De Voorzitter. – Aan de orde is het debat over Syrië en de schendingen van de mensenrechten(1).

  Marios Matsakis (ALDE), auteur. – (EN) Mijnheer de Voorzitter, Syrië heeft de afgelopen jaren koers gezet in de richting van democratische hervormingen, met name nadat president Bashar Al-Assad aan de macht kwam. Helaas is de vooruitgang teleurstellend traag verlopen, vooral doordat de noodwetten, die 43 jaar geleden onder uitzonderlijke omstandigheden in het leven werden geroepen, nog altijd van kracht zijn. Vooral de afgelopen maanden zijn er helaas talloze schendingen van de mensenrechten van politici, advocaten, schrijvers en andere burgers gemeld en bevestigd door onafhankelijke organisaties zoals Amnesty International. Enkele van die incidenten staan vermeld in de ontwerpresolutie, maar niet allemaal.

Wij hopen en verwachten dat de Syrische regering onmiddellijke en doorslaggevende stappen zal ondernemen om de mensenrechten in het land te verbeteren. De onmiddellijke ratificatie van het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing zou een eerste stap in de goede richting zijn. Datzelfde geldt natuurlijk ook voor de onmiddellijke vrijlating van en een beëindiging van de vijandigheden jegens mensenrechtenactivisten die in Syrië wonen en werken.

Syrië en de EU onderhouden vele politieke, economische en culturele banden en het is onze uitdrukkelijke wens en oprecht verlangen dat deze banden in de toekomst nog verder worden aangehaald. Daarom ligt er momenteel een associatieovereenkomst klaar om te worden ondertekend door de EU en Syrië. Wij zijn vol vertrouwen dat de Syrische overheid met gepaste ernst kennis zal nemen van de zorgen die tot uitdrukking komen in deze ontwerpresolutie en dat zij de noodzaak zal inzien van een beter toezicht op de mensenrechten in het land, zodat dit onderwerp eindelijk de aandacht krijgt die het verdient. Verder vertrouwen wij erop dat zij zich bijgevolg op correcte en verantwoordelijke wijze zullen houden aan het internationale beginsel van de eerbiediging van de mensenrechten.

  Józef Pinior (PSE), auteur. – (PL) Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement heeft zich vele malen gebogen over de schendingen van de mensenrechten en fundamentele politieke vrijheden in Syrië.

Het komt voor dat burgerrechtactivisten, advocaten die actief zijn in politiek gekleurde rechtszaken en personen die terugkeren van een congres in het buitenland worden opgepakt en opgesloten – de Syrische autoriteiten zijn daar berucht om. Deze arrestaties zijn in strijd met artikel 38 van de Syrische grondwet, die het recht van elke burger garandeert om "vrij en openlijk, schriftelijk en mondeling of op welke andere wijze dan ook, de eigen overtuiging te belijden". De Syrische wet inzake de noodtoestand, die van kracht is sinds 8 maart 1963, biedt eveneens geen rechtvaardiging om mensen op te pakken en zonder proces gevangen te houden omdat ze vrij hun mening hebben geuit.

In mei van dit jaar heeft de Syrische veiligheidsdienst Amn al-Dawla twaalf personen in hechtenis genomen die een petitie hadden ondertekend waarin een oproep wordt gedaan aan de Syrische autoriteiten om de betrekkingen tussen Syrië en Libanon te verbeteren en waarin wordt verzocht de soevereiniteit van beide landen te eerbiedigen. In de eerste helft van mei werd de petitie ondertekend door ongeveer driehonderd intellectuelen en burgerrechtactivisten in zowel Syrië als Libanon. Op 14 mei werd de bekende journalist en wereldwijd gerespecteerde vertegenwoordiger van de binnenlandse oppositie, Michel Kilo, gevangengezet. Op 16 mei werden twee andere mensenrechtenactiviteiten, Nidal Darwish en Mahmud Mer’i, gearresteerd; de dag erop volgden er meer aanhoudingen, onder andere van de bekende advocaat Anwar al-Bunni. Tien dagen voordat Anwar al-Bunni gevangen werd gezet, had de Syrische advocatenbalie diens lidmaatschap ingetrokken. Het was de bedoeling dat Anwar al-Bunni directeur zou worden van het door de EU gefinancierde centrum voor de rechten van de mens dat in Damascus zou worden geopend. De meeste personen die tussen 14 en 17 mei zijn gearresteerd, worden vastgehouden in de centrale gevangenis van Adra, in de buurt van Damascus.

Het Europees Parlement roept de regering en het parlement van Syrië op deze personen onverwijld in vrijheid te stellen en ervoor te zorgen dat binnen het politieke stelsel van Syrië de fundamentele politieke en burgerrechten worden geëerbiedigd.

  Tobias Pflüger (GUE/NGL), auteur. – (DE) Mijnheer de Voorzitter, Syrië staat bloot aan zeer onverholen bedreigingen vanuit het buitenland. De Verenigde Staten hebben Syrië bijvoorbeeld ingedeeld bij de landen die deel uitmaken van de zogenoemde "As van het Kwaad" en ook de EU oefent forse kritiek uit op het Syrische regime.

Tegelijkertijd is er echter ook sprake van een zeer nauwe samenwerking met Syrië. Terreurverdachten worden bijvoorbeeld naar Syrië gevlogen en daar gemarteld. Ook in verscheidene EU-landen wordt innig met Syrië samengewerkt: de Nederlandse staat confronteert Syrische vluchtelingen bijvoorbeeld rechtstreeks met vertegenwoordigers van het Syrische regime.

Binnenslands is in Syrië sprake van toenemende onderdrukking van de democratische oppositie, met name van de ondertekenaars van de zogeheten Damascus-Beiroet-petitie, waarin de noodzaak van een definitieve erkenning door Syrië van de Libanese soevereiniteit wordt onderstreept. In deze verklaring staat echter ook dat de invloed en de agressie vanuit het buitenland, bijvoorbeeld van de zijde van Israël en de VS, wordt afgewezen. Dat staat in deze zelfde petitie.

De GUE/NGL-Fractie heeft enige maanden geleden Michel Kilo van de Syrische oppositie uitgenodigd voor een bezoek aan het Europees Parlement. Nu zit Kilo in Syrië in de cel. Ik merk overigens op dat er onder de gearresteerden nogal wat aanhangers van links zitten. Wij roepen op tot de vrijlating van al deze gevangenen en vinden dat er eindelijk een eind moet komen aan de buitenlandse bedreiging van Syrië, die vooral afkomstig is van de VS, maar ook van de EU. We moeten de democratische oppositie in Syrië ondersteunen.

  Jana Hybášková (PPE-DE), auteur. – (EN) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik vier afgevaardigden van de Syrische oppositie welkom heten, die vanuit verschillende delen van Europa hierheen zijn gereisd om hun landgenoten te steunen.

Anwar al-Bunni, Michel Kilo, Khalil Hoessein, Safwan Tayfour, Mahmoud Issa, Fateh Jammous, Suleiman Achmar, Nidal Derwiche, Suleiman Shummor, Ghalem Amer, Muhammad Mahfud, Mahmoud Mer’i en Kamal Labwani zijn slechts enkele van de mensen die op 19 mei gevangen zijn gezet in de wrede en onmenselijke gevangenissen van de Syrische veiligheidsdienst. Zij zijn gevangengezet omdat zij, samen met vijfhonderd andere intellectuelen, een petitie hebben ondertekend waarin werd opgeroepen tot normalisering van de betrekkingen met Libanon. Zij zijn gevangengezet omdat zij vrede, stabiliteit en een normaal leven willen in het Midden-Oosten. Zij zijn gevangengezet omdat zij hetzelfde willen als wij.

Kamal Labwani kwam hier een jaar geleden om zijn visie op de situatie in Syrië met ons te delen. Hij vertelde ons dat hij gevangen zou worden gezet als hij zou terugkeren. Hij kwam aan op het vliegveld van Damascus en werd inderdaad gevangengezet. Momenteel hangt hem een levenslange gevangenisstraf boven het hoofd en tot op heden hebben wij niets gedaan om hem te helpen. Anwar al-Bunni was pas directeur geworden van een centrum voor de rechten van de mens dat door de Europese Unie wordt gefinancierd. Hij werd daarom onmiddellijk gevangengezet.

Onze verantwoordelijkheid voor hun gevangenzetting is duidelijk. Laten we ook onze verantwoordelijk nemen voor hun vrijheid. Hoe kunnen wij hier met waardigheid werken en leven als degenen die hier komen spreken en die voor ons komen werken een levenslange gevangenisstraf tegemoet zien? Daarom willen wij u dringend verzoeken, Commissie, Raad, lidstaten en met name het Europese publiek, om ons te helpen hen te bevrijden die worden gemarteld, misbruikt, gevangengezet en vermoord omdat zij willen dat hun land en hun landgenoten in waardigheid en vrede kunnen leven.

Het autoritaire regime in Syrië heeft een zeer groot aantal uitzonderlijk wrede politieke gevangenissen. Laat Syrië alle politieke gevangenen vrijlaten voordat wij verder praten over de associatieovereenkomst met Syrië.

  Alyn Smith (Verts/ALE), auteur. – (EN) Mijnheer de Voorzitter, wij doen er goed aan en zijn moreel verplicht om aandacht te schenken aan de schendingen van de mensenrechten in Syrië en deze te benadrukken. Uiting geven aan onze bezorgdheid is wel het minste wat we kunnen doen. In wezen doet deze ontwerpresolutie ook niet veel meer dan dat.

Ik ben opgegroeid in het Midden-Oosten en ken de regio dus behoorlijk goed. We moeten ook rekening houden met de bredere achtergrond van deze kwesties. Het feit is dat wij in Europa niet worden gezien als "de goeden". Men vindt niet dat wij schone handen hebben. Ik wijs u op de officiële verklaring van het Syrische ministerie van Buitenlandse Zaken, die is uitgegeven op 19 mei 2006. Hierin staat: "Staten die toestemming hebben gegeven om geheime vliegende gevangenissen door hun luchtruim te laten vliegen en hun luchthavens te gebruiken, en die geheime gevangenissen op hun grondgebied hebben toegestaan die een duidelijke schending vormen van de meest fundamentele mensenrechten en internationale verdragen hierover, hebben niet het recht om de verdediging van mensenrechten te propageren."

Wij hebben onszelf in een positie gebracht waarin Syrië ons kan beschuldigen van het schenden van de mensenrechten. We leven in een gekke wereld. We worden niet gezien als "de goeden". Hypocrisie is de meest afschuwelijke misdaad waarvan wij kunnen worden beschuldigd. Toch worden wij daarvan nu beschuldigd, en niet geheel onterecht. Wij moeten meer doen om in eigen huis orde op zaken te stellen, en tegelijk de situatie in Syrië blijven volgen.

  Bogusław Sonik, namens de PPE-DE-Fractie. – (PL) Mijnheer de Voorzitter, ik was onlangs in Libanon waar ik steeds meer tekenen zag van hoop dat er gebouwd kan worden aan een democratie, aan de opbouw van een democratisch land, en dat het mogelijk zal worden de nationale soevereiniteit uit te breiden naar het gehele grondgebied.

Syrië is een van de landen die kan zorgen voor vrede in het Midden-Oosten, maar het weigert Libanon te erkennen en diplomatieke betrekkingen met dit land aan te gaan. Het Syrische bewind laat personen opsluiten die de petitie van Beiroet hebben ondertekend, waarin wordt opgeroepen tot normalisering van de betrekkingen tussen beide landen. Journalisten, advocaten, arbeiders, ambtenaren en leden van de oppositie worden op basis van triviale beschuldigingen gevangengezet.

Wij moeten er bij de Syrische autoriteiten op aandringen dat personen die illegaal worden vastgehouden in vrijheid worden gesteld. De omstandigheden waaronder personen gevangen worden gehouden moeten worden verbeterd. Voorts dient Syrië bepaalde personen vrij te laten die al jarenlang in hechtenis worden gehouden en door Libanon als vermist zijn opgegeven. Hun moeders hebben opgeroepen tot ingrijpen en om hun vrijlating gevraagd. Wij moeten erop aandringen dat Syrië het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing ratificeert.

  Marek Aleksander Czarnecki (NI). – (PL) Mijnheer de Voorzitter, ieder mens wil leven in waardigheid en vrijheid, en verdient dat ook. De bevordering van de mensenrechten en democratische beginselen is een mondiale taak waarmee ook het Europees Parlement belast is.

Voorbeelden uit de geschiedenis, vaak ook uit het recente verleden, hebben aangetoond dat de mensenrechten in een goed functionerende democratische staat het best gewaarborgd zijn; een staat waarin de burgerrechten worden gerespecteerd en waarin alle burgers, ongeacht geslacht, godsdienst of achtergrond, gelijk worden behandeld.

Wij kunnen niet toestaan dat in de 21e eeuw het leven van een vrouw wordt geofferd op het altaar van de familie-eer. Wij kunnen niet toestaan dat in een beschaafde wereld onder de dekmantel van de noodtoestand, die misstanden moet rechtvaardigen, mensen zonder reden worden gearresteerd en burgers, journalisten, advocaten of mensenrechtenactivisten worden gemarteld of vermoord. Daarom ben ik voor de aanneming van deze ontwerpresolutie.

  Tadeusz Zwiefka (PPE-DE). – (PL) Mijnheer de Voorzitter, de vorige sprekers maakten gewag van dramatische gevallen waarin Syrische leden van de oppositie de afgelopen maanden gevangen zijn gezet. Schendingen van de grondrechten komen echter al veertig jaar lang voor in Syrië.

Het is onaanvaardbaar dat in een land dat in de nabijheid van de Europese Unie ligt, de absolute macht in handen is van één familieclan en zijn vrienden en relaties. De noodtoestand is al meer dan veertig jaar van kracht. Het parlement is een instelling die volledig ondergeschikt is aan één partij, de Baath-partij, en over geen enkele wetgevende bevoegdheid beschikt. Burgers hebben geen electorale en politieke rechten en geen recht van vrije vereniging. Van een legale oppositie is derhalve geen sprake. Kritiek op de autoriteiten is uit den boze en de alom aanwezige veiligheidsdiensten en corrupte rechtbanken, die de vrije hand hebben als het gaat om arrestaties en folteringen, maken het dramatische beeld compleet.

Een van de meest urgente problemen in Syrië is echter de discriminatie van de Koerden. De anderhalf miljoen Koerden vormen een minderheid aan wie de meest basale burgerrechten worden ontzegd. Er heerst een totaal verbod op het gebruik van de Koerdische taal en op uitingen van de Koerdische cultuur. Koerden hebben geen Syrisch burgerschap en dus geen paspoort, geen toegang tot onderwijs en gezondheidszorg en geen recht op eigen land.

Gezien deze situatie mogen wij niet afzijdig blijven.

  Michael Gahler (PPE-DE). – (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik heb op het laatste moment de één minuut spreektijd van mijn collega Maat overgenomen. Ik deel zijn grote bezorgdheid over de mensenrechtensituatie in Syrië. Van enig recht op vrije meningsuiting is in de praktijk geen sprake. De repressie richt zich niet alleen tegen journalisten en burgerrechtactivisten, maar in toenemende mate ook tegen etnische en religieuze minderheden. Het is van cruciaal belang dat de EU pas een associatieovereenkomst met Syrië ondertekent wanneer de mensenrechtensituatie wezenlijk verbeterd is. We weten allemaal dat papier geduldig is. Zodra we de overeenkomst ondertekenen, neemt de druk op het regime af, ook al worden aanhangers van de oppositie nog altijd geïnterneerd en gemarteld, ook al verandert er niets in de situatie met betrekking tot de vrijheid van meningsuiting en ook al streeft Syrië niet naar verzoening met Libanon. De druk die de EU op Syrië uitoefent, vormt geen bedreiging, maar is mijns inziens de legitieme opstelling van een unie van democratische staten jegens een tamelijk autoritair regime.

  Vladimír Špidla, lid van de Commissie. – (CS) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, hartelijk dank voor de mij vandaag geboden gelegenheid om hier te spreken over de ernstige situatie op het gebied van de mensenrechten in Syrië.

De Commissie volgt de situatie nauwlettend en is verontrust over de recente ontwikkelingen.

Aan het begin van het jaar hadden we enige reden om optimistisch te zijn. De regering stelde honderden gevangenen in vrijheid en tevens verbond zij zich ertoe het gebruik van noodwetgeving te beperken door deze voortaan slechts nog toe te passen op handelingen die de staatsveiligheid in gevaar brengen. Verder bereidde zij de oprichting van een nationale raad voor de mensenrechten voor. We hebben deze positieve stappen destijds van harte toegejuicht.

Maar nu kunnen wij nu slechts met droefheid in ons hart de tegenslagen vaststellen. De autoriteiten drukken verdere beperkingen van de fundamentele vrijheden door. De arrestatiegolf in mei van intellectuelen en mensenrechtenverdedigers die de verklaringen van Damascus en Beiroet hadden ondertekend, is een van de meest in het oog springende voorbeelden van deze verontrustende ontwikkeling.

Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, zowel u als ik kennen enkele van deze mensen uit het maatschappelijk middenveld persoonlijk. Zij hebben vredelievende bedoelingen. Wij kunnen de vervolging en intimidatie van verdedigers van de mensenrechten en critici van het regeringsbeleid niet accepteren, noch de willekeurige aanhoudingen en het gebruik van eenzame opsluiting. Syrië komt de verplichtingen die voortvloeien uit de VN-verdragen inzake burgerlijke en politieke rechten niet na. Daarom heeft de EU hierop op 19 mei vastberaden gereageerd met een publieke verklaring waarin wordt opgeroepen alle politieke gevangen onmiddellijk in vrijheid te stellen.

De Commissie maakt zich des te meer zorgen omdat een van de gevangengezette personen een project leidt in het kader van het Europees Initiatief voor de democratie en de mensenrechten.

Een publieke verklaring afleggen is echter niet voldoende. We moeten de individuele gevallen volgen en onze betrokkenheid bij onze Syrische partners vergroten. Aangezien er geen Euromediterrane associatieovereenkomst met Syrië bestaat, beschikken wij niet over een politieke basis waarop deze vraagstukken op openhartige wijze met de regering kunnen worden besproken, zoals bij andere landen wel het geval is. Samen met de ambassades van de lidstaten in Damascus bedienen we ons echter ten volle van de beschikbare diplomatieke kanalen, hetgeen we ook zullen blijven doen.

Ik ben ervan overtuigd dat het Europees Parlement onze rotsvaste bondgenoot zal zijn bij de steun aan deze inspanningen.

  De Voorzitter. – Het debat is gesloten.

De stemming vindt vandaag om 17.00 uur plaats.