρίου 2014, σχετικά με τις επιπτώσεις της ανάπτυξης μαζικών δεδομένων στην προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που τα αφορούν στην ΕΕ(7) ,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (A8-0044/2017),

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μαζικά δεδομένα αφορούν τη συλλογή, ανάλυση και διαρκή συσσώρευση μεγάλου όγκου δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, από ευρύ φάσμα πηγών, τα οποία υποβάλλονται σε αυτόματη επεξεργασία από υπολογιστικούς αλγορίθμους και προηγμένες τεχνικές επεξεργασίας δεδομένων, με τη χρήση αποθηκευμένων δεδομένων αλλά και δεδομένων συνεχούς ροής, με σκοπό τη δημιουργία ορισμένων συσχετισμών, τάσεων και προτύπων (ανάλυση μαζικών δεδομένων)·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένες περιπτώσεις χρήσης μαζικών δεδομένων περιλαμβάνουν την εκπαίδευση συσκευών τεχνητής νοημοσύνης, όπως νευρωνικά δίκτυα και στατιστικά πρότυπα, με στόχο την πρόβλεψη ορισμένων συμβάντων και συμπεριφορών· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δεδομένα που προκύπτουν από την εκπαίδευση είναι συχνά αμφισβητήσιμης ποιότητας και μη ουδέτερα·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόοδος των τεχνολογιών της επικοινωνίας και η γενικευμένη χρήση των ηλεκτρονικών συσκευών, των μικροσυσκευών παρακολούθησης, των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, των αλληλεπιδράσεων του διαδικτύου και των δικτύων, συμπεριλαμβανομένων των συσκευών που διαβιβάζουν πληροφορίες χωρίς την ανθρώπινη παρέμβαση, έχουν οδηγήσει στην ανάπτυξη μαζικών, διαρκώς αυξανόμενων συνόλων δεδομένων τα οποία παρέχουν, μέσω προηγμένων τεχνικών επεξεργασίας και ανάλυσης, πρωτοφανή στοιχεία σχετικά με την ανθρώπινη συμπεριφορά, την ιδιωτική ζωή και τις κοινωνίες μας·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών τρίτων χωρών και κρατών μελών βασίζονται όλο και περισσότερο στην επεξεργασία και στην ανάλυση τέτοιων συνόλων δεδομένων, οι οποίες είτε δεν καλύπτονται από οποιοδήποτε νομικό πλαίσιο είτε, πιο πρόσφατα, έχουν αποτελέσει αντικείμενο νομοθεσίας η συμβατότητα της οποίας με το πρωτογενές και παράγωγο δίκαιο της ΕΕ εγείρει προβληματισμούς και πρέπει να εξακριβωθεί·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο εκφοβισμός, η βία κατά των γυναικών και η ευάλωτη θέση των παιδιών είναι επίσης φαινόμενα του Διαδικτύου· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να εγκρίνουν όλα τα αναγκαία νομικά μέτρα για την καταπολέμηση αυτών των φαινομένων·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι όλο και περισσότερες εταιρείες, επιχειρήσεις, φορείς και οργανισμοί, κυβερνητικές και μη κυβερνητικές οργανώσεις, (αλλά και ο δημόσιος και ιδιωτικός τομέας στο σύνολό του), πολιτικοί ηγέτες, η κοινωνία των πολιτών, ο ακαδημαϊκός κόσμος, η επιστημονική κοινότητα και οι πολίτες συνολικά έχουν αξιοποιήσει τέτοια σύνολα δεδομένων και τη συναφή ανάλυση μαζικών δεδομένων για την προώθηση της ανταγωνιστικότητας, της καινοτομίας, των προβλέψεων της αγοράς, των πολιτικών εκστρατειών, της στοχευμένης διαφήμισης, της επιστημονικής έρευνας και της χάραξης πολιτικής στους τομείς των μεταφορών, της φορολογίας, των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, των «έξυπνων πόλεων», της επιβολής του νόμου, της διαφάνειας, της δημόσιας υγείας και της αντιμετώπισης καταστροφών, καθώς και για την άσκηση επιρροής σε εκλογικά και πολιτικά αποτελέσματα, π.χ. μέσω στοχευμένης επικοινωνίας·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αγορά μαζικών δεδομένων αναπτύσσεται, καθώς η τεχνολογία και η διαδικασία λήψης αποφάσεων που βασίζονται στα δεδομένα γίνονται ολοένα και περισσότερο αποδεκτές ως λύσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπάρχει ακόμη μεθοδολογία για τη διενέργεια εμπεριστατωμένης αξιολόγησης όσον αφορά τον αντίκτυπο των μαζικών δεδομένων, ωστόσο υπάρχουν στοιχεία που υποδεικνύουν ότι η ανάλυση μαζικών δεδομένων μπορεί να έχει σημαντικό οριζόντιο αντίκτυπο τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η στρατηγική για την ψηφιακή ενιαία αγορά της Ευρώπης της Επιτροπής αναγνωρίζει το δυναμικό των τεχνολογιών και των υπηρεσιών που βασίζονται στα δεδομένα, καθώς και των μαζικών δεδομένων, ως καταλύτη για την οικονομική ανάπτυξη, την καινοτομία και την ψηφιοποίηση στην ΕΕ·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάλυση μαζικών δεδομένων δημιουργεί προστιθέμενη αξία με πολλούς τρόπους, με πολλά θετικά παραδείγματα, που συνεπάγονται σημαντικές ευκαιρίες για τους πολίτες, π.χ. στους τομείς της υγειονομικής περίθαλψης, της καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής, της μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας, των βελτιώσεων ως προς την ασφάλεια των μεταφορών και της προώθησης των «έξυπνων πόλεων», συμβάλλοντας κατ’ αυτό τον τρόπο στη βελτιστοποίηση και την αποδοτικότητα των επιχειρήσεων καθώς και στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και του εντοπισμού και καταπολέμησης της απάτης· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μαζικά δεδομένα μπορούν να παράσχουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, ενώ ο δημόσιος τομέας μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα χάρη στην αυξημένη γνώση των διαφόρων επιπέδων των κοινωνικοοικονομικών εξελίξεων·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μαζικά δεδομένα έχουν το προαναφερθέν δυναμικό για τους πολίτες, τον ακαδημαϊκό κόσμο, την επιστημονική κοινότητα και τον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, αλλά συνεπάγονται επίσης σημαντικούς κινδύνους, κυρίως όσον αφορά την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων όπως το δικαίωμα στην προστασία της ιδιωτικής ζωής, στην προστασία δεδομένων και στην ασφάλεια δεδομένων, αλλά και της ελευθερίας έκφρασης και της απαγόρευσης των διακρίσεων, που διασφαλίζονται από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ και το δίκαιο της Ένωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η χρήση ψευδωνύμου και οι τεχνικές κρυπτογράφησης μπορούν να μετριάσουν τους κινδύνους σε σχέση με την ανάλυση μαζικών δεδομένων και ως εκ τούτου να παίξουν σημαντικό ρόλο στην προστασία της ιδιωτικής ζωής του προσώπου στο οποίο αναφέρονται τα δεδομένα, ενώ επίσης θα προωθούνται η καινοτομία και η οικονομική ανάπτυξη· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα στοιχεία αυτά πρέπει να θεωρούνται μέρος της τρέχουσας αναθεώρησης της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η διεισδυτικότητα των αισθητήρων, η εκτεταμένη ρουτίνα παραγωγής δεδομένων και οι σύγχρονες δραστηριότητες επεξεργασίας δεδομένων δεν χαρακτηρίζονται πάντα από επαρκή διαφάνεια, γεγονός που θέτει προκλήσεις στην ικανότητα των ατόμων των αρχών να αξιολογούν τις διαδικασίες και τον σκοπό της συλλογής, της συγκέντρωσης, της ανάλυσης και της χρήσης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα· λαμβάνοντας υπόψη ότι φαίνεται να προκύπτει σύγχυση μεταξύ προσωπικών και μη προσωπικών δεδομένων από τη χρήση της ανάλυσης μαζικών δεδομένων, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει στη δημιουργία νέων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κλάδος των μαζικών δεδομένων αυξάνεται κατά 40% ανά έτος, επτά φορές ταχύτερα από ό,τι η αγορά των τεχνολογιών πληροφορικής· λαμβάνοντας υπόψη ότι η συγκέντρωση μεγάλων συνόλων δεδομένων που παράγονται από νέες τεχνολογίες προσφέρει πληροφορίες κρίσιμης σημασίας σε μεγάλες εταιρείες, γεγονός που επιφέρει πρωτοφανείς αλλαγές στον συσχετισμό δυνάμεων μεταξύ των πολιτών, των κυβερνήσεων και των ιδιωτικών φορέων· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτή η συγκέντρωση ισχύος στα χέρια εταιρειών ενδέχεται να έχει ως αποτέλεσμα την εδραίωση μονοπωλίων και καταχρηστικών πρακτικών και να έχει επιζήμιες επιπτώσεις στα δικαιώματα των καταναλωτών και στον θεμιτό ανταγωνισμό της αγοράς· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα συμφέροντα του ατόμου και η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων πρέπει να ελέγχονται ενδελεχέστερα στο πλαίσιο συγχωνεύσεων μαζικών δεδομένων·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μαζικά δεδομένα ενέχουν τεράστιο ανεκμετάλλευτο δυναμικό ως κινητήρια δύναμη παραγωγικότητας και ως μέσο προσφοράς καλύτερων προϊόντων και υπηρεσιών στους πολίτες· υπογραμμίζει ωστόσο ότι η γενικευμένη χρήση έξυπνων συσκευών, δικτύων και διαδικτυακών εφαρμογών από τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τους οργανισμούς δεν αποτελεί αναγκαστικά τεκμήριο ικανοποίησης με τα προσφερόμενα προϊόντα, αλλά μάλλον γενικής αποδοχής του γεγονότος ότι αυτές οι υπηρεσίες έχουν καταστεί απαραίτητες για τη διαβίωση, την επικοινωνία και την εργασία, παρά την έλλειψη κατανόησης των κινδύνων που ενδέχεται να συνεπάγονται για την ευημερία, την ασφάλεια και τα δικαιώματά μας·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ ποσότητας δεδομένων και ποιότητας δεδομένων, προκειμένου να διευκολυνθεί η αποτελεσματική χρήση των μαζικών δεδομένων (αλγορίθμων και άλλων εργαλείων ανάλυσης)· λαμβάνοντας υπόψη ότι δεδομένα χαμηλής ποιότητας ή/και χαμηλής ποιότητας διαδικασίες ως υπόβαθρο για τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και τα εργαλεία ανάλυσης θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μεροληπτικούς αλγορίθμους, ψευδείς συσχετισμούς, σφάλματα, υποεκτίμηση των νομικών, κοινωνικών και ηθικών επιπτώσεων, κίνδυνο να χρησιμοποιηθούν τα δεδομένα για διακρίσεις ή για απάτες και την περιθωριοποίηση του ρόλου των ανθρώπων σε αυτές τις διαδικασίες, γεγονός που οδηγεί σε εσφαλμένες διαδικασίες λήψης αποφάσεων με αρνητικές επιπτώσεις στη ζωή και στις δυνατότητες των πολιτών, ιδίως των περιθωριοποιημένων ομάδων, αλλά και αρνητικό αντίκτυπο στις κοινωνίες και τις επιχειρήσεις·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αλγοριθμική λογοδοσία και διαφάνεια πρέπει να συνεπάγεται την εφαρμογή τεχνικών και επιχειρησιακών μέτρων που διασφαλίζουν τη διαφάνεια, τη μη διακριτική μεταχείριση κατά την αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων και τον υπολογισμό πιθανοτήτων ατομικής συμπεριφοράς· λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαφάνεια θα πρέπει να δίνει χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με τη λογική που ακολουθείται, τη σημασία και τις προβλεπόμενες συνέπειες· λαμβάνοντας υπόψη ότι τούτο πρέπει να περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν για την κατάρτιση στον τομέα ανάλυσης μαζικών δεδομένων και να επιτρέπει στα άτομα να κατανοούν και να παρακολουθούν τις αποφάσεις που τους αφορούν·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάλυση δεδομένων και οι αλγόριθμοι έχουν ολοένα και μεγαλύτερο αντίκτυπο στις πληροφορίες που καθίστανται προσβάσιμες στους πολίτες· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτές οι τεχνικές, σε περίπτωση κατάχρησής τους, ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο το θεμελιώδες δικαίωμα στην ενημέρωση, καθώς και την ελευθερία και την πολυφωνία των μέσων επικοινωνίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι το σύστημα δημόσιας ραδιοτηλεόρασης στα κράτη μέλη συνδέεται άμεσα με τις δημοκρατικές, κοινωνικές και πολιτιστικές ανάγκες κάθε κοινωνίας, καθώς και με την ανάγκη διαφύλαξης της πολυφωνίας των μέσων επικοινωνίας, όπως αναφέρεται στο πρωτόκολλο για το σύστημα δημόσιας ραδιοτηλεόρασης στα κράτη μέλη στη Συνθήκη του Άμστερνταμ (11997D/PRO/09)·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η διάδοση των διαδικασιών επεξεργασίας και ανάλυσης δεδομένων, ο ίδιος ο αριθμός των φορέων που συμμετέχουν στη συλλογή, τη διατήρηση, την επεξεργασία, την αποθήκευση και την ανταλλαγή δεδομένων, καθώς και ο συνδυασμός μεγάλων συνόλων δεδομένων που περιέχουν δεδομένα προσωπικού και μη προσωπικού χαρακτήρα από ευρύ φάσμα πηγών, παρ’ όλο που εξασφαλίζουν σημαντικές ευκαιρίες, έχουν δημιουργήσει στο σύνολό τους μεγάλη αβεβαιότητα, τόσο για τους πολίτες όσο και για τον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα ως προς τις ειδικές απαιτήσεις συμμόρφωσης με την ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ για την προστασία δεδομένων·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει μεγάλος αριθμός μη δομημένων κληροδοτημένων συστημάτων με τεράστιους όγκους δεδομένων τα οποία συνέλεγαν εταιρείες επί σειρά ετών, με ασαφή συστήματα διακυβέρνησης δεδομένων, η συμμόρφωση των οποίων πρέπει να εξασφαλίζεται συστηματικά·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να ενθαρρυνθεί η σύσφιξη της συνεργασίας και της συνοχής μεταξύ διαφόρων φορέων ρύθμισης και αρχών εποπτείας του ανταγωνισμού, προστασίας των καταναλωτών και προστασίας δεδομένων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, προκειμένου να διασφαλιστεί μια συνεκτική προσέγγιση και κατανόηση των συνεπειών των μαζικών δεδομένων για τα θεμελιώδη δικαιώματα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η θέσπιση και περαιτέρω ανάπτυξη ενός ψηφιακού γραφείου εκκαθάρισης(8) ως εθελοντικού δικτύου των φορέων επιβολής του νόμου μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση των εργασιών τους και των αντίστοιχων μέτρων εφαρμογής και μπορεί να συντείνει στην εμβάθυνση των συνεργιών και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων και των συμφερόντων των ατόμων·

Γενικές παρατηρήσεις

1.  τονίζει ότι οι προοπτικές και οι ευκαιρίες που προσφέρουν τα μαζικά δεδομένα μπορούν να αξιοποιηθούν πλήρως από τους πολίτες, τον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, τον ακαδημαϊκό κόσμο και την επιστημονική κοινότητα, όταν διασφαλίζεται η εμπιστοσύνη των πολιτών στις εν λόγω τεχνολογίες μέσω της επιβολής των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της συμμορφώσεως με την ισχύουσα ενωσιακή νομοθεσία προστασίας δεδομένων, καθώς και μέσω της ασφάλειας δικαίου για όλους τους συμμετέχοντες φορείς· τονίζει ότι η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μπορεί να γίνει μόνο σύμφωνα με οποιαδήποτε από τις νομικές βάσεις που ορίζονται στο άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/679· θεωρεί ότι είναι πολύ σημαντικό να έχουν η διαφάνεια και η ορθή ενημέρωση του κοινού τον κεντρικό ρόλο στην οικοδόμηση της εμπιστοσύνης των πολιτών και την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων·

2.  υπογραμμίζει ότι η συμμόρφωση με την ισχύουσα νομοθεσία για την προστασία δεδομένων, σε συνδυασμό με ισχυρά επιστημονικά και δεοντολογικά πρότυπα, είναι καίριας σημασίας για την οικοδόμηση κλίματος εμπιστοσύνης στις λύσεις μαζικών δεδομένων και την αξιοπιστία τους· τονίζει, επιπλέον, ότι οι πληροφορίες που προκύπτουν από την ανάλυση μαζικών δεδομένων δεν προσφέρουν αμερόληπτη εικόνα κάθε αντικειμένου και είναι αξιόπιστα στον βαθμό που το επιτρέπουν τα υποκείμενα δεδομένα· τονίζει ότι η προγνωστική ανάλυση με βάση τα μαζικά δεδομένα μπορεί μόνο να προσφέρει μία στατιστική πιθανότητα και ως εκ τούτου δεν μπορεί πάντοτε να προβλέπει επακριβώς την ατομική συμπεριφορά· τονίζει ως εκ τούτου ότι είναι ζωτικής σημασίας να υπάρχουν ισχυρά επιστημονικά και δεοντολογικά πρότυπα για τη διαχείριση της συλλογής δεδομένων και τα αποτελέσματα των εν λόγω αναλύσεων·

3.  επισημαίνει ότι ευαίσθητες πληροφορίες σχετικά με πρόσωπα μπορούν να συναχθούν από μη ευαίσθητα δεδομένα, γεγονός που καθιστά ασαφή τα όρια μεταξύ ευαίσθητων και μη ευαίσθητων δεδομένων·

4.  τονίζει ότι η ελλιπής γνώση και κατανόηση των ατόμων σχετικά με τη φύση των μαζικών δεδομένων επιτρέπει τη χρήση προσωπικών πληροφοριών με μη προβλεπόμενους τρόπους· σημειώνει ότι έχει εξαιρετική σημασία η εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα στην ΕΕ· παροτρύνει τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη να επενδύσουν στον ψηφιακό γραμματισμό και στην ευαισθητοποίηση σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα, την προστασία της ιδιωτικής ζωής και την προστασία των δεδομένων των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών· υπογραμμίζει ότι αυτού του είδους η εκπαίδευση πρέπει να αφορά την κατανόηση των αρχών/της λογικής βάσει των οποίων λειτουργούν οι αλγόριθμοι και οι διαδικασίες αυτοματοποιημένης λήψης αποφάσεων, καθώς και του τρόπου ουσιαστικής ερμηνείας τους· σημειώνει επίσης την ανάγκη εκπαίδευσης για την προαγωγή της κατανόησης των σημείων συλλογής και του τρόπου συλλογής των ροών δεδομένων (δηλ. ιστοσυγκομιδή, συνδυασμός δεδομένων συνεχούς ροής με δεδομένα από μέσα κοινωνικής δικτύωσης και συνδεδεμένες συσκευές και συγκέντρωσή αυτών των πληροφοριών σε μια νέα ροή δεδομένων)·

Μαζικά δεδομένα για εμπορικούς σκοπούς και στον δημόσιο τομέα

Προστασία της ιδιωτικής ζωής και προστασία των δεδομένων

5.  επισημαίνει ότι το δίκαιο της Ένωσης για την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, τα δικαιώματα στην ισότητα και στην απαγόρευση των διακρίσεων, καθώς και το δικαίωμα των ατόμων να ενημερώνονται σχετικά με τη λογική στην οποία βασίζονται η αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων και η κατάρτιση προφίλ και το δικαίωμα προσφυγής σε ένδικα μέσα εφαρμόζονται στην επεξεργασία των δεδομένων και όταν η επεξεργασία πραγματοποιείται κατόπιν τεχνικών ψευδωνυμοποίησης ή, σε κάθε περίπτωση, όταν η χρήση δεδομένων μη προσωπικού χαρακτήρα ενδέχεται να έχει επιπτώσεις στην ιδιωτική ζωή των ατόμων ή σε άλλα δικαιώματα και ελευθερίες, με αποτέλεσμα να στογματίζονται ολόκληρες ομάδες του πληθυσμού·

6.  υπογραμμίζει ότι η ψηφιακή ενιαία αγορά πρέπει να βασίζεται σε αξιόπιστα και υψηλής ταχύτητας δίκτυα και υπηρεσίες που διασφαλίζουν τα θεμελιώδη δικαιώματα του υποκειμένου των δεδομένων στην προστασία των δεδομένων και στην προστασία της ιδιωτικής ζωής, ενθαρρύνοντας παράλληλα την καινοτομία και την ανάλυση μαζικών δεδομένων, με στόχο τη δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών και την εξασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ψηφιακής οικονομίας·

7.  επισημαίνει ακόμη τη δυνατότητα επαναταυτοποίησης των ατόμων με τον συσχετισμό διαφόρων τύπων ανωνυμοποιημένων δεδομένων· υπογραμμίζει ότι το δίκαιο της ΕΕ για την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα εφαρμόζεται στην επεξεργασία των εν λόγω συσχετιζόμενων δεδομένων μόνον όταν ένα άτομο είναι όντως επαναταυτοποιήσιμο·

8.  τονίζει ότι οι εν λόγω αρχές θα πρέπει να χρησιμεύσουν ως πλαίσιο για τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα και άλλων φορέων που χρησιμοποιούν δεδομένα· τονίζει την ανάγκη για πολύ μεγαλύτερη αλγοριθμική λογοδοσία και διαφάνεια σε σχέση με την επεξεργασία και ανάλυση δεδομένων από τον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα και από οποιονδήποτε άλλο παράγοντα χρησιμοποιεί αναλύσεις δεδομένων με τη χρήση της ανάλυσης δεδομένων, ως βασικό εργαλείο για να διασφαλιστεί ότι τα άτομα ενημερώνονται δεόντως σχετικά με την επεξεργασία των προσωπικών τους δεδομένων·

9.  επισημαίνει τον θεμελιώδη ρόλο που θα πρέπει να διαδραματίσουν μελλοντικά η Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων, οι εθνικές αρχές προστασίας δεδομένων και άλλες ανεξάρτητες εποπτικές αρχές για την προώθηση της διαφάνειας και των ενδεδειγμένων διαδικασιών, της ασφάλειας δικαίου εν γένει και συγκεκριμένων προτύπων, ειδικότερα, που προστατεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και εγγυήσεων που συνδέονται με τη χρήση της επεξεργασίας και ανάλυσης δεδομένων από τον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα· ζητεί στενότερη συνεργασία μεταξύ των ρυθμιστικών αρχών δεοντολογίας στο ψηφιακό περιβάλλον, ούτως ώστε να ενισχυθούν οι συνεργίες μεταξύ των ρυθμιστικών πλαισίων για τους καταναλωτές και των αρχών που είναι αρμόδιες για τον ανταγωνισμό και την προστασία δεδομένων· ζητεί την επαρκή χρηματοδότηση και στελέχωση αυτών των αρχών· επισημαίνει επιπλέον την ανάγκη για τη θέσπιση ψηφιακού γραφείου εκκαθάρισης·

10.  υπογραμμίζει ότι ο αυτοσκοπός των μαζικών δεδομένων πρέπει να είναι η επίτευξη συγκρίσιμων συσχετισμών με όσο το δυνατόν λιγότερα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα· τονίζει, σε αυτό το πλαίσιο, ότι η επιστημονική, η επιχειρηματική και η δημόσια κοινότητα πρέπει να εστιάσουν στην έρευνα και στην καινοτομία στον τομέα της ανωνυμοποίησης·

11.  αναγνωρίζει ότι η εφαρμογή της ψευδωνυμοποίησης, της ανωνυμοποίησης ή της κρυπτογράφησης σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα μπορεί να μειώσει τους κινδύνους για όσους αποτελούν υποκείμενα των δεδομένων, όταν τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα χρησιμοποιούνται σε εφαρμογές μαζικών δεδομένων· υπογραμμίζει επίσης τα πλεονεκτήματα της ψευδωνυμοποίησης που προβλέπει ο ΓΚΠΔ ως ενδεδειγμένη διασφάλιση· υπενθυμίζει ότι η ανωνυμοποίηση είναι μια μη αναστρέψιμη διαδικασία μετά την εφαρμογή της οποίας τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα δεν μπορούν πλέον να χρησιμοποιηθούν μόνο για την ταυτοποίηση ή τον προσδιορισμό ενός φυσικού προσώπου· είναι της άποψης ότι οι συμβατικές υποχρεώσεις πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα ανωνυμοποιημένα δεδομένα δεν θα επαναταυτοποιούνται μέσω πρόσθετων συσχετίσεων με τον συνδυασμό διαφόρων πηγών δεδομένων· καλεί τον ιδιωτικό και το δημόσιο τομέα και άλλους παραγόντες της ανάλυσης μαζικών δεδομένων να επανεξετάζουν τακτικά τους κινδύνους αυτούς με βάση τις νέες τεχνολογίες και να τεκμηριώνουν την καταλληλότητα των εκάστοτε μέτρων· καλεί την Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων και άλλες ανεξάρτητες εποπτικές αρχές να εκπονήσουν κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να καθιστούν ανώνυμα τα δεδομένα, προκειμένου να αποφεύγεται στο μέλλον η κατάχρηση αυτών των μέτρων και να παρακολουθούν τις πρακτικές·

12.  παροτρύνει τον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα και άλλους υπεύθυνους επεξεργασίας δεδομένων να χρησιμοποιούν μέσα που προβλέπονται από τον γενικό κανονισμό για την προστασία δεδομένων, όπως κώδικες δεοντολογίας και συστήματα πιστοποίησης, για να επιδιώκουν μεγαλύτερη βεβαιότητα ως προς τις συγκεκριμένες υποχρεώσεις που υπέχουν δυνάμει του δικαίου της Ένωσης και να μεριμνούν για τη συμμόρφωση των πρακτικών και των δραστηριοτήτων τους με τα ενδεδειγμένα νομικά πρότυπα και διασφαλίσεις της Ένωσης·

13.  ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι τεχνολογίες που βασίζονται στα δεδομένα δεν περιορίζουν ούτε εισάγουν διακρίσεις στην πρόσβαση σε πλουραλιστικό περιβάλλον μέσων ενημέρωσης, αλλά αντιθέτως προάγουν την ελευθερία και τον πλουραλισμό των μέσων ενημέρωσης· τονίζει ότι η συνεργασία μεταξύ κυβερνήσεων, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και οργανισμών μέσων επικοινωνίας θα διαδραματίσει καίριο ρόλο στη διασφάλιση ότι ο ψηφιακός γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας προωθείται με σκοπό την ενδυνάμωση των πολιτών και την προστασία των δικαιωμάτων τους στην ενημέρωση και στην ελευθερία έκφρασης·

14.  θεωρεί ότι η δημοσιοποίηση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από δημόσιες αρχές για λόγους δημόσιου συμφέροντος, όπως η πρόληψη της διαφθοράς, συγκρούσεων συμφερόντων, φορολογικής απάτης και νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, μπορεί να επιτρέπεται σε μια δημοκρατική κοινωνία, εφόσον τα δεδομένα αποκαλύπτονται υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται από το δίκαιο, έχουν θεσπιστεί οι κατάλληλες εγγυήσεις και κάθε δημοσιοποίηση είναι αναγκαία για τον επιδιωκόμενο σκοπό και αναλογική προς αυτόν·

Ασφάλεια

15.  αναγνωρίζει την προστιθέμενη αξία των τεχνολογικών εξελίξεων που θα συμβάλουν στη βελτίωση της ασφάλειας· αναγνωρίζει ότι σε ορισμένους από τους πιο πιεστικούς κινδύνους που συνδέονται με τις δραστηριότητες επεξεργασίας δεδομένων, όπως οι τεχνικές μαζικών δεδομένων (ιδίως στο πλαίσιο του Διαδικτύου των πραγμάτων), οι οποίοι αποτελούν αιτία ανησυχίας για κάθε άτομο, περιλαμβάνονται οι παραβιάσεις της ασφάλειας, η μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση στα δεδομένα και η παράνομη παρακολούθηση· εκτιμά ότι η αντιμετώπιση των εν λόγω απειλών με σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων προϋποθέτει γνήσια και συντονισμένη συνεργασία μεταξύ του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, των αρχών επιβολής του νόμου και των ανεξάρτητων εποπτικών αρχών· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην ασφάλεια των συστημάτων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, καθώς και στα πρόσθετα νομικά μέτρα, όπως η ευθύνη για το λογισμικό·

16.  θεωρεί ότι η χρήση της πλήρους κρυπτογράφησης θα πρέπει επίσης να ενθαρρύνεται και, όταν είναι αναγκαίο, να επιβάλλεται, σύμφωνα με την αρχή της προστασίας των δεδομένων εκ σχεδιασμού· συνιστά οποιοδήποτε σχετικό μελλοντικό νομοθετικό πλαίσιο να απαγορεύει ρητά στους παρόχους υπηρεσιών κρυπτογράφησης, στους παρόχους υπηρεσιών επικοινωνιών και σε όλους τους υπόλοιπους οργανισμούς (σε όλα τα επίπεδα της εφοδιαστικής αλυσίδας) να επιτρέπουν ή να διευκολύνουν τυχόν μη εξουσιοδοτημένη κρυφή πρόσβαση·

17.  υπογραμμίζει ότι η αυξημένη παραγωγή δεδομένων και ροές δεδομένων συνεπάγονται περαιτέρω τρωτά σημεία και τις νέες προκλήσεις στην ασφάλεια των πληροφοριών· ζητεί, στο πλαίσιο αυτό, τη χρήση της τεχνολογίας προστασίας της ιδιωτικής ζωής ήδη τον σχεδιασμό και εξ ορισμού, τεχνικών ανωνυμοποίησης, όπου κρίνεται σκόπιμο, τεχνικών κρυπτογράφησης και υποχρεωτικές εκτιμήσεις αντικτύπου στην ιδιωτική ζωή· τονίζει ότι τα μέτρα αυτά θα πρέπει να εφαρμόζονται από όλους τους παράγοντες ανάλυσης μαζικών δεδομένων στον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα και από άλλους παράγοντες που ασχολούνται με ευαίσθητα δεδομένα, όπως οι δικηγόροι, οι δημοσιογράφοι και οι επαγγελματίες του τομέα της υγείας, ώστε να εξασφαλίζεται ότι τα μαζικά δεδομένα δεν αυξάνουν την έκθεση σε κινδύνους για την ασφάλεια των πληροφοριών·

18.  υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 15 της οδηγίας 2000/31/ΕΚ, τα κράτη μέλη δεν πρέπει να επιβάλλουν στους παρόχους υπηρεσιών μεταφοράς, αποθήκευσης και φιλοξενίας τη γενική υποχρέωση να παρακολουθούν τις πληροφορίες που μεταδίδουν ή αποθηκεύουν ούτε τη γενική υποχρέωση να αναζητούν ενεργά γεγονότα ή περιστάσεις που υποδεικνύουν παράνομη δραστηριότητα· υπενθυμίζει ιδίως ότι το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις αποφάσεις C-360/10 και C-70/10, απέρριψε τα μέτρα «ενεργού επιτήρησης» σχεδόν όλων των χρηστών των σχετικών υπηρεσιών (παρόχων πρόσβασης στο διαδίκτυο στη μία περίπτωση, κοινωνικό δίκτυο στην άλλη) και διευκρίνισε ότι απαγορεύεται οποιαδήποτε εντολή απαιτεί γενική παρακολούθηση από τον πάροχο υπηρεσιών·

Μη διακριτική μεταχείριση

19.  τονίζει ότι, λόγω των συνόλων δεδομένων και των αλγοριθμικών συστημάτων που χρησιμοποιούνται όταν πραγματοποιούνται εκτιμήσεις και προβλέψεις σε διάφορα στάδια της επεξεργασίας δεδομένων, τα μαζικά δεδομένα ενδέχεται να οδηγήσουν όχι μόνο σε παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων των ατόμων, αλλά και σε άνιση μεταχείριση και έμμεσες διακρίσεις εις βάρος των πολιτών που ανήκουν σε ομάδες με παρόμοια χαρακτηριστικά, ιδίως όσον αφορά τη δίκαιη αντιμετώπιση και την ισότητα ευκαιριών ως προς την πρόσβαση στην εκπαίδευση και την απασχόληση, κατά την πρόσληψη ή την αξιολόγηση ατόμων ή κατά τον καθορισμό νέων καταναλωτικών συνηθειών των χρηστών των μέσων κοινωνικής δικτύωσης·

20.  καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τις αρχές προστασίας δεδομένων να εντοπίζουν τις αλγοριθμικές διακρίσεις και μεροληψίες και να λάβουν κάθε δυνατό μέτρο για να τις ελαχιστοποιήσουν, να αναπτύξουν δε ένα ισχυρό και κοινό πλαίσιο δεοντολογίας για τη διαφανή επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων, το οποίο θα μπορεί να κατευθύνει τη χρήση δεδομένων και τη διαρκή επιβολή της ενωσιακής νομοθεσίας·

21.  ζητεί από την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τις αρχές προστασίας δεδομένων να αξιολογήσουν συγκεκριμένα την ανάγκη όχι μόνο για αλγοριθμική διαφάνεια, αλλά και για διαφάνεια όσον αφορά τις πιθανές μεροληψίες στα δεδομένα που προκύπτουν από την εκπαίδευση και χρησιμοποιούνται για την εξαγωγή συμπερασμάτων βάσει μαζικών δεδομένων·

22.  συνιστά οι επιχειρήσεις να διενεργούν τακτικές εκτιμήσεις σχετικά με τον βαθμό αντιπροσωπευτικότητας των συνόλων δεδομένων, να εξετάζουν κατά πόσο τα δεδομένα επηρεάζονται από στοιχεία μεροληψίας και να καταρτίζουν στρατηγικές για την υπέρβαση αυτών των μεροληψιών· υπογραμμίζει την ανάγκη για επανεξέταση της ακρίβειας και της ουσίας των προβλέψεων ανάλυσης αποτελεσμάτων με βάση τις ανησυχίες που εγείρονται για την εντιμότητα και τη δεοντολογία τους·

Μαζικά δεδομένα για επιστημονικούς σκοπούς

23.  τονίζει ότι η ανάλυση μαζικών δεδομένων μπορεί να είναι επωφελής για την επιστημονική ανάπτυξη και έρευνα· πιστεύει ότι η ανάπτυξη και η χρήση της ανάλυσης μαζικών δεδομένων για επιστημονικούς σκοπούς πρέπει να γίνονται λαμβανομένων δεόντως υπόψη των θεμελιωδών αξιών που προβλέπονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία της Ένωσης για την προστασία των δεδομένων·

24.  υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με τον γενικό κανονισμό για την προστασία δεδομένων, η περαιτέρω επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για στατιστικούς σκοπούς μπορεί μόνο να οδηγήσει σε συγκεντρωτικά δεδομένα τα οποία δεν μπορούν να εφαρμοστούν εκ νέου σε άτομα·

Μαζικά δεδομένα για σκοπούς επιβολής του νόμου

Προστασία της ιδιωτικής ζωής και προστασία των δεδομένων

25.  υπενθυμίζει σε όλους τους φορείς επιβολής του νόμου που χρησιμοποιούν την επεξεργασία και ανάλυση δεδομένων ότι η οδηγία (ΕΕ) 2016/680: διέπει την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα κράτη μέλη για σκοπούς επιβολής του νόμου· απαιτεί η συλλογή και επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για σκοπούς επιβολής του νόμου να είναι πάντοτε επαρκής, συναφής προς το θέμα και όχι υπερβολική σε σχέση με τους συγκεκριμένους, δεδηλωμένους και νόμιμους σκοπούς για τους οποίους υποβάλλονται σε επεξεργασία· δηλώνει ότι ο σκοπός και η ανάγκη της συλλογής των εν λόγω δεδομένων πρέπει να έχουν σαφώς αποδειχθεί· δηλώνει ότι απαγορεύεται η λήψη απόφασης που βασίζεται αποκλειστικά σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία, περιλαμβανομένης της κατάρτισης προφίλ, η οποία παράγει δυσμενή έννομα αποτελέσματα για το υποκείμενο των δεδομένων ή το θίγει σε μεγάλο βαθμό, εκτός εάν επιτρέπεται από το δίκαιο της Ένωσης ή των κρατών μελών στο οποίο υπάγεται ο υπεύθυνος επεξεργασίας και το οποίο προβλέπει τις ενδεδειγμένες διασφαλίσεις υπέρ των δικαιωμάτων και των ελευθεριών του υποκειμένου των δεδομένων, τουλάχιστον δε το δικαίωμα εξασφάλισης ανθρώπινης παρέμβασης εκ μέρους του υπευθύνου επεξεργασίας· καλεί την Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων και άλλες ανεξάρτητες εποπτικές αρχές να εκδώσουν κατευθυντήριες γραμμές, συστάσεις και βέλτιστες πρακτικές για την περαιτέρω διασαφήνιση των κριτηρίων και των προϋποθέσεων λήψης αποφάσεων που βασίζονται στην κατάρτιση προφίλ και στη χρήση μαζικών δεδομένων για σκοπούς επιβολής του νόμου·

26.  τονίζει τη σημασία της συμμόρφωσης με την οδηγία (ΕΕ) 2016/680 όσον αφορά τη διενέργεια εκ των προτέρων εκτιμήσεων επιπτώσεων και ελέγχων στις οποίες λαμβάνονται υπόψη δεοντολογικοί προβληματισμοί, με σκοπό την αξιολόγηση της πληρότητας, της ακρίβειας και της ποιότητας των δεδομένων, καθώς και την εξασφάλιση της δυνατότητας των φυσικών προσώπων τα οποία αφορούν οι αποφάσεις και/ή των παραγόντων που συμμετέχουν στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων να κατανοούν και να αμφισβητούν τη συλλογή ή την ανάλυση, τα πρότυπα και τους συσχετισμούς και να αποτρέπουν τυχόν επιβλαβείς επιπτώσεις τους σε ορισμένες ομάδες ατόμων·

27.  επισημαίνει ότι η εμπιστοσύνη των πολιτών στις ψηφιακές υπηρεσίες μπορεί να υπονομευθεί σοβαρά από δραστηριότητες μαζικής παρακολούθησης εκ μέρους των κρατικών αρχών και την αδικαιολόγητη πρόσβαση σε εμπορικά και άλλου είδους δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα από τις αρχές επιβολής του νόμου·

28.  υπενθυμίζει ότι η νομοθεσία που επιτρέπει στις δημόσιες αρχές να έχουν εν γένει πρόσβαση στο περιεχόμενο ηλεκτρονικών επικοινωνιών πρέπει να θεωρείται ότι θέτει σε κίνδυνο την ουσία του θεμελιώδους δικαιώματος για σεβασμό της ιδιωτικής ζωής, όπως διασφαλίζεται από το άρθρο 7 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων·

29.  τονίζει την ανάγκη ενσωμάτωσης κατευθυντήριων οδηγιών και συστημάτων στους δημόσιους διαγωνισμούς για πρότυπα, εργαλεία και προγράμματα επεξεργασίας, βασισμένα σε μαζικά δεδομένα, για την επιβολή του νόμου, ώστε να διασφαλίζεται ότι ο σχετικός κώδικας μπορεί να ελέγχεται και ελέγχεται από την ίδια την αρχή επιβολής του νόμου πριν από την τελική αγορά, ενώ είναι δυνατή η εξακρίβωση της καταλληλότητας, της ορθότητας και της ασφάλειάς του, λαμβανομένου υπόψη ότι η διαφάνεια και η λογοδοσία περιορίζονται από ιδιόκτητα λογισμικά· επισημαίνει ότι ορισμένα πρότυπα προληπτικής αστυνόμευσης είναι πιο φιλικά για την προστασία της ιδιωτικής ζωής σε σχέση με άλλα, π.χ. στην περίπτωση που γίνονται πιθανοτικές προβλέψεις σχετικά με τόπους ή γεγονότα και όχι σχετικά με μεμονωμένα άτομα·

Ασφάλεια

30.  υπογραμμίζει την απόλυτη ανάγκη προστασίας των βάσεων δεδομένων για την επιβολή του νόμου από παραβιάσεις της ασφάλειας και από παράνομη πρόσβαση, δεδομένου ότι αυτό αποτελεί θέμα ανησυχίας για τους πολίτες· πιστεύει επομένως ότι η αντιμετώπιση τέτοιων κινδύνων απαιτεί συντονισμένη και αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ των αρχών επιβολής του νόμου, του ιδιωτικού τομέα, των κυβερνήσεων και ανεξάρτητων εποπτικών εποπτικών αρχών προστασίας δεδομένων· εμμένει στην ανάγκη εξασφάλισης επαρκούς ασφάλειας για τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 και την οδηγία (ΕΕ) 2016/680, καθώς και ελαχιστοποίησης των τρωτών σημείων μέσω διασφαλισμένων και αποκεντρωμένων δομών βάσεων δεδομένων·

Μη διακριτική μεταχείριση

31.  επισημαίνει ότι, λόγω του παρεμβατικού χαρακτήρα των αποφάσεων και των μέτρων που λαμβάνονται από τις αρχές επιβολής του νόμου —μεταξύ άλλων μέσω της επεξεργασίας και ανάλυσης δεδομένων— στη ζωή και τα δικαιώματα των πολιτών, μέγιστη προσοχή απαιτείται για την αποτροπή των παράνομων διακρίσεων και τη στόχευση ορισμένων μεμονωμένων ατόμων ή ομάδων ατόμων που προσδιορίζονται βάσει φυλής, χρώματος, εθνοτικής καταγωγής ή κοινωνικής προέλευσης, γενετικών χαρακτηριστικών, γλώσσας, θρησκείας ή πεποιθήσεων, πολιτικών φρονημάτων ή κάθε άλλης γνώμης, περιουσίας, γέννησης, αναπηρίας, ηλικίας, φύλου, έκφρασης ή ταυτότητας φύλου, γενετήσιου προσανατολισμού, καθεστώτος διαμονής, κατάστασης υγείας ή της ιδιότητας μέλους εθνικής μειονότητας η οποία υφίσταται συχνά την κατάρτιση εθνοτικού προφίλ ή εντονότερη αστυνόμευση, καθώς και ατόμων που τυχαίνει να καθορίζονται από ιδιαίτερα χαρακτηριστικά· ζητεί τη δέουσα κατάρτιση των συλλεκτών δεδομένων πρώτης γραμμής και των χρηστών πληροφοριών που προκύπτουν από την ανάλυση δεδομένων·

32.  καλεί τις αρχές επιβολής του νόμου των κρατών μελών οι οποίες χρησιμοποιούν την ανάλυση δεδομένων να τηρούν τα υψηλότερα πρότυπα δεοντολογίας κατά την ανάλυση δεδομένων, να διασφαλίζουν την ανθρώπινη παρέμβαση και τη λογοδοσία σε όλα τα στάδια της διαδικασίας λήψης αποφάσεων και να μην περιορίζονται στην αξιολόγηση της αντιπροσωπευτικότητας, της ακρίβειας και της ποιότητας των δεδομένων, αλλά να αξιολογούν επίσης την καταλληλότητα κάθε απόφασης που πρόκειται να ληφθεί με βάση τις εν λόγω πληροφορίες·

o
o   o

33.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1) ΕΕ L 119 της 4.5.2016, σ. 1.
(2) ΕΕ L 119 της 4.5.2016, σ. 89.
(3) http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/108
(4) https://search.coe.int/cm/Pages/result_details.aspx?ObjectID=09000016805cdd00
(5) https://secure.edps.europa.eu/EDPSWEB/webdav/site/mySite/shared/Documents/Consultation/Opinions/2015/15-11-19_Big_Data_EN.pdf
(6) https://secure.edps.europa.eu/EDPSWEB/webdav/site/mySite/shared/Documents/Consultation/Opinions/2016/16-09-23_BigData_opinion_EN.pdf
(7) http://ec.europa.eu/justice/data-protection/article-29/documentation/opinion-recommendation/files/2014/wp221_en.pdf
(8) Γνωμοδότηση 8/2016 του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων, της 23ης Σεπτεμβρίου 2016, σ. 15.

Τελευταία ενημέρωση: 29 Ιούνιος 2018Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου