Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2017/2003(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0195/2017

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0195/2017

Συζήτηση :

PV 14/06/2017 - 20
CRE 14/06/2017 - 20

Ψηφοφορία :

PV 15/06/2017 - 7.6

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2017)0271

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 602k
Πέμπτη 15 Ιουνίου 2017 - Στρασβούργο Προσωρινή έκδοση
Ευρωπαϊκή ατζέντα για τη συνεργατική οικονομία
P8_TA-PROV(2017)0271A8-0195/2017

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Ιουνίου 2017 σχετικά με μια ευρωπαϊκή ατζέντα για τη συνεργατική οικονομία (2017/2003(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 19ης Ιανουαρίου 2016, σχετικά με την πορεία προς μια νομοθετική πράξη για την ψηφιακή ενιαία αγορά(1) ,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 26ης Μαΐου 2016, σχετικά με τη στρατηγική για την ενιαία αγορά(2) ,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 24ης Νοεμβρίου 2016 σχετικά με νέες ευκαιρίες για μικρές μεταφορικές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των συνεργατικών επιχειρηματικών μοντέλων(3) ,

–  έχοντας υπόψη τη συνεδρίαση της ομάδας εργασίας υψηλού επιπέδου του Συμβουλίου για την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη, της 12ης Σεπτεμβρίου 2016, και το έγγραφο προβληματισμού της Προεδρίας σχετικά με το θέμα(4) ,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 2ας Ιουνίου 2016, με τίτλο «Ευρωπαϊκή ατζέντα για μια συνεργατική οικονομία» (COM(2016)0356),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 25ης Μαΐου 2016, με τίτλο «Επιγραμμικές πλατφόρμες και ψηφιακή ενιαία αγορά – Ευκαιρίες και προκλήσεις για την Ευρώπη» (COM(2016)0288),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 28ης Οκτωβρίου 2015, με τίτλο «Αναβάθμιση της ενιαίας αγοράς: περισσότερες ευκαιρίες για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις» (COM(2015)0550),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 6ης Μαΐου 2015, με τίτλο «Στρατηγική για την ψηφιακή ενιαία αγορά της Ευρώπης» (COM(2015)0192),

–  έχοντας υπόψη το Συμβούλιο «Ανταγωνιστικότητα», της 29ης Σεπτεμβρίου 2016, και τα αποτελέσματά του,

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2006/123/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά(5) (οδηγία για τις υπηρεσίες),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2000/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Ιουνίου 2000, για ορισμένες νομικές πτυχές των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας, ιδίως του ηλεκτρονικού εμπορίου, στην εσωτερική αγορά(6) (οδηγία για το ηλεκτρονικό εμπόριο),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2005/29/EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2005, για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές των επιχειρήσεων προς τους καταναλωτές στην εσωτερική αγορά και για την τροποποίηση της οδηγίας 84/450/ΕΟΚ του Συμβουλίου, των οδηγιών 97/7/ΕΚ, 98/27/ΕΚ, 2002/65/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (οδηγία για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές)(7) ,

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2009/136/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Νοεμβρίου 2009, για τροποποίηση της οδηγίας 2002/22/ΕΚ για την καθολική υπηρεσία και τα δικαιώματα των χρηστών όσον αφορά δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών, της οδηγίας 2002/58/ΕΚ σχετικά με την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την προστασία της ιδιωτικής ζωής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 για τη συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών που είναι αρμόδιες για την επιβολή της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών(8) ,

–  έχοντας υπόψη το υπηρεσιακό έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, της 25ης Μαΐου 2016, σχετικά με την καθοδήγηση για την εφαρμογή της οδηγίας 2005/29/EK για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές (SWD(2016)0163),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία των Δεδομένων)(9) ,

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών, της 7ης Δεκεμβρίου 2016, με τίτλο «Συνεργατική οικονομία και επιγραμμικές πλατφόρμες: ένα κοινό όραμα πόλεων και περιφερειών»(10) ,

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, της 15ης Δεκεμβρίου 2016, σχετικά με τη συνεργατική οικονομία(11) ,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων, της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας και της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού (Α8-0195/2017),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνεργατική οικονομία έχει γνωρίσει ταχεία ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια όσον αφορά τους χρήστες, τις συναλλαγές και τα έσοδα, αναδιαμορφώνοντας τον τρόπο παροχής προϊόντων και υπηρεσιών και θέτοντας προκλήσεις για τα εδραιωμένα επιχειρηματικά μοντέλα σε πολλούς τομείς·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνεργατική οικονομία προσφέρει κοινωνικά οφέλη για τους πολίτες της ΕΕ·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) αποτελούν τη βασική κινητήρια δύναμη της ευρωπαϊκής οικονομίας, αντιπροσωπεύοντας, βάσει στοιχείων του 2014, το 99,8 % του συνόλου των επιχειρήσεων εκτός του χρηματοπιστωτικού τομέα και τα δύο τρίτα του συνόλου των θέσεων εργασίας·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μόλις το 1,7 % των επιχειρήσεων της ΕΕ αξιοποιούν πλήρως τις προηγμένες ψηφιακές τεχνολογίες, ενώ το 41 % δεν τις χρησιμοποιούν καθόλου· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ψηφιοποίηση όλων των τομέων έχει καίρια σημασία προκειμένου η ΕΕ να διατηρήσει και να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητά της·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της Επιτροπής, το 17 % των ευρωπαίων καταναλωτών έχουν χρησιμοποιήσει υπηρεσίες παρεχόμενες από τη συνεργατική οικονομία, και το 52 % είναι ενημερωμένοι για τις προσφερόμενες υπηρεσίες(12) ·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπάρχουν επίσημες στατιστικές για το μέγεθος της απασχόλησης στη συνεργατική οικονομία·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνεργατική οικονομία προσφέρει δυνατότητες πρόσβασης στην αγορά εργασίας για τους νέους, τους μετανάστες, τους εργαζόμενους με μερική απασχόληση και τους ηλικιωμένους·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μοντέλα συνεργατικής οικονομίας μπορούν να συμβάλουν στην ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας και στην οικονομία, καθώς παρέχουν ευκαιρίες ευέλικτων μορφών επιχειρηματικότητας και απασχόλησης·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, ενώ η πρόσφατη ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Ευρωπαϊκή ατζέντα για μια συνεργατική οικονομία» αποτελεί κατάλληλο σημείο αφετηρίας για την αποτελεσματική προώθηση και ρύθμιση του συγκεκριμένου τομέα, είναι αναγκαίο να ενσωματωθεί η προοπτική της ισότητας των φύλων και να αντικατοπτρίζονται οι διατάξεις της σχετικής νομοθεσίας κατά των διακρίσεων σε περαιτέρω αναλύσεις και συστάσεις στον συγκεκριμένο τομέα·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η προώθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης και προστασίας, όπως ορίζεται στο άρθρο 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στο άρθρο 9 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποτελεί επίσης στόχο της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ·

Γενικές παρατηρήσεις

1.  επικροτεί την ανακοίνωση για μια ευρωπαϊκή ατζέντα για τη συνεργατική οικονομία, και υπογραμμίζει ότι θα πρέπει να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα προς μια ισόρροπη, περισσότερο σφαιρική και φιλόδοξη στρατηγική της ΕΕ για τη συνεργατική οικονομία·

2.  πιστεύει ότι η συνεργατική οικονομία, αν αναπτυχθεί με υπεύθυνο τρόπο θα προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες για τους πολίτες και τους καταναλωτές, οι οποίοι θα επωφεληθούν από τη βελτίωση του ανταγωνισμού, εξατομικευμένη εξυπηρέτηση, περισσότερες επιλογές και χαμηλότερες τιμές· υπογραμμίζει ότι η ανάπτυξη στον τομέα αυτό διαμορφώνεται καθοριστικά από τους καταναλωτές και επιτρέπει την ανάληψη ενεργότερου ρόλου από τους καταναλωτές·

3.  υπογραμμίζει ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αναπτυχθούν αίροντας τα εμπόδια, τις επικαλύψεις και τον κατακερματισμό που παρακωλύει τη διασυνοριακή ανάπτυξη·

4.  ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να παρέχουν νομική σαφήνεια και να μην θεωρούν τη συνεργατική οικονομία απειλή για την παραδοσιακή οικονομία· υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό, η συνεργατική οικονομία να ρυθμίζεται κατά τρόπο που να διευκολύνει και να προσφέρει δυνατότητες και όχι κατά τρόπο περιοριστικό·

5.  συμφωνεί ότι η συνεργατική οικονομία θα μπορούσε επίσης να προσφέρει νέες και ενδιαφέρουσες επιχειρηματικές ευκαιρίες, θέσεις εργασίας και ανάπτυξη, και ότι διαδραματίζει συχνά σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του οικονομικού συστήματος κατά τρόπο ώστε να είναι όχι μόνο περισσότερο αποδοτικό αλλά και κοινωνικά και περιβαλλοντικά βιώσιμο, επιτρέποντας την καλύτερη κατανομή πόρων και περιουσιακών στοιχείων που διαφορετικά θα υποχρησιμοποιούνταν, και συμβάλλοντας έτσι στη μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία·

6.  αναγνωρίζει, παράλληλα, ότι η συνεργατική οικονομία μπορεί να έχει σημαντικό αντίκτυπο σε παραδοσιακά επιχειρηματικά ρυθμιζόμενα επιχειρηματικά μοντέλα σε πολλούς στρατηγικούς τομείς όπως οι μεταφορές, η στέγαση, η εστίαση, οι υπηρεσίες, το λιανικό εμπόριο και ο χρηματοπιστωτικός τομέας· αντιλαμβάνεται τις προκλήσεις που συνεπάγεται η ύπαρξης διαφορετικών νομικών προτύπων για παρεμφερείς οικονομικούς παράγοντες· πιστεύει ότι η συνεργατική οικονομία ενισχύει τη θέση των καταναλωτών, προσφέρει νέες ευκαιρίες απασχόλησης και θα μπορούσε να διευκολύνει τη φορολογική συμμόρφωση, αλλά τονίζει παράλληλα ότι είναι σημαντικό να εξασφαλίζεται υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών, να γίνονται πλήρως σεβαστά τα εργασιακά δικαιώματα και να εξασφαλίζεται η φορολογική συμμόρφωση· αναγνωρίζει ότι η συνεργατική οικονομία επηρεάζει τόσο το αστικό όσο και το αγροτικό περιβάλλον·

7.  επισημαίνει την έλλειψη σαφήνειας μεταξύ των επιχειρηματιών, των καταναλωτών και των αρχών όσον αφορά τον τρόπο εφαρμογής των ισχυόντων κανονισμών σε ορισμένους τομείς και, συνακόλουθα, την ανάγκη να αντιμετωπιστούν οι «γκρίζες ζώνες» στη ρύθμιση, και εκφράζει την ανησυχία του για τον κίνδυνο κατακερματισμού της ενιαίας αγοράς· γνωρίζει ότι, χωρίς κατάλληλη διακυβέρνηση, οι αλλαγές αυτές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νομική αβεβαιότητα αναφορικά με τους ισχύοντες κανόνες και σε περιορισμούς στην άσκηση των ατομικών δικαιωμάτων και στην προστασία των καταναλωτών· πιστεύει ότι η νομοθετική ρύθμιση πρέπει να ανταποκρίνεται στην ψηφιακή εποχή, και εκφράζει τη βαθιά ανησυχία του για τον αρνητικό αντίκτυπο της έλλειψης ασφάλειας δικαίου και για την πολυπλοκότητα των κανόνων για τις ευρωπαϊκές νεοφυείς επιχειρήσεις και μη κερδοσκοπικές οργανώσεις που συμμετέχουν στη συνεργατική οικονομία·

8.  θεωρεί ότι η ανάπτυξη ενός δυναμικού, σαφούς και, όπου ενδείκνυται, εναρμονισμένου νομικού περιβάλλοντος και η καθιέρωση ίσων όρων ανταγωνισμού αποτελούν ουσιαστική προϋπόθεση για την άνθηση της συνεργατικής οικονομίας στην ΕΕ·

Η συνεργατική οικονομία στην ΕΕ

9.  τονίζει την ανάγκη, η συνεργατική οικονομία να θεωρείται όχι μόνο συλλογή νέων επιχειρηματικών μοντέλων για την παροχή αγαθών και υπηρεσιών, αλλά και νέα μορφή ολοκλήρωσης μεταξύ της οικονομίας και της κοινωνίας, όπου οι παρεχόμενες υπηρεσίες βασίζονται σε ευρύ φάσμα σχέσεων και ενσωματώνουν τις οικονομικές σχέσεις στις κοινωνικές δημιουργώντας νέες μορφές κοινοτήτων και νέα επιχειρηματικά μοντέλα·

10.  επισημαίνει το γεγονός ότι η συνεργατική οικονομία στην Ευρώπη έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και αντικατοπτρίζει επίσης την ευρωπαϊκή επιχειρηματική διάρθρωση, η οποία συνίσταται κυρίως σε ΜΜΕ και πολύ μικρές επιχειρήσεις· τονίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί ένα επιχειρηματικό περιβάλλον όπου οι συνεργατικές πλατφόρμες μπορούν να αυξάνονται σε κλίμακα και είναι άκρως ανταγωνιστικές στην παγκόσμια αγορά·

11.  επισημαίνει ότι οι Ευρωπαίοι επιχειρηματίες επιδεικνύουν ισχυρή τάση για τη δημιουργία πλατφορμών συνεργασίας για κοινωνικούς σκοπούς, και αναγνωρίζει το αυξανόμενο ενδιαφέρον για τη συνεργατική οικονομία στη βάση συνεργατικών επιχειρηματικών μοντέλων·

12.  υπογραμμίζει τη σημασία της πρόληψης κάθε μορφής διακρίσεων προκειμένου να δοθεί αποτελεσματική και ισότιμη πρόσβαση σε συνεργατικές υπηρεσίες·

13.  θεωρεί ότι οι προσφερόμενες υπηρεσίες στον τομέα της συνεργατικής οικονομίας που διαφημίζονται δημοσίως και παρέχονται για κερδοσκοπικούς σκοπούς εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2004/113/ΕΚ του Συμβουλίου της 13ης Δεκεμβρίου 2004 για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στην πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες και την παροχή αυτών(13) και θα πρέπει, συνεπώς, να συνάδουν με την αρχή της ίσης μεταχείρισης γυναικών και ανδρών·

Ρυθμιστικό πλαίσιο της ΕΕ: υπηρεσίες μεταξύ ιδιωτών, καταναλωτές, συνεργατικές πλατφόρμες

14.  αναγνωρίζει ότι, ενώ ορισμένα τμήματα της συνεργατικής οικονομίας καλύπτονται από κανονιστικές ρυθμίσεις, μεταξύ άλλων σε τοπικό και εθνικό επίπεδο, άλλα ενδέχεται να εμπίπτουν σε κανονιστικές γκρίζες ζώνες και δεν είναι πάντα σαφές ποιες κανονιστικές διατάξεις της ΕΕ έχουν εφαρμογή, με αποτέλεσμα να παρατηρούνται σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών λόγω εθνικών, περιφερειακών και τοπικών διατάξεων καθώς και της νομολογίας, και να προκαλείται κατακερματισμός της ενιαίας αγοράς·

15.  επικροτεί την πρόθεση της Επιτροπής να καταπολεμήσει τον υφιστάμενο κατακερματισμό, εκφράζει ωστόσο αποδοκιμασία για το γεγονός ότι η ανακοίνωσή της δεν αποσαφήνισε επαρκώς τη δυνατότητα εφαρμογής της υφιστάμενης νομοθεσίας της ΕΕ στα διάφορα μοντέλα συνεργατικής οικονομίας· τονίζει την ανάγκη, τα κράτη μέλη να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την επιβολή της ισχύουσας νομοθεσίας, και καλεί την Επιτροπή να στοχεύσει σε ένα πλαίσιο επιβολής που να στηρίζει τα κράτη μέλη στις προσπάθειές τους, κυρίως σε σχέση με την οδηγία περί υπηρεσιών και το κεκτημένο για την προστασία των καταναλωτών· καλεί την Επιτροπή να κάνει πλήρη χρήση όλων των διαθέσιμων μέσων στο πλαίσιο αυτό, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών επί παραβάσει, όταν διαπιστώνεται εσφαλμένη ή ανεπαρκής εφαρμογή της νομοθεσίας·

16.  τονίζει ότι οι απαιτήσεις πρόσβασης στην αγορά για τις πλατφόρμες συνεργασίας και τους παρόχους υπηρεσιών πρέπει να είναι αναγκαίες, δικαιολογημένες και αναλογικές, όπως προβλέπεται από τις Συνθήκες και το παράγωγο δίκαιο, πρέπει δε επίσης να είναι απλές και σαφείς· υπογραμμίζει ότι στην αξιολόγηση αυτή θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά πόσον οι υπηρεσίες παρέχονται από επαγγελματίες ή ιδιώτες και να προβλέπονται χαλαρότερες νομικές απαιτήσεις για την παροχή υπηρεσιών μεταξύ ιδιωτών, παράλληλα δε να εξασφαλίζονται πρότυπα ποιότητας και υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών και να συνεκτιμώνται οι τομεακές διαφορές·

17.  αναγνωρίζει την ανάγκη, οι κατεστημένες επιχειρήσεις, οι νέες επιχειρήσεις, και οι υπηρεσίες που συνδέονται με ψηφιακές πλατφόρμες και τη συνεργατική οικονομία να αναπτύσσονται σε ένα περιβάλλον ευνοϊκό για την επιχειρηματικότητα, με υγιή ανταγωνισμό και με διαφάνεια όσον αφορά τις νομοθετικές αλλαγές· συμφωνεί ότι, κατά την αξιολόγηση της πρόσβασης στην αγορά στο πλαίσιο της οδηγίας για τις υπηρεσίες, τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα ειδικά χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων συνεργατικής οικονομίας·

18.  καλεί την Επιτροπή να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη για να προσφέρει περαιτέρω κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τη θέσπιση αποτελεσματικών κριτηρίων για τη διάκριση μεταξύ ιδιωτών και των επαγγελματιών, που έχει καθοριστική σημασία για την ισόρροπη ανάπτυξη της συνεργατικής οικονομίας· επισημαίνει ότι οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να παρέχουν σαφήνεια και ασφάλεια δικαίου και να λαμβάνουν υπόψη, μεταξύ άλλων, τις διαφορές όσον αφορά τη νομοθεσία των κρατών μελών και τις οικονομικές τους πραγματικότητες, όπως το επίπεδο εισοδήματος, τα χαρακτηριστικά των τομέων, την κατάσταση των πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων και τον κερδοσκοπικό σκοπό της δραστηριότητας· θεωρεί ότι ένα σύνολο γενικών αρχών και κριτηρίων σε επίπεδο ΕΕ και μια σειρά κατώτατων ορίων σε εθνικό επίπεδο θα μπορούσαν να αποτελέσουν έναν τρόπο για να επιτευχθεί πρόοδος, και ζητεί από την Επιτροπή να εκπονήσει σχετική μελέτη·

19.  εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι, μπορεί μεν με τον καθορισμό κατώτατων ορίων να μπαίνουν κατάλληλες διαχωριστικές γραμμές μεταξύ ιδιωτών που παρέχουν υπηρεσίες και επιχειρήσεων, αλλά μπορεί και να προκληθεί άνιση μεταχείριση μεταξύ πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων, αφενός, και ιδιωτών που παρέχουν υπηρεσίες, αφετέρου· πιστεύει ότι είναι άκρως επιβεβλημένο να υπάρχουν ίσοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ συγκρίσιμων κατηγοριών παρόχων· ζητεί την άρση των περιττών κανονιστικών επιβαρύνσεων και των αδικαιολόγητων απαιτήσεων για την πρόσβαση στην αγορά για όλους τους επιχειρηματικούς φορείς, και ιδίως για τις πολύ μικρές και τις μικρές επιχειρήσεις, δεδομένου ότι καταπνίγουν την καινοτομία·

20.  επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής, να εξασφαλίσει την επάρκεια του δικαίου της προστασίας των καταναλωτών και την πρόληψη της αθέμιτης εκμετάλλευσης της συνεργατικής οικονομίας· πιστεύει ότι οι καταναλωτές θα πρέπει να απολαύουν υψηλού και αποτελεσματικού επιπέδου προστασίας, ανεξάρτητα από το αν οι υπηρεσίες παρέχονται από επαγγελματίες ή μεταξύ ιδιωτών, και τονίζει, ιδίως, τη σημασία της προστασίας των καταναλωτών στο πλαίσιο των συναλλαγών μεταξύ ιδιωτών, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι μια ορισμένη μορφή προστασίας μπορεί να προέλθει και από αυτορρύθμιση·

21.  ζητεί να ληφθούν μέτρα για να διασφαλιστεί η πλήρης εφαρμογή και διαρκής τήρηση, από τους περιστασιακούς παρόχους υπηρεσιών, των κανόνων προστασίας του καταναλωτή, σε ίδια ή σε παρόμοια βάση με τους επαγγελματίες παρόχους υπηρεσιών·

22.  επισημαίνει ότι οι καταναλωτές θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με το αν οι κριτικές άλλων χρηστών μιας υπηρεσίας επηρεάζονται από τον πάροχο, για παράδειγμα με τη μορφή πληρωμένων διαφημίσεων·

23.  επισημαίνει την ανάγκη για μεγαλύτερη σαφήνεια όσον αφορά τις διασφαλίσεις για τους καταναλωτές σε περιπτώσεις διαφορών, και καλεί τις συνεργατικές πλατφόρμες να εξασφαλίσουν ότι έχουν τεθεί σε εφαρμογή αποτελεσματικά συστήματα για διαδικασίες υποβολής καταγγελιών και επίλυσης διαφορών, διευκολύνοντας έτσι τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές μπορούν να ασκούν τα δικαιώματά τους·

24.  τονίζει ότι τα επιχειρηματικά μοντέλα της συνεργατικής οικονομίας βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στη φήμη, και υπογραμμίζει ότι η διαφάνεια έχει ουσιαστική σημασία εν προκειμένω· πιστεύει ότι σε πολλές περιπτώσεις τα επιχειρηματικά μοντέλα συνεργατικής οικονομίας ενδυναμώνουν τους καταναλωτές και τους επιτρέπουν να αναλάβουν ενεργό ρόλο, υποστηριζόμενοι από την τεχνολογία· τονίζει ότι απαιτούνται περαιτέρω κανόνες για την προστασία των καταναλωτών στη συνεργατική οικονομία, ιδίως σε περιπτώσεις δεσποζουσών θέσεων στην αγορά, ασύμμετρης πληροφόρησης ή έλλειψης επιλογών ή ανταγωνισμού· υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί η επαρκής ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με το νομικό καθεστώς που έχει εφαρμογή σε κάθε συναλλαγή και τα επακόλουθα δικαιώματα και νομικές υποχρεώσεις·

25.  καλεί την Επιτροπή να αποσαφηνίσει περαιτέρω το καθεστώς ευθύνης των συνεργατικών πλατφορμών, το συντομότερο δυνατόν, προκειμένου να προωθήσει την υπεύθυνη συμπεριφορά, τη διαφάνεια, και την ασφάλεια δικαίου, και να αυξήσει με τον τρόπο αυτό την εμπιστοσύνη των χρηστών· επισημαίνει, ειδικότερα, την έλλειψη ασφάλειας δικαίου, ιδίως σχετικά με το κατά πόσο μια πλατφόρμα αποτελεί βασική υπηρεσία ή απλώς παρέχει μια υπηρεσία της κοινωνίας της πληροφορίας, σύμφωνα με την οδηγία για το ηλεκτρονικό εμπόριο· καλεί, στο πλαίσιο αυτό, την Επιτροπή να προσφέρει περαιτέρω καθοδήγηση σχετικά με τις πτυχές αυτές και να εξετάσει αν απαιτούνται περαιτέρω ενέργειες για να καταστεί το ρυθμιστικό πλαίσιο πιο αποτελεσματικό· παροτρύνει, παράλληλα, τις συνεργατικές πλατφόρμες, να λαμβάνουν εθελοντικά μέτρα για τον σκοπό αυτό·

26.  καλεί την Επιτροπή να εξετάσει διεξοδικότερα την κοινοτική νομοθεσία, με σκοπό τη μείωση της αβεβαιότητας και την εγγύηση μεγαλύτερης ασφάλειας δικαίου αναφορικά με το καθεστώς που εφαρμόζεται στα συνεργατικά επιχειρηματικά μοντέλα, και να αξιολογήσει την καταλληλότητα των νέων ή τροποποιημένων κανόνων, ιδίως σε σχέση με τους ενεργούς ενδιάμεσους φορείς και τις απαιτήσεις στις οποίες υπόκεινται όσον αφορά την πληροφόρηση και τη διαφάνεια, τη μη εκτέλεση και την ευθύνη·

27.  πιστεύει ότι κάθε νέο ρυθμιστικό πλαίσιο θα πρέπει να προωθεί ικανότητες αυτοδιακυβέρνησης και μηχανισμούς διομότιμης αξιολόγησης στις πλατφόρμες, δεδομένου ότι και τα δύο έχουν αποδείξει ότι λειτουργούν αποτελεσματικά και να λαμβάνουν υπόψη την ικανοποίηση των καταναλωτών από τις συνεργατικές υπηρεσίες· είναι πεπεισμένο ότι οι συνεργατικές πλατφόρμες μπορούν οι ίδιες να αναλάβουν ενεργό ρόλο στη δημιουργία ενός τέτοιου νέου κανονιστικού περιβάλλοντος, με τη διόρθωση των ασσυμετριών στην πληροφόρηση, ιδίως μέσω ψηφιακών μηχανισμών φήμης για την αύξηση της εμπιστοσύνης των χρηστών· επισημαίνει, παράλληλα, ότι η συνεργατική ικανότητα αυτορρύθμισης μιας συνεργατικής πλατφόρμας δεν μειώνει την αναγκαιότητα των ισχυόντων κανόνων, όπως οι οδηγίες για τις υπηρεσίες και για το ηλεκτρονικό εμπόριο, το δίκαιο της ΕΕ για τους καταναλωτές, και τυχόν άλλοι κανόνες·

28.  πιστεύει, συνεπώς, ότι οι ψηφιακοί μηχανισμοί οικοδόμησης εμπιστοσύνης αποτελούν ουσιαστικό μέρος της συνεργατικής οικονομίας· χαιρετίζει όλες τις προσπάθειες και πρωτοβουλίες που έχουν τεθεί σε εφαρμογή από τις συνεργατικές πλατφόρμες για την αποτροπή στρεβλώσεων, καθώς και εκείνες που αποσκοπούν στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης και της διαφάνειας στους μηχανισμούς βαθμολόγησης και κριτικών, στον καθορισμό αξιόπιστων κριτηρίων φήμης, στην καθιέρωση εγγυήσεων ή ασφάλισης, στην εξακρίβωση της ταυτότητας των συναλλασσόμενων ιδιωτών και παραγωγών καταναλωτών, και στην ανάπτυξη ασφαλών και διαφανών συστημάτων πληρωμών· θεωρεί ότι αυτές οι νέες τεχνολογικές εξελίξεις, όπως οι μηχανισμοί αμφίδρομης βαθμολόγησης, οι ανεξάρτητοι έλεγχοι των κριτικών και η εθελοντική υιοθέτηση συστημάτων πιστοποίησης αποτελούν καλά παραδείγματα τρόπων πρόληψης αθέμιτων συμπεριφορών, χειραγωγήσεων και απομιμήσεων, απάτης και κατασκευασμένης ανάδρασης· παροτρύνει τις συνεργατικές πλατφόρμες να διδάσκονται από τις βέλτιστες πρακτικές και να ευαισθητοποιούν σχετικά με τις νομικές υποχρεώσεις των χρηστών τους·

29.  επισημαίνει ότι έχει καθοριστική σημασία να αποσαφηνιστούν οι μέθοδοι λειτουργίας των αυτοματοποιημένων συστημάτων λήψης αποφάσεων που βασίζονται σε αλγορίθμους, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι αλγόριθμοι εγγυώνται τη δίκαιη μεταχείριση και τη διαφάνεια· καλεί την Επιτροπή να εξετάσει αυτό το θέμα και από τη σκοπιά του δικαίου της ΕΕ περί ανταγωνισμού· καλεί την Επιτροπή να καθορίσει, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, τον ιδιωτικό τομέα και τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές, ουσιαστικά κριτήρια για την ανάπτυξη αρχών λογοδοσίας σε σχέση με αλγορίθμους για τις συνεργατικές πλατφόρμες·

30.  τονίζει την ανάγκη να αξιολογηθεί η χρήση των δεδομένων, όταν μπορεί να έχουν διαφορετικό αντίκτυπο στα διάφορα τμήματα της κοινωνίας, προκειμένου να προλαμβάνονται οι διακρίσεις διακρίσεων και να εξακριβώνεται αν προκαλείται βλάβη στην ιδιωτικότητα από τα μαζικά δεδομένα· υπενθυμίζει ότι η ΕΕ έχει ήδη αναπτύξει ένα συνολικό πλαίσιο για την προστασία των δεδομένων στον γενικό κανονισμό για την προστασία των δεδομένων και, στο πλαίσιο αυτό, καλεί τις πλατφόρμες συνεργατικής οικονομίας να μην παραβλέπουν το ζήτημα της προστασίας των δεδομένων, αλλά να παρέχουν διαφανή πληροφόρηση στους παρόχους υπηρεσιών και τους χρήστες σχετικά με τα συλλεγόμενα προσωπικά δεδομένα και τον τρόπο επεξεργασίας των δεδομένων αυτών·

31.  αναγνωρίζει ότι πολλοί από τους κανόνες του ενωσιακού κεκτημένου εφαρμόζονται ήδη στη συνεργατική οικονομία· καλεί την Επιτροπή να εκτιμήσει την ανάγκη για περαιτέρω ανάπτυξη ενός ενωσιακού νομικού πλαισίου για την αποφυγή του περαιτέρω κατακερματισμού της ενιαίας αγοράς, σύμφωνα με τις αρχές της βελτίωσης της νομοθεσίας και με βάση την πείρα των κρατών μελών· πιστεύει ότι το πλαίσιο αυτό θα πρέπει να είναι εναρμονισμένο, όπου αυτό κρίνεται σκόπιμο, όπως επίσης ευέλικτο, τεχνολογικά ουδέτερο και μελλοντοστραφές, και να συνίσταται σε συνδυασμό γενικών αρχών και ειδικών κανόνων, επιπλέον των ειδικών τομεακών ρυθμίσεων που ενδέχεται να χρειαστούν·

32.  υπογραμμίζει τη σημασία της συνεκτικής νομοθεσίας για τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς για όλους, και καλεί την Επιτροπή να κατοχυρώσει τους υφιστάμενους κανόνες και την ισχύουσα νομοθεσία σχετικά με τα δικαιώματα των εργαζομένων και των καταναλωτών πριν θεσπίσει νέα νομοθεσία η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατακερματισμό της εσωτερικής αγοράς·

Ανταγωνισμός και φορολογική συμμόρφωση

33.  επικροτεί το γεγονός ότι η άνοδος της συνεργατικής οικονομίας έχει επιφέρει αύξηση του ανταγωνισμού και έχει υποχρεώσει τους υφιστάμενους φορείς εκμετάλλευσης να εστιαστούν στις πραγματικές ανάγκες των καταναλωτών· παροτρύνει την Επιτροπή να προωθήσει ίσους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των συνεργατικών πλατφορμών, καθώς και μεταξύ των συνεργατικών πλατφορμών και των παραδοσιακών επιχειρήσεων· τονίζει ότι είναι σημαντικό να εντοπιστούν και να αρθούν οι φραγμοί για την ανάπτυξη και την αύξηση του αριθμού των συνεργατικών επιχειρήσεων, ιδίως των νεοφυών· υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, την ανάγκη για ελεύθερη ροή δεδομένων, φορητότητα των δεδομένων και διαλειτουργικότητα, που διευκολύνουν την αλλαγή πλατφόρμας και εμποδίζουν τον εγκλωβισμό, αποτελούν δε καθοριστικούς παράγοντες για ανοικτό και θεμιτό ανταγωνισμό και για την ενδυνάμωση των χρηστών των συνεργατικών πλατφορμών, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τα θεμιτά συμφέροντα όλων των παραγόντων της αγοράς και προστατεύοντας τις πληροφορίες και τα προσωπικά δεδομένα των χρηστών·

34.  εκφράζει την ικανοποίησή του για την αυξημένη ανιχνευσιμότητα των οικονομικών συναλλαγών μέσω διαδικτυακών πλατφορμών προκειμένου να εξασφαλιστεί η φορολογική συμμόρφωση και επιβολή, αλλά εκφράζει την ανησυχία του για τις δυσκολίες που έχουν προκύψει ως τώρα σε ορισμένους τομείς· τονίζει ότι η συνεργατική οικονομία δεν θα πρέπει επ’ ουδενί να αποτελεί τρόπο αποφυγής φορολογικών υποχρεώσεων· τονίζει, περαιτέρω, την επείγουσα ανάγκη για συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων αρχών και των συνεργατικών πλατφορμών όσον αφορά τη φορολογική συνέπεια και την είσπραξη φόρων· αναγνωρίζει ότι τα ζητήματα αυτά έχουν αντιμετωπιστεί σε ορισμένα κράτη μέλη, και σημειώνει την επιτυχή συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στον συγκεκριμένο τομέα· καλεί την Επιτροπή να διευκολύνει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών, με τη συμμετοχή των αρμόδιων αρχών και των συμφεροντούχων, για την ανάπτυξη αποτελεσματικών και καινοτόμων λύσεων για την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης και επιβολής, προκειμένου να εξαλειφθεί ο κίνδυνος της διασυνοριακής φορολογικής απάτης· καλεί τις συνεργατικές πλατφόρμες να αναλάβουν ενεργό ρόλο εν προκειμένω· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αποσαφηνίσουν και να συνεργαστούν σχετικά με τις πληροφορίες τις οποίες οι διάφοροι οικονομικοί φορείς που συμμετέχουν στη συνεργατική οικονομία πρέπει να γνωστοποιούν στις φορολογικές αρχές στο πλαίσιο των υποχρεώσεών τους για την παροχή φορολογικών πληροφοριών, όπως προβλέπεται από την εθνική νομοθεσία·

35.  συμφωνεί ότι επιχειρήσεις που παρέχουν παρόμοιες υπηρεσίες θα πρέπει να υπόκεινται παρόμοιες στην πράξη φορολογικές υποχρεώσεις, είτε εντάσσονται στην παραδοσιακή οικονομία είτε στη συνεργατική, και πιστεύει ότι θα πρέπει να καταβάλλονται φόροι όταν πραγματοποιούνται κέρδη και όταν δεν πρόκειται απλώς για συνεισφορά στην κάλυψη του κόστους, τηρουμένης της αρχής της επικουρικότητας, και σύμφωνα με τις εθνικές και τοπικές φορολογικές νομοθετικές διατάξεις·

Αντίκτυπος στην αγορά εργασίας και στα δικαιώματα των εργαζομένων

36.  τονίζει ότι η ψηφιακή επανάσταση έχει σημαντικό αντίκτυπο στην αγορά εργασίας και ότι οι τάσεις που αναδύονται στο πλαίσιο της συνεργατικής οικονομίας αποτελούν μέρος μιας τρέχουσας τάσης στο πλαίσιο της ψηφιοποίησης της κοινωνίας·

37.  επισημαίνει, παράλληλα, ότι η συνεργατική οικονομία διανοίγει νέες ευκαιρίες και νέες, ευέλικτες διεξόδους απασχόλησης για όλους τους χρήστες, ιδίως δε για τους αυτοαπασχολούμενους, για όσους είναι άνεργοι, αποκομμένοι από την αγορά εργασίας ή δεν μπορούν για άλλους λόγους να συμμετάσχουν σε αυτή και, επομένως, θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως σημείο εισόδου στην αγορά εργασίας, ιδίως για τους νέους και τις περιθωριοποιημένες ομάδες· επισημαίνει ωστόσο ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, η εξέλιξη αυτή μπορεί επίσης να οδηγήσει σε επισφαλείς καταστάσεις· τονίζει την ανάγκη για ευελιξία της αγοράς εργασίας, αφενός, και για οικονομική και κοινωνική ασφάλεια των εργαζομένων, αφετέρου, σύμφωνα με τα έθιμα και τις παραδόσεις των κρατών μελών·

38.  καλεί την Επιτροπή να εξετάσει, σε ποιο βαθμό οι υφιστάμενες κανονιστικές διατάξεις της Ένωσης ισχύουν για την ψηφιακή αγορά εργασίας, και να εξασφαλίσει την κατάλληλη εφαρμογή και επιβολή τους· καλεί τα κράτη μέλη να αξιολογήσουν, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους και άλλους συμφεροντούχους, προδραστικά και με αντίληψη πρόληψης, την ανάγκη για εκσυγχρονισμό της υφιστάμενης νομοθεσίας, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων κοινωνικής προστασίας, προκειμένου να παρακολουθούν τις τεχνολογικές εξελίξεις εξασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία των εργαζομένων· ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συντονίσουν τα συστήματα κοινωνικής προστασίας τους προκειμένου να εξασφαλίσουν τη μεταφερσιμότητα των παροχών και την προσθετικότητα των περιόδων εργασίας σύμφωνα με την ενωσιακή και την εθνική νομοθεσία· παροτρύνει τους κοινωνικούς εταίρους να επικαιροποιούν τις συλλογικές συμβάσεις όπου είναι αναγκαίο, προκειμένου τα υφιστάμενα πρότυπα κοινωνικής προστασίας να μπορούν να διατηρηθούν και στον κόσμο της ψηφιακής εργασίας·

39.  τονίζει την τεράστια σημασία της προστασίας των δικαιωμάτων των εργαζομένων στις συνεργατικές υπηρεσίες –κατά πρώτο και κύριο λόγο το δικαίωμα οργάνωσης των εργαζομένων, και το δικαίωμα της συλλογικής διαπραγμάτευσης και δράσης, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία και πρακτική· υπενθυμίζει ότι όλοι οι εργαζόμενοι στην οικονομία των πλατφορμών είναι είτε μισθωτοί είτε αυτοαπασχολούμενοι με βάση τα πραγματικά περιστατικά, και πρέπει να κατατάσσονται ανάλογα· καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή, στο πλαίσιο των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων τους, να εξασφαλίσουν δίκαιους όρους εργασίας και επαρκή νομική και κοινωνική προστασία για όλους τους εργαζόμενους στη συνεργατική οικονομία, ανεξάρτητα από το καθεστώς τους·

40.  καλεί την Επιτροπή να δημοσιεύσει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με το πώς εφαρμόζεται το ενωσιακό δίκαιο στους διάφορους τύπους επιχειρηματικών μοντέλων πλατφορμών προκειμένου να καλυφθούν, όπου απαιτείται, τα ρυθμιστικά κενά στον τομέα της απασχόλησης και της κοινωνικής ασφάλισης· πιστεύει ότι το δυναμικό υψηλής διαφάνειας της οικονομίας πλατφορμών επιτρέπει καλή ιχνηλασιμότητα, σύμφωνα με τον στόχο για επιβολή της υφιστάμενης νομοθεσίας· καλεί τα κράτη μέλη να πραγματοποιούν επαρκείς επιθεωρήσεις εργασίας σε σχέση με τις διαδικτυακές πλατφόρμες και να επιβάλλουν κυρώσεις όταν γίνονται παραβάσεις των κανόνων, ιδίως όσον αφορά τις εργασιακές συνθήκες και τους όρους απασχόλησης και ειδικές απαιτήσεις σε σχέση με τα προσόντα· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στο ζήτημα της αδήλωτης και της πλασματικής εργασίας στον συγκεκριμένο τομέα, και να περιλάβουν την οικονομία των πλατφορμών στην ημερήσια διάταξη της Ευρωπαϊκής Πλατφόρμας για την αντιμετώπιση της αδήλωτης εργασίας· καλεί τα κράτη μέλη να διαθέτουν επαρκείς πόρους για επιθεωρήσεις·

41.  υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να εξασφαλιστούν η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και επαρκής κοινωνική προστασία για τον αυξανόμενο αριθμό αυτοαπασχολούμενων εργαζομένων, που είναι βασικοί συντελεστές της συνεργατικής οικονομίας, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος διαπραγμάτευσης και συλλογικής δράσης, και σε σχέση με την αποζημίωσή τους·

42.  ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αναγνωρίσουν ότι η συνεργατική οικονομία θα επιφέρει και διαταραχές, και συνεπώς να ετοιμάσουν ενέργειες μετριασμού για ορισμένους τομείς και να υποστηρίξουν την κατάρτιση και την επανένταξη·

43.  υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να εξασφαλιστούν για τους εργαζομένους σε συνεργατικές πλατφόρμες η δυνατότητα μεταφοράς των αξιολογήσεων και κριτικών, που συνιστούν την αξία τους στην ψηφιακή αγορά, όπως επίσης η δυνατότητα μεταβίβασης και συσσώρευσης αξιολογήσεων και κριτικών από διάφορες πλατφόρμες, τηρουμένων των κανόνων για την προστασία των δεδομένων και της ιδιωτικότητας όλων των εμπλεκόμενων μερών· επισημαίνει την πιθανότητα αθέμιτων και αυθαίρετων πρακτικών σε σχέση με τις διαδικτυακές αξιολογήσεις, που μπορεί να έχουν αρνητική επιρροή στις εργασιακές συνθήκες και τα δικαιώματα των εργαζομένων σε συνεργατικές πλατφόρμες, και στη δυνατότητά τους να βρουν θέση απασχόλησης· πιστεύει ότι οι μηχανισμοί αξιολόγησης και κριτικής θα πρέπει να αναπτυχθούν με διαφάνεια και οι εργαζόμενοι να ενημερώνονται και να ζητείται η γνώμη τους στο κατάλληλο επίπεδο και σύμφωνα με το δίκαιο και τις πρακτικές του κράτους μέλους, με βάση τα γενικά κριτήρια που χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη τέτοιων μηχανισμών·

44.  υπογραμμίζει τη σημασία της επικαιροποίησης των δεξιοτήτων στον μεταβαλλόμενο κόσμο της απασχόλησης προκειμένου να διασφαλίζεται ότι όλοι οι εργαζόμενοι μπορούν να έχουν επαρκείς δεξιότητες, όπως απαιτείται στο πλαίσιο της ψηφιακής κοινωνίας και οικονομίας· παροτρύνει την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τις επιχειρήσεις συνεργατικής οικονομίας να καταστήσουν προσιτή τη δια βίου κατάρτιση και ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων· πιστεύει ότι χρειάζονται δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις και δυνατότητες χρηματοδότησης για δια βίου μάθηση και κατάρτιση, ιδίως για τις πολύ μικρές και τις μικρές επιχειρήσεις·

45.  τονίζει τη σημασία της τηλεργασίας και της έξυπνης εργασίας σε συνάρτηση με τη συνεργατική οικονομία και, από αυτή την άποψη, τάσσεται υπέρ της ανάγκης να αντιμετωπίζονται οι συγκεκριμένοι τρόποι εργασίας επί ίσοις όροις με τους παραδοσιακούς·

46.  καλεί την Επιτροπή να εξετάσει σε τι βαθμό η οδηγία για την προσωρινή απασχόληση (2008/104/EΚ(14) ) μπορεί να εφαρμοστεί σε συγκεκριμένες διαδικτυακές πλατφόρμες· θεωρεί ότι πολλές από τις διαδικτυακές πλατφόρμες διαμεσολάβησης έχουν δομική ομοιότητα με τις εταιρείες προσωρινής απασχόλησης (τριμερής συμβατική σχέση μεταξύ: εργαζομένου σε εταιρεία προσωρινής απασχόλησης/πλατφόρμα· εταιρείας προσωρινής απασχόλησης/διαδικτυακής πλατφόρμας· χρήστριας επιχείρησης/πελάτη)·

47.  ζητεί από τις εθνικές δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης και το δίκτυο EURES να παρέχουν καλύτερη ενημέρωση σχετικά με τις ευκαιρίες που προσφέρει η συνεργατική οικονομία·

48.  καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να παρέχουν επαρκή ενημέρωση στους εργαζόμενους σε πλατφόρμες, για τις εργασιακές συνθήκες και τους όρους απασχόλησης, όπως επίσης για τα δικαιώματα των εργαζομένων και τις εργασιακές σχέσεις τους τόσο με τις πλατφόρμες όσο και με τους χρήστες· θεωρεί ότι οι πλατφόρμες θα πρέπει να διαδραματίζουν προορατικό ρόλο στην παροχή πληροφοριών στους χρήστες και να τους εργαζομένους όσον αφορά το εφαρμοστέο κανονιστικό πλαίσιο, προκειμένου να πληρούν τις νομικές υποχρεώσεις τους·

49.  εφιστά την προσοχή στην έλλειψη στοιχείων σχετικά με τις αλλαγές που επιφέρει στον κόσμο της απασχόλησης η συνεργατική οικονομία· καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να συγκεντρώσουν, και σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, πιο αξιόπιστα και ολοκληρωμένα στοιχεία στον συγκεκριμένο τομέα, και παροτρύνει τα κράτη μέλη να ορίσουν μια ήδη υφιστάμενη εθνική αρμόδια αρχή για να παρακολουθεί και να αξιολογεί τις νέες τάσεις στη συνεργατική στην αγορά εργασίας· τονίζει τη σημασία της ανταλλαγής πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών στο πλαίσιο αυτό· τονίζει ότι είναι σημαντικό να παρακολουθούνται η αγορά εργασίας και οι συνθήκες απασχόλησης στη συνεργατική οικονομία, προκειμένου να αποτρέπονται οι παράνομες πρακτικές·

Η τοπική διάσταση της συνεργατικής οικονομίας

50.  παρατηρεί ότι διαρκώς περισσότερες τοπικές αρχές και κυβερνήσεις εργάζονται ήδη για τη ρύθμιση και την ανάπτυξη της συνεργατικής οικονομίας, εστιάζοντας σε συνεργατικές πρακτικές τόσο ως αντικείμενο των πολιτικών τους όσο και ως βασική αρχή νέων μορφών συνεργατικής διακυβέρνησης και συμμετοχικής δημοκρατίας·

51.  επισημαίνει ότι υπάρχει μεγάλο περιθώριο ελιγμών ώστε οι εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές να εγκρίνουν μέτρα προσαρμοσμένα στο εκάστοτε πλαίσιο με σκοπό την επίτευξη σαφώς καθορισμένων στόχων δημοσίου συμφέροντος, μέσω αναλογικών μέτρων που συνάδουν πλήρως με τη νομοθεσία της ΕΕ· καλεί, στο πλαίσιο αυτό, την Επιτροπή να στηρίξει τα κράτη μέλη στη διαδικασία χάραξης πολιτικής και στη θέσπιση κανονισμών που συνάδουν με το δίκαιο της ΕΕ·

52.  σημειώνει ότι πρωτοπόροι σε αυτόν τον τομέα είναι οι πόλεις, δεδομένου ότι αστικές συνθήκες όπως η πληθυσμιακή πυκνότητα και η φυσική εγγύτητα ευνοούν την υιοθέτηση συνεργατικών πρακτικών, επεκτείνοντας την εστίαση από τις έξυπνες πόλεις στις κοινοχρηστικές πόλεις, και διευκολύνοντας τη μετάβαση σε υποδομές φιλικότερες προς τους πολίτες· είναι επίσης πεπεισμένο ότι η συνεργατική οικονομία μπορεί να προσφέρει σημαντικές δυνατότητες στις εσωτερικές απόκεντρες ζώνες, τις αγροτικές περιοχές και τις μειονεκτούσες περιφέρειες, να προσφέρει νέες μορφές για χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, να έχει θετικό κοινωνικοοικονομικό αντίκτυπο, και να βοηθήσει περιθωριοποιημένες κοινότητες με έμμεσα οφέλη και για τον τουριστικό κλάδο·

Η προώθηση της συνεργατικής οικονομίας

53.  επισημαίνει ότι είναι σημαντικό να προσφέρονται επαρκείς ικανότητες, δεξιότητες και κατάρτιση, προκειμένου να μπορούν όσο το δυνατόν περισσότεροι ιδιώτες να αναλάβουν ενεργό ρόλο στο πλαίσιο της συνεργατικής οικονομίας και να απελευθερώσουν το δυναμικό της·

54.  τονίζει ότι οι ΤΠΕ επιτρέπουν τη γρήγορη και αποτελεσματική εξέλιξη των καινοτόμων ιδεών στο πλαίσιο της συνεργατικής οικονομίας, εξασφαλίζοντας παράλληλα τη σύνδεση και την ενδυνάμωση των συμμετεχόντων, είτε πρόκειται για χρήστες είτε για παρόχους υπηρεσιών, διευκολύνοντας την πρόσβαση και τη συμμετοχή τους στην αγορά και καθιστώντας πιο προσβάσιμες τις απομακρυσμένες και αγροτικές περιοχές·

55.  καλεί την Επιτροπή να επιδείξει προορατικότητα όσον αφορά την ενθάρρυνση της συνεργασίας μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ιδίως όσον αφορά την υιοθέτηση των ηλεκτρονικών ταυτοτήτων, να αυξήσει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και των παρόχων υπηρεσιών στις ηλεκτρονικές συναλλαγές, αξιοποιώντας το πλαίσιο της ΕΕ για την αμοιβαία αναγνώριση των ηλεκτρονικών ταυτοτήτων, και να αντιμετωπίσει άλλους υφιστάμενους φραγμούς στην ανάπτυξη της συνεργατικής οικονομίας, όπως τα εμπόδια στην παροχή διασυνοριακών καθεστώτων ασφάλισης·

56.  επισημαίνει ότι η καθιέρωση της τεχνολογίας 5G θα μετασχηματίσει εκ βάθρων τη λογική των οικονομιών μας, καθιστώντας τις υπηρεσίες περισσότερο διαφοροποιημένες και προσβάσιμες· τονίζει, εν προκειμένω, ότι είναι σημαντικό να δημιουργηθεί μια ανταγωνιστική αγορά για καινοτόμες επιχειρήσεις, η επιτυχία της οποίας θα καθορίσει σε τελική ανάλυση τη δύναμη των οικονομιών μας·

57.  επισημαίνει ότι η συνεργατική οικονομία καθίστανται διαρκώς σημαντικότερη στον τομέα της ενέργειας, επιτρέποντας στους καταναλωτές, στους παραγωγούς, στους ιδιώτες και στις κοινότητες να συμμετέχουν αποτελεσματικά σε διάφορες αποκεντρωμένες φάσεις του κύκλου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων της ιδίας παραγωγής και κατανάλωσης, της αποθήκευσης και της διανομής, σύμφωνα με τους στόχους της Ένωσης για το κλίμα και την ενέργεια·

58.  επισημαίνει ότι η συνεργατική οικονομία είναι ισχυρή κυρίως στις κοινότητες οι οποίες εφαρμόζουν ισχυρά μοντέλα κοινοχρησίας γνώσης και εκπαίδευσης και, με τον τρόπο αυτό, έχουν καταλυτική επίδραση στην εδραίωση μιας αντίληψης ανοικτής καινοτομίας· τονίζει τη σημασία των συνεκτικών πολιτικών και της ανάπτυξης των ευρυζωνικών δικτύων υπερυψηλών ταχυτήτων ως προϋπόθεσης για να αναπτυχθεί το πλήρες δυναμικό της συνεργατικής οικονομίας και να αποκομιστούν τα οφέλη που προσφέρει το συνεργατικό πρότυπο· υπενθυμίζει, συνεπώς, την ανάγκη να εξασφαλιστεί επαρκής δικτυακή πρόσβασης για όλους τους πολίτες της ΕΕ, ιδίως στις αραιοκατοικημένες, απόκεντρες ή αγροτικές περιοχές στις οποίες δεν υπάρχει ακόμη επαρκής συνδεσιμότητα·

59.  υπογραμμίζει ότι η συνεργατική οικονομία χρειάζεται υποστήριξη προκειμένου να αναπτυχθεί και να κλιμακωθεί γρήγορα, και πρέπει να παραμένει ανοιχτή στην έρευνα, τις καινοτομίες και τις νέες τεχνολογίες, ώστε να προσελκύει επενδύσεις· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν τον μελλοντοστραφή χαρακτήρα της νομοθεσίας και των πολιτικών της ΕΕ, ειδικότερα όσον αφορά την καθιέρωση μη αποκλειστικών, προσανατολισμένων στον πειραματισμό χώρων προώθησης της ψηφιακής συνδεσιμότητας και του ψηφιακού γραμματισμού, τη στήριξη της ευρωπαϊκής επιχειρηματικότητας και των νεοφυών επιχειρήσεων, και την παροχή κινήτρων για Industry 4.0, κόμβους, συμπλέγματα φορέων και φυτώρια επιχειρήσεων καινοτομίας, μεριμνώντας παράλληλα για την ανάπτυξη συνεργιών συνύπαρξης με παραδοσιακά επιχειρηματικά μοντέλα·

60.  επισημαίνει τον σύνθετο χαρακτήρα του τομέα των μεταφορών, εντός και εκτός της συνεργατικής οικονομίας· επισημαίνει ότι ο εν λόγω τομέας υπόκειται σε έντονη ρυθμιστική παρέμβαση· επισημαίνει ότι τα μοντέλα συνεργατικής οικονομίας προσφέρουν δυνατότητες για σημαντική βελτίωση της αποδοτικότητας και της βιωσιμότητας του συστήματος μεταφορών (μεταξύ άλλων με την ενοποιημένη πολυτροπική έκδοση εισιτηρίων και διαδρομή μεταφοράς για χρήστες μεταφορών με εφαρμογές συνεργατικής οικονομίας) για αύξηση της ασφάλειας και προστασίας τους, και για να καταστούν οι απομακρυσμένες περιοχές πιο προσιτές και να περιοριστούν οι ανεπιθύμητες εξωτερικές συνέπειες της κυκλοφοριακής συμφόρησης·

61.  καλεί τις αρμόδιες αρχές να προωθήσουν την επωφελή συνύπαρξη των συνεργατικών υπηρεσιών μεταφοράς με το συμβατικό σύστημα μεταφορών· καλεί την Επιτροπή να εντάξει τη συνεργατική οικονομία στις εργασίες της για τις νέες τεχνολογίες στον τομέα των μεταφορών (συνδεδεμένα οχήματα, αυτόνομα οχήματα, ενοποιημένο ψηφιακό σύστημα έκδοσης εισιτηρίων, και νοήμονα συστήματα μεταφορών) λόγω των ισχυρών αλληλεπιδράσεων και των φυσικών συνεργιών τους·

62.  τονίζει ότι απαιτείται ασφάλεια δικαίου για τις πλατφόρμες και τους χρήστες τους, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ανάπτυξη της συνεργατικής οικονομίας στον τομέα των μεταφορών στην ΕΕ· επισημαίνει ότι στον τομέα της κινητικότητας είναι σημαντικό να γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ, αφενός, (i) του συνεπιβατισμού και του επιμερισμού του κόστους στο πλαίσιο διαδρομής που ο οδηγός είχε ήδη προγραμματίσει για λογαριασμό του και, αφετέρου, (ii) των ρυθμιζόμενων υπηρεσιών επιβατικών μεταφορών·

63.  υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, η ενοικίαση καταλυμάτων από ιδιώτη σε ιδιώτη είναι ο μεγαλύτερος τομέας της συνεργατικής οικονομίας επί τη βάσει του παραγόμενου εμπορίου, ενώ ο συνεπιβατισμός καταγράφει τα μεγαλύτερα έσοδα στις πλατφόρμες·

64.  επισημαίνει ότι στον τομέα του τουρισμού η υπηρεσία κοινοχρησίας κατοικιών αποτελεί εξαιρετική αξιοποίηση πόρων και υποχρησιμοποιούμενων χώρων, ιδίως σε περιοχές που δεν επωφελούνται παραδοσιακά από τον τουρισμό·

65.  καταδικάζει, στο πλαίσιο αυτό, τους κανονισμούς τους οποίους επιβάλλουν ορισμένες δημόσιες αρχές, για τον περιορισμό της προσφοράς τουριστικών καταλυμάτων μέσω της συνεργατικής οικονομίας·

66.  εφιστά την προσοχή στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές συνεργατικές πλατφόρμες όσον αφορά την απόκτηση πρόσβασης σε επιχειρηματικά κεφάλαια και τις οικείες στρατηγικές ανάπτυξης, οι οποίες επιτείνονται αφενός λόγω του μικρού μεγέθους και του κατακερματισμού των εγχώριων αγορών και αφετέρου λόγω σοβαρής έλλειψης διασυνοριακών επενδύσεων· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αξιοποιούν πλήρως τα υπάρχοντα χρηματοδοτικά μέσα για να επενδύουν σε συνεργατική επιχειρηματικότητα και για να προωθούν πρωτοβουλίες που διευκολύνουν την πρόσβαση σε χρηματοδότηση, ιδίως για τις νεοφυείς, τις μικρές και μεσαίες και τις άλλες επιχειρήσεις·

67.  τονίζει ότι τα συνεργατικά συστήματα χρηματοδότησης, όπως η πληθοχρηματοδότηση, αποτελούν σημαντικό στοιχείο για τη συμπλήρωση των παραδοσιακών διαύλων χρηματοδότησης στο πλαίσιο ενός αποτελεσματικού χρηματοδοτικού οικοσυστήματος·

68.  σημειώνει ότι οι υπηρεσίες που παρέχονται από ΜΜΕ στον τομέα της συνεργατικής οικονομίας δεν είναι πάντα επαρκώς προσαρμοσμένες στις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και των ηλικιωμένων· ζητεί εργαλεία και προγράμματα που θα παρέχουν υποστήριξη στους εν λόγω φορείς ώστε να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία·

69.  ζητεί από την Επιτροπή να διευκολύνει και να προωθήσει την πρόσβαση σε κατάλληλες γραμμές χρηματοδότησης για τους ευρωπαίους επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στον τομέα της συνεργατικής οικονομίας, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο του προγράμματος της ΕΕ για την έρευνα και την καινοτομία «Ορίζοντας 2020»·

70.  επισημαίνει την ταχεία ανάπτυξη και την αυξημένη διάδοση καινοτόμων τεχνολογιών και ψηφιακών εργαλείων, όπως οι τεχνολογίες blockchain και κατανεμημένου καθολικού, μεταξύ άλλων και στον χρηματοπιστωτικό τομέα· υπογραμμίζει ότι η χρήση αυτών των αποκεντρωμένων τεχνολογιών μπορεί να επιτρέψει ουσιαστικές συναλλαγές και συνδέσεις μεταξύ ιδιωτών στη συνεργατική οικονομία, οδηγώντας στη δημιουργία ανεξάρτητων αγορών ή δικτύων και υποκαθιστώντας μελλοντικά τον ρόλο ενδιάμεσων φορέων που διαδραματίζουν σήμερα οι συνεργατικές πλατφόρμες·

o
o   o

71.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2016)0009.
(2) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2016)0237.
(3) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2016)0455.
(4) http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-11834-2016-INIT/en/pdf
(5) ΕΕ L 376 της 27.12.2006, σ. 36.
(6) ΕΕ L 178 της 17.7.2000, σ. 1.
(7) ΕΕ L 149 της 11.6.2015, σ. 22.
(8) ΕΕ L 337 της 18.12.2009, σ. 11.
(9) ΕΕ L 119 της 4.5.2016, σ. 1.
(10) ECON-VI/016.
(11) EE C 75 της 10.3.2017, σ. 33.
(12) Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 438 (Μάρτιος 2016) με θέμα «Η χρήση των συνεργατικών πλατφορμών».
(13) ΕΕ L 373 της 21.12.2004, σ. 37.
(14) ΕΕ L 327 της 5.12.2008, σ. 9.

Τελευταία ενημέρωση: 16 Ιουνίου 2017Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου