Indeks 
 Poprzedni 
 Następny 
 Pełny tekst 
Procedura : 2017/2656(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-0295/2017

Teksty złożone :

B8-0295/2017

Debaty :

Głosowanie :

PV 17/05/2017 - 10.8

Teksty przyjęte :

P8_TA(2017)0216

Teksty przyjęte
PDF 345k
Środa, 17 maja 2017 r. - Strasburg Wersja tymczasowa
Sytuacja na Węgrzech
P8_TA-PROV(2017)0216B8-0295/2017

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie sytuacji na Węgrzech (2017/2656(RSP))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej (TUE), w szczególności jego art. 2, 6 i 7,

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 4, 12, 13, 14, 16, 18 i 21,

–  uwzględniając europejską konwencję praw człowieka oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w szczególności sprawy Szabó i Vissy przeciwko Węgrom, Karácsony i in. przeciwko Węgrom, Magyar Keresztény Mennonita Egyház i in. przeciwko Węgrom, Baka przeciwko Węgrom oraz Ilias i Ahmed przeciwko Węgrom,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka oraz szereg traktatów Organizacji Narodów Zjednoczonych dotyczących praw człowieka, które są wiążące dla wszystkich państw członkowskich,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 11 marca 2014 r. pt. „Nowe ramy UE na rzecz umocnienia praworządności” (COM(2014)0158),

–  uwzględniając swoje rezolucje z dnia 16 grudnia(1) i 10 czerwca 2015 r.(2) w sprawie sytuacji na Węgrzech, z dnia 3 lipca 2013 r. w sprawie sytuacji praw podstawowych: standardy i praktyka na Węgrzech(3) , z dnia 16 lutego 2012 r. w sprawie ostatnich wydarzeń politycznych na Węgrzech(4) , a także z dnia 10 marca 2011 r. w sprawie ustawy medialnej na Węgrzech(5) ,

–  uwzględniając wysłuchanie poświęcone sytuacji na Węgrzech, przeprowadzone przez Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w dniu 27 lutego 2017 r.,

–  uwzględniając debatę plenarną na temat sytuacji na Węgrzech, która odbyła się dnia 26 kwietnia 2017 r.,

–  uwzględniając deklarację rzymską przywódców 27 państw członkowskich oraz Rady Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i Komisji z dnia 25 marca 2017 r.,

–  uwzględniając akt CLXVIII z 2007 r. w sprawie ogłoszenia traktatu lizbońskiego zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, przyjęty przez węgierskie Zgromadzenie Narodowe w dniu 17 grudnia 2007 r.,

–  uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy nr 2162 (2017) z dnia 27 kwietnia 2017 r. zatytułowaną „Alarmujące wydarzenia na Węgrzech: projekt ustawy o organizacjach pozarządowych ograniczający działanie społeczeństwa obywatelskiego oraz możliwe zamknięcie Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego”,

–  uwzględniając oświadczenie Komisarza Praw Człowieka Rady Europy z dnia 8 marca 2017 r. w sprawie nowej węgierskiej ustawy pozwalającej na automatyczne umieszczanie w ośrodkach detencyjnych osób ubiegających się o azyl, a także jego pismo do przewodniczącego węgierskiego Zgromadzenia Narodowego z dnia 27 kwietnia 2017 r. zawierające apel o odrzucenie proponowanego projektu ustawy o organizacjach pozarządowych finansowanych z zagranicy,

–  uwzględniając decyzję Komisji o wszczęciu przeciwko Węgrom postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, dotyczącego ustawy zmieniającej ustawę o krajowym szkolnictwie wyższym, a także inne toczące się i zapowiadane postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko Węgrom,

–  uwzględniając odpowiedź Komisji na węgierskie konsultacje narodowe pod hasłem „Powstrzymajmy Brukselę”,

–  mając na uwadze wizytę komisarza Dimitrisa Avramopoulosa na Węgrzech w dniu 28 marca 2017 r.,

–  uwzględniając pismo Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych do wiceprzewodniczącego Fransa Timmermansa z prośbą o opinię Komisji w sprawie zgodności ustawy o zmianie niektórych ustaw, dotyczącej zaostrzenia procedur prowadzonych w strzeżonym obszarze przygranicznym, z unijnym dorobkiem prawnym w dziedzinie azylu, a także w kwestii Karty praw podstawowych w odniesieniu do wykonywania środków, o których mowa w tej ustawie,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że Unia Europejska opiera się na wartościach poszanowania godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności i poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości, oraz mając na uwadze, że wartości te są powszechne i wspólne państwom członkowskim (art. 2 TUE);

B.  mając na uwadze, że Karta praw podstawowych Unii Europejskiej to element prawa pierwotnego UE zakazującego dyskryminacji z jakichkolwiek powodów, w tym ze względu na płeć, rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię lub przekonania, wszelkie poglądy, w tym polityczne, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną;

C.  mając na uwadze, że Węgry są państwem członkowskim Unii Europejskiej od 2004 r., a według sondaży zdecydowana większość obywateli Węgier opowiada się za członkostwem w UE;

D.  mając na uwadze, że według Karty praw podstawowych sztuka i badania naukowe są wolne od ograniczeń i należy szanować wolność nauki; mając na uwadze, że Karta zapewnia także swobodę tworzenia placówek edukacyjnych z należytym poszanowaniem zasad demokratycznych;

E.  mając na uwadze, że należy chronić wolność zrzeszania się, a prężne społeczeństwo obywatelskie odgrywa zasadniczą rolę we wspieraniu udziału obywateli w procesie demokratycznym i rozliczanie rządów z wywiązywania z ich obowiązków prawnych, w tym w zakresie ochrony praw podstawowych, ochrony środowiska i walki z korupcją;

F.  mając na uwadze, że prawo do azylu gwarantują postanowienia konwencji genewskiej z dnia 28 lipca 1951 r. i protokołu do niej z dnia 31 stycznia 1967 r. dotyczącego statusu uchodźców, jak również TUE i Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE);

G.  mając na uwadze, że w 2016 r. odrzucono 91,54 % wniosków o udzielenie azylu; mając na uwadze, że od 2015 r. nowe przepisy i procedury przyjęte na Węgrzech w dziedzinie azylu zmuszają wszystkie osoby ubiegające się o azyl do wjazdu na Węgry przez strefę tranzytową na terytorium Węgier, skąd możliwy jest wjazd ograniczonej liczby osób (np. obecnie liczba ta wynosi 10 osób dziennie); mając na uwadze, że organizacje pozarządowe wielokrotnie zgłaszały, że na granicach Węgier migranci są zmuszani do natychmiastowego powrotu do Serbii, a w niektórych przypadkach okrutnie i brutalnie traktowani, a ich wnioski o ochronę nie są rozpatrywane; mając na uwadze, że węgierski rząd nie wywiązuje się z wynikających z prawa UE zobowiązań do relokacji osób ubiegających się o azyl;

H.  mając na uwadze, że Komisarz Praw Człowieka Rady Europy oświadczył, że „z powodu wprowadzenia na Węgrzech dogłębnych zmian w prawie i praktyce w dziedzinie azylu w ostatnich miesiącach zawracane tam osoby ubiegające się o azyl narażone są na znaczne ryzyko łamania praw człowieka”, w związku z pisemnymi uwagami przedłożonymi przez niego w dniu 17 grudnia 2016 r. Europejskiemu Trybunałowi Praw Człowieka w odniesieniu do dwóch skarg przeciwko Austrii dotyczących przekazywania osób ubiegających się o azyl z Austrii do Węgier na mocy rozporządzenia Dublin III;

I.  mając na uwadze, że 11 uchodźców, zwanych „jedenastką z Röszke”, którzy znajdowali się na Węgrzech w dniu 16 września 2016 r., dzień po zamknięciu przez Węgry granic z Serbią, oskarżono o popełnienie aktu terrorystycznego i skazano na karę pozbawienia wolności – należy do nich Ahmed H., Syryjczyk zamieszkały na Cyprze, w listopadzie 2016 r. w niesprawiedliwym procesie skazany na 10 lat pozbawienia wolności tylko za to, że użył megafonu, chcąc rozładować napięcie, i rzucił trzema przedmiotami w funkcjonariuszy straży granicznej;

J.  mając na uwadze, że od czasu przyjęcia rezolucji z dnia 16 grudnia 2015 r. zgłaszano zaniepokojenie w wielu sprawach, np. wykorzystywania funduszy publicznych, ataków na organizacje społeczeństwa obywatelskiego i obrońców praw człowieka, praw osób ubiegających się o azyl, masowej inwigilacji obywateli, wolności zrzeszania się, wolności wypowiedzi, pluralizmu mediów i zamknięcia dziennika Népszabadság, praw Romów, w tym eksmisji Romów w Miszkolcu i segregacji dzieci romskich w edukacji, praw osób LGBTI, praw kobiet, systemu sądownictwa, w tym możliwości orzeczenia kary dożywotniego pozbawienia wolności bez możliwości zwolnienia warunkowego, przymusowej eksmisji węgierskich organizacji pozarządowych Parlament Romów i Niezależna Organizacja Romów Phralipe z ich siedziby, a także groźby zamknięcia archiwów Georga Lukácsa;

K.  mając na uwadze, że forma i treść narodowych konsultacji „Powstrzymajmy Brukselę” w sprawie imigracji i terroryzmu oraz towarzyszące jej rządowe kampanie reklamowe są w znacznej mierze stronnicze i wprowadzają w błąd;

L.  mając na uwadze, że w sprawie Szabó i Vissy przeciwko Węgrom Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że wprowadzone w 2011 r. węgierskie przepisy antyterrorystyczne dotyczące tajnego nadzoru stanowią naruszenie prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, miru domowego i korespondencji; mając na uwadze, że w przypadku Ilias i Ahmed przeciwko Węgrom Trybunał stwierdził naruszenie prawa do wolności i bezpieczeństwa, prawa do skutecznego środka prawnego w odniesieniu do warunków w strefie tranzytowej w Röszke oraz prawa do ochrony przed nieludzkim lub poniżającym traktowaniem w odniesieniu do wydalenia wnioskodawców do Serbii; mając na uwadze, że w przypadku Baka przeciwko Węgrom Trybunał orzekł, że Węgry naruszyły prawo do rzetelnego procesu sądowego oraz wolność wypowiedzi w odniesieniu do Andrása Baki, byłego prezesa węgierskiego sądu najwyższego;

M.  mając na uwadze, że ostatnie wydarzenia na Węgrzech – czyli przyjęcie ustawy o zmianie niektórych ustaw, dotyczącej zaostrzenia procedur w dziedzinie zarządzania granicami i azylu, ustawy o zmianie ustawy o krajowym szkolnictwie wyższym, która bezpośrednio zagraża Uniwersytetowi Środkowoeuropejskiemu i wywołała powszechne niezadowolenie opinii publicznej, oraz projektu ustawy o przejrzystości w odniesieniu do organizacji otrzymujących wsparcie z zagranicy (ustawa parlamentu węgierskiego nr T/14967) – budzą wątpliwości co do zgodności z prawem UE i z Kartą praw podstawowych;

1.  przypomina, że wszystkie państwa członkowskie UE muszą szanować wartości zapisane w art. 2 TUE;

2.  ubolewa, że wydarzenia na Węgrzech doprowadziły w ostatnich latach do poważnego pogorszenia się sytuacji w zakresie praworządności, demokracji i praw podstawowych, m.in. wolności słowa, wolności nauki, praw człowieka przysługujących migrantom, osobom ubiegającym się o azyl i uchodźcom, wolności zrzeszania się i zgromadzeń, a także do ograniczeń i utrudnień w działalności organizacji społeczeństwa obywatelskiego, naruszania prawa do równego traktowania, praw osób należących do mniejszości, w tym Romów, Żydów i osób LGBTI, praw społecznych, funkcjonowania systemu konstytucyjnego, niezawisłości sądownictwa i innych instytucji, a także do wielu niepokojących zarzutów dotyczących korupcji i konfliktów interesów, co łącznie może być oznaką rodzącego się systemowego zagrożenia dla praworządności w tym państwie członkowskim; jest przekonany, że przypadek Węgier to dla UE sprawdzian zdolności i gotowości do reakcji na zagrożenia dla jej własnych wartości podstawowych i naruszanie ich przez jedno z państw członkowskich; z obawą zauważa, że rozwój wydarzeń w kilku innych państwach członkowskich niepokojąco przypomina naruszanie zasad praworządności na Węgrzech;

3.  apeluje do węgierskiego rządu o nawiązanie dialogu z Komisją we wszystkich sprawach wymienionych w niniejszej rezolucji, zwłaszcza w kwestii praw człowieka przynależnych migrantom, osobom ubiegającym się o azyl i uchodźcom, wolności zrzeszania się, wolności edukacji i badań naukowych, segregacji Romów w edukacji oraz ochrony kobiet w ciąży w miejscu pracy; przypomina, że obie strony powinny uczestniczyć w tym dialogu z zachowaniem bezstronności, w oparciu o dowody oraz w duchu współpracy; wzywa Komisję do informowania Parlamentu o przeprowadzonych ocenach;

4.  wyraża zaniepokojenie niedawnymi oświadczeniami i inicjatywami rządu węgierskiego, zwłaszcza w kwestii kontynuacji kampanii konsultacyjnej „Powstrzymajmy Brukselę” oraz środków dochodzeniowych wobec zagranicznych pracowników Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego, a także oświadczeniami przywódców partii rządzącej, sprzeciwiających się wszelkim zmianom w ustawodawstwie w odpowiedzi na zalecenia instytucji UE i organizacji międzynarodowych; ubolewa, że tego rodzaju sygnały nie wskazują na zdecydowane zaangażowanie władz węgierskich na rzecz pełnego zapewnienia zgodności ich działań z pierwotnym i wtórnym prawem UE;

5.  wzywa Komisję do ścisłego monitorowania wykorzystania funduszy UE przez rząd węgierski, zwłaszcza w dziedzinie azylu i migracji, informowania opinii publicznej, edukacji, włączenia społecznego i rozwoju gospodarczego, by zapewnić pełną zgodność wszystkich współfinansowanych projektów z pierwotnym i wtórnym prawem UE;

6.  apeluje do rządu węgierskiego, by w międzyczasie uchylił ustawę o zmianie niektórych ustaw, dotyczącą zaostrzenia procedur w dziedzinie zarządzania granicami i azylu, oraz ustawę o zmianie ustawy o krajowym szkolnictwie wyższym, a także by wycofał projekt ustawy o przejrzystości w odniesieniu do organizacji otrzymujących wsparcie z zagranicy (ustawa parlamentu węgierskiego nr T/14967);

7.  apeluje do węgierskiego rządu o niezwłoczne zawieszenie wszystkich terminów zapisanych w ustawie zmieniającej krajową ustawę o szkolnictwie wyższym, o niezwłoczne rozpoczęcie dialogu z właściwymi organami USA w celu zagwarantowania przyszłej działalności Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego wydającego dyplomy na podstawie akredytacji USA oraz o publiczne zobowiązanie się, że uniwersytet ten może pozostać w Budapeszcie w charakterze wolnej instytucji;

8.  ubolewa, że Komisja nie odpowiedziała na apel Parlamentu o aktywowanie unijnych ram na rzecz umocnienia praworządności, zawarty w rezolucjach z dnia 10 czerwca 2015 r. i 16 grudnia 2015 r. w sprawie sytuacji na Węgrzech, by uniknąć, przez dialog z tym państwem członkowskim, dalszej eskalacji potencjalnego systemowego zagrożenia dla praworządności; jest zdania, że obecne podejście Komisji skupia się głównie na marginalnych, technicznych aspektach ustawodawstwa, a pomija tendencje, schematy i łączny wpływ środków na praworządność i poszanowanie praw podstawowych; uważa, że zwłaszcza postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w większości przypadków nie przyniosły realnych zmian ani naprawy sytuacji w szerszym zakresie;

9.  uważa, że obecna sytuacja na Węgrzech jednoznacznie grozi poważnym naruszeniem wartości, o których mowa w art. 2 TUE, i uzasadnia wszczęcie procedury określonej w art. 7 ust. 1 TUE;

10.  w związku z tym zobowiązuje Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych do wszczęcia postępowania i sporządzenia specjalnego sprawozdania, by zgodnie z art. 83 Regulaminu poddać pod głosowanie na posiedzeniu plenarnym uzasadniony wniosek wzywający Radę do podjęcia działań zgodnie z art. 7 ust. 1 TUE;

11.  przypomina o potrzebie regularnego monitorowania i dialogu obejmującego wszystkie państwa członkowskie, by chronić podstawowe wartości UE – demokrację, prawa podstawowe i praworządność – z udziałem Rady, Komisji i Parlamentu, do czego wezwano w rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 25 października 2016 r. w sprawie utworzenia unijnego mechanizmu dotyczącego demokracji, praworządności i praw podstawowych(6) , oraz by uniknąć stosowania podwójnych standardów;

12.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji i Radzie oraz prezydentowi, rządowi i parlamentowi Węgier, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Radzie Europy.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0461.
(2) Dz.U. C 407 z 4.11.2016, s. 46.
(3) Dz.U. C 75 z 26.2.2016, s. 52.
(4) Dz.U. C 249 E z 30.8.2013, s. 27.
(5) Dz.U. C 199 E z 7.7.2012, s. 154.
(6) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0409.

Ostatnia aktualizacja: 18 maja 2017Informacja prawna