Πρόεδρος. − Η ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση επί πέντε προτάσεων ψηφίσματος σχετικά με την Αρμενία(1).

  Marie Anne Isler Béguin, συντάκτρια. − (FR) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, θα στείλουν τα τραγικά γεγονότα που ακολούθησαν στην Αρμενία τις προεδρικές εκλογές της 19ης Φεβρουαρίου 2008 το μήνυμα ότι η Ευρώπη είναι ανίκανη να στηρίξει τις μικρές εύθραυστες δημοκρατίες στον Νότιο Καύκασο στον αγώνα τους να εδραιωθούν;

Μετά την κρίση στη Γεωργία, είναι πλέον σειρά της Αρμενίας να δοκιμαστεί από μείζονα πολιτική αναταραχή. Παρά το υψηλό επίπεδο προσοχής που είχε δοθεί στη χώρα κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, η διεθνής κοινότητα δεν κατάφερε να προωθήσει τον διάλογο, ο οποίος ίσως να είχε αποτρέψει τις συγκρούσεις της 1ης Μαρτίου. Μετά από 11 ημέρες διαμαρτυρίας κατά των εκλογικών αποτελεσμάτων από το αντιπολιτευτικό κίνημα υπό τον πρώην πρόεδρο, Λεβόν Τερ-Πετροσιάν, η αστυνομία προσπάθησε να διαλύσει τους διαδηλωτές. Η κατάσταση επιδεινώθηκε, έχοντας ως αποτέλεσμα τον θάνατο οκτώ ατόμων, τραυματισμούς πολλών άλλων και την κήρυξη κατάστασης εκτάκτου ανάγκης με την επιβολή περιορισμών στην ελευθερία πληροφόρησης και στην ελευθερία του συνέρχεσθαι, και σε ό,τι αφορά τα πολιτικά κόμματα. Έκτοτε έχουν συλληφθεί 400 άτομα. Έκδηλη είναι η ανησυχία που διακατέχει τον πληθυσμό, ο οποίος φοβάται ότι θα επιβληθεί πολιτική καταστολής. Καθήκον μας σήμερα είναι να εκφράσουμε τον φόβο αυτό στις επαφές μας με όλα τα κόμματα τα οποία εμπλέκονται στην αρμενική διαμάχη.

Το ζήτημα, εντούτοις, είναι ποια μέθοδο πρέπει να προτείνουμε με στόχο να συνετιστούν όλες οι πλευρές και να προσέλθουν στην τράπεζα των διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο της τωρινής αυξημένα τεταμένης κατάστασης. Αυτή είναι η πρόκληση. Είναι ανάγκη να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη των απλών αρμένιων πολιτών στη νεαρή τους δημοκρατία. Απαραίτητες προϋποθέσεις για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης είναι η διεξαγωγή έρευνας των πρόσφατων γεγονότων και η απελευθέρωση των κρατουμένων. Το επόμενο βήμα –σε συνεργασία με τη διεθνή κοινότητα, τον ειδικό μας εκπρόσωπο στον Νότιο Καύκασο και τους εταίρους μας στο Συμβούλιο της Ευρώπης και τον ΟΑΣΑ– πρέπει να είναι η κατάρτιση χρονοδιαγράμματος βάσει του οποίου οι αρμένιοι φίλοι μας πρέπει να επιστρέψουν στην τράπεζα των διαπραγματεύσεων, στις οποίες πρέπει να συμμετάσχουν όλα τα συγκρουόμενα κόμματα, τόσο από την πλευρά της κυβέρνησης όσο και από την πλευρά της αντιπολίτευσης. Οι κανόνες της δημοκρατίας εξαρτώνται από τον διάλογο και την απουσία βίας, και η απόφαση να διευκολύνουμε μια τέτοιου είδους προσέγγιση εναπόκειται σε εμάς.

Με την άδειά σας, κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να προτείνω μια προφορική τροπολογία. Δεν είμαι βέβαιη για το πώς πρέπει να συνεχίσω, γιατί η αλήθεια είναι ότι κάναμε ένα λάθος στο ψήφισμα. Στην αιτιολογική σκέψη Θ αναφερθήκαμε στην επικράτεια του Ναγκόρνο Καραμπάχ, ενώ θα έπρεπε να είναι το καθεστώς του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Οι συνάδελφοί μου μάλλον συμφωνούν με την προφορική τροπολογία.

  Alexandra Dobolyi, συντάκτρια. − (EN) Κύριε Πρόεδρε, ήμουν μία από τους τέσσερις βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που συμμετείχαν στην αποστολή παρατηρητών εκλογών στην Αρμενία και συμφωνώ απόλυτα και υπερθεματίζω τα συμπεράσματά της σχετικά με τις προεδρικές εκλογές, ότι δηλαδή οι εκλογές διεξήχθησαν ως επί το πλείστον σύμφωνα με τις δεσμεύσεις και προδιαγραφές του ΟΑΣΕ και του Συμβουλίου της Ευρώπης. Οι κρατικές αρχές κατέβαλαν ειλικρινείς προσπάθειες, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα τα οποία παρατηρήθηκαν στις προηγούμενες εκλογές. Επιτρέψτε μου να εκμεταλλευτώ αυτήν την ευκαιρία για να ευχαριστήσω την αντιπροσωπεία της Επιτροπής στο Εριβάν για τη βοήθεια που μας προσέφερε.

Οι εκλογές διεξήχθησαν ως επί το πλείστον σύμφωνα με τις προδιαγραφές μας, όπως ανέφερα, απαιτείται όμως περαιτέρω βελτίωση και πολιτική θέληση για την αντιμετώπιση των εναπομενουσών προκλήσεων. Εκφράζω τη βαθειά μου θλίψη και ανησυχία για τις πρόσφατες εξελίξεις στην Αρμενία, με βίαιες συγκρούσεις μεταξύ της αστυνομίας και διαδηλωτών της αντιπολίτευσης, οι οποίες οδήγησαν στον θάνατο οκτώ πολιτών και στον τραυματισμό περισσότερων από 100 ατόμων. Είναι αυτονόητο ότι αναμένουμε τη διεξαγωγή διαφανούς και ανεξάρτητης έρευνας των γεγονότων που σημειώθηκαν και τη μερική άρση της κατάστασης εκτάκτου ανάγκης που επιβλήθηκε μετά τα γεγονότα.

Αν είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, δεν είναι αρκετό. Ζητώ από τις αρμενικές αρχές να άρουν πλήρως την κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Εξ ονόματος της Ομάδας μου, ζητώ από όλα τα εμπλεκόμενα κόμματα να δείξουν ανοικτό πνεύμα και αυτοσυγκράτηση, να κατεβάσουν τους τόνους και να δεσμευθούν άμεσα σε εποικοδομητικό διάλογο.

Τέλος, αλλά εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός ότι λυπούμαστε και ανησυχούμε για την πρόσφατη πρωτοφανή παραβίαση της κατάπαυσης πυρός στη γραμμή επαφής με το Ναγκόρνο Καραμπάχ και παροτρύνουμε τα κόμματα να απέχουν από οποιεσδήποτε ενέργειες θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη διαπραγματευτική διαδικασία. Τους προτρέπουμε να μείνουν μακριά από τη θορυβώδη και καταστροφική δύναμη των όπλων και τους ζητάμε να χρησιμοποιήσουν τη σιωπηρή και ειρηνική δύναμη του διαλόγου.

  Urszula Gacek, συντάκτρια. − (EN) Κύριε Πρόεδρε, τα πρόσφατα γεγονότα στην Αρμενία δείχνουν πόσο δύσκολο είναι για τις νεαρές δημοκρατίες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης να εμπιστευτούν την εκλογική διαδικασία. Όσοι ασκούν την εξουσία δελεάζονται από τη δυνατότητα να «στήσουν» το παιχνίδι προς όφελός τους, ιδίως ενόψει εκλογών, ενώ οι ηττημένοι δυσκολεύονται να δεχτούν τα αποτελέσματα.

Τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν στην Αρμενία μετεκλογικά συνοδεύονταν από βίαιες συγκρούσεις, οδηγώντας στον θάνατο οκτώ ατόμων, και από την επιβολή ενός έκτακτου μέτρου με τη μορφή κήρυξης κατάστασης εκτάκτου ανάγκης. Την 1η Μαρτίου 2008 και για διάστημα 20 ημερών απαγορεύτηκαν όλες οι πολιτικές δραστηριότητες, και επιβλήθηκε αυστηρή λογοκρισία στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Στη συνέχεια ακολούθησε άρση της απαγόρευσης των πολιτικών δραστηριοτήτων. Θα ακολουθήσει η ελευθερία των μέσων μαζικής ενημέρωσης, περιλαμβανομένης της απεριόριστης πρόσβασης στο Διαδίκτυο. Μάλιστα, όλες οι κανονικές συνταγματικές ελευθερίες θα έχουν αποκατασταθεί την επόμενη εβδομάδα.

Δυστυχώς, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η κατάσταση εκτάκτου ανάγκης να συνεχιστεί. Προς το παρόν, η κατάσταση μοιάζει με καζάνι που βράζει. Ανησυχώ για όλα όσα γίνονται για την έκλυση όλης αυτής της πίεσης.

Η οικοδόμηση της δημοκρατίας είναι μια πολύπλοκη διαδικασία. Πρέπει να περιφρουρείται από θεσμούς, οι οποίοι χαίρουν της εμπιστοσύνης όλων των κομμάτων. Είναι επομένως λυπηρό το γεγονός ότι ο απερχόμενος πρόεδρος επιτέθηκε στον συνήγορο του πολίτη της χώρας του για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ο οποίος κατέκρινε τις ενέργειες της κυβέρνησης. Μόνο ενισχύοντας τον ρόλο του συνηγόρου του πολίτη και διασφαλίζοντας την αμεροληψία του συνταγματικού δικαστηρίου, το οποίο διερευνά τους ισχυρισμούς περί εκλογικής απάτης, μπορεί να προστατευθεί η δημοκρατία.

Μέχρι να υπάρξει εμπιστοσύνη στους θεματοφύλακες της δημοκρατίας στην Αρμενία, προτρέπω όλα τα αντικρουόμενα κόμματα να αξιοποιήσουν τη διαμεσολάβηση της ΕΕ και τους απεσταλμένους του ΟΟΣΑ και μάλλον να το πράξουν πάραυτα.

  Erik Meijer, συντάκτης. − (NL) Κύριε Πρόεδρε, στις προεδρικές εκλογές παρατηρούμε διαρκώς μεγαλύτερο βαθμό συνεχιζόμενης αβεβαιότητας ως προς το αν ο εκλεγμένος υποψήφιος του κυβερνώντος κόμματος πράγματι συγκέντρωσε την πλειοψηφία των ψήφων ή απλώς μεγάλο αριθμό ψήφων. Ακόμη και σε περίπτωση που ο υποψήφιος όντως συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία, εξακολουθούν να υπάρχουν αμφιβολίες για το μέγεθος της πλειοψηφίας, ιδίως όταν έχουν καταβληθεί έκδηλες προσπάθειες για την τεχνητή διόγκωσή της.

Επιπλέον, όταν εμποδίζεται η υποψηφιότητα ορισμένων υποψηφίων, όταν μόνο ο υποψήφιος της κυβέρνησης πλειοψηφίας έχει πρόσβαση στον Τύπο, το ραδιόφωνο και την τηλεόραση, όταν οι ξένοι παρατηρητές ή οι παρατηρητές της αντιπολίτευσης δεν κατορθώνουν να παρακολουθήσουν κατάλληλα την καταμέτρηση, όταν ειρηνικές διαδηλώσεις κατά των επίσημα ανακοινωμένων αποτελεσμάτων διαλύονται από τον στρατό και την αστυνομία, υπάρχει κάθε λόγος σοβαρής αμφιβολίας για το αν έχει επικρατήσει η βούληση του εκλογικού σώματος.

Έχουμε συναντήσει αμφιλεγόμενες προεδρικές εκλογές τέτοιου τύπου εκτός Ευρώπης, στο Μεξικό και την Κένυα, και εντός Ευρώπης, στη Λευκορωσία, τη Γεωργία και την Αρμενία. Ακόμη και χωρίς τις εκλογές αυτές, η Αρμενία βρισκόταν ήδη σε εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση. Έχει κατά παράδοση ισχυρούς δεσμούς με τη Ρωσία, αλλά έχει διακόψει κάθε σχέση με τη γειτονική Γεωργία, η οποία βρίσκεται σε σοβαρή διαμάχη με τη Ρωσία, και το γειτονικό Αζερμπαϊτζάν, το οποίο επί σειρά ετών βρισκόταν σε συνοριακή διένεξη με την Αρμενία.

Όταν η ρωσική επαρχία της Υπερκαυκασίας διαιρέθηκε το 1920 βάσει εθνοτικών κατευθύνσεων, η περίκλειστη περιοχή του Ναγκόρνο Καραμπάχ, κατοικούμενη από Αρμένιους, παραχωρήθηκε στο Αζερμπαϊτζάν με τη μορφή συμβιβασμού, με εγγύηση περιφερειακής αρμενικής αυτονομίας. Στη μετασοβιετική εποχή η λύση αυτή δεν μπορεί πλέον να λειτουργήσει, αφού τα δύο κράτη, το Αζερμπαϊτζάν και η Αρμενία, είναι τώρα εχθροί. Συγκεκριμένα, η περιοχή έχει καταληφθεί από την Αρμενία, και το γεγονός αυτό έχει οδηγήσει σε παρατεταμένη διαμάχη με τη γείτονα χώρα στα ανατολικά, αν και έχει επιβληθεί κατάπαυση του πυρός. Αυτή η κατάσταση, με τη μόνιμη απειλή πολέμου και αποκλεισμών, αποτελεί πρόσφορο έδαφος για να ευδοκιμήσει μια αυταρχική κυβέρνηση, και η λειτουργία της δημοκρατίας στη χώρα είναι μονίμως δύσκολη.

Τα γεγονότα από τις εκλογές της 19ης Φεβρουαρίου δεν εκπλήσσουν. Παρόλα αυτά, πρέπει να καταβάλουμε κάθε προσπάθεια για την επαναφορά των δημοκρατικών συνθηκών και την αποκατάσταση των δικαιωμάτων της αντιπολίτευσης. Η επιθυμία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή των κρατών μελών της για καλές σχέσεις με τους de facto ηγέτες χωρών όπως η Ρωσία, η Λευκορωσία, η Γεωργία ή η Αρμενία πρέπει να έρχεται δεύτερη, μετά το πρωταρχικό αυτό μέλημα.

  Μάριος Ματσάκης, συντάκτης. − (EN) Κύριε Πρόεδρε, η Αρμενία είναι κατά βάση μια σχετικά πρόσφατα αναγεννημένη χώρα, η οποία αγωνίζεται να ενδυναμώσει τους δημοκρατικούς της θεσμούς και να περιφρουρήσει την ευημερία των πολιτών της, ενώ ταυτόχρονα είναι στριμωγμένη ανάμεσα σε δύο όχι και τόσο δημοκρατικούς, αλλά μάλλον εχθρικούς, γείτονες, τη Ρωσία και την Τουρκία, ενώ παράλληλα εμπλέκεται με ενοχλητικό και αθέμιτο τρόπο σε μια περιφερειακή εδαφική διένεξη με το απολυταρχικό καθεστώς του Αζερμπαϊτζάν.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, οι πρόσφατες προεδρικές εκλογές δεν ήταν τέλειες, αλλά, όπως συγκεκριμένα ανέφερε η διεθνής αποστολή παρατηρητών, «διεξήχθησαν ως επί το πλείστον σύμφωνα με τις προδιαγραφές [...] του ΟΟΣΑ και του Συμβουλίου της Ευρώπης».

Δυστυχώς, στις μετεκλογικές διαδηλώσεις φαίνεται μάλλον ότι η αστυνομία χρησιμοποίησε περισσότερη δύναμη από ό,τι θα ήταν αναγκαίο, με αποτέλεσμα τον θάνατο οκτώ ανθρώπων, περιλαμβανομένου ενός αστυνομικού.

Απαιτείται η διεξαγωγή εκτενούς και δίκαιης έρευνας των γεγονότων που οδήγησαν στους θανάτους αυτούς. Εξίσου δικαιολογημένη είναι και η διεξαγωγή έρευνας των ισχυρισμών ότι εξωγενείς δυνάμεις υποκινούν την έξαρση βίας στην Αρμενία με στόχο την αποσταθεροποίηση της χώρας.

Ζητώ την πλήρη στήριξη του εν λόγω ψηφίσματος.

  Marcin Libicki, συντάκτης. − (PL) Κύριε Πρόεδρε, είναι αυτονόητο ότι θα επιθυμούσαμε να επικρατεί ειρήνη στην Αρμενία, τα σύνορα να είναι ασφαλή και να χειρίζεται επιτυχώς τις εξωτερικές της σχέσεις. Να σας υπενθυμίσω ότι οι εκλογές στην Αρμενία δεν έδωσαν αφορμή για σοβαρές διαμαρτυρίες. Η κατάσταση που παρατηρείται εκεί σήμερα πρέπει να μελετηθεί σε συνάρτηση με το ιδιαίτερο κλίμα που επικρατεί στον Καύκασο, μια περιοχή έντονου αναβρασμού.

Λαμβάνοντας τον λόγο, κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα, με την άδειά σας, να αδράξω την ευκαιρία και να εκφράσω την οργή μου για την είδηση της δολοφονίας του Faraj Rahho, του χαλδαίου Αρχιεπισκόπου της Μοσούλης. Απήχθη στις 29 Φεβρουαρίου, και τρεις από τους σωματοφύλακές του πυροβολήθηκαν.

Αυτή είναι μία ακόμη επίθεση, ένα ακόμη έγκλημα που εκτελείται από άνδρες οι οποίοι δεν έχουν το θάρρος να δείξουν το πρόσωπό τους στον κόσμο, που απάγουν αθώα θύματα, απλούς ανθρώπους που ασκούν θρησκευτικές δραστηριότητες – κυρίως χριστιανούς, και κυρίως καθολικούς χριστιανούς. Σήμερα γινόμαστε πάλι μάρτυρες ενός τέτοιου εγκλήματος, και έχω την εντύπωση ότι το ζήτημα αυτό πρέπει να ενταχθεί στην ημερήσια διάταξη της επόμενης συνεδρίασής μας στις Βρυξέλλες, ως ειδικό θέμα. Είθε ο Κύριος να αναπαύσει αιώνια τον ηρωικό μάρτυρα που πέθανε σήμερα στη Μοσούλη.

  Marian-Jean Marinescu, εξ ονόματος της Ομάδας PPE-DE. – (RO) Ό,τι συνέβη στην Αρμενία πρέπει να καταδικαστεί αυστηρά, δυστυχώς όμως δεν αποτελούσε καμία έκπληξη. Έχουν σημειωθεί αρκετά παρόμοια γεγονότα σε άλλη χώρα της ίδιας περιοχής και τα οποία αναπαριστούν συνέχιση της κατάστασης που επικρατεί από το 1990 και μετά.

Ερχόμαστε αντιμέτωποι με τις συνέπειες πολλών παραγόντων που εξακολουθούν να ισχύουν από τότε: ανεπαρκής οικονομική ανάπτυξη, λανθάνουσες συγκρούσεις και η επιρροή της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Επιπλέον, έχουμε την κατάσταση στο Κοσσυφοπέδιο, το οποίο, παρόλες τις σημαντικές αλλά μάταιες προσπάθειες των συντακτών, θα αποτελέσει προηγούμενο για κάθε ενδιαφερόμενο. Για τον πληθυσμό της περιοχής, μπορεί να σημαίνει ανασφάλεια, έλλειψη εμπιστοσύνης στις αρχές και αδυναμία αντίστασης στη χειραγώγηση.

Μόνο μία λύση υπάρχει για την επαναφορά μιας κατάστασης ομαλότητας: η οικονομική ανάπτυξη, η οποία θα αποφέρει υψηλότερο επίπεδο διαβίωσης. Υπάρχουν πηγές ενέργειας. Η ανάπτυξη τέτοιων πλουτοπαραγωγικών πηγών και η διαμετακόμισή τους μπορεί να λύσει το πρόβλημα της οικονομικής ανάπτυξης, καθώς και το ζήτημα της ανεξαρτησίας από τη Ρωσική Ομοσπονδία και θα αποτελέσει λύση γενικά στο πρόβλημα της Ευρώπης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πήρε ουσιαστικά θέση, και, αν θέλουμε να βρούμε λύσεις στα προβλήματα που παρατηρούνται στον Νότιο Καύκασο, η Ένωση οφείλει να λάβει ενεργά μέτρα με στόχο την ανάπτυξη οδών ενεργειακού εφοδιασμού στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας.

  Justas Vincas Paleckis, εξ ονόματος της Ομάδας PSE. – (LT) Όταν μια χώρα η οποία συμμετέχει στην ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας και διάκειται ευνοϊκώς προς την ΕΕ διεξάγει επιτυχείς δημοκρατικές εκλογές, η νίκη της είναι νίκη όλων μας. Αν πάει στραβά, τότε πρόκειται για αμοιβαία ήττα.

Οι προεδρικές εκλογές στην Αρμενία διεξήχθησαν βάσει των διεθνών προδιαγραφών, σύμφωνα με τη διεθνή αποστολή παρατηρητών. Δυστυχώς όμως οι εξελίξεις που ακολούθησαν ακυρώνουν αυτό το αβέβαιο βήμα προόδου. Η αιματοχυσία και η επιβολή κατάστασης εκτάκτου ανάγκης έβγαλαν την Αρμενία από τον δρόμο προς τη δημοκρατία, παρακωλύοντας τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στην Αρμενία καταστέλλονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, και η ελευθερία του λόγου είναι ανύπαρκτη.

Το Εριβάν πρέπει να άρει ολοκληρωτικά την κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, και ο εκπρόσωπος του ΟΑΣΕ πρέπει να συνδράμει στην επίλυση της κρίσης. Αισιοδοξούμε ότι αμφότερα τα διαπραγματευόμενα μέρη θα επιδείξουν ταπεινοφροσύνη και θα στηρίξουν το έργο τους στις ευρωπαϊκές αξίες.

  Janusz Onyszkiewicz, εξ ονόματος της Ομάδας ALDE. – (PL) Κύριε Πρόεδρε, η παρούσα πολιτική κρίση στην Αρμενία δεν είναι η πρώτη.

Στη διάρκεια της προεδρίας του Λεβόν Τερ-Πετροσιάν, η χώρα άρχισε να αποκλίνει έντονα από τα φιλελεύθερα και δημοκρατικά πρότυπα. Τα κύρια κόμματα της αντιπολίτευσης απαγορεύτηκαν, η ελευθερία του Τύπου περιορίστηκε, και όσον αφορά τις κοινοβουλευτικές εκλογές έγινε γενικά παραδεκτό ότι δεν πληρούσαν όλα τα δημοκρατικά κριτήρια. Ο κ. Τερ-Πετροσιάν παραιτήθηκε από το αξίωμα του προέδρου υπό την πίεση διαδηλώσεων. Το γεγονός αυτό έφερε αστάθεια στη χώρα, τερματίστηκε όμως με τη δραματική δολοφονία, εντός του κοινοβουλίου, εννέα σημαντικών αρμένιων πολιτικών, περιλαμβανομένου του πρωθυπουργού, από άγνωστους δολοφόνους.

Τώρα βλέπουμε να επαναλαμβάνεται ό,τι συνέβη περίπου 10 χρόνια πριν. Η σημερινή κρίση, ωστόσο, ίσως να οφείλεται στο γεγονός ότι η αρμενική κοινωνία είχε κουραστεί από τις κυβερνήσεις της λεγόμενης φατρίας Καραμπάχ, στην οποία ανήκει και ο προηγούμενος και ο σημερινός πρόεδρος. Η κυβέρνηση κατηγορείται ευρέως για την επαναφορά της αυταρχικής διακυβέρνησης υπό το πρόσχημα της δημοκρατίας, με μαφιόζικου τύπου ελέγχο των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και επιδείνωση της οικονομίας.

Υπάρχει επίσης διαρκώς μεγαλύτερος φόβος για την αυξανόμενη απομόνωση της Αρμενίας και τη σταδιακή αποδυνάμωση της θέσης της στην ανεπίλυτη διένεξη για το Ναγκόρνο Καραμπάχ. Όταν ο κ. Τερ-Πετροσιάν αποφάσισε να επιστρέψει στην πολιτική και να θέσει υποψηφιότητα στις εκλογές, κέρδισε μεγάλη στήριξη υποσχόμενος περισσότερη ευελιξία στην εξωτερική πολιτική.

Η σημερινή κρίση όμως πηγάζει από πολύ βαθειά. Ας ελπίσουμε ότι θα επιλυθεί με πολιτικά μέσα, παρότι αυτό δεν είναι καθόλου βέβαιο. Εάν όχι, τότε ίσως η διαμάχη στο Ναγκόρνο Καραμπάχ να επιταθεί στην προσπάθεια ενοποίησης της κοινωνίας γύρω από την κυβέρνηση. Πρόσφατο περιστατικό στο Καραμπάχ όπου σκοτώθηκαν 11 άτομα επιβεβαιώνει αυτόν τον φόβο. Άλλο αποτέλεσμα μπορεί να είναι περαιτέρω ενίσχυση της αυξανόμενης εξάρτησης της Αρμενίας από τη Ρωσία. Ο πρόσφατος εγκαινιασμός του αγωγού Αρμενία-Ιράν δεν θα αποδυναμώσει την εξάρτηση, αφού το φυσικό αέριο και ο ίδιος ο αγωγός θα ελέγχονται φυσικά από την Gazprom.

Πρέπει να τηρήσουμε φιλική στάση απέναντι στη σοβαρή κατάσταση στην οποία βρίσκεται η Αρμενία, δεν πρέπει όμως να απέχουμε από την κριτική ή την εκδήλωση ανησυχίας, όπου κρίνεται απαραίτητο. Πιστεύω ότι η θέση η οποία προτείνεται στο παρόν ψήφισμα πληροί τα κριτήρια.

  Ewa Tomaszewska, εξ ονόματος της Ομάδας UEN. – (PL) Κύριε Πρόεδρε, το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών της 19ης Φεβρουαρίου 2008 αποτέλεσε παράγοντα πολιτικής αποσταθεροποίησης της Αρμενίας, παρότι θα έπρεπε να δοθεί έμφαση στο γεγονός ότι ο ΟΑΣΕ χαρακτήρισε τη διεξαγωγή των εκλογών σύμφωνη με τις δημοκρατικές προδιαγραφές.

Οι διαδηλώσεις που ακολούθησαν τον κατ’ οίκον περιορισμό του Λεβόν Τερ-Πετροσιάν, και η βίαιη καταστολή τους την 1η Μαρτίου κατέληξαν στον θάνατο οκτώ ανθρώπων, ενώ πολλοί άλλοι τραυματίστηκαν, και κηρύχθηκε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Οι περιορισμοί που επιβλήθηκαν στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και η σύλληψη όλο και περισσότερων οπαδών της αντιπολίτευσης δημιουργούν σοβαρή ανησυχία.

Καλούμε τις αρμενικές αρχές να αποκαταστήσουν άμεσα τα πολιτικά δικαιώματα, να άρουν την κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, να σεβαστούν τα ανθρώπινα δικαιώματα και να ορίσουν τους υπευθύνους των τραγικών γεγονότων της 1ης Μαρτίου 2008. Η διερεύνηση του ζητήματος δεν πρέπει να αποτελεί πρόφαση για τη συνέχιση της καταδίωξης της αντιπολίτευσης. Η κατάσταση στην Αρμενία είναι όντως πολύ δύσκολη, και οι εκπρόσωποί μας οφείλουν να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή.

  Evgeni Kirilov (PSE). – (EN) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να προσθέσω ότι οι δημοκρατικές προδιαγραφές στην Αρμενία δεν είναι αυτές που νομίζουμε. Αυτό που επιδεινώνει την κατάσταση είναι οι κοινωνιοοικονομικές συνθήκες, και αυτός ο λόγος φυσικά αναγκάζει ακόμη περισσότερους ανθρώπους να βγουν στους δρόμους.

Θα ήθελα να απευθύνω έκκληση τόσο στις αρμενικές αρχές όσο και, φυσικά, στο Αζερμπαϊτζάν να καταβάλουν κάθε φιλότιμη προσπάθεια, προκειμένου να διευθετήσουν αυτήν τη μακροχρόνια διαμάχη. Υπάρχουν περιοχές που έχουν καταληφθεί από την Αρμενία, οι οποίες πρέπει να απελευθερωθούν, επειδή εκεί δεν ζουν καθόλου Αρμένιοι. Αυτό που είναι πράγματι ανησυχητικό είναι ότι και οι δύο χώρες βρίσκονται στη διαδικασία επανεξοπλισμού, γεγονός το οποίο αντανακλά την κατάσταση ως προς τα πραγματικά κοινωνικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι χώρες, ιδίως η Αρμενία.

Επομένως, στηρίζω την παρούσα κοινή πρόταση ψηφίσματος, όμως πιστεύω ότι πρέπει να συνεχίσουμε να παρακολουθούμε την κατάσταση εκ του σύνεγγυς, διότι είναι ανησυχητική.

  Czesław Adam Siekierski (PPE-DE). – (PL) Κύριε Πρόεδρε, η Αρμενία είναι μια από τις χώρες οι οποίες στηρίζονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη θέσπιση πολιτικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων, την εγκαθίδρυση θεσμών ενός κράτους το οποίο διέπεται από την αρχή του κράτους δικαίου, και την καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος. Είμαστε επομένως αρμόδιοι για τη διατήρηση της πολιτικής διαδικασίας και τον σεβασμό των δημοκρατικών αρχών στην υπό εξέταση χώρα. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό ενόψει των αλλαγών που λαμβάνουν χώρα στην Αρμενία από τότε που κατέρρευσε η Σοβιετική Ένωση.

Οι κυβερνήσεις πολλές φορές επιδιώκουν να επηρεάσουν τα μέσα ενημέρωσης, όταν όμως καταφεύγουν στη βίαιη συμπεριφορά και τη χρήση βίας πρέπει να αντιμετωπίζονται με εξαιρετική αποφασιστικότητα. Και όταν υπάρχουν νεκροί, η κατάσταση είναι εξαιρετικά δύσκολη. Απαιτούμε κατηγορηματικά την αποκατάσταση της ελευθερίας, του σεβασμού των διαφορετικών απόψεων και τη διατήρηση της δημοκρατίας και των πολιτικών δικαιωμάτων. Καταδικάζουμε τη χρήση βίας και τη βίαιη διάλυση δημοκρατικών συνεδριάσεων, διαμαρτυριών και διαδηλώσεων.

  Louis Michel, μέλος της Επιτροπής. − (FR) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, η Επιτροπή παρατηρεί στενά την κατάσταση όσον αφορά τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Αρμενία, η οποία, όπως γνωρίζετε, είναι ένας εκ των εταίρων μας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας.

Παρακολουθούμε προσεκτικά τις εκεί εξελίξεις μέσω των διαμεσολαβητών της αντιπροσωπείας μας στο Εριβάν, μαζί με τα κράτη μέλη και σε στενή συνεργασία με τον ειδικό εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Peter Semneby. Ως μέρος της διαδικασίας, βρισκόμαστε επίσης σε τακτική επικοινωνία με τοπικούς και διεθνείς ΜΚΟ οι οποίοι εργάζονται στον τομέα της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Σχετικά με τα τραγικά γεγονότα που εκδηλώθηκαν στο Εριβάν την 1η Μαρτίου ως επακόλουθο των εκλογών, η Επιτροπή συμμερίζεται τη γενική ανησυχία για τις βίαιες συγκρούσεις μεταξύ της αστυνομίας και των διαδηλωτών της αντιπολίτευσης, οι οποίες οδήγησαν σε αρκετούς θανάτους. Η Επιτροπή έχει ζητήσει ως εκ τούτου την άμεση διεξαγωγή ενδελεχούς έρευνας και την ποινική δίωξη των ατόμων που παραβίασαν τον νόμο. Ζητήσαμε επίσης από την κυβέρνηση της Αρμενίας να άρει πάραυτα την κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Η Επιτροπή πιστεύει ότι είναι σημαντικό όλες οι πλευρές να απόσχουν από τη χρήση βίας. Αναμένουμε από όλα τα κόμματα στην Αρμενία να δεσμευτούν σε πολιτικό διάλογο, ως μέσο για να ξεπεραστούν οι διαφορές τους.

Παράλληλα, η Επιτροπή αποδοκιμάζει το γεγονός ότι τα πρόσφατα γεγονότα επισκίασαν την αυξανόμενα θετική πορεία της Αρμενίας προς την εφαρμογή του σχεδίου δράσης της στο πλαίσιο της ΕΠΓ, συγκεκριμένα στους τομείς των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας. Η έκκληση για πολιτική μεταρρύθμιση και σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Αρμενίας, επομένως η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει κάθε διαθέσιμο μέσο για την ενθάρρυνση των αρμενικών αρχών, προκειμένου να προχωρήσουν με αποφασιστικότητα στους εν λόγω τομείς.

Το 2006, με την έγκριση του κοινού σχεδίου δράσης ΕΠΓ ΕΕ-Αρμενία, αποκτήσαμε ένα μέσο πολιτικής για την προώθηση της τήρησης των αρχών οι οποίες βασίζονται στις κοινές μας αξίες. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι ένας συνεχιζόμενος διάλογος με την Αρμενία, η διεξαγωγή του οποίου θα συνάδει με τις διατάξεις πολιτικής της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας και του σχεδίου δράσης ΕΠΓ, είναι πράγματι το πιο αποτελεσματικό μέσο διαβίβασης των μηνυμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου. Οι ετήσιες συσκέψεις της Επιτροπής Συνεργασίας και του Συμβουλίου Συνεργασίας και της Επιτροπής Κοινοβουλευτικής Συνεργασίας είναι ως εκ τούτου ιδιαιτέρως σημαντικές.

Η Επιτροπή επίσης παραμένει αποφασισμένη να συμβάλει στη μεταρρυθμιστική διαδικασία παρέχοντας οικονομική και τεχνική βοήθεια στην Αρμενία. Η στήριξη της πολιτικής μεταρρύθμισης στους τομείς των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας εξακολουθεί να αποτελεί προτεραιότητα στο εθνικό ενδεικτικό πρόγραμμα για το 2007-2010. Περίπου ένα τρίτο της διμερούς μας βοήθειας –το οποίο στη διάρκεια της περιόδου αυτής θα ανέρχεται σε 98,4 εκατ. ευρώ– θα χρησιμοποιηθεί για την ενίσχυση σχετικών έργων. Πιο συγκεκριμένα, το διμερές πρόγραμμα βοήθειας του 2007 με την Αρμενία στοχεύει στην οικονομική στήριξη στο πεδίο της δικαστικής μεταρρύθμισης, ύψους 18 εκατ. ευρώ. Είμαι βέβαιος ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα μας στηρίξει στην προσπάθεια αυτή και θα είναι μάλιστα ο πιο πιστός μας σύμμαχος.

  Πρόεδρος. − Η συζήτηση έληξε.

Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί στο τέλος της συζήτησης.