Πρόεδρος. Η ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συνέχιση της συζήτησης της έκθεσης της κ. Marianne Thyssen, σχετικά με το πρόγραμμα κοινοτικής δράσης στον τομέα της υγείας και της προστασίας των καταναλωτών για την περίοδο (2007-2013) – πτυχές που αφορούν τους καταναλωτές.

  Béatrice Patrie, εξ ονόματος της Ομάδας PSE. – (FR) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, θα ήθελα καταρχάς να ευχαριστήσω την κ. Thyssen για την έκθεσή της και για το πνεύμα συνεργασίας που την χαρακτηρίζει.

Παρότι ψηφίστηκε ομόφωνα από την αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, η Ομάδα του Σοσιαλιστικού Κόμματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ζήτησε να συζητηθεί αυτή η έκθεση. Πράγματι, μολονότι οι Ομάδες συνολικά συμφωνούν με καλή πίστη να αποδοθεί η μέγιστη πολιτική προτεραιότητα στην προστασία του καταναλωτή, διαπιστώνω ότι υπάρχουν ακόμα διαφορές ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαμε να προχωρήσουμε σε αυτό. Επίσης, παρόλο που η σκοπιμότητα του προγράμματος αυτού διακόπηκε και εκκρεμεί μετά το τέλος των διαπραγματεύσεων σχετικά με τις δημοσιονομικές προοπτικές, θα ήθελα να θυμίσω κάποιες βασικές απόψεις της Ομάδας του Σοσιαλιστικού Κόμματος.

Θα θυμίσω, καταρχάς, την υποστήριξή μας για το διαχωρισμό των δύο σχεδίων δράσης, για τη δημόσια υγεία και για την προστασία των καταναλωτών. Στη συνέχεια, όσον αφορά τους οριζόντιους στόχους του σχεδίου, η Ομάδα του Σοσιαλιστικού Κόμματος θεωρεί ότι τα μέσα αποζημιώσεων, τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο, σε κάποια κράτη μέλη, αποτελούν πραγματική πρόοδο για τους καταναλωτές. Αυτή είναι η έννοια της τροπολογίας 55.

Έπειτα, όσον αφορά συγκεκριμένες δράσεις του προγράμματος, θα ήθελα να υπογραμμίσω τη σημασία των παρακάτω δράσεων: την ανάπτυξη μέσων για να επιτραπεί η επιστημονική αξιολόγηση των επιπτώσεων της έκθεσης των καταναλωτών στις χημικές ουσίες που εκλύονται από τα προϊόντα· την πραγματοποίηση απολογισμού, που θα μπορούσε κάποιος να ονομάσει vade-mecum, των υφιστάμενων νομοθεσιών, κανονισμών και πρακτικών στα κράτη μέλη όσον αφορά την προστασία των καταναλωτών, όπως και μια αξιολόγηση της εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας σε εθνικό επίπεδο· και τις ανταλλαγές μεταξύ εθνικών και τοπικών ενώσεων των καταναλωτών, με σκοπό να βοηθούν τις δημόσιες αρχές να νομοθετούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσον αφορά την προστασία των χρηστών στον τομέα των υπηρεσιών γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος, και αυτή τελικά είναι η έννοια της τροπολογίας 58.

Τρίτον, σχετικά με τα νομοθετικά μέτρα που θα περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα, θα ήθελα να απευθυνθώ ειδικά στον κ. Κυπριανού με την ευκαιρία των πολιτικών και νομοθετικών μέτρων που υποσχέθηκε να μας παρουσιάσει το φθινόπωρο, τα οποία θα ενσωματωθούν ειδικά σε αυτό το πρόγραμμα. Οι όροι της συζήτησης είναι γνωστοί. Πώς θα πρέπει να επέμβουμε σε ευρωπαϊκό επίπεδο; Θα πρέπει να δώσουμε προτεραιότητα στο ευρωπαϊκό δίκαιο ή να ευνοήσουμε την αυτορρύθμιση των οικονομικών φορέων; Πώς πρέπει να συνδέσουμε το αναδυόμενο ευρωπαϊκό δίκαιο για την προστασία των καταναλωτών με τα εθνικά δίκαια, που είναι παλαιότερα και συνήθως πιο προστατευτικά για τους πολίτες σε μερικά κράτη μέλη;

Κατά τη γνώμη μου, ενώ η κινητικότητα των συμπολιτών μας αυξάνεται, θεωρώ ότι ο ρόλος των δημόσιων ευρωπαϊκών αρχών είναι να διασφαλίζουν τη μεγαλύτερη δυνατή προστασία των καταναλωτών. Δεν αντιτίθεμαι στις πρωτοβουλίες σχετικά με την αυτορρύθμιση, αυτές όμως πρέπει να αναληφθούν από τους ίδιους τους οικονομικούς παράγοντες και να έχουν ως σκοπό τη βελτίωση των ελάχιστων προτύπων που καθορίζονται από τον νομοθέτη.

Τέλος, θα έπρεπε να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί με τους δύο φακέλους που αφορούν τη σημερινή συζήτηση. Ο πρώτος αφορά τις συζητήσεις για το κοινό πλαίσιο αναφοράς σχετικά με το ευρωπαϊκό δίκαιο των συμβάσεων και ο δεύτερος την επέκταση των διαδικασιών τυποποίησης στον τομέα των υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων αυτών που αφορούν τις συλλογικές προτιμήσεις, όπως για παράδειγμα την κοινωνική στέγαση.

Αυτά είναι τα σχόλια που ήθελα να κάνω εξ ονόματος της Ομάδας του Σοσιαλιστικού Κόμματος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

  Cecilia Malmström , εξ ονόματος της Ομάδας ALDE. – (SV) Κύριε Πρόεδρε, είχαμε τόσα να κάνουμε σήμερα το πρωί, η εν λόγω συζήτηση καθυστέρησε αρκετά, και είναι ατυχές ότι η εισηγήτρια και πολλοί άλλοι που εργάστηκαν για αυτό το θέμα δεν μπορούν να παραστούν στην Αίθουσα. Εντούτοις, έτσι έχουν τα πράγματα. Μου δόθηκε ξαφνικά πάρα πολύς χρόνος ομιλίας από την Ομάδα μου και αρνήθηκα να χρησιμοποιήσω τα τελευταία πέντε λεπτά, αν και μου προσφέρθηκε η ευκαιρία να τραγουδήσω ένα τραγούδι. Αυτό δεν είναι όμως κάτι το οποίο θα κάνω, ωστόσο.

Η εσωτερική αγορά έχει δημιουργήσει εκατομμύρια θέσεις εργασίας, καθώς και αυξημένη ευημερία. Έχει κατεδαφίσει σύνορα και έχει ανοίξει πόρτες. Μπορούμε να κάνουμε ότι θέλουμε: να ταξιδέψουμε, να μελετήσουμε, να εργαστούμε και να στήσουμε σπίτι. Δόθηκε πρόσβαση στους καταναλωτές σε σωρεία νέων προϊόντων. Πρέπει ωστόσο να προχωρήσουμε περαιτέρω και να δημιουργήσουμε επίσης μια εσωτερική αγορά καταναλωτών. Αυτό σημαίνει κοινούς κανονισμούς και υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών σε ολόκληρη την ΕΕ. Όσο αυξάνεται το διασυνοριακό εμπόριο, τόσο αυξάνεται το εμπόριο σε ατομικό επίπεδο, τόσο οι άνθρωποι χρειάζονται να γνωρίζουν τι είδους αγαθά αγοράζουν, τι να κάνουν εάν συμβαίνει κάτι λάθος με αυτά, πως να το καταγγείλουν και τι είδους κανονισμοί υπάρχουν. Πώς μπορούν να ξέρουν ότι ένα συγκεκριμένο προϊόν πράγματι κάνει αυτό το οποίο διατείνεται; Τι είναι διαθέσιμο από την άποψη της υπηρεσίας, των εγγυήσεων και της επίλυσης των διαφορών;

Για να κερδίσουμε ξανά την εμπιστοσύνη των ανθρώπων, πρέπει να υπάρχουν εγγυήσεις σχετικά με αυτά τα θέματα, επειδή είναι καθημερινά θέματα που αφορούν τις συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές καθημερινά. Αυτά είναι τα θέματα με τα οποία πρέπει να ασχοληθούμε σε επίπεδο ΕΕ. Είναι συνεπώς πραγματικά εξαιρετικό ότι η Επιτροπή έχει υποβάλει αυτήν την πρόταση για ένα μακροπρόθεσμο πολυετές πρόγραμμα στον τομέα προστασίας των καταναλωτών.

Η Ομάδα της Συμμαχίας Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη δεν συμφωνεί, ωστόσο, με την Επιτροπή όσον αφορά την ανάγκη συνδυασμού της προστασίας των καταναλωτών και της δημόσιας υγείας. Συμμεριζόμαστε την άποψη της εισηγήτριας ότι πρέπει να διατηρηθούν χωριστά. Αν και υπάρχουν φυσικά σημεία επαφής, πρόκειται για δύο διακριτούς τομείς πολιτικής που απαιτούν διαφορετικές προσεγγίσεις, και πρέπει να διατηρούνται χωριστά. Ούτε επιθυμούμε εν προκειμένω τη δημιουργία οιασδήποτε ειδικής αρχής ή υπηρεσίας.

Άλλα σημαντικά στοιχεία τα οποία διαπιστώσαμε περιχαρείς ότι περιλαμβάνονται στην πρόταση είναι οι απόψεις ότι η πολιτική για τους καταναλωτές πρέπει να ενσωματωθεί σε όλες τις πολιτικές, ότι είναι σημαντική η συνεργασία με τις διάφορες οργανώσεις καταναλωτών στα κράτη μέλη μας και ότι ενδέχεται να δοθεί πρόσθετη στήριξη και προσοχή σε αυτά τα κράτη τα οποία δεν έχουν ακόμη κατορθώσει να σημειώσουν μεγάλη πρόοδο στο πεδίο της προστασίας των καταναλωτών. Είμαι ευτυχής που μπορέσαμε να συμφωνήσουμε για αυτά τα θέματα και ότι υπάρχει ευρεία συναίνεση μεταξύ των ομάδων σχετικά με αυτά. Θα ήθελα να ευχαριστήσω την κ. Thyssen –ελπίζω ότι θα διαβάσει τα πρακτικά– επειδή επέδειξε διορατικότητα και προθυμία να συνεργαστεί. Είμαστε φιλόδοξοι όσον αφορά τα θέματα καταναλωτών, είτε πρόκειται για συνεργασία, αξιολόγηση ή την παροχή πληροφοριών. Πρέπει, φυσικά, να υπάρχει συνεπώς κατάλληλος προϋπολογισμός.

Ελπίζω ότι, και στο μέλλον, θα υπάρξει εποικοδομητική συνεργασία όσον αφορά τα προγράμματα για τους καταναλωτές που πρόκειται να υποβάλει η Επιτροπή αυτό το φθινόπωρο. Ενδεχομένως θα έπρεπε να είχαμε προχωρήσει με τον άλλο τρόπο και να είχαμε αντιμετωπίσει πρώτα τις μείζονες κατευθυντήριες γραμμές πολιτικής και στη συνέχεια το εν λόγω πρόγραμμα. Υποστηρίζουμε αυτό το οποίο έχει προταθεί και θα υποστηρίξουμε την έκθεση με μεγάλη πλειοψηφία –ή, πιστεύω αναμφισβήτητα, ομόφωνα—όταν τεθεί σε ψηφοφορία κατά τη διάρκεια της επόμενης συνόδου.

  Gerard Batten, εξ ονόματος της Ομάδας IND/DEM. – (ΕΝ) Κύριε Πρόεδρε, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιθυμεί να χρηματοδοτήσει τις οργανώσεις των καταναλωτών, τόσο τις κυβερνητικές όσο και τις μη κυβερνητικές, με το ποσό των 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ, προκειμένου να τις ευθυγραμμίσει με την υπάρχουσα και τη μελλοντική νομοθεσία. Όπως τόσα και τόσα που προέρχονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δεν είναι δυνατό να φέρει κανείς αντίρρηση στο ίδιο το αντικείμενο. Ποιος θα είχε αντίρρηση για καλύτερα και πιο αποτελεσματικά μέτρα προστασίας των καταναλωτών, όπου αυτά απαιτούνται;

Στη Βρετανία έχουμε ήδη υψηλές προδιαγραφές στη νομοθεσία για την προστασία των καταναλωτών και τις έχουμε εδώ και πολλά χρόνια. Χωρίς αμφιβολία, οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να διδαχθούν η μία από την άλλη, καθώς και από τις μη ευρωπαϊκές χώρες, υιοθετώντας τη διεθνή βέλτιστη πρακτική σε εθνική βάση και επιλέγοντας ό,τι ταιριάζει καλύτερα στις συγκεκριμένες ανάγκες τους.

Όμως, όπως θα περιμέναμε, αυτή η έκθεση κάνει λόγο για ομοιομορφία, ολοκλήρωση και εναρμόνιση. Ο στόχος αυτής της έκθεσης δεν είναι η υιοθέτηση νομοθεσίας – αυτό από μόνο του είναι καλό – αλλά, όπως καθετί άλλο που προέρχεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εξυπηρετεί τον σκοπό και τη διαδικασία επέκτασης της εξουσίας και της κυριαρχίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Θα αυξήσει το κοινοτικό κεκτημένο, το σύνολο των νόμων το οποίο, από τη στιγμή που περιέρχεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν επιστρέφει ποτέ στα εθνικά κράτη.

Υπάρχουν, επίσης, κάποιοι ανησυχητικοί απόηχοι στις συστάσεις να υιοθετηθούν συγκεκριμένα καταναλωτικά πρότυπα που συνδέονται με συγκεκριμένες κατηγορίες του πληθυσμού. Μία τέτοια συλλογή πληροφοριών όσον αφορά την κατανάλωση των καταναλωτών θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ιδιωτική ζωή του πολίτη. Αυτό συμβαίνει ήδη στη Βρετανία από ιδιωτικές εταιρίες λιανικής πώλησης που χρησιμοποιούν συστήματα όπως οι κάρτες πελατειακής πίστης. Ωστόσο, ο καταναλωτής έχει κάποια δυνατότητα να επιλέξει εάν θα συμμετάσχει, ανάλογα με το πού και το πώς προτιμά να ψωνίζει.

Αυτού του είδους η συλλογή πληροφοριών για τον πολίτη δεν είναι κάτι που θα πρέπει να το αναλάβει το κράτος· σίγουρα όχι με τη μορφή που εκπροσωπείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

  Zdzisław Zbigniew Podkański, εξ ονόματος της Ομάδας UEN. – (PL) Κύριε Πρόεδρε, το πρόγραμμα κοινοτικής δράσης στο πεδίο της υγειονομικής περίθαλψης και της προστασίας των καταναλωτών για την περίοδο 2007-2013 καθορίζει τον τρόπο με το οποίο η ΕΕ προτίθεται να βελτιώσει την υγειονομική περίθαλψη και να τονώσει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών εφαρμόζοντας τις διατάξεις της Συνθήκης.

Η κοινή στρατηγική στον τομέα της προστασίας των καταναλωτών στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί συλλογή δράσεων όπως η καλύτερη κατανόηση των καταναλωτών και των αγορών, κανονισμοί για την καλύτερη προστασία των καταναλωτών, βελτιωμένα μέσα εφαρμογής του νόμου, απαιτήσεις παρακολούθησης και επίλυσης, και καλύτερη παροχή πληροφοριών και εκπαίδευσης στους καταναλωτές.

Το πρόβλημα έγκειται, ωστόσο, αλλού. Η ασφάλεια των τροφίμων επιδεινώνεται στην Ευρώπη. Τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα πολλαπλασιάζονται στην αγορά της ΕΕ. Τα τρόφιμα αυτά είναι ανεπιθύμητα και είναι ενδεχομένως επιβλαβή για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Η κοινωνία αισθάνεται απειλούμενη από τους ΓΤΟ. Αυτό εκφράσθηκε σε πολυάριθμες διαμαρτυρίες, σε ένα αυξανόμενο δημόσιο κίνημα κατά των ΓΤΟ και σε κανονισμούς των τοπικών αρχών. Μια ακόμη απειλή, εκτός της εξάπλωσης των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων, είναι η αυξανόμενη συγκέντρωση της γεωργικής παραγωγής η οποία συμπιέζει τις οικογενειακές καλλιέργειες που παράγουν υγιεινά τρόφιμα. Η χρήση χημικών στην καλλιέργεια και η ρύπανση του εδάφους, των υδάτων, του αέρα και πολλών προϊόντων τροφίμων δεν είναι ωφέλιμη για τους ανθρώπους. Έχει έρθει η ώρα να καταστεί η ανθρώπινη υγεία και ευημερία η ύψιστη αξία όλων, ούτως ώστε να μπορέσει να ωφεληθεί η ανθρωπότητα.

  Andreas Mölzer (NI). – (DE) Κύριε Πρόεδρε, αντίθετα με την άποψη που επικρατεί σε πολλούς οικονομικούς κύκλους, η προστασία των καταναλωτών δεν έχει καμία σχέση με τον προστατευτισμό. Ακριβώς το αντίθετο: η βιομηχανία δεν μπορεί να ανθίσει χωρίς την εμπιστοσύνη των καταναλωτών, και οι πελάτες διαθέτουν πιο ώριμη κρίση απ’ όσο πιστεύουν γενικά οι πολυεθνικές επιχειρήσεις και η ΕΕ.

Η στάση της Επιτροπής σε αυτόν τον τομέα είναι παραδόξως αντιφατική. Αφενός, με την Πράσινη Βίβλο για την υγιεινή διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα, για παράδειγμα, ξεκινά συντονισμένη πολιτική, και αφετέρου υπονομεύει την προστασία των καταναλωτών με την οδηγία για τις υπηρεσίες. Μεταξύ άλλων πραγμάτων, η εν λόγω οδηγία καθιστά την ενοχλητική τηλεφωνική διαφήμιση, η οποία ήταν απαγορευμένη μέχρι πρότινος, νόμιμη ξαφνικά, με την προϋπόθεση ότι δεν πραγματοποιείται από εγχώρια τηλεφωνικά κέντρα. Από την άλλη πλευρά ανησυχεί για το επίπεδο των χρεών των πολιτών της και επιδιώκει να αποθαρρύνει ακόμη και ασήμαντες υπεραναλήψεις με υψηλό γραφειοκρατικό κόστος. Όμως αυτές οι υπεραναλήψεις είναι η συνέπεια της καταναλωτικής μας κοινωνίας και μια ζωής επί πιστώσει, με τις δημοσιονομικές πολιτικές πολλών κρατών μελών της ΕΕ να δίνουν το παράδειγμα.

Όπως αποδεικνύει για άλλη μια φορά το πρόσφατο σκάνδαλο του χαλασμένου κρέατος στη Γερμανία, δεν υπάρχουν αρκετοί ελεγκτές για να αντιμετωπίσουν τα μαύρα πρόβατα στη βιομηχανία των τροφίμων. Ακόμα και στον τομέα των ηλεκτρικών ειδών και των παιχνιδιών, ο αριθμός των επικίνδυνων προϊόντων έχει σχεδόν διπλασιαστεί. Η δημοσιοποίηση των ονομάτων των εμπλεκομένων εταιρειών θα ήταν πιο αποτελεσματική από οποιοδήποτε πρόστιμο. Ίσως τότε να είχαμε πραγματική προστασία των καταναλωτών.

  Zita Pleštinská (PPE-DE). – (SK) Κυρίες και κύριοι, πρώτα από όλα θα ήθελα να ευχαριστήσω την κ. Thyssen για τη δουλειά της σε αυτήν την έκθεση, η οποία δεν ήταν ιδιαίτερα εύκολη. Υποστηρίζω πλήρως την αιτιολόγηση της εισηγήτριας ως προς τον λόγο για τον οποίο το πρόγραμμα δράσης στον τομέα της προστασίας των καταναλωτών δεν μπορεί να ενσωματωθεί στο πρόγραμμα για την προστασία της δημόσιας υγείας. Διαχωρίζοντας αυτά τα προγράμματα, οι δύο πολιτικές, οι οποίες είναι και οι δύο πολύ σημαντικές για τους πολίτες μας, θα προσλάβουν μεγαλύτερη βαρύτητα. Παρά το γεγονός ότι η αρχική Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς επίσης και τα νέα κράτη μέλη, δίνουν τώρα μεγαλύτερη προσοχή σε θέματα που αφορούν τον καταναλωτή, δεν πρέπει να εφησυχάζουμε με την παρούσα κατάσταση.

Η στήριξη για την προστασία των καταναλωτών προϋποθέτει κυρίως τη χρηματοδότηση των οργανώσεων καταναλωτών, ιδίως στα νέα κράτη μέλη, και τα τρέχοντα επίπεδα είναι ανεπαρκή, αν όχι ανησυχητικά. Επί παραδείγματι, στη Σλοβακία, οι επιχορηγήσεις ανέρχονται σε λιγότερο από το ένα δέκατο της αντίστοιχης βοήθειας που χορηγείται στις γειτονικές χώρες. Οι προγραμματισμένες πληρωμές παρουσιάζουν τάση καθυστέρησης, και οι επιχορηγήσεις, ήδη χαμηλές, πολύ συχνά περικόπτονται, διακυβεύοντας την επιβίωση και τη δημιουργικότητα των εν λόγω οργανώσεων. Είμαι πεπεισμένη ότι ένα κοινό πρόγραμμα δράσης απλώς θα επιδείνωνε αυτές τις αρνητικές επιπτώσεις.

Οι καταναλωτές αποτελούν το υπόβαθρο της οικονομίας της αγοράς. Καθίσταται ολοένα και πιο σύνθετο να είναι κανείς καταναλωτής, ειδικά μετά τη διεύρυνση της ΕΕ. Εμείς, τα 450 εκατομμύρια πολίτες της Ευρώπης, επηρεαζόμαστε άμεσα από θέματα τα οποία κυμαίνονται από την ασφάλεια των εμπορευμάτων που αγοράζουμε και την εμπιστοσύνη μας στους εμπόρους έως την αγορά μέσω διαδικτύου και τη διαφήμιση. Δεδομένου ότι πολλά από αυτά τα θέματα διασχίζουν τα εθνικά σύνορα, χρειαζόμαστε έντονες και προληπτικές εκστρατείες ευαισθητοποίησης οι οποίες θα μας παράσχουν την αυτοπεποίθηση που θα μας αποτρέψει από το να μετατραπούμε σε πιόνια των μεγάλων εταιρειών. Η Επιτροπή πρέπει ασφαλώς να κρίνει αυτούς τους λόγους αρκούντως υποχρεωτικούς για να εγκρίνει ένα ξεχωριστό και επαρκώς χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα πολιτικής για την προστασία των καταναλωτών.

Το πρόγραμμα κοινοτικής δράσης για την προστασία των καταναλωτών κατά την περίοδο 2007–2013 παρέχει ένα σημαντικό πλαίσιο για την επίτευξη ισορροπίας στην εσωτερική αγορά, την ικανοποίηση των αναγκών και των απαιτήσεων των καταναλωτών, και τη δημιουργία μιας ισορροπημένης και κατάλληλης σχέσης μεταξύ καταναλωτών και επιχειρήσεων. Οι ανεξάρτητες ευρωπαϊκές οργανώσεις που εκπαιδεύουν τους αυριανούς ευρωπαίους καταναλωτές επιθυμούν σημαντική αλλαγή και χρηματοδοτική ασφάλεια. Αναμένουν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να παράσχει ένα σαφές όραμα και μια δέσμη κανόνων, και να εξαλείψει τα γραφειοκρατικά και διοικητικά εμπόδια.

Ωστόσο, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην παροχή βοήθειας στα νέα κράτη μέλη και τις υπό προσχώρηση χώρες. Η ημερομηνία η οποία ορίστηκε για τη συζήτηση αυτής της έκθεσης είναι συμβολική, εφόσον η 15η Μαρτίου είναι η Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων του Καταναλωτή. Εγκρίνοντας την εν λόγω έκθεση θα στείλουμε ένα μήνυμα ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θεωρεί ως προτεραιότητα τη δημιουργία στην Ευρώπη μιας αξιοπρεπούς και δίκαιης κοινωνίας για τους καταναλωτές.

  Evelyne Gebhardt (PSE). – (DE) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, όπως πολλοί ή σχεδόν όλοι οι συνάδελφοι που μίλησαν πριν από εμένα, και εγώ επίσης θα ήθελα να τονίσω ότι δεν είναι λογικό να συνδυάζουμε την προστασία των καταναλωτών και τη δημόσια υγεία σε ένα κοινό πρόγραμμα δράσης. Χρειαζόμαστε δύο διαφορετικά προγράμματα δράσης, διότι εδώ συζητείται και εξετάζεται ένας πολύ μεγάλος αριθμός πολύ διαφορετικών ζητημάτων.

Όσον αφορά την προστασία των καταναλωτών, θα ήθελα να πω ότι είναι πολύ σημαντικό –γι’ αυτόν τον λόγο θα ήθελα επίσης να σας παροτρύνω να δώσετε μεγάλη προσοχή, στην πρόταση ψηφίσματος του Κοινοβουλίου, η οποία ελπίζω ότι θα εγκριθεί ως έχει, στο γεγονός ότι υποστηρίζουμε ιδιαίτερα τις οργανώσεις προστασίας των καταναλωτών. Διαπιστώσαμε ότι υπάρχουν ακόμη πολλά να γίνουν στα νέα κράτη μέλη ιδιαίτερα, και θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι οι καταναλωτές στα εν λόγω κράτη θα έχουν το υψηλότερο δυνατό επίπεδο κοινών προδιαγραφών, όσον αφορά την προστασία των καταναλωτών, όπως ακριβώς και εμείς· εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο βελτίωσης και εδώ, επίσης, δεν ήμασταν πάντα οι καλύτεροι άλλωστε. Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό ζήτημα για μας.

Ως εκ τούτου πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι οργανώσεις προστασίας καταναλωτών είναι σε θέση να είναι αποτελεσματικές εξ ονόματος των πολιτών. Οι πολίτες μας έχουν πει επανειλημμένα ότι αυτό που θέλουν είναι η προστασία των καταναλωτών. Θέλουμε μια Ευρώπη στην οποία οι πολίτες, οι άνθρωποι, θα βρίσκονται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, μια Ευρώπη στην οποία θα είναι σεβαστά τα δικαιώματά τους για προστασία. Για τον λόγο αυτό, η Ομάδα μου ενδιαφέρεται ιδιαίτερα επίσης για την εναρμόνιση της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών στον τομέα της παροχής υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος.

Πού αλλού, αν όχι στο νερό, στις ταχυδρομικές υπηρεσίες, στο φυσικό αέριο ή στο ηλεκτρικό ρεύμα και σε άλλους τομείς, είναι σημαντικό να υπάρχει μία ελάχιστη εναρμόνιση προκειμένου να διασφαλισθεί ένα υψηλό επίπεδο δικαιωμάτων όσον αφορά την πρόσβαση, την ασφάλεια, την αξιοπιστία, την τιμή, την ποιότητα και τη δυνατότητα επιλογής και αυτές οι μορφές προστασίας να είναι όσο το δυνατόν πιο υψηλές. Αυτά είναι τα πράγματα που απασχολούν τους πολίτες μας, αυτά που χρειάζονται και αυτά που θέλουν.

  Adam Jerzy Bielan (UEN). – (PL) Κύριε Πρόεδρε, η διεθνής συνεργασία στον τομέα της προστασίας των καταναλωτών επιδιώκει τον στόχο της προστασίας από τον κίνδυνο και της αύξησης των διαθέσιμων στους πολίτες ευκαιριών προκειμένου να κάνουν τις επιλογές τους. Έχει ως αποτέλεσμα καλύτερη ποιότητα ζωής για τους πολίτες της ΕΕ αυξάνοντας την ασφάλεια και την εμπιστοσύνη στα προϊόντα στην εσωτερική αγορά. Για αυτόν τον λόγο τα κοινοτικά δίκτυα τα οποία παρέχουν στους καταναλωτές απαραίτητες πληροφορίες και υποστήριξη από την άποψη της νομικής βοήθειας, της διαμεσολάβησης και άλλων μορφών επίλυσης διαφορών πρέπει να υποστηρίζονται και να αναπτύσσονται. Το σύστημα Solvit έχει μεγάλη σημασία εν προκειμένω, εφόσον αποτελεί έναν ήδη υπαρκτό μηχανισμό για την εξυπηρέτηση των καταναλωτών. Είναι επίσης σημαντικό να αυξηθεί η εμπιστοσύνη στα προϊόντα αναλαμβάνοντας δράση για την καταπολέμηση των προϊόντων απομίμησης, τα οποία πρέπει να θεωρούνται ως κοινή κλοπή εμπορικού σήματος ή ονομασίας. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην παροχή καλύτερης πληροφόρησης στους καταναλωτές σχετικά με τους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια που ενδέχεται να προκύψουν ως αποτέλεσμα της χρήσης ορισμένων προϊόντων απομίμησης όπως φάρμακα ή καλλυντικά.

Η πολιτική προστασίας των καταναλωτών πρέπει να εφαρμόζεται επίσης μέσω των οργανώσεων των καταναλωτών. Οι εν λόγω οργανώσεις είναι ενεργές στην πλειονότητα των κρατών μελών, οι προϋπολογισμοί τους όμως και το πεδίο δράσης τους είναι συχνά περιορισμένα, ειδικά στα νέα κράτη μέλη. Υπάρχει μια αδιαμφισβήτητη ανάγκη πρόσθετης χρηματοδότησης για οργανώσεις αυτού του είδους. Η προστασία των καταναλωτών μπορεί να κοστίζει χρήματα, αλλά είναι ένα κόστος το οποίο πρέπει να υποστούμε.

  Edit Herczog (PSE). – (HU) Κύριε Πρόεδρε, συμφωνώ με όλα τα επιχειρήματα που προέβαλε η εισηγήτρια και η Διάσκεψη των Προέδρων προκειμένου να στηρίξουν τη διάκριση των καθηκόντων προστασίας της υγείας και των καταναλωτών, και υποστηρίζω και εγώ τη διάκριση.

Θα ήθελα να προβάλω ένα ακόμη επιχείρημα. Η προστασία των καταναλωτών αντιμετωπίζει πολύ ειδικές προκλήσεις τόσο στα νέα όσο και στα παλαιά κράτη μέλη, οι οποίες είναι εντελώς ανεξάρτητες από τα θέματα υγείας. Οι προκλήσεις αυτές πρέπει να αντιμετωπίζονται με τον υψηλότερο βαθμό ανεξαρτησίας.

Η προστασία των καταναλωτών περιελάμβανε αρχικά τα εμπορεύματα, και ιδιαίτερα τα τρόφιμα και τις οικιακές συσκευές. Εντούτοις, η κατάσταση αυτή έχει αλλάξει ριζικά την τελευταία δεκαετία. Αφενός, μαζί με την ολοκλήρωση της αγοράς, και η προστασία των καταναλωτών επίσης, πρέπει να επεκταθεί πέραν των εμπορευμάτων προκειμένου να συμπεριλάβει τις υπηρεσίες. Αφετέρου, η προστασία των καταναλωτών πρέπει να προσαρμοστεί στην αναδιάρθρωση της αγοράς μέσω της ταχείας ανάπτυξης και επέκτασης των τεχνολογιών πληροφορίας.

Τη σημερινή εποχή, είναι δυνατό, επί παραδείγματι, ένας γάλλος καταναλωτής που κάθεται σε ένα βελγικό σπίτι να ζητήσει καταναλωτικό δάνειο από ολλανδική τράπεζα στέλνοντας ένα μήνυμα SMS, και εν συνεχεία, με ορισμένα πατήματα των πλήκτρων του ποντικιού να αγοράσει ένα σουηδικό ηλεκτρονικό προϊόν από ένα λιθουανικό κατάστημα του διαδικτύου, το οποίο θα παραδοθεί από έναν βρετανικό πάροχο υπηρεσιών. Τέτοιες καταστάσεις είναι αρκετά συνήθεις επί των ημερών μας, και αντικατοπτρίζουν απλώς τη φυσιολογική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς μας.

Και όμως, στα παρόντα νομικά πλαίσια, δεν είναι απλώς δύσκολο να υποθέσει κανείς ποιος κανονισμός για την προστασία των καταναλωτών ποιας χώρας είναι εφαρμοστέος μια δεδομένη χρονική στιγμή, αλλά είναι δύσκολο να καθοριστεί ακόμη και η αρμοδιότητα των διάφορων πιθανών αρχών, ειδικά για τον καταναλωτή. Για αυτόν τον λόγο, με την ολοκλήρωση της αγοράς υπηρεσιών και την μη αναστρέψιμη επέκταση των αγορών μέσω διαδικτύου, ο μελλοντικός ευρωπαϊκός οργανισμός για την προστασία των καταναλωτών θα έχει επίσης, εκτός του παραδοσιακού καθήκοντος της προστασίας των καταναλωτών, και άλλα καθήκοντα ζωτικής σημασίας στους τομείς της έρευνας, της ανάλυσης και του σχεδιασμού.

Όπως η βιομηχανία, και το νομικό μας σύστημα και οι θεσμοί χρειάζονται καινοτομία. Τα πλαίσια τα οποία διασφαλίζουν προστασία για τον ευρωπαίο καταναλωτή στον 21ο αιώνα πρέπει να είναι αρκετά ευέλικτα ούτως ώστε να προσαρμόζονται στην ασύλληπτη ποικιλία των ενδεχόμενων πραγματικών καταστάσεων. Προκειμένου να επιτευχθεί αυτό το έργο, χρειαζόμαστε ανεξάρτητους πόρους, εξαιρετικούς και ευέλικτους εμπειρογνώμονες, και είμαι πεπεισμένη ότι είναι προς το κοινό συμφέρον των 450 εκατομμυρίων ευρωπαίων καταναλωτών να καταστεί ο οργανισμός προστασίας των καταναλωτών ένας ανεξάρτητος πόλος αριστείας. Ζητώ τη στήριξη του Επιτρόπου για να το επιτύχουμε.

  Πρόεδρος. Επιτρέψτε μου, παρακαλώ, να κάνω μια υπόδειξη στους συναδέλφους μας βουλευτές από τα νέα κράτη μέλη, οι οποίοι συνήθως προβαίνουν σε ανάγνωση της παρέμβασής τους στο Κοινοβούλιο. Η γρήγορη ανάγνωση της παρέμβασης διακυβεύει τη μετάφρασή της και καθιστά αδύνατη την κατανόηση της ίδιας της παρέμβασης. Προτείνω, επομένως, να χρησιμοποιείτε λιγότερα λόγια έτσι ώστε οι διερμηνείς να μπορούν να αντεπεξέλθουν στην ταχύτητα της ανάγνωσης ή να παραδίδετε εκ των προτέρων την παρέμβασή σας στους διερμηνείς ώστε να ακολουθούν τον ρυθμό σας. Με αυτό τον τρόπο θα διευκολυνθεί η κατανόηση των κοινοβουλευτικών εργασιών μας.

  Bogusław Sonik (PPE-DE). – (PL) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να διαμαρτυρηθώ για την κατηγορία ότι «οι συνάδελφοι από τα νέα κράτη μέλη» διαβάζουν πολύ γρήγορα. Εάν ένα βουλευτής διαβάζει πολύ γρήγορα, διαβάζει πολύ γρήγορα, ανεξαρτήτως εάν είναι από νέο κράτος μέλος ή από παλαιό κράτος μέλος.

  Μάρκος Κυπριανού, Επιτροπή. (ΕΝ) Κύριε Πρόεδρε, θα κάνω εν συντομία μερικά σχόλια για τα ζητήματα που έθιξαν οι βουλευτές. Θα ήθελα να τους ευχαριστήσω για την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση που κάναμε, και τώρα έχουμε το πλεονέκτημα ότι τα χωρίσαμε σε δύο μέρη, αλλά εξακολουθώ να πιστεύω ότι τα ζητήματα που εθίγησαν σήμερα εδώ είχαν μεγάλο ενδιαφέρον.

Γνωρίζω ότι έχω την τάση να επαναλαμβάνομαι, αλλά πολλά από τα ζητήματα που εθίγησαν θα αντιμετωπίσουν οικονομικές προκλήσεις· έτσι, ζητήματα όπως η υποστήριξη των οργανώσεων των καταναλωτών ή η αυξημένη υποστήριξη των οργανώσεων των καταναλωτών ή οι ακόμα πιο ενεργές/ενισχυμένες πρωτοβουλίες στα νέα κράτη μέλη θα επηρεαστούν από το τελικό αποτέλεσμα των συνομιλιών για τον προϋπολογισμό. Παρόλα αυτά, ειδικά για το ζήτημα των νέων κρατών μελών, συμφωνώ ότι υπάρχει η ανάγκη προτεραιότητας, όχι τόσο να έχουμε χωριστή στρατηγική – και αυτό έχει ήδη περιγραφεί στην πρωινή συνεδρίαση – αλλά καλύτερα να δώσουμε προτεραιότητα και έμφαση και να επικεντρωθούμε στα νεότερα κράτη μέλη, τουλάχιστον σε εκείνα όπου η παράδοση της προστασίας των καταναλωτών είναι λιγότερο εμφανής από ό,τι σε άλλα κράτη μέλη. Αυτά θα αντικατοπτριστούν, όπως θα δείτε στο εγγύς μέλλον, στη στρατηγική για τους καταναλωτές που καταρτίζεται λεπτομερέστερα και θα δείτε πως το βάρος θα δοθεί στα νέα κράτη μέλη, ειδικά στην εκπαίδευση, στην κατάρτιση των οργανώσεων των καταναλωτών και σε τομείς όπου θα μπορούσαμε να ενισχύσουμε τη νοοτροπία της προστασίας των καταναλωτών.

Όσον αφορά το ζήτημα των ευάλωτων ομάδων, συμφωνώ ότι συγκεκριμένες ομάδες καταναλωτών χρήζουν αυξημένης προστασίας. Και πάλι, δεν είμαι σίγουρος εάν η ένταξη ή η ειδική πρόβλεψη στο πρόγραμμα είναι ο καλύτερος τρόπος να επιτευχθεί αυτό· παρόλ’ αυτά, στις συγκεκριμένες δράσεις, στις συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και νόμους, θα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη τις συγκεκριμένες ανάγκες των ευάλωτων ομάδων, για παράδειγμα των παιδιών. Σας παραπέμπω στη σχετικά πρόσφατη νομοθεσία που υιοθετήσαμε από κοινού για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, όπου λαμβάνουμε υπόψη τις ευάλωτες ομάδες καταναλωτών.

Υπάρχει μία παρανόηση όσον αφορά τον οργανισμό. Παρατηρώ ότι ο κ. Stubb δεν βρίσκεται εδώ σήμερα το απόγευμα, αλλά η πρόταση για έναν οργανισμό δεν έχει την έννοια ενός οργανισμού που θα διαμορφώνει πολιτική ή θα αναλαμβάνει πρωτοβουλίες στον τομέα της προστασίας των καταναλωτών· θα είναι ένας εκτελεστικός οργανισμός, ένας οργανισμός διαχείρισης, που θα ασχολείται με τα λογιστικά και με όλες τις πρακτικές πλευρές που δεν περιλαμβάνουν πολιτική. Στην πραγματικότητα, θα ασχολείται με την πρακτική πλευρά της λογιστικής διαχείρισης και έτσι θα απελευθερώσει τους πόρους που έχουμε στην Επιτροπή ουσιαστικά για να προωθούμε και να προτείνουμε πολιτικές. Έχουμε ήδη έναν εκτελεστικό οργανισμό για το πρόγραμμα υγείας και είναι κάτι που λειτουργεί πολύ καλά, επειδή κάνει καλύτερη χρήση των πόρων, και τώρα προτείνουμε κάτι παρεμφερές για την προστασία των καταναλωτών. Επομένως, δεν είναι χωριστός οργανισμός ή όργανο με την έννοια που περιέγραψε σήμερα ο ομιλητής της εν λόγω ομάδας.

Είπα μερικά πράγματα για τον διαχωρισμό σήμερα το πρωί. Κατανοώ τη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Προτού πάρουμε την τελική μας απόφαση, θα περιμένουμε να δούμε το αποτέλεσμα της συζήτησης για τις δημοσιονομικές προοπτικές, επομένως στο σημείο αυτό δεν συμφωνούμε: εξακολουθούμε να πιστεύουμε ότι υπάρχουν πλεονεκτήματα εάν έχουμε ένα κοινό πρόγραμμα, διασφαλίζοντας ωστόσο ταυτόχρονα τις συγκεκριμένες ανάγκες και τις χρηματοδοτικές διατάξεις των δύο τομέων. Παρόλα αυτά, θα επανέλθουμε στο ζήτημα αυτό όταν θα έχουμε ενώπιόν μας μία συγκεκριμένη εικόνα σχετικά με τον προϋπολογισμό.

Τέλος, έλαβα υπό σημείωση το ζήτημα των υπηρεσιών. Ήδη χρηματοδοτούμε προγράμματα για τους καταναλωτές και σε σχέση με τις υπηρεσίες. Ένα σημείο στον τομέα της προστασίας των καταναλωτών γενικά είναι ότι θα πρέπει πάντα να έχουμε κατά νου τα οφέλη της παροχής προστασίας στους καταναλωτές, όχι μόνο για τους καταναλωτές, όχι μόνο για την προστασία του πολίτη, αλλά επίσης τα οφέλη που θα έχει η αυξημένη εμπιστοσύνη των καταναλωτών για την εσωτερική αγορά, για την οικονομική ανάπτυξη που αυτή θα προωθήσει και, φυσικά, για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Για άλλη μία φορά, θέλω να ευχαριστήσω την εισηγήτρια και τα μέλη της επιτροπής για την έντονη υποστήριξη αυτού του προγράμματος και ανυπομονώ να συνεργαστώ μαζί τους στον τομέα της προστασίας των καταναλωτών στο εγγύς μέλλον.

  Πρόεδρος. Η συζήτηση έληξε.

Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί στις 23 Μαρτίου 2006.