Η ακύρωση από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο της συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ, λόγω νομικής βάσης σχετικά με την υποχρέωση των αεροπορικών εταιριών να υποβάλλουν στις αμερικανικές αρχές πλήρη προσωπικά δεδομένα των επιβατών που ταξιδεύουν προς αμερικανικούς προορισμούς, δικαιώνει όσους υποστήριζαν ότι η συμφωνία αυτή παραβιάζει κατάφωρα τα θεμελιώδη δημοκρατικά δικαιώματα. Υπάρχουν όμως και άλλες παρόμοιες συμφωνίες που έχουν υπογραφεί ανάμεσα στις ΗΠΑ και την ΕΕ, που εξακολουθούν να βρίσκονται σε ισχύ και μέσω των οποίων ανταλλάσσονται προσωπικά δεδομένα εν πλήρει μάλιστα αγνοία των ενδιαφερομένων.

Θα λάβει η Επιτροπή ουσιαστικά μέτρα προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι θα σταματήσει η συλλογή και η ροή προς τις υπηρεσίες των ΗΠΑ ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων όχι μόνο από τις αεροπορικές εταιρίες αλλά και από άλλους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς;

(EN) Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (ΕΔ) απεφάνθη στις 30 Μαΐου 2006 ότι η μεταβίβαση προσωπικών δεδομένων των επιβατών (ΠΔΕ) στις Ηνωμένες Πολιτείες (ΗΠΑ) - Υπηρεσία Τελωνείων και Προστασίας των Συνόρων που ασχολείται με τη δημόσια ασφάλεια και τις δημόσιες δραστηριότητες σε θέματα ποινικού δικαίου, εξαιρείται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 95/46/ΕΚ περί προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

Για τον λόγο αυτόν, το Δικαστήριο ακύρωσε την απόφαση της Επιτροπής περί επάρκειας όσον αφορά τη μεταβίβαση ΠΔΕ στις ΗΠΑ και, για τον ίδιο λόγο, την απόφαση του Συμβουλίου που επιτρέπει τη σύναψη διεθνούς συμφωνίας με τις ΗΠΑ, που δεν μπορούσε να εγκριθεί σύμφωνα με το άρθρο 95 ΕΚ.

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή δεν συμφωνεί με την άποψη του αξιότιμου βουλευτή, ότι η συμφωνία παραβιάζει κατάφωρα τα θεμελιώδη δημοκρατικά δικαιώματα. Αντιθέτως η Επιτροπή, όπως και ο Γενικός Εισαγγελέας του Δικαστηρίου, θεωρεί ότι ευθυγραμμίζεται πλήρως με τις αρχές που ισχύουν για την προστασία των προσωπικών δεδομένων και των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Μάλιστα, το Δικαστήριο δεν υπεισήλθε στην απόφασή του στο περιεχόμενο της αποφάσεως της Επιτροπής ή της συμφωνίας, η οποία παραμένει σε ισχύ, έως ότου καταγγελθεί ενός προθεσμίας ενενήντα ημερών. Το Δικαστήριο άφησε, ως εκ τούτου, την απόφαση της Επιτροπής σε ισχύ έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2006, ώστε να επιτρέψει να υπάρξει επαρκής χρόνος για να εφαρμοσθεί η απόφασή του.

Προκειμένου να σεβασθεί αυτήν την απόφαση και να συμμορφωθεί εντός του δεδομένου χρονικού διαστήματος, το Συμβούλιο ενέκρινε, στις 27 Ιουνίου 2006, δύο πρωτοβουλίες, όπως είχε συστήσει η Επιτροπή στις 16 Ιουνίου 2006:

να καταγγείλει τη σημερινή διεθνή συμφωνία με τις ΗΠΑ σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 233 της Συνθήκης ΕΚ, και

να εξουσιοδοτήσει την έναρξη διαπραγματεύσεων για συμφωνία, σύμφωνα με τα άρθρα 24 και 28 της ΣΕΕ.

Ο σκοπός της σύστασης είναι να συμμορφωθεί με την απόφαση του ΕΔ σχετικά με την ορθή νομική βάση για διεθνή συμφωνία, επειδή το Δικαστήριο απεφάνθη ότι η πρόσβαση σε δεδομένα των αρχών επιβολής του νόμου στο πλαίσιο της προστασίας της δημόσιας ασφάλειας και των δημόσιων δραστηριοτήτων σε θέματα ποινικού δικαίου δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας και του άρθρου 95 ΕΚ.

Το άρθρο 38 της ΣΕΕ είναι η σωστή αναφορά για τη σύναψη διεθνούς συμφωνίας με αυτό το περιεχόμενο. Το άρθρο 38 αναφέρεται στη διαδικασία που προβλέπει το άρθρο 24 ΕΕ. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή συνιστά στο Συμβούλιο να εξουσιοδοτήσει την Προεδρία του, επικουρούμενη από την Επιτροπή, να αρχίσει διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνίας με τις ΗΠΑ σχετικά με τη χρήση προσωπικών δεδομένων των επιβατών.

Οι οδηγίες για τις διαπραγματεύσεις αποσκοπούν στη σύναψη συμφωνίας που θα έχει το ίδιο περιεχόμενο, όπως τα μέτρα που ακυρώθηκαν από το Δικαστήριο, και που θα προσφέρει το ίδιο επίπεδο εγγυήσεων όσον αφορά τη νομική ασφάλεια για τους αερομεταφορείς, τον σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου και, ειδικότερα, τον σεβασμό της ιδιωτικής ζωής και τους σκοπούς για τους οποίους μπορεί να χρησιμοποιηθούν αυτά τα προσωπικά δεδομένα.

Η Επιτροπή δεν γνωρίζει άλλες παρόμοιες συμφωνίες με τις ΗΠΑ.