Πρόεδρος. - Η ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση της έκθεσης (A6-0399/2006) της κ. Hieronymi, εξ ονόματος της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας, για το συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την άσκηση τηλεοπτικών δραστηριοτήτων (COM (2005)0646 - C6-0443/2005 - 2005/0260(COD))
Viviane Reding, Μέλος της Επιτροπής. (FR) Κυρία Πρόεδρε, αξιότιμα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κυρίες και κύριοι, ευχαριστώ όλους όσοι, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εργάστηκαν επί της πρότασης οδηγίας για τις διάφορες υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων. Θέλω να συγχαρώ ιδιαιτέρως την εισηγήτριά, την κ. Hieronymi, καθώς και τους συνεισηγητές και τους σκιώδεις εισηγητές, που δεν εφείσθησαν χρόνου ούτε ενέργειας για να εκπονήσουν τη γνώμη του Κοινοβουλίου.
Αυτές οι προσπάθειες ανταμείφθηκαν, αφού αρκετές προτάσεις τροπολογίας τις οποίες εξετάζουμε σήμερα βελτιώνουν την αρχική πρόταση της Επιτροπής, η οποία παρουσιάστηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2005. Θέλω, επίσης, να υπογραμμίσω την εξαιρετική συνεργασία ανάμεσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τις υπηρεσίες μου και το Συμβούλιο, του οποίου η φινλανδική Προεδρία επιτέλεσε έξοχο έργο.
Η πρόταση οδηγίας για τα οπτικοακουστικά μέσα, η οποία εκσυγχρονίζει την οδηγία για την τηλεόραση χωρίς σύνορα, θα θεωρηθεί ως ένα από τα πλέον σημαντικά νομοθετήματα που εγκρίθηκαν στη διάρκεια αυτής της κοινοβουλευτικής περιόδου. Ανταποκρίνεται σε δύο απαιτήσεις: καταρχάς, επιτρέπει την προσαρμογή των οπτικοακουστικών μας επιχειρήσεων στις σημαντικές τεχνολογικές και εμπορικές εξελίξεις δεύτερον, καταδεικνύει την πολιτική βούληση που υπάρχει για τη διασφάλιση του αδιάλειπτου χαρακτήρα των αξιών που είναι ουσιαστικές για την κοινωνική ζωή μας και τη διαμόρφωση της κοινής γνώμης.
Αφενός, πρέπει να λάβουμε υπόψη τις τεχνικές και εμπορικές πτυχές. Είναι οι νέες μορφές παρακολούθησης της τηλεόρασης όπως η Τηλεόραση βάσει Πρωτοκόλλου Διαδικτύου (IPTV) ή το βίντεο κατά παραγγελία (VOD), η μετάβαση στις ψηφιακές τεχνολογίες που προσφέρουν πολύ περισσότερες υπηρεσίες και επιφέρουν την έλευση νέων παραγόντων στην αγορά, περιλαμβανομένων των τηλεπικοινωνιακών επιχειρήσεων, οι πάροχοι πρόσβασης στο Διαδίκτυο και οι μεγάλοι διεθνείς επενδυτές. Αφετέρου, το ζητούμενο είναι να συνεκτιμηθούν αξίες όπως η προστασία των καταναλωτών, η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η προστασία των ανηλίκων και η προώθηση της πολιτισμικής ποικιλομορφίας και του πλουραλισμού των μέσων ενημέρωσης.
Επίσης, η πρόταση της Επιτροπής θα επιτρέψει σε όλες τις επιχειρήσεις, οι οποίες θέλουν να επενδύσουν στον οπτικοακουστικό τομέα, να το πράξουν σε συνθήκες ισότιμου ανταγωνισμού σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, ήτοι στο επίπεδο της ενιαίας αγοράς. Η αρχή στην οποία βασίζεται η οδηγία του 1989 δεν έχει τροποποιηθεί επί της ουσίας και παραμένει αυτή που διέπει την εκσυγχρονισμένη οδηγία. Σύμφωνα με αυτή την αρχή, η πλήρης συμμόρφωση με την ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών στην εσωτερική αγορά τελεί υπό την αίρεση ότι υπόκειται μόνο στη νομοθεσία της χώρας εγκατάστασης.
Ευχαριστώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που με στήριξε σε αυτή τη θεμελιώδη απαίτηση, η οποία συμβάλλει όχι μόνο στην ισχύ της οπτικοακουστικής μας βιομηχανίας, αλλά και στον πλουραλισμό των μέσων ανοίγοντας τις εθνικές αγορές στον ευρωπαϊκό ανταγωνισμό.
Τα βασικά σημεία της πρότασης της Επιτροπής είναι τα ακόλουθα. Καταρχάς, να έχει ισχύ η οδηγία στις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων με έναν ορισμό αυτών των υπηρεσιών που να είναι επαρκώς ευέλικτος για να έχει διάρκεια στον χρόνο, παραμένοντας ταυτόχρονα ακριβής προκειμένου να προσδώσει στον τομέα την ασφάλεια δικαίου την οποία αυτός έχει ανάγκη. Δεύτερον, να διαχωριστούν ή να ομαδοποιηθούν οι διάφορες υπηρεσίες σε δύο κατηγορίες, που ανταποκρίνονται σε ένα διπλό κριτήριο διαφοροποίησης: την επιλογή και τον έλεγχο των χρηστών, αφενός, και τον αντίκτυπο αυτών των υπηρεσιών στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης, αφετέρου.
Οι επιγραμμικές υπηρεσίες, οι οποίες συνθέτουν την πρώτη ομάδα, αντιστοιχούν στην εκπομπή τηλεοπτικού σήματος και περιλαμβάνουν τη χρονική διαδοχή προγραμμάτων. Αυτές οι υπηρεσίες αφορούν το περιεχόμενο push, ασχέτως του αν η τεχνολογική πλατφόρμα είναι η παραδοσιακή, το IPTV ή η κινητή τηλεόραση.
Η άλλη ομάδα –οι μη επιγραμμικές υπηρεσίες– παρέχεται βάσει της ζήτησης των καταναλωτών. Οι υπηρεσίες αυτές –το βίντεο κατά παραγγελία, για παράδειγμα– αφορούν το περιεχόμενο pull, το οποίο επιλέγεται από έναν κατάλογο.
Όσον αφορά τους κανόνες, το οπτικοακουστικό περιεχόμενο της πρώτης κατηγορίας –η παραδοσιακή ραδιοφωνία και τηλεόραση– πρέπει να υπαχθεί σε ένα σύνολο κανόνων ανάλογων με τους υφιστάμενους κανόνες, ωστόσο σύγχρονων και ευέλικτων, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι εξελίξεις που προανέφερα. Εξάλλου, καλό είναι να προβλέπεται, στην περίπτωση του οπτικοακουστικού περιεχομένου της δεύτερης κατηγορίας, η προσφυγή στην αρχή της χώρας προέλευσης, υπό τον όρο να καταστούν σεβαστοί οι εναρμονισμένοι βασικοί κανόνες, οι οποίοι αφορούν ειδικότερα την προστασία των ανηλίκων ή την απαγόρευση της υποδαύλισης του φυλετικού μίσους.
Κατόπιν, πρέπει να μειώσουμε τους φραγμούς στην είσοδο στον οπτικοακουστικό τομέα απλοποιώντας τους υφιστάμενους κανόνες ιδίως στον τομέα των εμπορικών επικοινωνιών, αυτό δε χωρίς να υπονομεύσουμε το γενικό συμφέρον.
Κυρία Πρόεδρε, έχω πλήρη επίγνωση του γεγονότος ότι πολλά μέλη του ΕΚ δείχνουν μεγάλη ευαισθησία σε αυτό το θέμα και ότι ορισμένοι εξ αυτών ζητούν αυστηρότερους κανόνες σε θέματα διαφήμισης. Θέλω να είμαι πολύ σαφής σε αυτό το θέμα. Όπως εσείς, δεν επιθυμώ μια τηλεόραση στην αμερικανική εκδοχή της, δηλαδή προγράμματα τα οποία διακόπτονται ανά πάσα στιγμή από μεμονωμένα διαφημιστικά μηνύματα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή επαναβεβαιώνει το μέγιστο όριο των δώδεκα λεπτών ανά ώρα και διατηρεί, με εξαίρεση τα αθλητικά, την αρχή της εξαίρεσης για τα μεμονωμένα διαφημιστικά μηνύματα. Την ίδια στιγμή, πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη ότι, για να το θέσω ωμά, οι τηλεοπτικοί σταθμοί, δημόσιοι και ιδιωτικοί, έχουν ανάγκη τα διαφημιστικά έσοδα προκειμένου να αγοράσουν ποιοτικά περιεχόμενα όπως αθλητικά, ταινίες, ντοκιμαντέρ. Αν θέλουμε οι Ευρωπαίοι να μπορούν να συνεχίσουν να έχουν τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ δωρεάν τηλεόρασης και συνδρομητικής τηλεόρασης, πρέπει να δεχθούμε ότι οι διαφημίσεις πρέπει να υπάρχουν.
Πέραν αυτού, πρέπει να ενθαρρύνουμε την προσφυγή στην από κοινού ρύθμιση και στην αυτορύθμιση ως συμπληρωματικό μέσο εφαρμογής της οδηγίας. Είναι η πρώτη φορά που θεσπίζουμε αυτή τη δυνατότητα σε ένα νομοθετικό κείμενο. Πρέπει επίσης να επαναβεβαιώσουμε το γενικό συμφέρον όσον αφορά την προστασία των παιδιών από το επιβλαβές περιεχόμενο, την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και του δικαιώματος του καταναλωτή στη διαφάνεια και την προώθηση των ευρωπαϊκών έργων, τα οποία συνιστούν έκφανση της πολιτισμικής ποικιλομορφίας μας.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές, έχετε σήμερα τη δυνατότητα να επιτρέψετε στην πολύ επιτυχημένη ευρωπαϊκή βιομηχανία οπτικοακουστικού περιεχομένου να καταστεί ακόμη πιο ανταγωνιστική και πιο ολοκληρωμένη στην ευρωπαϊκή εσωτερική αγορά, διατηρώντας παράλληλα ισχυρές ηθικές απαιτήσεις. Σας καλώ, κατά τη διάρκεια της συζήτησης και των ψηφοφοριών, να αδράξετε την ευκαιρία να στείλετε δύο μηνύματα: στους Ευρωπαίους ένα μήνυμα που θα τους ενθαρρύνει να αγκαλιάσουν τις εξελίξεις στην τηλεόραση, στον δε κλάδο, ένα μήνυμα που να τον παρακινεί να επενδύσει, όχι μόνο για να δημιουργήσει αξία, αλλά ούτως ώστε το δημιουργικό περιεχόμενο του αύριο να είναι ευρωπαϊκό. Αυτό δεν θα καταστεί δυνατό παρά μόνο αν το νομικό πλαίσιο προσαρμοστεί περισσότερο στην τηλεόραση του 21ου αιώνα. Η Επιτροπή εμφορείται αποκλειστικά από αυτές τις σκέψεις κατά την εξέταση των κοινοβουλευτικών τροπολογιών.
Κυρία Πρόεδρε, θα έχω την ευκαιρία να εξηγήσω αναλυτικότερα, στο τέλος της συζήτησης, τη θέση της Επιτροπής επί των τροπολογιών. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας. Αυτή τη στιγμή μπορώ να σας ανακοινώσω ότι η Επιτροπή προτίθεται να αποδεχθεί έναν πολύ μεγάλο αριθμό τροπολογιών, τις οποίες κατέθεσε η εισηγήτρια.
Ruth Hieronymi (PPE-DE), εισηγήτρια. – (DE) Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα αρχικά να ευχαριστήσω την Επιτροπή, την κ. Επίτροπο και το Συμβούλιο, τόσο την αυστριακή όσο και τη φινλανδική Προεδρία, για την εξαίρετη συνεργασία με το Κοινοβούλιο. Ωστόσο, εκφράζω ιδιαίτερες ευχαριστίες στους συναδέλφους εισηγητές και σκιώδεις εισηγητές, στους οποίους χρωστάμε το γεγονός ότι η αρμοδία καθ’ ύλην Επιτροπή Πολιτισμού και Παιδείας είχε την ευκαιρία να συνεργαστεί θαυμάσια με τις Επιτροπές Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών, Οικονομικών και Νομισματικών Θεμάτων, Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας, Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων και Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων.
Κοινός μας στόχος ήταν και είναι να παραμείνει και στο μέλλον η τηλεόραση ως μαζικό οπτικοακουστικό μέσον ένα πολιτιστικό και οικονομικό αγαθό. Σε μία κοινή εσωτερική αγορά που εκτείνεται σε ολόκληρη την Ευρώπη, η ελεύθερη ενημέρωση και η ποικιλία απόψεων δεν μπορεί να ρυθμίζεται μόνο από την αγορά και γι’ αυτό είναι σημαντικό ότι προβαίνουμε σήμερα σε αναθεώρηση της οδηγίας για την τηλεόραση. Η οδηγία αυτή περιελάμβανε μέχρι σήμερα μόνο τις αναλογικές τηλεοπτικές υπηρεσίες και έτσι δεν παρείχε νομική ασφάλεια και σαφήνεια για τις νέες ψηφιακές υπηρεσίες. Σαφής επιθυμία του Σώματος και των επιτροπών του είναι να αξιολογούνται μελλοντικά η τηλεόραση και οι παρόμοιες υπηρεσίες με βάση το περιεχόμενό τους, ανεξάρτητα από την τεχνολογική πλατφόρμα. Καθοριστικός είναι ο κύριος σκοπός των οπτικοακουστικών μέσων μαζικής επικοινωνίας, δηλαδή να γίνεται η επεξεργασία και η σύνθεση των περιεχομένων που αφορούν την ενημέρωση, την παιδεία και την αναψυχή με ευθύνη των συντακτών και ύστερα να εκπέμπονται στο κοινό και να διαδίδονται μέσω ηλεκτρονικών δικτύων. Αυτό συνιστά σαφή διαχωρισμό από τις άλλες υπηρεσίες της κοινωνίας της πληροφορίας και ιδίως από την οδηγία για το ηλεκτρονικό εμπόριο. Οι νέες οπτικοακουστικές υπηρεσίες χρειάζονται αυτή τη νομική σαφήνεια και την αποκτούν με τη συμπερίληψή τους σε αυτήν την οδηγία. Η παρούσα οδηγία θα έχει αποτελέσματα μόνο εάν εκπληρώσει τον κύριο σκοπό της. Θα ήθελα να επαναλάβω εδώ ξεκάθαρα ότι το ιδιωτικό ή όχι δημόσιο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, οι ηλεκτρονικές εκδόσεις εφημερίδων, που δεν εκπληρώνουν αυτόν τον κύριο σκοπό, δεν καλύπτονται από αυτήν την οδηγία.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης βασίζεται στην αρχή της χώρας προέλευσης, που έχει έντονη παρουσία και στη νέα οδηγία. Ωστόσο, χρειάστηκε γι’ αυτό να ληφθούν υπόψη οι ανησυχίες εκείνων των κρατών μελών που βλέπουν να υπάρχει κατάχρηση ή παράκαμψή της ή φοβούνται μήπως συμβεί κάτι τέτοιο. Στο σημείο αυτό, ο συμβιβασμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι στο μεταξύ πολύ ισορροπημένος και λαμβάνει υπόψη και τις δύο αυτές απόψεις, με σκοπό την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση της διαδικασίας της Λισαβόνας και συνακόλουθα των οικονομικών πλεονεκτημάτων των υπηρεσιών που προσφέρουν τα νέα ηλεκτρονικά μέσα. Σε αυτό το πλαίσιο επιτύχαμε μία ευρεία συναίνεση σχετικά με το πεδίο εφαρμογής και με την αρχή της χώρας προέλευσης, αλλά και σε θέματα που αφορούν την κοινή ρύθμιση ή την αυτορρύθμιση της προστασίας των νέων και των καταναλωτών, το δικαίωμα σύντομης ανταπόκρισης επικαιρότητας, την προώθηση ευρωπαϊκών περιεχομένων και τη βελτίωση της πρόσβασης των ατόμων με αναπηρία.
Όπως θα φανεί και στη συζήτηση, η θέση μας διαφέρει ως προς τη διαφήμιση. Όπως και η κ. Επίτροπος, είμαι υπέρ του να μην έχουμε διαφημίσεις για παραπάνω από 12 λεπτά, αλλά να έχουμε μεγαλύτερη ευελιξία. Ωστόσο, αναγκάστηκα κι εγώ να εγκρίνω έναν οδυνηρό συμβιβασμό, συγκεκριμένα για το θέμα της τοποθέτησης προϊόντων. Ελπίζω ότι με μία καλύτερη σήμανση θα επιτύχουμε εδώ τις κατά το δυνατόν πιο σαφείς και ασφαλείς νομικές συνθήκες για τους καταναλωτές. Γενικά, η κοινοτική οδηγία για την τηλεόραση είναι ένα πραγματικό πρόγραμμα καλής υγείας για μία μελλοντοστραφή ευρωπαϊκή τηλεόραση και σας παρακαλώ θερμά να την υποστηρίξετε.
(Χειροκροτήματα)
Karsten Friedrich Hoppenstedt (PPE-DE), συντάκτης γνωμοδότησης της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Θεμάτων. – (DE) Κυρία Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, ως εισηγητής της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Θεμάτων χαίρομαι γιατί η θέση μας που εγκρίθηκε με δύο μόνο αντίθετες ψήφους ενσωματώθηκε κατά μεγάλο μέρος στην έκθεση της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας. Ευχαριστώ θερμά την κ. Hieronymi που κατέστη δυνατό αυτό.
Ειδικά τις τελευταίες εβδομάδες εργαστήκαμε με επιτυχία για να διατηρήσουμε ισχυρή την αρχή της χώρας προέλευσης – και φυσικά ευχαριστώ όλους όσους συμμετείχαν σε αυτό. Είναι η βάση της οδηγίας και δεν πρέπει να αποδυναμωθεί, προς το συμφέρον της καλής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς.
Κατά τη γνώμη μου, το άνοιγμα και η ελευθέρωση της διαφήμισης είναι σημαντικά για τη διατήρηση του διττού συστήματος του τοπίου των μέσων επικοινωνίας και την εξασφάλιση μιας ελεύθερης τηλεοπτικής μετάδοσης που χρηματοδοτείται από τη διαφήμιση. Η ελευθέρωση πρέπει να γίνει με την κατάργηση της υποχρέωσης να προβάλλονται οι διαφημίσεις κατά δέσμες και της ρύθμισης για τις περιόδους 30 λεπτών ανάμεσα σε διαφημιστικά διαλείμματα, προκειμένου για τηλεοπτικές ταινίες, κινηματογραφικές ταινίες, παιδικά προγράμματα και ειδησεογραφικές εκπομπές, καθώς και με το να επιτρέπονται οι τοποθετήσεις προϊόντων.
Σχετικά με το αμφισβητούμενο θέμα της τοποθέτησης προϊόντων, θεωρώ ως μόνη βατή λύση την έγκρισή της μέσα σε στενά όρια. Η απαγόρευση δεν θα ήταν ρεαλιστική. Όπως αποδεικνύει μία επιστημονική μελέτη, η τοποθέτηση προϊόντων γίνεται σε πολλά κράτη μέλη παρά τη σχετική απαγόρευση. Πέραν τούτου, η απαγόρευση θα ωθούσε τους ευρωπαίους επενδυτές στην αμερικανική αγορά.
Θεωρώ ότι ο θετικός κατάλογος μπορεί να προσφέρει μία ισορροπημένη λύση που θα λαμβάνει υπόψη τη σημερινή κατάσταση. Μαζί με την ελευθέρωση των κανόνων της διαφήμισης, η νέα ρύθμιση του πεδίου εφαρμογής είναι ένα από τα κεντρικά σημεία της οδηγίας. Στο μεταξύ, όπως γνωρίζουμε, τα τηλεοπτικά περιεχόμενα μπορούν να λαμβάνονται και μέσω Διαδικτύου ή κινητής τηλεφωνίας. Εδώ επιλέξαμε μία τεχνολογική προσέγγιση που εξασφαλίζει ότι θα συμπεριληφθούν και μελλοντικές εξελίξεις και πλατφόρμες.
Εφόσον ληφθούν ανάλογα υπόψη αυτά τα ουσιαστικά σημεία κατά την ψηφοφορία στην Ολομέλεια, θα μπορούμε να αντιμετωπίσουμε με αισιοδοξία τις προκλήσεις της εποχής των ψηφιακών μέσων ενημέρωσης διατηρώντας παράλληλα το πολύτιμο αγαθό της ευρωπαϊκής τηλεοπτικής κουλτούρας.
Heide Rühle (Verts/ALE), συντάκτρια γνωμοδότησης της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών. – (DE) Κυρία Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαίτερα την κ. Hieronymi και τους σκιώδεις εισηγητές της επιτροπής μου και ιδίως τον κ. Kamall, την κ. Hedh και την κ. Wallis. Η κ. Hieronymi εργάστηκε με ζήλο στο πλαίσιο της έξυπνης συνεργασίας με τις πέντε άλλες επιτροπές και η Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς επεξεργάστηκε κατά την προκαταρκτική φάση ορισμένους συμβιβασμούς που ελήφθησαν υπόψη από την Επιτροπή Πολιτισμού και Παιδείας και επηρέασαν το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας. Αυτό ισχύει κυρίως για το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, που είναι σημαντικό για εμάς. Οι νέες τεχνικές ενθαρρύνουν νέα προϊόντα και νέες μορφές συμπεριφοράς των καταναλωτών. Με την ψηφιοποίηση μπαίνουν στην αγορά νέοι, ισχυροί φορείς όπως οι εταιρίες τηλεπικοινωνίας. Για να διαμορφώσουμε μία οδηγία που θα είναι καλή και για το μέλλον, έπρεπε να διευρύνουμε το πεδίο εφαρμογής της. Ωστόσο, επιτύχαμε επίσης να οριστεί αυτό το πεδίο εφαρμογής σαφέστερα και πιο περιοριστικά από ό,τι στην αρχική πρόταση της Επιτροπής, και αυτό είναι αναμφίβολα κοινή επιτυχία των επιτροπών.
(Η Πρόεδρος διακόπτει την ομιλήτρια)
Πρόεδρος. Ευχαρίστως θα σας εξηγήσω, κυρία Rühle. Όντως θα έχετε αργότερα άλλο ένα λεπτό ως ομιλήτρια της Ομάδας σας, όμως ως εισηγήτρια επιτροπής έχετε στη διάθεσή σας μόνο ένα λεπτό. Αφήνω σε εσάς να το ξεκαθαρίσετε αυτό όπως θέλετε στην Ομάδα σας. Μπορείτε να συνοψίσετε λοιπόν τα βασικά σημεία αργότερα, ως ομιλήτρια της Ομάδας σας.
Jean-Marie Cavada (ALDE), συντάκτης γνωμοδότησης της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων. – (FR) Κυρία Πρόεδρε, ένα λεπτό χρόνος ομιλίας, αυτό και αν είναι διαφημιστικό σποτάκι! Έστω, θα προσπαθήσω πάντως να προλάβω να πω κάτι.
Ας μιλήσουμε καταρχάς επί πολιτικής βάσης. Θέλω να ευχαριστήσω την κ. Επίτροπο. Θυμάμαι τη Διάσκεψη του Λίβερπουλ. Το κείμενο που μας είχατε παρουσιάσει τότε συνιστούσε ήδη ένα καλό μεσοπρόθεσμο κείμενο. Θέλω να ευχαριστήσω την κ. Hieronymi, οι διαπραγματευτικές ικανότητες της οποίας ως εισηγήτριας επέτρεψαν την ενσωμάτωση του μεγαλύτερου μέρους των τροπολογιών της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων στην έκθεση η οποία κατατέθηκε στην Ολομέλεια.
Θέλω να εκφράσω δύο επιφυλάξεις. Θέλω, καταρχάς, να εκφράσω εκ μέρους ορισμένων αντιπροσωπειών τη μεγάλη μου λύπη για το γεγονός ότι οι συμβιβασμοί, οι οποίοι εγκρίθηκαν στην Επιτροπή Πολιτισμού και Παιδείας και οι οποίοι πετυχαίνουν να εξισορροπήσουν τις ανάγκες χρηματοδότησης των ραδιοτηλεοπτικών σταθμών, αφενός, και τον σεβασμό των τηλεθεατών, αφετέρου, τίθενται σήμερα υπό αμφισβήτηση. Αυτή είναι μια πολύ κακή ιδέα, η οποία βλάπτει το σύνολο του οπτικοακουστικού τομέα, διότι μια βιομηχανία που δεν σέβεται τους καταναλωτές της είναι εν καιρώ καταδικασμένη. Όσον, λοιπόν, αφορά τους κανόνες που διέπουν τη διαφήμιση, πιστεύω ότι είναι απαραίτητο να σεβαστούμε την ακεραιότητα των πολιτισμικών έργων και, σε ό,τι με αφορά, μέχρις ότου ενημερωθώ πληρέστερα, θα επιμείνω στην τήρηση των σαρανταπεντάλεπτων περιόδων, οι οποίες δεν θα διακόπτονται από διαφημίσεις.
Σε ό,τι αφορά την τοποθέτηση προϊόντων, η Επιτροπή Πολιτισμού και Παιδείας μελέτησε προσεκτικά την υπόθεση και, συνεπώς, υποστηρίζω την τροπολογία της.
Τέλος, κυρία Πρόεδρε, λυπούμαι που αυτή η έκθεση και οι πολιτικές συνθήκες υπό τις οποίες κατατέθηκε δεν επιτρέπουν να σκεφθούμε σε μεσοπρόθεσμη βάση την ισορροπία μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού οπτικοακουστικού τομέα. Πρέπει να τα αντιμετωπίσουμε αυτά τα θέματα από κοινού, μεσοπρόθεσμα, αν θέλουμε να διασφαλίσουμε την επιβίωση αυτής της έκθεσης.
Lissy Gröner (PSE), συντάκτρια γνωμοδότησης της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων. – (DE) Κυρία Πρόεδρε, και η Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών ευχαριστεί για την καλή συνεργασία και την προθυμία της εισηγήτριας της Επιτροπής. Φυσικά θέλουμε να εξασφαλίσουμε μια ποιοτική ευρωπαϊκή τηλεόραση, δηλαδή την πολυμορφία και την ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης.
Η αναθεώρηση της οδηγίας δεν πρέπει, ωστόσο, να ανοίξει καινούργιες γκρίζες ζώνες, πράγμα που φοβόμαστε ειδικά όσον αφορά το θέμα της τοποθέτησης προϊόντων, που παλιότερα ονομαζόταν απαξιωτικά γκρίζα διαφήμιση. Η τοποθέτηση προϊόντων θ’ απαγορευτεί, κατ’ αρχήν, τώρα αλλά ο μεγάλος αριθμός παρεκκλίσεων δίνει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να αποδυναμώσουν τη σαφή διάκριση μεταξύ της συντακτικής ανεξαρτησίας και της επιρροής των εμπορικών διαφημίσεων.
Η Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών απέρριψε κατηγορηματικά την τοποθέτηση προϊόντων και θέλουμε επίσης μεγαλύτερη προστασία για τους νέους. Θέλουμε να αποκλειστούν από τα οπτικοακουστικά προγράμματα η πορνογραφία, η περιττή βία και οι εικόνες που προσβάλλουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Θέλουμε επίσης να περιοριστεί η διαφήμιση. Δεν μπορεί να επιτρέπονται τα πάντα στη διαφήμιση. Πρέπει να φροντίσουμε ώστε να μην αυξηθεί ο χρόνος εκπομπής διαφημίσεων. Είμαι υπέρ της διατήρησης του κανόνα των 45 λεπτών, καθώς και υπέρ του να μην εμφανίζεται το οινόπνευμα στο πρόγραμμα κατά τη διάρκεια της ημέρας, με σκοπό την καλύτερη προστασία των παιδιών και των νέων.
Erna Hennicot-Schoepges, εξ ονόματος της Ομάδας PPE-DE. – (FR) Κυρία Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, θέλω, εξ ονόματος της Ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (Χριστιανοδημοκράτες) και των Ευρωπαίων Δημοκρατών και προσωπικά η ιδία, να συγχαρώ την κ. Hieronymi, η οποία, τόσο σε ανθρώπινο όσο και σε τεχνικό επίπεδο, κατάφερε να περατώσει επιτυχώς τη διαδικασία παρά την πολύ έντονη συζήτηση.
Ο καθορισμός επακριβών κανόνων σε ένα εξ ορισμού δυναμικό τεχνολογικό περιβάλλον δεν είναι εύκολη υπόθεση. Μπορούμε, άλλωστε, να θέσουμε το ερώτημα: μέχρι ποίου σημείου μπορούμε να ρυθμίζουμε; Έπρεπε να βρούμε ένα δίκαιο και ισότιμο πλαίσιο, με ισχυρές και αναγκαστικού χαρακτήρα αρχές για τα ευαίσθητα ζητήματα, όπως είναι για παράδειγμα η προστασία των ανηλίκων, μεριμνώντας παράλληλα να μην τιμωρήσουμε τους επιχειρηματίες του κλάδου. Μια ισχυρή και θεμελιώδης αρχή είναι η αρχή της χώρας προέλευσης, η οποία διατηρήθηκε. Ο υφιστάμενος συμβιβασμός επιτρέπει στις αρχές των κρατών μελών να ρυθμίζουν τις διαφορές τους σε περίπτωση απάτης και κατάχρησης εκ μέρους της χώρας του φορέα ραδιοεκπομπής, σύμφωνα με τους όρους που υπάρχουν στο κείμενο.
Όσον αφορά τη διαφήμιση, η Ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (Χριστιανοδημοκράτες) και των Ευρωπαίων Δημοκρατών συντάσσεται με τις διαδικασίες που περιγράφει η εισηγήτρια, προσθέτοντας, ωστόσο, ότι η διαφήμιση πρέπει να εκπέμπεται στο ίδιο ηχητικό επίπεδο με την εκπομπή που προηγείται, όπως ορίζει η τροπολογία της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας.
Θέλω απλώς να σημειώσω ότι κατά τις ιδεολογικές συζητήσεις γύρω από τη διαφήμιση δεν πρέπει να λησμονούμε πως πρόκειται για έναν κλάδο που δημιουργεί θέσεις απασχόλησης, έναν ζωντανό τομέα, έναν δημιουργικό τομέα, ο οποίος έχει επίσης μια πολιτισμική διάσταση. Η αντιπαράθεση γύρω από την τοποθέτηση προϊόντων με οδηγεί στην ακόλουθη παρατήρηση: η λύση στην οποία καταλήξαμε –η καταρχήν απαγόρευση της τοποθέτησης προϊόντων αφήνοντας σε κάθε κράτος μέλος την ελευθερία να την επιτρέπει– είναι ένα ισχυρό μήνυμα, το οποίο ζητεί από τα κράτη μέλη να αναλάβουν την ευθύνη για τη χρηματοδότηση μιας ποιοτικής τηλεόρασης.
Τέλος, οι τηλεθεατές μένουν κάπου εκτός νυμφώνος, λες και δεν τους αφορά αυτή η οδηγία. Πρέπει πραγματικά να μεριμνήσουμε ούτως ώστε η τηλεόραση να μην γνωρίζει σύνορα.
Henri Weber, εξ ονόματος της Ομάδας PSE. – (FR) Κυρία Πρόεδρε, θέλω με τη σειρά μου να ευχαριστήσω την κ. Hieronymi για την ποιότητα αλλά και την ποσότητα του έργου της. Η οδηγία που μας προτείνεται επιτρέπει να διαφυλάξουμε το ευρωπαϊκό οπτικοακουστικό μοντέλο στις νέες τεχνολογικές και οικονομικές συνθήκες.
Η διαφήμιση παραμένει περιορισμένη σε δώδεκα λεπτά ανά ώρα. Η Επιτροπή Πολιτισμού και Παιδείας ψήφισε η διάρκεια μεταξύ δύο διαφημιστικών διαλειμμάτων να διατηρηθεί στα σαράντα πέντε λεπτά και να μην μειωθεί στα τριάντα πέντε –ή ακόμη χειρότερο– στα τριάντα λεπτά, όπως ζητεί η Επιτροπή. Ελπίζω αυτή η τροπολογία, την οποία στηρίζει η Σοσιαλιστική Ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, να εγκριθεί στην Ολομέλεια. Τα διαφημιστικά έσοδα από τα οποία επωφελούνται οι τηλεοπτικοί σταθμοί δεν πρέπει να θιγούν αφού, στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης και του πολλαπλασιασμού των διεθνικών επιχειρήσεων, η διαφημιστική ζήτηση διευρύνεται και θα συνεχίσει να διευρύνεται.
Η τοποθέτηση προϊόντων απαγορεύεται. Το σημειώνουμε πρώτο-πρώτο. Βεβαίως είναι δυνατές εξαιρέσεις για τις κινηματογραφικές ταινίες, τις τηλεοπτικές ταινίες και τις αθλητικές εκπομπές, σε αυτή την περίπτωση όμως, η τοποθέτηση των προϊόντων ρυθμίζεται αυστηρά προκειμένου να αποφευχθούν οι καταχρήσεις και οι στρεβλές συνέπειες που διαπιστώνονται σε πολλές χώρες, ιδίως στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το ρυθμιστικό πλαίσιο διευρύνεται, υπό μορφές κατάλληλες, και στις νέες οπτικοακουστικές υπηρεσίες. Αναφέρομαι ιδίως στο βίντεο κατά παραγγελία, το οποίο προβλέπεται να έχει μεγάλη ανάπτυξη. Η προστασία των ανηλίκων και των καταναλωτών, και των πολιτών εν γένει, διασφαλίζεται εναντίον της υποδαύλισης των πάσης μορφής διακρίσεων και μίσους. Οι νέες υπηρεσίες θα πρέπει, επίσης, και το σημειώνουμε με ικανοποίηση, να έχουν το δικό τους μερίδιο στη στήριξη της παραγωγής και στην προώθηση των ευρωπαϊκών έργων.
Όσον αφορά την παράκαμψη του ρυθμιστικού πλαισίου των κρατών μελών από ορισμένες οπτικοακουστικές επιχειρήσεις, οι σοσιαλιστές προτείνουν απλούστερες και δικαιότερες διατάξεις, που μπορούν να εφαρμοστούν ταχύτερα ούτως ώστε οι χώρες που είναι θύματα ανάρμοστων τηλεοπτικών σταθμών ή ανεπίκλητων υπηρεσιών να μπορέσουν να προασπίσουν καλύτερα τον εαυτό τους. Αυτό το συμβιβαστικό κείμενο, το οποίο ψηφίστηκε στην Επιτροπή Πολιτισμού και Παιδείας, διαφυλάσσει το ουσιώδες. Μπορεί και πρέπει να βελτιωθεί και αυτός είναι ο στόχος των τροπολογιών μας.
Ignasi Guardans Cambó, εξ ονόματος της Ομάδας ALDE. – (ES) Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα να ξεκινήσω ευχαριστώντας την κ. Hieronymi για το εξαιρετικό έργο της και επίσης τη γραμματεία της επιτροπής για τη διαχείριση τόσων πολλών τροπολογιών.
Με προσπάθεια εκ μέρους όλων, πιστεύω ότι θα μπορέσουμε να εγκρίνουμε μια οδηγία η οποία, αφενός, μπορεί να εφαρμοστεί αποτελεσματικά, η οποία δεν είναι ένα γράμμα στον Αϊ Βασίλη, μιας και είμαστε στην περίοδο των Χριστουγέννων, αλλά αντίθετα μια νομοθεσία που μπορεί να εφαρμοστεί και δεν θα είναι απαρχαιωμένη σε έξι μήνες, διότι λαμβάνει σοβαρά υπόψη την τεχνική πραγματικότητα για την οποία μιλάμε και δεν έχει εκπονηθεί σύμφωνα με τη φιλοσοφία κάποιου συγκεκριμένου ατόμου, αλλά σύμφωνα με την πραγματικότητα του σημερινού κόσμου.
Ταυτόχρονα, πιστεύω ότι είναι μια οδηγία που μπορεί να αποφύγει τα δύο άκρα και αυτό θα συμβεί αν εγκριθούν οι τροπολογίες, όπως ελπίζουμε ορισμένοι από εμάς. Το ένα άκρο θα ήταν μια τηλεόραση αμερικάνικου τύπου ελεγχόμενη και κυριαρχούμενη από τη διαφήμιση. Υπάρχει επίσης το άκρο που εκπροσωπείται από όσους πιστεύουν ότι όλα πρέπει να ρυθμίζονται από τον νόμο, οι οποίοι θέλουν να αλλάξουν την κοινωνία αποκλειστικά μέσω του νόμου, μερικές φορές βάσει αξιών που μπορεί ακόμη και να συμμεριζόμαστε ή με το πρόσχημα της προστασίας των πιο αδύναμων μελών της κοινωνίας, των νέων και άλλων ατόμων που όλοι θέλουμε να προστατέψουμε. Αυτοί οι άνθρωποι πιστεύουν ότι αυτό πρέπει να γίνει αποκλειστικά και μόνο μέσω του νόμου, επιβάλλοντας επιβαρύνσεις που καθιστούν την ελεύθερη εμπορική τηλεόραση αδύνατη και μη βιώσιμη ή περιορίζοντας τις θεμιτές επιχειρηματικές ελευθερίες που υπάρχουν στα συστήματα αγοράς μας και στην ευρωπαϊκή εσωτερική αγορά.
Πιστεύω ότι επιτυγχάνουμε αυτή την ισορροπία μεταξύ των δύο άκρων. Ορισμένες ακραίες απόψεις παραμένουν. Για παράδειγμα, εξακολουθεί να υπάρχει μια τροπολογία που αποσκοπεί στην απαγόρευση της πορνογραφίας στο Διαδίκτυο· ένας πολύ αξιέπαινος στόχος. Δεν γνωρίζω αν είναι αρμοδιότητα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να απαγορεύσει την πορνογραφία στο Διαδίκτυο, για παράδειγμα. Αυτό δεν έχει καμία σχέση με τις αξίες που υπερασπίζεται ο καθένας από εμάς, αλλά με την πραγματικότητα του πεδίου στο οποίο νομοθετούμε.
Θα ήθελα να τελειώσω εκφράζοντας την υποστήριξή μου και τον έπαινό μου για τις προσπάθειες της Επιτροπής και όλων, προκειμένου να επιτευχθεί ένα κείμενο που επιλέγει σαφώς την αυτορρύθμιση και την συν-ρύθμιση. Είναι ένα μέσο που έχει φέρει πολύ καλά αποτελέσματα και θα συνεχίσει να το κάνει με την εφαρμογή αυτής της οδηγίας.
Helga Trüpel, εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE. – (DE) Κυρία Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, θεωρώ κι εγώ ότι η αναθεώρηση της οδηγίας για την τηλεόραση είναι σωστή αφού ο κόσμος έχει αλλάξει τόσο πολύ. Με την αναθεώρηση αυτής της οδηγίας ανταποκρινόμαστε στην ψηφιοποίηση των μέσων. Τώρα έχουμε βίντεο κατά παραγγελία, τηλεόραση μέσω Διαδικτύου, webstreaming και εντελώς καινούργιες πλατφόρμες. Συνεπώς, είναι σημαντικό να υπαχθούν σε αυτήν την οδηγία όλες οι οπτικοακουστικές υπηρεσίες των μέσων ενημέρωσης. Αυτός είναι και ο λόγος της αλλαγής της ονομασίας της οδηγίας.
Ωστόσο, δεν θεσπίζουμε ρυθμίσεις για το Διαδίκτυο αυτό καθαυτό. Στο πεδίο εφαρμογής της αναθεωρημένης οδηγίας δεν εμπίπτουν τα περιεχόμενα ιδιωτών καταναλωτών, οι ιδιωτικές ιστοσελίδες. Η ελευθερία του Τύπου και της έκφρασης στο Διαδίκτυο δεν απειλείται από παραδοσιακούς τηλεοπτικούς κανόνες όπως π.χ. ο προληπτικός έλεγχος περιεχομένου. Εμείς οι Πράσινοι αποδίδουμε στους εαυτούς μας τρεις επιτυχίες σχετικά με την τροποποίηση της οδηγίας, δηλαδή ότι αυξάνονται οι ευκαιρίες των ανεξάρτητων παραγωγών, ενώ δίδεται και σαφής ορισμός του όρου αυτού, θα βελτιωθεί η πρόσβαση για τα άτομα με ειδικές ανάγκες και θα υπάρχει σε πανευρωπαϊκό επίπεδο το δικαίωμα σύντομης ανταπόκρισης επικαιρότητας, διότι όλα αυτά είναι ζήτημα πολυμορφίας και δημοκρατικής πρόσβασης των πολιτών μας στην πληροφόρηση.
Υπάρχουν, ωστόσο, και δύο πολύ επίμαχα σημεία. Εμείς οι Πράσινοι δεν θέλουμε να γίνει πιο αμερικάνικη η ευρωπαϊκή τηλεόραση. Δεν είμαι καταρχήν εναντίον των ΗΠΑ, θέλω όμως να ενισχυθεί και να διατηρηθεί η ποιοτική ευρωπαϊκή τηλεόραση. Όλοι οι υπέρμαχοι της πρότασης της Επιτροπής –και η κ. Hieronymi– πιστεύουν πως η μοναδική ελπίδα της ευρωπαϊκής τηλεόρασης βρίσκεται στην αμερικανικού τύπου τοποθέτηση προϊόντων και τα single spots και πως πρέπει να υποκύψουμε όλοι στις πιέσεις της αγοράς διαφημίσεων. Εγώ διαφωνώ κατηγορηματικά με αυτή τη στάση. Εξακολουθώ να θέλω τον διαχωρισμό περιεχομένου και διαφήμισης. Δεν θέλω να αναμιγνύονται. Δεν θέλω single spots κάθε λίγα λεπτά, ούτε 6 λεπτά διαφημίσεις σε 36 λεπτά όπως θέλουν για όλους τους τύπους εκπομπών το ΕΛΚ-ΕΔ και οι σοσιαλοδημοκράτες. Θέλω να μπορώ να δω ένα τηλεοπτικό πρόγραμμα χωρίς διακοπή. Οι υφιστάμενες δυνατότητες διαφήμισης είναι αρκετές.
Ερωτώ τον κ. Schulz –κι ας είναι απών– αν θέλει να βλέπει σε ένα επεισόδιο της αστυνομικής σειράς «Tatort» που γυρίστηκε στο Μόναχο τους ντετέκτιβ να οδηγούν BMW και να πίνουν κάτι που είναι ευδιάκριτο πως είναι Löwenbräu. Επίσης, ερωτώ την κ. Prets και τον κ. Poettering: θέλετε να επιτρέψετε την τοποθέτηση προϊόντων σε μία τηλεταινία για να δώσετε ώθηση στις πωλήσεις της Volkswagen; Ακόμα, ζητώ από την καγκελάριο Merkel και τον Υπουργό Πολιτισμού Neumann να δώσουν με την έναρξη της γερμανικής Προεδρίας του Συμβουλίου ένα σαφές μήνυμα εναντίον της τοποθέτησης προϊόντων και να μην παραμείνουν στη χλιαρή αυτή αντίδραση.
Κατά τη γνώμη μου, η έκθεση της κ. Hieronymi είναι πολιτικά λανθασμένη. Επιφανειακά υπάρχει απαγόρευση της τοποθέτησης προϊόντων, αλλά στη συνέχεια επιτρέπεται η καθιέρωσή τους από τα κράτη μέλη. Έτσι η τοποθέτηση προϊόντων για ορισμένους τύπους εκπομπών θα γίνει πραγματικότητα σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.
Σας ερωτώ, κυρίες και κύριοι: το θέλετε πραγματικά αυτό; Εγώ το θεωρώ και αυταπάτη. Από τη μια θα επιτρέπεται η τοποθέτηση προϊόντων, από την άλλη όμως οι άνθρωποι δεν πρέπει να τα αγοράζουν – έτσι λέει η οδηγία. Αυτό είναι γελοίο. Απλά πείθουμε τους εαυτούς μας για κάτι που θεωρώ χαρακτηριστικό ξεπούλημα. Σας ζητώ να δείξετε θάρρος και να καταψηφίσετε την τοποθέτηση προϊόντων και τα single spots, να υπερασπιστείτε την ποιοτική ευρωπαϊκή τηλεόραση, να εγκρίνετε τις δωρεάν ενισχύσεις της παραγωγής. Οι τροπολογίες των Πρασίνων σχετίζονται με όλα αυτά. Θα πρέπει να είμαστε πολύ υπερήφανοι για την ποιοτική μας τηλεόραση και ως προς το σημείο αυτό πρέπει να ξεχωρίζουμε περισσότερο από τις ΗΠΑ. Ευχαριστώ για τη συνεργασία των άλλων συναδέλφων και της Επιτροπής.
Umberto Guidoni, εξ ονόματος της Ομάδας GUE/NGL. – (IT) Κυρία Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, πιστεύω ότι πίσω από την αναθεώρηση της προηγούμενης νομοθεσίας –η οποία αποτέλεσε μια φυσική νομική προσαρμογή στις νέες τεχνολογίες– κρύβεται η προσπάθεια ανεξέλεγκτης ελευθέρωσης της αγοράς της διαφήμισης: κανένα ημερήσιο όριο στις τηλεαγορές, τηλεπροωθήσεις που δεν συνυπολογίζονται στην οριοθέτηση των ωραρίων, μικρά διαφημιστικά μηνύματα χωρίς περιορισμούς και καθιέρωση της τοποθέτησης προϊόντων, η οποία αποτελεί διαφημιστική πρακτική τόσο συνυφασμένη με το περιεχόμενο των προγραμμάτων ώστε να καθιστά αδύνατο τόσο τον ποσοτικό όσο και τον ποιοτικό έλεγχο.
Από το κείμενο της οδηγίας απουσιάζουν επίσης δεσμευτικές αναφορές στις αρχές της πολυφωνίας, της ανεξαρτησίας και του ελεύθερου ανταγωνισμού, οι οποίες θα έπρεπε αντιθέτως να αποτελούν τη βάση κάθε ραδιοτηλεοπτικού συστήματος σε μια σύγχρονη δημοκρατία, όπως έχει επανειλημμένα αποφανθεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Η τηλεόραση αποτελεί αναμφίβολα τον σημαντικότερο φορέα πολιτισμού της σύγχρονης εποχής που συνδέεται στενά με τη δημοκρατική και πολιτιστική ζωή μιας χώρας και είναι επικίνδυνο το περιεχόμενο και η λειτουργία της να εξαρτώνται μόνον από τους νόμους της αγοράς, χωρίς να προστατεύονται τα δικαιώματα των τηλεθεατών, όπως η αμερόληπτη ενημέρωση και η προστασία των παιδιών. Πώς είναι δυνατόν να προστατεύονται τα παιδιά με διαφημιστικά μηνύματα που μεταβάλλουν τις διατροφικές τους συνήθειες; Είναι αναμφισβήτητο γεγονός ότι σήμερα η πλειονότητα των παιδιών καταναλώνει μόνον προϊόντα γεμάτα σάκχαρα και λίπη.
Σε αυτήν την πρόταση «χωρίς σύνορα», δηλαδή χωρίς όρια, της Επιτροπής υπάρχει μόνον η διαφήμιση. Χωρίς την αλλαγή κατεύθυνσης που προτείνουν οι τροπολογίες της Συνομοσπονδιακής Ομάδας της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς/Αριστερά των Πρασίνων των Βορείων Χωρών, αλλά και μιας διακομματικής ομάδας βουλευτών χωρίς πολιτικές δεσμεύσεις, η τηλεόραση του μέλλοντος κινδυνεύει να γίνει έρμαιο των νόμων της διαφήμισης.
Zdzisław Zbigniew Podkański , εξ ονόματος της Ομάδας UEN. – (PL) Κυρία Πρόεδρε, σε μια εποχή ταχείας τεχνολογικής προόδου σε παγκόσμια κλίμακα και της αλλαγής που η εν λόγω πρόοδος επιφέρει, θα πρέπει να μεριμνήσουμε ούτως ώστε η αλλαγή να ενισχύσει την πολιτιστική και οικονομική ανάπτυξη στο σύνολο της Ευρώπης, καθώς και στα επιμέρους κράτη. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο χαιρετίζω την έκθεση της κ. Hieronymi, η οποία βασίζεται στην αρχή της χώρας προέλευσης.
Η προσαρμογή κανόνων και όρων σε εθνικό επίπεδο θα επιτρέψει στα εθνικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των ανεξάρτητων προϊόντων, να διατεθούν στην αγορά κατά παραγωγικότερο και δελεαστικότερο τρόπο για τον καταναλωτή, χάρη στη διάκριση μεταξύ επιγραμμικών και μη επιγραμμικών υπηρεσιών. Θα ήθελα επίσης να εκφράσω την εκτίμηση και τη στήριξή μου στις προτάσεις της εισηγήτριας σχετικά με την προστασία των ανηλίκων, την πρόληψη του φυλετικού μίσους, της γκρίζας διαφήμισης, και της διάκρισης στο έγγραφο μεταξύ χορηγίας και τοποθέτησης προϊόντων.
Χαίρομαι επίσης που η πρόταση συντόμευσης των μεσολαβούντων διαστημάτων μεταξύ των διαφημιστικών διαλειμμάτων κατά τη διάρκεια ταινιών σε 30 λεπτά απορρίφθηκε, καθώς αυτό επιφέρει τη στρέβλωση των τμημάτων της ταινίας ή την απώλεια της καλλιτεχνικής αξίας της.
Η έκθεση της κ. Hieronymi αποτελεί ένα καλό έγγραφο και παρέχει μια βάση για περαιτέρω έργο με στόχο την κανονιστική ρύθμιση των επιγραμμικών και μη επιγραμμικών υπηρεσιών.
Thomas Wise, εξ ονόματος της Ομάδας IND/DEM. – (EN) Κυρία Πρόεδρε, η Επιτροπή και η εισηγήτρια αποσκοπούσαν σε μια ελαφρά ελευθέρωση της νομοθεσίας περί διαφήμισης. Πιστεύω, εντούτοις, ότι παρεκτράπηκε της πορείας της από εξτρεμιστές. Ορίστε ορισμένα από τα πιο επιβλαβή στοιχεία.
Μια απαγόρευση για την προβολή διαφημίσεων κατά τη διάρκεια παιδικών προγραμμάτων συνεπάγεται ότι θα υπάρχουν λιγότερα προγράμματα και τα εναπομείναντα θα είναι χαμηλότερης ποιότητας. Θα απολεσθούν θέσεις εργασίας στα μέσα ενημέρωσης και τη βιομηχανία παιχνιδιών.
Η απαγόρευση εκτείνεται επίσης στις ειδήσεις, τα ντοκιμαντέρ, τα συμβουλευτικά προγράμματα, το θέατρο, την όπερα και οιαδήποτε μορφή χορηγίας και τοποθέτησης προϊόντος. Η συνέπεια θα είναι η μείωση του εισοδήματος των εμπορικών μέσων ενημέρωσης, θέτοντας το μέλλον τους εν αμφιβόλω.
Το δικαίωμα χρησιμοποίησης σύντομων αποσπασμάτων –90 δευτερόλεπτα της μετάδοσης κάποιου άλλου δωρεάν– θα καταστρέψει τις εμπορικές ανακοινώσεις και τις αθλητικές μεταδόσεις. Όπως θα δείτε, έχω μόνο 90 δευτερόλεπτα εδώ.
Η απαγόρευση ορισμένων τροφίμων θα επιτυγχανόταν καλύτερα σε συνεργασία με τη βιομηχανία τροφίμων για τη βελτίωση των προϊόντων της και τη διασφάλιση των θέσεων εργασίας, αντί της επίρριψης ευθυνών στη διαφημιστική βιομηχανία για κάτι το οποίο δεν ελέγχει.
Μια απαγόρευση της διαφήμισης αλκοόλ δεν θα σταματήσει τους ανθρώπους να πίνουν. Η ποτοαπαγόρευση δεν τους σταμάτησε στις ΗΠΑ.
Η οδηγία αποσκοπεί στη χρήση της αρχής της χώρας προέλευσης για την επίλυση διαφορών μεταξύ των κρατών μελών, υπονομεύει εντούτοις την ίδια την αρχή. Δεν θα λειτουργήσει. Έχω χρόνο για ένα παράδειγμα. Πολλές σουηδικές εταιρείες μέσων ενημέρωσης έχουν εγκαταστήσει την έδρα τους στη Βρετανία για να απολαμβάνουν τους νόμους περί απασχόλησης. Υπόκεινται στη βρετανική νομοθεσία, αλλά εκπέμπουν στη Σουηδία. Η Σουηδία έχει αυστηρότερους νόμους για την προστασία των παιδιών από το Ηνωμένο Βασίλειο. Είναι δικαίως δυστυχής. Η Ομάδα Ανεξαρτησία και Δημοκρατία και το βρετανικό Κόμμα Ανεξαρτησίας στηρίζουν το δικαίωμα της Σουηδίας να αποφασίζει για ό,τι συμβαίνει στη σουηδική επικράτεια και επίσης τα δικαιώματα της Βρετανίας επί βρετανικού εδάφους. Η οδηγία δεν παρέχει λύση, μόνον ένα συνεχιζόμενο πρόβλημα. Έχω εισαγάγει τροπολογίες για την απόρριψη της πρότασης της Επιτροπής. Οι μετριοπαθείς βουλευτές θα το στηρίξουν αυτό.
Roger Helmer (NI). – (EN) Κυρία Πρόεδρε, είναι πασίγνωστη η ρήση του προέδρου Reagan «Εάν κινείται, φορολογήστε το. Εάν συνεχίσει να κινείται, ρυθμίστε το. Και αν σταματήσει να κινείται, επιχορηγήστε το». Υποδεικνύω στο Κοινοβούλιο ότι σε αυτό συνίσταται η αντιεπιχειρηματική προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την τηλεοπτική βιομηχανία, ιδίως σε σχέση με τη ρύθμιση της βιομηχανίας.
Έχουμε ενώπιόν μας μια από τις πλέον ανταγωνιστικές βιομηχανίες που υπάρχουν. Οι άνθρωποι στη βιομηχανία αγωνίζονται να κερδίσουν θεατές, αγωνίζονται να κρατήσουν τους θεατές και συνεπώς, εκτός ειδικών περιπτώσεων, επί παραδείγματι όσον αφορά τα παιδιά, απλώς δεν υπάρχει ανάγκη για ρύθμιση. Οι σχετικοί φορείς ήδη εργάζονται όσο σκληρότερα μπορούν για να διασφαλίσουν ότι αυτό το οποίο παρουσιάζουν είναι ελκυστικό στους θεατές.
Η δεύτερη ζημιά που θα προκαλέσει η παρούσα πρόταση αφορά την καινοτομία. Αναπόφευκτα, αυτό το οποίο κάνουμε σήμερα εδώ είναι να παρεμποδίζουμε τη σημερινή τεχνολογία. Κανείς από μας σ’ αυτήν την Αίθουσα δεν γνωρίζει τι θα συμβεί τον επόμενο ή τον μεθεπόμενο χρόνο· δημιουργούμε, ως εκ τούτου, έναν φραγμό στην καινοτομία και θα πρέπει να απορρίψουμε τη συνολική πρόταση.
József Szájer (PPE-DE). – (HU) Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα επίσης να συγχαρώ κι εγώ με τη σειρά μου την κ. Hieronymi για το εξαιρετικό έργο το οποίο επιτέλεσε.
Τα νέα κράτη μέλη έχουν συγκεκριμένα προβλήματα όσον αφορά την αγορά των μέσων ενημέρωσης, και είμαι πεπεισμένος ότι αυτή η εφικτή συμβιβαστική λύση η οποία εγκρίθηκε μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία μιας αγοράς μέσων ενημέρωσης με περισσότερο ενιαία δομή στα νέα κράτη μέλη, καθώς επίσης και σε μεγαλύτερο ανταγωνισμό στις εν λόγω χώρες. Το σύστημα και η αγορά των μέσων ενημέρωσης σε αρκετά από τα νέα κράτη μέλη δεν εξελίχθηκαν ως αποτέλεσμα οργανικής ανάπτυξης, αλλά προέρχονται κυρίως από τα μέσα ενημέρωσης και την υποδομή που τελούσαν υπό κομματικό έλεγχο κατά τη διάρκεια των ετών δικτατορίας. Σε αυτές τις χώρες, στις οποίες περιλαμβάνεται και η δική μου, ξέσπασαν αμέσως πόλεμοι των μέσων ενημέρωσης, λόγω των εδραιωμένων μονοπωλίων, και δεν έχουν επιτευχθεί η ιδιαίτερη υποδομή και οι ρυθμιστικοί όροι οι οποίοι ευνοούν έναν πλουραλισμό απόψεων. Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο θεωρώ σημαντικό αυτό το θέμα, και ελπίζω ειλικρινά ότι αυτό θα βοηθήσει την κατάσταση.
Ως εκλεγμένος αντιπρόσωπος, πιστεύω επίσης ότι είναι απαραίτητο να δοθεί έντονη προβολή στο πλαίσιο αυτών των ρυθμίσεων στις θεμελιώδεις αξίες μας, με τις οποίες εννοώ τις απόψεις μας για την προστασία των ανηλίκων, των ανθρώπινων ελευθεριών, της πολιτιστικής και της γλωσσικής πολυμορφίας και των μειονοτήτων· εξάλλου, δεν είναι μόνο κοινές αξίες μας, αλλά εμφανίζονται επίσης σε οποιοδήποτε ευρωπαϊκό βασικό έγγραφο. Προκειμένου να επιτευχθεί αυτό, δεν μπορούμε να δημιουργούμε περιττά εμπόδια παρεμποδίζοντας την ανάπτυξη της αγοράς μέσων ενημέρωσης στην Ευρώπη. Για αυτόν τον λόγω είμαι πεπεισμένος ότι η επιτευχθείσα συμβιβαστική λύση θα εγγυηθεί σαφώς ότι η Ευρώπη μπορεί να ανταγωνιστεί τον υπόλοιπο κόσμο. Σας ευχαριστώ για τις προσπάθειές σας, και εύχομαι στην παρούσα πρόταση κάθε επιτυχία στην εφαρμογή της.
Catherine Trautmann (PSE). – (FR) Κυρία Πρόεδρε, κυρία Reding, κυρία Hieronymi, η έγκριση αυτής της τροποποιημένης οδηγίας ΤΧΣ («Τηλεόραση χωρίς σύνορα») θα επιτρέψει στις διαφόρους παράγοντες να αναπτυχθούν σε ένα σαφές πλαίσιο, ανταποκρινόμενοι στις απαιτήσεις της ψηφιακής επανάστασης και της οικονομίας της γνώσης.
Υπογραμμίζω το θετικό σημείο, το οποίο αφορά το πεδίο εφαρμογής, με τη συμπερίληψη των μη επιγραμμικών υπηρεσιών και την απερίφραστη εξαίρεση των προσωπικών ιστοσελίδων. Απαιτούνταν εξισορρόπηση ανάμεσα στην ελευθερία της έκφρασης, την ελεύθερη κυκλοφορία της πληροφορίας, την ελευθερία της πρόσβασης του κοινού σε νέες υπηρεσίες –όπως το βίντεο κατά παραγγελία– καθώς και σε πολιτισμικό και οικονομικό περιεχόμενο αξίας. Η έμφαση που δίνεται στην ποιότητα θα επιτρέψει στην ευρωπαϊκή παραγωγή την ενίσχυση της θέσης της. Το ίδιο ισχύει με την προώθηση του ευρωπαϊκού περιεχομένου.
Η οδηγία συνιστά πραγματική πρόοδο σε ό,τι αφορά την προστασία των ανηλίκων και θέτει ηθικά όρια στην προσφυγή στη διαφήμιση, πρέπει όμως να επιβεβαιώσει την υπόθεση, ιδίως όσον αφορά το ζήτημα της υγείας και της καταπολέμησης της παχυσαρκίας. Ελπίζω ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα επιβεβαιώσει την υποστήριξή του στην πρότασή μου για απαγόρευση της διαφήμισης των προϊόντων που δεν συμμορφώνονται με τους κανόνες της παιδικής εργασίας.
Karin Resetarits (ALDE). – (DE) Κυρία Πρόεδρε, συγχαίρω θερμά την κ. Hieronymi και την Επίτροπο Reding. Η τηλεόραση βρίσκεται μπροστά σε μία επανάσταση. Οι απόψεις για την έκβαση της επανάστασης αυτής διίστανται, ωστόσο ένα είναι σίγουρο: η τηλεόραση γίνεται πιο δημοκρατική. Μελλοντικά δεν θα μπορούν μόνο μερικά μεγάλα κανάλια να κάνουν τηλεόραση και να καθορίζουν τα περιεχόμενα. Το παράδειγμα του YouTube δείχνει ήδη ποια είναι η τάση. Το Διαδίκτυο είναι μια νέα πλατφόρμα προβολής και ο καταναλωτής είναι διευθυντής του εαυτού του.
Η τηλεόραση είναι μία ζωντανή βιομηχανία που πρέπει να την ενισχύσουμε στην Ευρώπη, ιδίως για να ανοίξουμε αυτόν τον τομέα ως αγορά εργασίας για τους δημιουργικούς ανθρώπους. Όλες οι νέες ιδέες του οπτικοακουστικού τομέα στις ΗΠΑ προέρχονται τον τελευταίο καιρό από την τηλεόραση κι όχι πια από ταινίες του Hollywood, όπως στο παρελθόν· παράδειγμα αποτελεί η τηλεοπτική σειρά «24». Ας μην παρασυρόμαστε από προκαταλήψεις, γιατί διαφορετικά θα ξυπνήσουμε απότομα. Εδώ στην Ευρώπη χρειαζόμαστε μία δημιουργική βιομηχανία. Οι υπέρμετροι περιορισμοί –κυρίως των διαφημίσεων που είναι η μόνη πηγή εσόδων εκτός από τα τέλη– βλάπτουν κυρίως τα δημιουργικά άτομα και τελικά οδηγούν σε περισσότερα σκουπίδια και φθηνές εισαγωγές και σε λιγότερες ευρωπαϊκές παραγωγές.
Miguel Portas (GUE/NGL). – (PT) Η τηλεόραση βασίζεται στη διεπαφή μεταξύ τριών αντικρουόμενων συμφερόντων, ήτοι τα συμφέροντα των παραγωγών προγραμμάτων, των φορέων εκμετάλλευσης και των θεατών. Η Επιτροπή Πολιτισμού και Παιδείας ψήφισε υπέρ μιας λύσης που πιστεύω, γενικώς ειπείν, ότι είναι ισορροπημένη. Δεν πρόκειται για την τηλεόραση όπως θα την επιθυμούσα εγώ, αλλά τουλάχιστον διέπεται από κανόνες. Δυστυχώς, υπό την πίεση της Επιτροπής και ορισμένων παραγόντων, έχουν προκύψει προτάσεις στην παρούσα σύνοδο της Ολομέλειας που διακυβεύουν αυτή την ισορροπία, εις βάρος των θεατών.
Όσον αφορά την τοποθέτηση των προϊόντων, η παρούσα διατύπωση είναι εύλογη. Η τοποθέτηση προϊόντων απαγορεύεται εξολοκλήρου, με εξαιρέσεις τις οποίες πρέπει να καθορίσουν τα κράτη μέλη, αλλά η άσκηση πίεσης την ύστατη ώρα οδήγησε την Ομάδα τoυ Ευρωπαϊκoύ Λαϊκoύ Κόμματoς (Χριστιαvoδημoκράτες) και των Ευρωπαίωv Δημoκρατώv και την Ομάδα της Συμμαχίας Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη να υποβάλουν τροπολογίες που αντιβαίνουν σε αυτά που έχουν εγκριθεί, και αντιτιθέμεθα σε αυτό. Η Επιτροπή Πολιτισμού ψήφισε επίσης υπέρ μιας πρότασης δια της οποίας προγράμματα με τοποθέτηση προϊόντων θα προσδιορίζονται στον καταναλωτή για λόγους προστασίας των καταναλωτών, αλλά ένα μήνυμα το οποίο εμφανίζεται ανά 20 λεπτά ούτε ενημερώνει ούτε προστατεύει. Επί παραδείγματι, όσον αφορά τις ταινίες βίας, κανείς δεν αναμένει η προειδοποίηση να εμφανίζεται μόνο στην αρχή ή μετά το διαφημιστικό διάλειμμα. Όσον αφορά τα διαφημιστικά διαλείμματα, θα διακρίναμε μεταξύ 45 και 30 λεπτών αναλόγως του τύπου του προγράμματος. Αυτός είναι ο ορθός δρόμος προς τα εμπρός. Αποτελεί μια λύση που δεν αλλοιώνει το περιεχόμενο της πολιτικής και αποφεύγει τις υπερβολές του δεοντολογικού απαγορευτισμού, όπως σωστά επισήμανε ο κ. Guardans Cambó.
Johannes Blokland (IND/DEM). – (NL) Κυρία Πρόεδρε, μια εξήγηση για το γεγονός ότι αναλώνεται ολοένα περισσότερος χρόνος για την παρακολούθηση οπτικοακουστικών προϊόντων είναι ότι οι κινούμενες εικόνες ασκούν τεράστια έλξη στους ανθρώπους, και αποτελεί ευρέως γνωστό γεγονός ότι οι συνήθειες παρακολούθησης αυτού του τύπου τείνουν να έχουν αντίκτυπο στα μοντέλα ανθρώπινης συμπεριφοράς. Το περιεχόμενο των προσφερόμενων προϊόντων μπορεί να είναι χρήσιμο, αλλά μπορεί επίσης να είναι τόσο καταθλιπτικό που αρκετά μέλη του κοινού τα αποφεύγουν για λόγους ηθικής. Εναπόκειται στις αρχές να προστατεύσουν τα ασθενέστερα μέλη της κοινωνίας· αυτό μπορούν να το πράξουν παρέχοντας ασφάλεια, όχι μόνον από σωματικής αλλά και ψυχικής άποψης. Ούτως εχόντων των πραγμάτων, είμαι ικανοποιημένος με τα δύο τμήματα της εν λόγω έκθεσης.
Πρώτα από όλα, είμαι ικανοποιημένος με τους αυστηρότερους κανόνες για τη δικαιοδοσία. Είναι ορθό κατά τη γνώμη μου, τα κράτη μέλη να έχουν μεγαλύτερη επιρροή για τις οπτικοακουστικές υπηρεσίες που παρέχονται εντός της επικράτειάς τους, επειδή το εκάστοτε κράτος μέλος έχει τη δική του ταυτότητα, και οι παρεχόμενες οπτικοακουστικές υπηρεσίες θα πρέπει να συνάδουν με αυτή. Δεν αρκεί η συμμόρφωση προς τους κανόνες της χώρας όπου είναι εγκατεστημένος ο πάροχος.
Το δεύτερο θέμα μου αφορά τη θέση των ανηλίκων και των ευάλωτων ανθρώπων, και οι δύο κατηγορίες οι οποίες ποδηγετούνται εύκολα και μπορούν να καταλήξουν στην εκδήλωση συμπεριφορών που είναι επικίνδυνες για τους ίδιους και ορισμένες φορές και για το περιβάλλον επίσης. Εναπόκειται στον νομοθέτη να ελαχιστοποιήσει το ενδεχόμενο ζημίας.
Syed Kamall (PPE-DE). – (EN) Καταρχάς, τις ευχαριστίες μου στην κ. Hieronymi, την κ. Rühle και τον κ. Greg Paulger της Επιτροπής για την εξαιρετική εργασία τους. Προφανώς έβαλα σε κόπο τον Greg, αλλά σας ευχαριστώ για το σύνολο της δουλειάς σας.
Υπήρχαν ορισμένα θέματα για τα οποία είχα έντονες ανησυχίες από την αρχή. Ένα θέμα ήταν η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής. Δεν θα ήθελα να υπάρξει διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής, επειδή ανησυχώ για τη ρύθμιση υπηρεσιών που δεν υπάρχουν ακόμη, αλλά είμαι πολύ ευτυχής με τη συμβιβαστική λύση που επιτεύχθηκε. Είμαι επίσης πολύ ευτυχής με το έργο που επιτέλεσε ο εισηγητής για την αναγνώριση του ρόλου της αυτορρύθμισης. Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η τοποθέτηση των προϊόντων υφίσταται. Υπάρχουν παραδείγματα γερμανικών αυτοκινητοβιομηχανιών που εξήλθαν της Γερμανίας και παρουσίασαν τα αυτοκίνητά τους σε ένα αμερικανικό πρόγραμμα το οποίο εκπέμπεται στη Γερμανία, και αυτό οδήγησε σε πολλά έσοδα, όχι μόνο για τους ευρωπαίους παραγωγούς, αλλά επίσης για τις ευρωπαϊκές αντιπροσωπείες. Ας συνειδητοποιήσουμε ότι υπάρχει ένας κόσμος εκτός της ΕΕ.
Όσον αφορά τα διαφημιστικά διαλείμματα, σε έναν κόσμο πολυκαναλικής τηλεόρασης με χιλιάδες κανάλια και εκατοντάδες συσκευές1, θα πρέπει να το αφήσουμε αυτό στην αγορά. Εάν διαφημίζεις καθ’ υπερβολή, οι άνθρωποι θα κλείσουν τη συσκευή.
Τέλος, πρέπει να μεριμνήσουμε ώστε να έχουμε μια ισχυρή αρχή της χώρας προέλευσης. Δεν πρέπει να επιτρέψουμε στους πολέμιους της ενιαίας αγοράς να κερδίσουν τα επιχειρήματά τους.
Christa Prets (PSE). – (DE) Κυρία Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, παρουσιάσατε αυτό το έγγραφο πριν από ένα έτος. Νομίζω ότι έκτοτε έχουν γίνει πάρα πολλά. Η έκθεση ωρίμασε και υπάρχουν πολλοί αποδεκτοί συμβιβασμοί. Όπως δείχνει η συζήτηση, ένα βασικό μέλημα είναι η διαφήμιση, που αποτελεί πρόβλημα για πολλούς από εμάς και, ως εκ τούτου, πρέπει να συζητηθεί. Πώς πρέπει όμως να ρυθμιστεί η ποσότητα των διαφημίσεων προκειμένου αφενός να προστατεύσουμε τον καταναλωτή και αφετέρου να δώσουμε τη δυνατότητα στους δημιουργικούς καλλιτέχνες να φέρουν στην αγορά καλά και υψηλής ποιότητας προϊόντα χωρίς επιπλέον αύξηση των τελών; Η διαφήμιση είναι κάτι που δεν μπορούμε να αποφύγουμε. Ασχοληθήκαμε για πολύν καιρό με τις τοποθετήσεις προϊόντων και τις απαγορεύσαμε γενικά, με μερικές εξαιρέσεις. Θα πρέπει να παρακολουθήσουμε πώς χειρίζονται το θέμα τα κράτη μέλη και πώς γίνεται η εφαρμογή. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να καταλήξουμε στον προσδιορισμό του περιεχομένου από τη διαφήμιση προϊόντων. Πρέπει να τεθούν σαφή όρια και θεωρώ ότι στις βαυαρέζικες αστυνομικές σειρές οδηγούν εδώ και καιρό BMW χωρίς να ενοχληθεί κανένας από αυτό.
Θα ήθελα επίσης να πω δυο λόγια για την αρχή της χώρας προέλευσης γιατί είναι κι αυτή πολύ σημαντική και δεν πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα τη συνειδητή μεταφορά της τηλεοπτικής παραγωγής σε άλλες χώρες με λιγότερο δύσκολες συνθήκες. Και αυτό πρέπει να το αντιμετωπίσουμε.
Sharon Bowles (ALDE). – (EN) Κυρία Πρόεδρε, γνωρίζουμε ότι τα έσοδα από τις διαφημίσεις μέσω των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης έχουν μειωθεί, συνεπώς η εξίσωση είναι απλή: εάν δεν επιτρέψουμε στην παραδοσιακή τηλεόραση να αποκομίσει περισσότερα έσοδα, τότε όλες οι ελπίδες για ποιοτικές παραγωγές, ντοκιμαντέρ και πολιτιστική δραστηριότητα έχουν χαθεί.
Πιστεύω στην ισχύ που έχει στην αγορά ο «διακόπτης». Οι διαφημιστές δεν θα πληρώσουν για αθέατες διαφημίσεις και οι θεατές δεν θα παρακολουθήσουν απαράδεκτη τηλεόραση· αλλά το απαράδεκτο αφορά τόσο το επίπεδο των προγραμμάτων όσο και την υπερβολική παρουσία διαφήμισης, συνεπώς καταλήγουμε στην αρχική μου εξίσωση. Συνολικά, επιτρέποντας διαφημιστικά διαλείμματα σε προγράμματα διάρκειας 30 λεπτών είναι τόσο πρακτικό και απαραίτητο, όσο και η προσεκτική τοποθέτηση των προϊόντων.
Στις σύντομες ανταποκρίσεις επικαιρότητας, έχουμε εξασκηθεί πολύ από τις αθλητικές διοργανώσεις. Πρέπει να προσέχουμε τα λόγια μας ούτως ώστε να επιτραπεί μια εύλογη συμπερίληψη στα γενικά ειδησεογραφικά προγράμματα, επισημαίνοντας παράλληλα ότι το δημόσιο συμφέρον δεν εκτείνεται σε τέτοιο βαθμό ώστε σε ημερήσια βάση να υπονομεύει την αξία των πνευματικών ή άλλων αποκλειστικών δικαιωμάτων που έχουν αγοραστεί.
Giusto Catania (GUE/NGL). – (IT) Κυρία Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, στόχος της οδηγίας αυτής είναι η απόλυτη ελευθέρωση της αγοράς της διαφήμισης και αυτό δημιουργεί ένα μοναδικό μοντέλο τηλεόρασης που θα έχει αποκλειστικά ψυχαγωγικό χαρακτήρα. Θα καταστεί αδύνατη η ύπαρξη μιας ποιοτικής, παιδαγωγικής τηλεόρασης που προάγει τον πολιτισμό. Η ευρωπαϊκή πολιτιστική παραγωγή θα δεχθεί σοβαρό πλήγμα και η οδηγία αυτή θα ζημιώσει ανεπανόρθωτα τον ημερήσιο Τύπο, ο οποίος δεν θα έχει τη δυνατότητα να προσελκύσει τη διαφήμιση.
Η τηλεόραση συχνά επιβάλλει περιττές ανάγκες και η διαφήμιση μετατρέπεται με αυτόν τον τρόπο σε μια αλυσίδα παραγωγής επιβαλλόμενων αναγκών. Για τον λόγο αυτόν θα πρέπει να προστατεύονται περισσότερο οι ευάλωτες ομάδες της κοινωνίας και κυρίως τα παιδιά.
Το δόλιο τέχνασμα της τοποθέτησης προϊόντων μεταβάλλει ουσιαστικά τη φύση της ίδιας της διαφήμισης, η οποία μετατρέπεται από κινητήρια δύναμη του εμπορίου σε κινητήρια δύναμη της ίδιας της τηλεοπτικής μετάδοσης.
Ένας σημαντικός φιλόσοφος του φιλελεύθερου χώρου, ο Karl Popper, αποκαλούσε την τηλεόραση «κακό δάσκαλο». Σήμερα, με την οδηγία αυτή οι διδαχές αυτού του «κακού δάσκαλου» μετατρέπονται σε διδαχές «χωρίς σύνορα».
Μανώλης Μαυρομμάτης (PPE-DE). – Κυρία Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, αγαπητοί συνάδελφοι, ένας ολυμπιακός μαραθώνιος πλησιάζει στον τερματισμό του. Η αναθεωρημένη οδηγία «Τηλεόραση χωρίς σύνορα» έρχεται προς ψήφιση στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με την ελπίδα ότι η υπερψήφισή της οδηγεί στην τάξη το άναρχο τοπίο του πιο προβεβλημένου μέσου μαζικής επικοινωνίας, της τηλεόρασης.
Δεν ήταν εύκολο το έργο της Επιτροπής, πολύ περισσότερο της εισηγήτριας συναδέλφου Hieronymi, την οποία συγχαίρω για όλη της την προσπάθεια, αλλά και όλων των συναδέλφων που συνέβαλαν τα μέγιστα ώστε η οδηγία αυτή να φτάσει στο τελικό στάδιο. Το αποτέλεσμα θα το γνωρίζουμε σε λίγες ώρες, αύριο. Το βέβαιο είναι ότι από την κούρσα αυτή δεν θα υπάρξουν ηττημένοι, διότι όλοι κάναμε το παν ώστε νικητής να είναι ο πολίτης.
Σε μια Ευρώπη χωρίς σύνορα, η οδηγία αυτή έρχεται να εναρμονίσει το γενικό νομικό πλαίσιο σχετικά με τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, να θέσει ελάχιστα πρότυπα και να προστατεύσει ακόμη περισσότερο το θεατή, που βάλλεται συνεχώς και από παντού. Η τηλεόραση είναι το μέσο που έχει τη δύναμη να διαπαιδαγωγεί, να προβάλλει, να πληροφορεί, να ψυχαγωγεί, να διαδίδει τον πολιτισμό, να διδάσκει, να κάνει διάλογο με τους πολίτες. Αυτός είναι ο ρόλος της ή τουλάχιστον αυτήν την τηλεόραση θέλουμε. Μια τηλεόραση πλουραλισμού! Ανοιχτή σε όλους! Μια τηλεόραση χωρίς σύνορα!
Η οδηγία που καλούμαστε να εγκρίνουμε, κυρία Πρόεδρε, θέλουμε να είναι κατανοητή και να εφαρμοσθεί άμεσα. Αυτό είναι το κύριο μέλημα και η προσπάθειά μας. Το Συμβούλιο πρέπει να πεισθεί ότι έχει χρέος απέναντι στην κοινωνία και τις γενεές που ακολουθούν να τηρεί τους κανόνες σεβασμού και εναρμόνισης της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο, όπως αξίζει σε κάθε πολιτισμένο λαό, όπως απαιτούν τα 450 εκατομμύρια πολίτες που μας παρακολουθούν.
Åsa Westlund (PSE). – (SV) Κυρία Πρόεδρε, οι επιβλαβείς επιπτώσεις του αλκοόλ κοστίζουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση 125 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, αντιστοιχώντας στο 1,3% του ΑΕγχΠ της ΕΕ. Το αλκοόλ είναι, συνεπώς, όχι απλώς οιοδήποτε προϊόν, και ως εκ τούτου πρέπει να επιβληθούν περιορισμοί στις τηλεοπτικές διαφημίσεις για το αλκοόλ. Τα παιδιά που παρακολουθούν τηλεόραση κατά τη διάρκεια της ημέρας δεν πρέπει να εκτίθενται σε διαφημίσεις αλκοολούχων ποτών. Ευελπιστώ κατά συνέπεια ότι το Κοινοβούλιο θα στηρίξει αύριο την τροπολογία 169.
Η οδηγία την οποία συζητούμε στο παρόν Κοινοβούλιο είναι μια ελάχιστη οδηγία. Η ιδέα, συνεπώς, είναι ότι η εκάστοτε χώρα θα πρέπει να είναι σε θέση να έχει τους δικούς της περιοριστικούς κανόνες σχετικά με τη διαφήμιση. Στην πράξη, ωστόσο, αυτό είναι αδύνατο. Στη Σουηδία, επί παραδείγματι, έχουμε απαγορεύσει τις διαφημίσεις που απευθύνονται στα παιδιά, αλλά οι τηλεοπτικοί σταθμοί TV 3 και το Channel 5 είναι σε θέση να παρακάμπτουν αυτούς τους κανόνες εκπέμποντας από τη Μεγάλη Βρετανία. Αυτό είναι παράλογο. Μεταδόσεις που απευθύνονται σε σουηδούς θεατές θα πρέπει να ακολουθούν τους σουηδικούς κανόνες, ακριβώς όπως μεταδόσεις που απευθύνονται σε βρετανούς θεατές θα πρέπει να ακολουθούν τους βρετανικούς κανόνες. Ελπίζω επομένως ότι το Κοινοβούλιο θα ψηφίσει αύριο υπέρ τροπολογιών όπως οι 246 και 153 που εκχωρούν στην αποδέκτρια χώρα κάποιο δικαίωμα λόγου όσον αφορά το διαφημιστικό περιεχόμενο των μεταδόσεων.
Patrizia Toia (ALDE). – (IT) Κυρία Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, η οδηγία έχει σοβαρό αντίκτυπο σε δύο τομείς: αφενός, στον βιομηχανικό και τεχνολογικό τομέα, καθώς πρόκειται για έναν προηγμένο τομέα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και, αφετέρου, στον τομέα της κοινής γνώμης και της ανάπτυξης των ιδεών, ήτοι του πολιτιστικού επιπέδου της ευρωπαϊκής κοινωνίας.
Πιστεύουμε, συνεπώς, πως είναι σημαντικό να επιτευχθεί μια ισορροπία ανάμεσα στα δύο αυτά στοιχεία, δηλαδή στην τεχνολογία και το περιεχόμενο, αφενός, και στα χαρακτηριστικά του προϊόντος, αφετέρου. Για τον λόγο αυτόν ζητήσαμε να επιδειχθεί ιδιαίτερη προσοχή στο ζήτημα των επιπτώσεων στα παιδιά, προκειμένου να μην μετατραπούν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης από μέσον ανάπτυξης σε μέσον επηρεασμού.
Κυρία Επίτροπε, τασσόμεθα υπέρ της εξεύρεσης σημαντικών πόρων για επενδύσεις μέσω της διαφήμισης και άλλων μεθόδων χρηματοδότησης, αλλά επιθυμούμε σαφείς κανόνες ώστε η διαφήμιση να μην στραγγαλίσει και να μην ακυρώσει τη δημιουργικότητα του προϊόντος, την καλλιτεχνική ελευθερία και τη σημασία της ευρωπαϊκής πολιτιστικής παραγωγής, που πρέπει να υποστηρίξουμε.
Λέω, συνεπώς, όχι σε μια διαφήμιση που καταπνίγει τα πάντα. Είμαι υπέρ των διακοπών για διαφημιστικά μηνύματα ανά 45 λεπτά, αλλά δεν επιθυμώ μια διαφήμιση που να επισκιάζει το προϊόν και την ποιότητά του.
Τέλος, η συζήτηση για τον οπτικοακουστικό τομέα θέτει αναπόφευκτα και το ζήτημα της ποιότητας και στο σημείο αυτό θέλω να επικαλεσθώ την ευαισθησία σας, κυρία Επίτροπε. Δεν είναι μόνον ένα επιχειρηματικό ζήτημα, αλλά και ζήτημα πολυφωνίας, καθώς μια τέτοια οδηγία θα πρέπει κατ’ ανάγκη να ασπάζεται και να σέβεται τα δικαιώματα της πολυφωνίας. Πράγματι, με το ζήτημα αυτό δεν συνδέεται μόνον ο πολιτισμός, αλλά και η δημοκρατία στην Ευρώπη.
Marie-Hélène Descamps (PPE-DE). – (FR) Κυρία Πρόεδρε, η τηλεόραση είναι η βασική πηγή πληροφόρησης και ψυχαγωγίας στην Ευρώπη· την παρακολουθούν καθημερινά όλα τα άτομα, κάθε ηλικίας. Εδώ και πάνω από μια δεκαπενταετία, η οδηγία για την «Τηλεόραση χωρίς σύνορα» αποτελεί το σημείο αναφοράς για τα θέματα ρύθμισης της τηλεόρασης στην Ευρώπη. Αυτή η οδηγία κατάφερε να διασφαλίσει κοινό επίπεδο προστασίας σημαντικών στόχων γενικής πολιτικής και να διευκολύνει τη διανομή τηλεοπτικών υπηρεσιών πέραν των συνόρων, χάρη κυρίως στην αρχή της χώρας προέλευσης. Ενθάρρυνε επίσης την ελευθερία της έκφρασης και της ενημέρωσης και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην προώθηση της έκφρασης των πολιτισμικών ταυτοτήτων.
Ωστόσο, με την ψηφιακή εποχή, με τη σύγκλιση και την εμφάνιση νέων υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, κατέστη αναγκαία μια νέα αναθεώρηση αυτού του ρυθμιστικού πλαισίου.
Το κείμενο που μας προτείνεται σήμερα αποτελεί ένα σημαντικό βήμα όχι μόνο για τον τομέα των οπτικοακουστικών μέσων, αλλά και για τους ευρωπαίους πολίτες. Είναι αποτέλεσμα ενός πραγματικού έργου διαβούλευσης και ανταλλαγής απόψεων, το οποίο πραγματοποίησε επί μήνες η εισηγήτριά μας. Θέλω να τη συγχαρώ για την ποιότητα της έκθεσής της και για τις σημαντικές προσπάθειες που κατέβαλε προκειμένου να ολοκληρώσει αυτά τα θέματα, τα οποία συγκαταλέγονται μεταξύ των πλέον ευαίσθητων.
Λαμβάνοντας υπόψη τις δύο πλευρές –οικονομική και πολιτισμική– των οπτικοακουστικών υπηρεσιών, η αναθεώρηση της οδηγίας «Τηλεόραση χωρίς σύνορα» επιτρέπει να αντλήσουμε τα διδάγματα από τις τρέχουσες τεχνολογικές εξελίξεις και να προσαρμόσουμε το κοινοτικό νομικό πλαίσιο στις επερχόμενες εξελίξεις. Ως προς αυτό, είναι ουσιώδης αυτή η ίδια η αρχή της επέκτασης της οδηγίας στις νέες υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων. Στον βαθμό που οι μη επιγραμμικές υπηρεσίες ανταγωνίζονται ολοένα και περισσότερο τις παραδοσιακές υπηρεσίες, η συμβολή τους στην προαγωγή της πολιτισμικής ποικιλομορφίας είναι θεμελιώδης και συνάδει με τους στόχους που καθορίζονται στη Σύμβαση της UNESCO.
Πέραν αυτού, πραγματοποιήθηκε ένα μείζον βήμα για τις επιγραμμικές υπηρεσίες με την αναγνώριση του δικαιώματος πρόσβασης στα σύντομα αποσπάσματα. Αυτό το δικαίωμα θα πρέπει, ωστόσο, να ασκείται υπό εύλογες προϋποθέσεις και με σεβασμό πάντα στα δικαιώματα της αποκλειστικότητας.
Τέλος, όσον αφορά τη διαφήμιση, μας δίνεται για πρώτη φορά η ευκαιρία να διαθέτουμε σαφείς κανόνες για την τοποθέτηση των προϊόντων: με τις εγγυήσεις που μας προτείνονται, η τοποθέτηση προϊόντων θα διανοίξει νέες προοπτικές στην ευρωπαϊκή οπτικοακουστική παραγωγή και δημιουργία, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία και την ενημέρωση των καταναλωτών.
ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ κ. JANUSZ ONYSZKIEWICZ Αντιπροέδρου
Anna Hedh (PSE). – (SV) Κύριε Πρόεδρε, αναγνωρίζω ότι πρέπει εξετάσουμε λεπτομερώς την οδηγία υπό το πρίσμα των εξελίξεων, ειδικά των τεχνικών εξελίξεων, που έχουν σημειωθεί στον οπτικοακουστικό τομέα τα τελευταία 20 χρόνια. Εντούτοις, η πρόταση της Επιτροπής και οι τροπολογίες για την οδηγία περιέχουν όλες ορισμένα περιττά στοιχεία. Η οδηγία εγκυμονεί, από αρκετές απόψεις, τον κίνδυνο υποβάθμισης της προστασίας των καταναλωτών γενικά και, ιδιαίτερα της επίτασης των επιπτώσεων της τηλεόρασης στους ανήλικους. Καθώς ακριβώς έχει σημειωθεί τεχνική πρόοδος, η ποσότητα και η ποικιλία των διαφημίσεων έχει αυξηθεί τα τελευταία 20 χρόνια. Οι διαφημίσεις υπάρχουν παντού στις μέρες μας και έχουν ως στόχο ακόμη και παιδιά και άλλους ανηλίκους.
Πρέπει να επιτευχθούν ρυθμίσεις οι οποίες θα δημιουργούν μια ισορροπία όσον αφορά την ποσότητα των επιτρεπόμενων διαφημίσεων και των συγκεκριμένων καταναλωτικών ομάδων στις οποίες στοχεύουν ενδεχομένως οι διαφημίσεις. Παρόλο που αυτό που έχουμε ενώπιόν μας είναι μια οδηγία ελάχιστων απαιτήσεων, πολλοί από μας στη Σοσιαλιστική Ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τασσόμαστε υπέρ αυστηρών κανόνων που θα διέπουν όλες τις διαφημίσεις κατά τη διάρκεια των παιδικών προγραμμάτων και των διαφημίσεων που στοχεύουν στα παιδιά. Κατανοούμε για ποιον λόγο η Επιτροπή απαγόρευσε τις διαφημίσεις κατά τη διάρκεια θρησκευτικών προγραμμάτων αλλά διερωτόμεθα για ποιον λόγο θεωρείται λιγότερο σημαντικό να προστατευθούν τα παιδιά από τις διαφημιστικές επιρροές από ό,τι η προστασία των ατόμων που παρακολουθούν τα προγράμματα αυτού του είδους. Τα παιδιά δεν μπορούν να διακρίνουν τις διαφημίσεις από άλλα προγράμματα και δεν μπορούν, ως εκ τούτου, να κατανοήσουν τα απώτερα κίνητρα που βρίσκονται πίσω από τις διαφημίσεις. Όπως και πολλοί άλλοι, αντιτίθεμαι στις διαφημίσεις που στοχεύουν στα παιδιά.
Ivo Belet (PPE-DE). – (NL) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, η νέα οδηγία πρέπει να χαιρετιστεί, επειδή μας παρέχει τη δυνατότητα να διασφαλίσουμε ότι οι σταθμοί παραδοσιακής τηλεόρασης του δημόσιου δικτύου θα διατηρήσουν μια ευκαιρία επιβίωσης στην ψηφιακή εποχή. Δεν έχει νόημα, όπως γνωρίζετε, η επιβολή αυστηρότερων απαιτήσεων στην τηλεόραση του παραδοσιακού δικτύου, το οποίο επεκτείνεται με ταχύτατο ρυθμό. Θα ήθελα συνεπώς να εκφράσω στην εισηγήτρια, την κ. Hieronymi, και την Επίτροπο Reding τα εγκάρδια συγχαρητήριά μου.
Έχω, ωστόσο, δύο παρατηρήσεις. Πρώτα από όλα, σε σχέση με την τοποθέτηση των προϊόντων: πρέπει, ασφαλώς, να χαιρετιστεί το γεγονός ότι αυτό μπορεί να γίνει, καθώς ωφελεί επίσης τον τηλεοπτικό τομέα παρέχοντάς του τη δυνατότητα να αξιοποιήσει ένα νέο μέσο προκειμένου να προσελκύσει τους διαφημιστές και να αντισταθμίσει την απώλεια εισοδήματος από τις τηλεοπτικές διαφημίσεις. Περιττό να ειπωθεί ότι προς τούτο πρέπει να εκπονηθεί ένα υγιές πλαίσιο – ένα πλαίσιο που θα εγγυάται συντακτική αυτονομία αφενός και μια ανακοίνωση προ και μετά του προγράμματος αφετέρου, ούτως ώστε το τηλεθέαμον κοινό να γνωρίζει συνεπώς τη θέση του.
Δεύτερον, κυρία Hieronymi, κυρία Επίτροπε, στη Φλάνδρα, θα θέλαμε να δούμε την Ευρώπη να εγκρίνει μια γενική απαγόρευση των διαφημίσεων στα παιδικά προγράμματα. Ενώ αυτή η άποψη υποστηρίζεται ευρέως στη Φλάνδρα, καθώς και στη Σουηδία, υπάρχει προφανώς –και δυστυχώς– λιγότερος ενθουσιασμός για την ιδέα στην υπόλοιπη Ευρώπη. Αυτό το οποίο μπορούμε να κάνουμε, ωστόσο, είναι να επιβάλουμε κανόνες που είναι αυστηρότεροι από το ευρωπαϊκό ελάχιστο το οποίο θα εγκρίνουμε αύριο, αλλά όπως γνωρίζετε, αυτοί οι κανόνες κινδυνεύουν να υπονομευθούν από τηλεοπτικούς σταθμούς που εκπέμπουν στο τηλεθεάμον κοινό στην Φλάνδρα από άλλα κράτη μέλη.
Αυτό το οποίο βρίσκεται τώρα ενώπιόν μας, δυστυχώς, δεν είναι αρκετό για να το αποτρέψουμε αυτό, συνεπώς ελπίζω ότι, αύριο, δεν θα αποδυναμώσουμε περαιτέρω τη συμβιβαστική λύση του Συμβουλίου, και τέλος, ότι θα θεσπιστεί ένας κώδικας συμπεριφοράς όσον αφορά τις διαφημίσεις για τα ταχυφαγεία, επί παραδείγματι, στις γειτονικές χώρες μας, οι οποίες –παρόλο που αυτό πρέπει να χαιρετιστεί– θα ήταν καλύτερα εάν τις απαγορεύαμε εντελώς από τις οθόνες μας, και ασφαλώς από τα παιδικά προγράμματα. Στην πραγματικότητα, η λήψη αποφάσεων από αυτή την άποψη εξακολουθεί να βρίσκεται σε επίπεδο κράτους μέλους. Αυτό θα είναι το καλύτερο μέσο για την καταπολέμηση της παχυσαρκίας, την οποία, φυσικά όλη στηρίζουμε.
Giovanni Berlinguer (PSE). – (IT) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, η Επιτροπή υπογράμμισε κυρίως τη βιομηχανική και οικονομική σημασία της τηλεόρασης, η οποία είναι βεβαίως σημαντική, αλλά η τηλεόραση είναι κατά πρώτο λόγο το σημαντικότερο μέσον ενημέρωσης και ο βασικότερος φορέας πολιτισμού στον οποίο έχουν πρόσβαση όλοι, ενώ αποτελεί παράλληλα και ένα όργανο εξουσίας.
Σήμερα υπάρχει μια τάση διεύρυνσης του χώρου της διαφήμισης στην τηλεόραση, πράγμα που θα περιόριζε τον ρόλο του Τύπου και τις δυνατότητες του να εξασφαλίσει χρηματοδότηση. Το άρθρο που εγκρίνει την τοποθέτηση προϊόντων βασίζεται στην υποκρισία, καθώς πρώτα απορρίπτει αυτήν την αρχή και εν συνεχεία την εγκρίνει με χίλιους διαφορετικούς τρόπους. Συνέπεια της αρχής αυτής δεν θα ήταν απλώς η χρησιμοποίηση, αλλά και ο επηρεασμός της δημιουργικότητας των παραγωγών κάθε προγράμματος μυθοπλασίας και άλλου θεάματος.
Κατανοώ συνεπώς τον οδυνηρό συμβιβασμό της κ. Hieronymi, η οποία επιτέλεσε εξαιρετικό έργο. Κατέθεσα, ωστόσο, μαζί με πολλούς άλλους μια τροπολογία με σκοπό την κατάργηση της τοποθέτησης προϊόντων, καθώς και πολλές άλλες τροπολογίες.
Luis Herrero-Tejedor (PPE-DE). – (ES) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, όλοι γνωρίζουμε ότι η δημοκρατία είναι ένα σύστημα κοινής γνώμης και όσο πιο ελεύθερα είναι τα μέσα ενημέρωσης, τόσο καλύτερη είναι η δημοκρατία.
Αυτή η οδηγία ρυθμίζει τα μέσα ενημέρωσης στον οπτικοακουστικό τομέα και πιστεύω ότι το ερώτημα που πρέπει να διατυπώσουμε είναι το εξής: τον καθιστά πιο ελεύθερο ή λιγότερο ελεύθερο από πριν;
Για να απαντήσουμε σε αυτή την ερώτηση, πρέπει να εξετάσουμε αυτή την εξίσωση: όσο μεγαλύτερος είναι ο παρεμβατισμός των αρχών, τόσο λιγότερο ελεύθερα είναι τα μέσα ενημέρωσης, και το αντίθετο: όσο λιγότερη παρέμβαση υπάρχει από τις αρχές, τόσο μεγαλύτερη είναι η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης.
Κατά τη γνώμη μου, κυρίες και κύριοι, αυτή η οδηγία είναι δυστυχώς υπερβολικά παρεμβατική: όσον αφορά τη διαφήμιση, όσον αφορά τις ποσοστώσεις της οπτικοακουστικής παραγωγής, όσον αφορά την άσκοπη επέκταση του πεδίου εφαρμογής στις μη επιγραμμικές υπηρεσίες, αλλά πάνω απ’ όλα, όσον αφορά τη χορήγηση της αρμοδιότητας στις εθνικές ρυθμιστικές αρχές να προστατεύουν το θεμελιώδες δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης.
Όλοι οι δημοκράτες γνωρίζουν ότι η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων εμπίπτει αποκλειστικά στα δικαστήρια. Αυτή η οδηγία, ωστόσο, και όχι από σφάλμα της εισηγήτριας, η οποία πάλεψε εξαιρετικά θαρραλέα –και σας ευχαριστώ γι’ αυτό, κυρία Hieronymi– δίνει στις εθνικές ρυθμιστικές αρχές την εξουσία να αποφασίζουν τι είναι σωστό και τι δεν είναι, τι μπορεί να εκπέμπεται και τι όχι –όπως συνέβη στην Καταλονία, μία από τις ευρωπαϊκές περιφέρειες με το χαμηλότερο επίπεδο δημοκρατίας σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση– ποιοι φορείς μπορούν να εκπέμπουν και ποιοι όχι.
Με αυτόν τον τρόπο ανοίγουμε την πόρτα στην προληπτική λογοκρισία. Σας παρακαλώ, κυρία Reding, να το λάβετε σοβαρά υπόψη αυτό, να δείτε αν μπορούμε να το αποφύγουμε, μεταξύ άλλων επειδή θα πρέπει να ακούσουμε προσεχτικά τι έχουν να πουν οργανώσεις όπως οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα, η Παγκόσμια Ένωση Εφημερίδων ή η Παγκόσμια Επιτροπή για την Ελευθερία του Τύπου επί του θέματος. Θα μας κάνουν να ντραπούμε.
Ελπίζω ότι αυτή η ντροπή θα μας αναγκάσει τουλάχιστον να διορθώσουμε εγκαίρως το λάθος μας.
Viviane Reding, Μέλος της Επιτροπής. (FR) Κύριε Πρόεδρε, γνωρίζοντας πολύ καλά ότι ο χρόνος πιέζει, δεν θέλω να σας κάνω τώρα διάλεξη για τον μακρύτατο κατάλογο των τροπολογιών που η Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί και των τροπολογιών που οφείλει να απορρίψει. Δεν θα μπορέσω, δυστυχώς, ούτε να επιχειρηματολογήσω. Θα σας καταθέσω αυτόν τον κατάλογο, όπως και στις πολιτικές ομάδες.
Επιτρέψτε μου, ωστόσο, να πω ότι το κανονιστικό πλαίσιο της οδηγίας «Τηλεόρασης χωρίς σύνορα», το οποίο ισχύει εδώ και πολλά χρόνια, απέδειξε την αξία του, αναπτύσσοντας τον τομέα της τηλεόρασης στην Ευρώπη και παρέχοντας μια πραγματική ευκαιρία στο ευρωπαϊκό περιεχόμενο. Αντιμετωπίζουμε σήμερα μια θεμελιώδη αλλαγή σε θέματα τεχνολογίας: επομένως, οφείλουμε να προσαρμόσουμε την οδηγία στον σύγχρονο κόσμο, με νέους ορισμούς, αρκετά ευέλικτους για να αντέξουν στη δοκιμασία του χρόνου και στην εξέλιξη της τεχνολογίας.
Στην πλειονότητά του, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κινείται προς αυτή την κατεύθυνση. Είναι η προοπτική της ποιοτικής τηλεόρασης, όπου η ρυθμιζόμενη διαφήμιση χρηματοδοτεί ευρωπαϊκά προγράμματα και όπου οι υπηρεσίες μέσων μπορούν να επωφεληθούν της αρχής της χώρας προέλευσης και, συνακόλουθα, της ενιαίας αγοράς: αμφότερα πρέπει να σέβονται τις βασικές αξίες, που είναι η προστασία των ανηλίκων και η απαγόρευση της υποδαύλισης του φυλετικού μίσους, παράλληλα με την υποστήριξη της παραγωγής ευρωπαϊκών έργων. Αν μπορούμε έτσι να συνοψίσουμε σε μερικές φράσεις αυτό επί του οποίου καλείται να ψηφίσει το Κοινοβούλιο, πρόκειται για μια ατελή φυσικά σύνοψη, ωστόσο την επιχειρήσαμε.
Όλη η πολυπλοκότητα του εγχειρήματος εκφράζεται από την πληθώρα των τροπολογιών που κατατέθηκαν. Επιτρέψτε μου να πω ότι από τις τροπολογίες της έκθεσης της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας –ακόμη μια φορά, ένα μεγάλο ευχαριστώ για το υποδειγματικό έργο που επιτέλεσε η εισηγήτριά της, η κ. Hieronymi– η Επιτροπή δύναται να αποδεχθεί 44 και μπορεί να αποδεχθεί εν μέρει 59: με άλλα λόγια, τα δύο τρίτα των τροπολογιών τα οποία περιλαμβάνει η έκθεση Hieronymi. Αυτό καταδεικνύει την ποιότητα του θετικού έργου που επιτέλεσε το Κοινοβούλιο: του αξίζουν συγχαρητήρια.
Όσον αφορά τις τροπολογίες που κατατέθηκαν στην Ολομέλεια, η Επιτροπή δύναται να αποδεχθεί 8 στο ακέραιο και 24 εν μέρει. Κύριε Πρόεδρε, καθώς ο χρόνος πιέζει, θα σας κατατεθεί ο κατάλογος. Επιτρέψτε μου, για να ολοκληρώσω, να ευχαριστήσω τα μέλη του ΕΚ, την εισηγήτρια και τους σκιώδεις εισηγητές, οι οποίοι πραγματικά επιτέλεσαν ένα έργο ακριβείας, λίαν περίπλοκο, προς το συμφέρον του ευρωπαϊκού τηλεοπτικού τομέα και του τομέα των μέσων ενημέρωσης. Το ευρωπαϊκό περιεχόμενο, το οποίο θα έχει μια ευκαιρία χάρη σε σας, σας οφείλει πολλά!
Marianne Mikko (PSE). – (ET) Τα Βαλτικά κράτη απαλλάχθηκαν σχεδόν αναίμακτα από τη σοβιετική κατοχή. Το μεγαλύτερο μέρος των κατοίκων έδωσαν τη ζωή τους υπερασπίζοντας την ελευθερία και την αντικειμενικότητα του Τύπου.
Στις 20 Αυγούστου 1990, είκοσι εσθονοί πατριώτες αντιστάθηκαν στους στρατιώτες των ειδικών δυνάμεων της Μόσχας για να υπερασπιστούν τον Πύργο της Τηλεόρασης του Τάλιν. Στις 13 Ιανουαρίου 1991, δεκαπέντε άνθρωποι πέθαναν υπερασπίζοντας τον πύργο της τηλεόρασης στο Βίλνιους. Δεκάδες ακόμη Λιθουανοί τραυματίστηκαν σε επιθέσεις με αέρια εναντίον του κέντρου μεταδόσεων του κτιρίου της ραδιοφωνίας και τηλεόρασης.
Στη συζήτηση της οδηγίας για τις υπηρεσίες των οπτικοακουστικών μέσων, οι υπήκοοι των βαλτικών κρατών σκέφτονται περισσότερο τα αμερόληπτα μέσα ενημέρωσης παρά τις διαφημιστικές πωλήσεις.
Είναι προφανές ότι το Κρεμλίνο έχει για μια ακόμη φορά επιβληθεί στα μέσα ενημέρωσης. Αυτό το οποίο είναι λιγότερο γνωστό είναι ότι μέρος των μέσων ενημέρωσης της ΕΕ έχει μεταβληθεί σε πειθήνιο όργανο της Μόσχας.
Η φιλελεύθερη στάση μας επιτρέπει στο Pervõi Baltiiski Kanal, που διατηρεί τα κεντρικά γραφεία του στη Ρίγα, να στρέψει τους ρωσόφωνους κατοίκους των τριών βαλτικών κρατών εναντίον των νόμιμων κυβερνήσεων των χωρών μας.
Το κανάλι χρηματοδοτείται όχι από ρώσους επιχειρηματίες, αλλά από ρώσους προπαγανδιστές. Οι επιδεξιότητές τους έχουν αγγίξει νέα επίπεδα, και το ιδεολογικό μήνυμα συγκαλύπτεται επιδέξια στο πλαίσιο της ψυχαγωγίας. Αυτό, ωστόσο, δεν παραπλανεί τους ειδικούς των μέσων ενημέρωσης.
Κάθε κράτος μέλος πρέπει να είναι σε θέση να υπερασπιστεί εαυτόν από μια τόσο εχθρική προπαγάνδα.
Η πρόταση τροπολογίας μου υπογράφηκε από όλους τους εκπροσώπους των βαλτικών κρατών, ανεξαρτήτως της κομματικής τους ταυτότητας. Έχουμε ήδη βιώσει την ιδεολογική χειραγώγηση του Κρεμλίνου, και δεν επιθυμούμε να την υποστούμε και πάλι.
Jules Maaten (ALDE). – (NL) Είναι σημαντικό να προωθήσουμε την ελεύθερη κυκλοφορία των ευρωπαϊκών τηλεοπτικών προγραμμάτων και προκειμένου να μην παρεμποδιστεί η παραγωγή των εν λόγω προγραμμάτων από υπερβολικά αυστηρή νομοθεσία περί διαφήμισης. Η Ομάδα της Συμμαχίας Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη προτιμά μια ρεαλιστική θεώρηση της τοποθέτησης των προϊόντων. Η ενημέρωση είναι χρήσιμη, αλλά οι καταναλωτές δεν αναμένουν μια υπενθύμιση κατά τη διάρκεια του τηλεοπτικού προγράμματος. Μια υπενθύμιση προ και κατόπιν του προγράμματος επαρκεί. Τα έσοδα από τη διαφήμιση και την τοποθέτηση προϊόντων είναι απαραίτητα για την παροχή χρηματοδότησης σε ευρωπαϊκές παραγωγές· η εναλλακτική λύση αντί αυτού είναι ακόμη φτηνότερες αμερικανικές παραγωγές, πλήρεις τοποθέτησης προϊόντων.
Τα παιδικά προγράμματα πρέπει να υπόκεινται σε αυστηρότερες προδιαγραφές, επειδή η παχυσαρκία αποτελεί ένα ολοένα αυξανόμενο πρόβλημα. Δεδομένου του τεράστιου αντικτύπου της διαφήμισης ανθυγιεινού φαγητού στις επιλογές παιδικής διατροφής, η διαφήμιση που στοχεύει σε αυτή την ομάδα στόχο θα πρέπει να περιοριστεί. Ως εκ τούτου, υποστηρίζω την εκπόνηση ενός δεοντολογικού κώδικα σε σχέση με τη διαφήμιση, την τοποθέτηση προϊόντων και άλλων μορφών μάρκετινγκ ανθυγιεινών ποτών και τροφών που στοχεύουν στα παιδιά.
Τέλος, υποστηρίζω επίσης μια ισχυρή αρχή της χώρας προέλευσης. Οι παραγωγοί τηλεοπτικών προγραμμάτων δεν πρέπει να υπόκεινται σε επιπλέον κανόνες και ρυθμίσεις όταν επιθυμούν να παράσχουν τα προγράμματά τους οπουδήποτε στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό το οποίο πρέπει να πράξουμε είναι να ενισχύσουμε τις πωλήσεις ευρωπαϊκών οπτικοακουστικών προϊόντων.
Alessandro Battilocchio (NI). – (IT) Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας σχετικά με την οδηγία για την « τηλεόραση χωρίς σύνορα» αποδεικνύει την ωριμότητα του Κοινοβουλίου. Πράγματι, χάρη στο εξαιρετικό έργο της εισηγήτριας κ. Hieronymi, όλων των συντακτών γνωμοδότησης, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, η οδηγία παρέχει ένα αποτελεσματικό μέσον για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οπτικοακουστικής βιομηχανίας, αφήνοντας εύλογα περιθώρια στην ιδιωτική χρηματοδότηση (είναι γνωστό ότι οι οπτικοακουστικές υπηρεσίες επιβιώνουν από τη διαφήμιση), διασφαλίζοντας παράλληλα επαρκή βαθμό προστασίας των καταναλωτών και προπαντός των πλέον ευάλωτων ομάδων της κοινωνίας (όπως τα παιδιά και τα άτομα με αναπηρίες). Θα προτιμούσα, ωστόσο, να είχε επιδειχθεί περισσότερη τόλμη, για παράδειγμα όσον αφορά τη θέσπιση της τοποθέτησης προϊόντων. Μολονότι συμφωνώ με όσους επιθυμούν την προστασία της δημιουργικότητας και της ανεξαρτησίας των παραγωγών, καθώς και της ποιότητας των προϊόντων, οφείλω να επισημάνω ότι, το 2007, και στην παγκόσμια αγορά, η πρακτική αυτή είναι πραγματικότητα και η απόρριψή της θα σήμαινε κίνδυνο απώλειας της ανταγωνιστικότητας, των χρηματοδοτήσεων και του ποσοστού της αγοράς. Ελπίζω ότι η πλειονότητα των κρατών μελών θα επιδείξει περισσότερη τόλμη και θα προβεί σε μεγαλύτερα ανοίγματα σε σχέση με τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.
Nils Lundgren (IND/DEM). – (SV) Αυτό το δύσκολο θέμα που παρουσιάζει η σύγχρονη τεχνολογία προκαλεί αντικρουόμενους στόχους, όπου η ελευθερία ανταγωνίζεται το συμφέρον που έχουμε όσον αφορά την παροχή ορισμένων μορφών προστασίας.
Αφενός, είναι δυσάρεστη η λογοκρισία μετάδοσης προγραμμάτων από άλλα κράτη μέλη αλλά αφετέρου, πιστεύουμε ότι το κάθε κράτος μέλος πρέπει να είναι σε θέση να λάβει τις δικές του αποφάσεις για πολιτιστικά και δεοντολογικά ζητήματα που σχετίζονται επί παραδείγματι με τις διαφημίσεις για αλκοολούχα ποτά και καπνό και διαφημίσεις που στοχεύουν στα παιδιά καθώς και για κανόνες που διέπουν τις διακρίσεις και την πορνογραφία. Κάθε κράτος μέλος πρέπει να είναι σε θέση να θεσπίσει τους δικούς του νόμους σε αυτούς τους τομείς.
Οι τεχνολογικές εξελίξεις στις οποίες περιλαμβάνεται και το ταχύ ευρυζωνικό Διαδίκτυο και η κινητή τηλεφωνία διευκολύνουν τις παρεμφερείς με την τηλεόραση υπηρεσίες μέσων ενημέρωσης, των οποίων η συμμόρφωση με τους δεοντολογικούς κανόνες είναι δύσκολο να παρακολουθηθούν. Εντούτοις, και σε αυτόν τον τομέα επίσης, τα κράτη μέλη πρέπει να μπορούν, εάν το επιθυμούν, να νομοθετούν κατά τέτοιον τρόπο ώστε να υπάρχουν κανόνες οι οποίοι θα διέπουν την παιδική πορνογραφία και τα πνευματικά δικαιώματα.
Αυτό αποτελεί αναμφίβολα ένα πολύ σύνθετο θέμα, αλλά πιστεύουμε ότι θα έπρεπε να είχε δοθεί στη σουηδική θέση στο Συμβούλιο καλύτερη ακρόαση στη συνεδρίαση του Συμβουλίου τον Νοέμβριο. Πιστεύουμε, ωστόσο, ότι η πρόταση της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας είναι καλύτερη της πρότασης του Συμβουλίου, και συνεπώς υποστηρίζουμε την παρούσα έκθεση.