De Voorzitter. − Aan de orde is het verslag (A6-0337/2008) van Zbigniew Zaleski, namens de Commissie internationale handel, over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting van de overeenkomst in de vorm van een briefwisseling tussen de Europese Gemeenschap en Oekraïne met betrekking tot het in stand houden van verbintenissen inzake de handel in diensten, vervat in de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst (COM(2008)0220 – C6-0202/2008 – 2008/0087(CNS)).

  Zbigniew Zaleski, rapporteur. – (EN) Mevrouw de Voorzitter, dit verslag sluit een bepaalde fase af in het beleid tussen de EU en Oekraïne. Beginnend met handels- en dienstenovereenkomsten, zal ik een bredere visie schetsen op de toekomstige samenwerking binnen de WTO en dan binnen de versterkte vrijhandelszone, als deze eenmaal tot stand is gekomen.

Dit verslag, dat kort van stof is, is een belangrijke stap bij het reguleren en faciliteren van de samenwerking met onze belangrijke buur, Oekraïne. Onze intenties en ons handelen zijn consequent en duidelijk. De gedachte hierachter is dat mensen meer energie zullen investeren in de problemen waarmee ze geconfronteerd worden – politieke, sociale en andere problemen, hoewel die allemaal met elkaar samenhangen – indien de economische omstandigheden verbeteren. Nu Oekraïne zich in grote problemen bevindt – ik las zo-even dat Joesjtsjenko het parlement heeft ontbonden – kan onze steun van cruciaal belang zijn, maar die steun is niet voldoende als het alleen economische is. We hebben een breder project nodig, een specifieke strategie met verschillende aspecten.

In het kader van ons nabuurschapsbeleid kunnen we een zelfde soort strategie voeren als bij de Unie voor het Middellandse Zeegebied. Er bestaat een verslag van mevrouw Napoletano dat veel steun heeft gekregen van het Franse voorzitterschap. Het Franse voorzitterschap zou meer moed moeten betonen in het stimuleren van het voorstel van een groep afgevaardigden van een voldoende omvang, voor de oprichting van EURO-NEST, een officiële vergadering van Europese parlementen en parlementen van onze oosterburen. We zouden ons niet moeten beperken tot de staten rond de Middellandse Zee, maar in ons nabuurschapbeleid van een evenwichtige visie moeten blijk geven. We moeten niet toestaan dat er zwakke schakels zitten in de keten van landen rond de grenzen van de Unie.

Als we Barcelona nemen als mogelijke kandidaat voor de zetel, of als het ware de hoofdstad, van de Unie voor het Middellandse Zeegebied, stel ik de stad Lublin in Oost-Polen voor als locatie voor het bestuur van de toekomstige unie van onze oosterburen – zoiets als de ‘Unie voor het Zwarte Zeegebied’. Historisch gezien heeft Lublin zichzelf bewezen als de stad van een belangrijke internationale unie die bestond vóór de unie die we nu creëren – of althans proberen te creëren.

De strekking van mijn standpunt en mijn voorstel is dat ik dit Parlement, de Commissie en de Raad zou willen aansporen om actiever te zijn op het punt van onze oostelijke dimensie. Waarom dat zou moeten? Het antwoord daarop is simpel. Indien we menen dat onze Europese waarden de omstandigheden van de mensen op aarde kunnen verbeteren, kunnen we niet passief de politieke ontwikkelingen in die regio afwachten.

Als het om de toekomst van Oekraïne gaat, vormt de situatie in Georgië een waarschuwing voor ons allemaal. We mogen niet op een dag wakker worden en ontdekken dat we van het politieke en economische toneel zijn verdreven en dat dit door een andere acteur is overgenomen, of dat we zelfs beschuldigd worden van passiviteit, gebrek aan politieke visie en onvermogen om de conflicten in onze omgeving op te lossen. Indien we vertrouwen op de strategie van het Kremlin – die de steun leek te krijgen van de delegatie van de Sociaal-democratische Fractie tijdens haar recente bezoek aan Moskou onder leiding van Martin Schulz – schieten we er als speler op het internationale toneel bij in. Onze Europese burgers zullen dan het slachtoffer zijn vanwege energieprijzen, spanningen en onzekerheid.

Zelfs indien de democratisering in Oekraïne niet zo effectief verloopt als we zouden verwachten, moeten we onze inspanningen om een nauwere samenwerking met zijn bevolking tot stand te brengen, niet verminderen. De Europese ambities van deze bevolking zijn namelijk van essentieel belang, niet alleen voor henzelf, maar misschien nog wel meer voor ons, de burgers van Europa.

  Meglena Kuneva, lid van de Commissie. − (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil het Europees Parlement bedanken voor het direct uitbrengen van een advies en het aannemen van dit positieve verslag, omdat het belangrijk is dat deze overeenkomst zo spoedig mogelijk na de toetreding van Oekraïne tot de WTO wordt geformaliseerd, om een eventueel rechtsvacuüm te voorkomen.

Na de toetreding van Oekraïne tot de WTO houdt deze overeenkomst twee belangrijke verbintenissen in stand die onze internationale maritieme ondernemers moeten helpen bij hun activiteiten in Oekraïne.

De eerste bepaling waarborgt de nationale behandeling voor ingezetenen en bedrijven van de Gemeenschap die internationale zeevervoersdiensten leveren wanneer zij internationale diensten tussen zee en rivier leveren in de binnenwateren van Oekraïne. De tweede houdt de zogenaamde Griekse clausule in stand, waarin het ingezetenen of scheepvaartmaatschappijen uit de EU en Oekraïne die zich buiten de EU of Oekraïne hebben gevestigd is toegestaan om hun voordeel te doen met de bepalingen over zeevervoersdiensten, indien hun vaartuigen zijn geregistreerd in respectievelijk de EU of Oekraïne.

Deze twee bepalingen worden geïntegreerd in de zeer ambitieuze vrijhandelsovereenkomst waarover we op dit moment met Oekraïne onderhandelen. Deze vrijhandelsovereenkomst wordt vergaand en uitgebreid genoemd en zou inderdaad aan deze noemers moeten voldoen.

We zijn er op gebrand dat dit ook zo is vanwege de belangrijke politieke en economische belangen die op het spel staan met betrekking tot Oekraïne. Het proces dat we zijn begonnen gaat niet alleen over handel en investeringsstromen. Het is een teken van de voortdurende politieke en economische integratie van Oekraïne in de wereldeconomie, en van een vergaand partnerschap met de EU.

De vrijhandelsovereenkomst is een van de centrale elementen van de bredere associatieovereenkomst waarover we met Oekraïne onderhandelen in de context van het nabuurschapsbeleid.

Voor zover Oekraïne het EU-aquis op enkele belangrijke gebieden kan omzetten, uitvoeren en versterken, zoals voorzien in de huidige onderhandelingen over de vrijhandelsovereenkomst, moet de Europese Unie klaar zijn om de voordelen van de interne markt op deze gebieden aan te bieden. Dit geldt met name voor diensten waar de meeste toegevoegde waarde voor beide partners te behalen valt. Verder, omdat de WTO-verplichtingen van Oekraïne op het gebied van diensten al zeer breed zijn, kunnen we door de vrijhandelsovereenkomst en het aanpassingsproces van het aquis barrières achter de grenzen slechten.

Deze overeenkomst zal de buitenlandse directe investeringen van de EU in Oekraïne stimuleren door de bureaucratie te verminderen en de transparantie te vergroten, en door exporteurs en dienstverleners aan beide kanten te helpen, door onze betrekkingen te verbeteren en onze normen te delen. Als gevolg hiervan zouden we versnelde handelsstromen moeten zien en een toename van persoonlijke contacten die voortkomen uit het opzetten van kleine ondernemingen en regionale toeleveringsketens.

Dit is natuurlijk een uitdagend en langdurig proces, maar de Commissie is van mening dat deze overeenkomst het kader en de prikkels biedt om deze convergentie te laten plaatsvinden.

Maar, zoals ik eerder al heb benadrukt, we moeten niet vergeten dat dit proces niet alleen over economische mogelijkheden gaat. Het maakt deel uit van de bredere test van de transformatie van Oekraïne en zijn partnerschap met de Europese Unie.

  Zita Pleštinská, namens de PPE-DE-Fractie. – (SK) Hoewel de huidige politieke onrust in eigen land de onderhandelingspositie van Oekraïne niet ten goede is gekomen, moet deze onrust worden beschouwd als onderdeel van een democratisch proces. Toetreding tot de EU blijft prioriteit nummer één voor het buitenlands beleid van Oekraïne. Ik verwelkom het verslag van mijn collega, mijnheer Zbigniew Zaleski. Het brengt een groot aantal kernpunten voor het voetlicht en benadrukt de vooruitgang die Oekraïne sinds de Oranjerevolutie heeft geboekt.

Ik ben ervan overtuigd dat Oekraïne zonder de sterke steun van de EU waarschijnlijk geen lid had kunnen worden van de WTO in mei 2008. Net als bij de toetreding tot deze belangrijke organisatie heeft Oekraïne nu opnieuw de steun van de EU nodig.

De elfde vergadering van de parlementaire samenwerkingscommissie EU-Oekraïne afgelopen week in Kiev en op de Krim, heeft mij er nog meer van overtuigd dat de EU bereid moet zijn Oekraïnes inspanningen, zowel technisch als financieel, te steunen. Oekraïne moet op zijn beurt de nodige hervormingen doorvoeren, met name in zijn dienstensector en ambitieuze onderhandelingen voeren met de EU.

  Francisco Assis, namens de PSE-Fractie. – (PT) De sluiting van de overeenkomst waarover we vandaag debatteren is een uitstekende gelegenheid om nog eens de nadruk te leggen op het belang van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Oekraïne in diverse sectoren.

Deze betrekkingen worden steeds verder geïntensiveerd en zijn gestoeld op een erfenis van gezamenlijke waarden en beginselen en op de herhaaldelijk getoonde wil om het partnerschap en de samenwerking op institutioneel niveau te versterken.

De Europese Unie kan slechts met grote bewondering kijken naar de inspanningen die de Oekraïense bevolking geleverd heeft om de democratie, de rechtsstaat en een open economie te consolideren. Deze inspanningen, die onder bijzonder moeilijke omstandigheden geleverd zijn, maken onze verantwoordelijkheid ten opzichte van dat land en van onszelf des te groter.

We zijn ons allemaal zeer bewust van het bijzondere karakter van Oekraïne, dat vanwege zijn geografische ligging en zijn geschiedenis een complexe nationale realiteit vormt, met uiteenlopende spanningsvelden en van uiterst groot geopolitiek en geo-economisch belang. Vandaar dat de Europese Unie zich moet inzetten om vormen van samenwerking te stimuleren die bijdragen aan de ontwikkeling en stabilisering van dit belangrijke land, hetgeen overigens ook reeds gebeurt.

Het reeds afgelegde parcours en de duidelijk verwoorde perspectieven, die gebaseerd zijn op de sluiting op korte termijn van een associatieovereenkomst waarvan de totstandkoming van een vrijhandelszone deel uitmaakt, stemmen ons zeer optimistisch. Van de kant van de Europese Unie hebben wij de verplichting om niet de intentie te negeren die breed door sectoren van de Oekraïense samenleving wordt uitgesproken, om de banden met Europa verder aan te halen. Deze intentie komt voort uit de wens van Oekraïne om deel uit te maken van een gemeenschap van waarden en van een politiek en economisch model die de kern vormen van de Europese identiteit.

Het opvoeren van de handel, met name op het gebied van diensten, heeft de economische betrekkingen verdiept en kan een doorslaggevende rol spelen bij de modernisering van dit land. De toetreding van Oekraïne tot de Wereldhandelsorganisatie, die op de enthousiaste steun van de Europese Unie mocht rekenen, betekende de integratie van het land in het multilaterale wereldhandelssysteem, waardoor het onder andere makkelijker nog meer toenadering tot Europa kan zoeken. Deze toenadering moet verder geïntensiveerd worden, niet alleen in het belang van de twee direct betrokken partijen maar ook in het belang van de hele regio.

Oekraïne maakt deel uit van de geschiedenis en de toekomst van Europa. Elk stapje dat genomen wordt en dat dit gegeven bevestigt, moet van harte verwelkomd en gesteund worden.

  Rebecca Harms, namens de Verts/ALE-Fractie. – (DE) Mevrouw de Voorzitter, ik zou het debat graag eens van vanuit de andere kant voeren.

Vorige week heeft de delegatie van het Europees Parlement een bezoek gebracht aan Oekraïne, en het is heel belangrijk om nu duidelijk te maken dat niet alleen hier bij ons wordt beslist over de verdere integratie van Oekraïne in het Westen, de verdere weg naar de democratie en de weg van de integratie in de Europese Unie. Dat hangt in hoge mate van Oekraïne zelf af. Wanneer we jaar in jaar uit worden geconfronteerd met telkens nieuwe politieke crisissituaties, wanneer we jaar in jaar uit moeten bespreken of er binnenkort weer verkiezingen zullen plaatsvinden, dan is dat geen goede basis voor die integratie.

De leden van de delegatie van de Europese Unie hebben ter plaatse duidelijk gemaakt dat ze van mening zijn dat de concurrentie tussen de vertegenwoordigers van de blokken de politieke agenda in Oekraïne niet mag blijven beheersen, er moeten afspraken worden gemaakt over de programma’s waarmee men Oekraïne wil stabiliseren.

Er is nog vrijwel geen sprake van concurrentie op basis van politieke programma’s en overtuigingen. Dat is bijzonder zorgwekkend, want talloze Oekraïense burgers die werkelijk hebben gevochten voor de democratisering keren de politiek op dit moment vol weerzin de rug toe. Dat zijn zwaarwegende feiten, en die moeten we tijdens ieder bezoek en iedere ontmoeting met vertegenwoordigers van alle blokken en partijen in Oekraïne duidelijk aan de orde stellen.

  Andrzej Tomasz Zapałowski, namens de UEN-Fractie. – (PL) Mevrouw de Voorzitter, de handelsbetrekkingen tussen de Europese Unie en Oekraïne zijn van grote betekenis in het licht van het demografische potentieel van beide partners. De ontwikkeling van die betrekkingen is des te belangrijker omdat via de handel de pro-Europese aspiraties van de Oekraïense samenleving worden ondersteund. In onze wederzijdse betrekkingen stuiten we echter nog op veel onopgeloste problemen. Een van die problemen is de kwestie van onrechtmatige bedrijfsovernames door onze Oekraïense partners. Bovendien zijn de verhoudingen binnen het Oekraïense gerechtelijke apparaat onduidelijk en slepen eigendomsprocedures jarenlang aan. Daarnaast is de instabiele politieke situatie van onze partner negatief voor nauwere samenwerking en belooft de toekomst nog onvoorspelbaarder te worden.

We hopen dat de Oekraïense autoriteiten alles in het werk zullen stellen om ervoor te zorgen dat de Europese Unie grenst aan een Oekraïne met volledige politieke en wettelijke garanties voor de ontwikkeling van bedrijven en economische samenwerking, met name op het vlak van diensten.

  Sylwester Chruszcz (NI). - (PL) Mevrouw de Voorzitter, de politieke en economische betrekkingen met Oekraïne zijn voor ons van wezenlijk belang. Elk jaar zien we de investeringen in Oekraïne, ook vanuit Europa, toenemen. Dit leidt tot hogere consumptie, wat goed is voor veel sectoren, maar ook voor de consumenten zelf. Nu al bedraagt de participatie van buitenlandse banken in de Oekraïense banksector 35 procent. De dienstensector is van fundamenteel belang voor de Oekraïense economie. Deze sector moet verder worden hervormd en er zijn meer investeringen nodig om het ontwikkelingsniveau van de landen in de Unie te bereiken. Hetzelfde geldt voor andere sectoren van de Oekraïense economie, zoals de gezondheidszorg en het toerisme.

We moeten de economische betrekkingen tussen Oekraïne en de Europese Unie ontwikkelen en versterken. We mogen namelijk niet vergeten dat Oekraïne voor ons een belangrijk doorvoerland is als het gaat om de energiezekerheid in Europa. Daarnaast waarderen we de inspanningen van Oekraïne - ook op wettelijk vlak - in verband met de geïntensiveerde economische dialoog met Europa en de recent bereikte toetreding tot de WTO.

  Zdzisław Zbigniew Podkański (UEN). - (PL) Mevrouw de Voorzitter, de ontwerpwetgevingsresolutie die we behandelen geniet de volledige steun van mijn fractie, de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten. Oekraïne is namelijk een interessante partner, met name op het vlak van handel, dienstverlening en investeringen. Goede samenwerking tussen de Europese Unie en Oekraïne is erg belangrijk, zeker voor de buurlanden. Een van die buurlanden is Polen, dat veel ervaring heeft met Oekraïne, overigens niet alleen op economisch vlak.

Oekraïne biedt ook enorme kansen voor de ontwikkeling van toerisme en vrijetijdsbesteding. Het is een land met rijke culturele tradities. Om zich goed te kunnen ontwikkelen heeft Oekraïne onder meer behoefte aan nieuwe technologie, investeringen, uitbreiding van het banksysteem en van de maatschappelijke communicatie. De Europese Unie kan Oekraïne hierbij helpen. Daarnaast is Oekraïne ook een belangrijke afzetmarkt voor Europese producten. Dat mogen we niet vergeten wanneer we maatregelen voor verdere samenwerking vastleggen.

VOORZITTER: ADAM BIELAN
Ondervoorzitter

  Czesław Adam Siekierski (PPE-DE). - (PL) Mijnheer de Voorzitter, een overeenkomst met Oekraïne is een belangrijke gebeurtenis die onze wederzijdse betrekkingen efficiënter helpt maken. Ook krijgen we hiermee een goed uitgangspunt voor de voorbereiding van een associatieovereenkomst tussen de EU en Oekraïne. De overeenkomst met Oekraïne biedt met name de kans om ons handelsverkeer en de wederzijdse investeringen verder te ontwikkelen. Een buitengewoon belangrijk onderdeel van onze samenwerking is de overdracht van knowhow op het vlak van normen, kwaliteit en toenadering tot het acquis communautaire. Uitwisseling van jongeren, met name van studenten, evenals intensievere wetenschappelijke, culturele en toeristische samenwerking helpt de taak waar we voor staan beter uit te voeren.

  Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk (UEN). - (PL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil in dit debat wijzen op drie belangrijke kwesties. Ten eerste is Oekraïne een cruciale partner van de Europese Unie als het gaat om de diversificatie van de levering van olie en gas. Een akkoord met Oekraïne geeft Europa de mogelijkheid om deze energiedragers te betrekken uit de Zwarte Zeeregio en de Kaukasus.

Ten tweede biedt de toetreding van Oekraïne tot de Wereldhandelsorganisatie in mei van dit jaar nieuwe kansen voor de ontwikkeling van de economische betrekkingen met dit land, met name op het vlak van dienstverlening.

Ten derde, tot slot, is de Oekraïense infrastructuur sterk verwaarloosd en heeft Oekraïne van de Europese Unie aanzienlijke financiële steun nodig. Deze moet niet alleen worden betaald uit de begroting van de Unie, maar met name door de Europese Investeringsbank en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling.

  Meglena Kuneva, lid van de Commissie. − (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Parlement namens de Commissie nogmaals bedanken voor deze opmerkingen, het positieve advies en het snelle aannemen van dit verslag.

Op de korte termijn helpt dit beide partners om enkele belangrijke economische belangen te in stand te houden, met een zo klein mogelijk rechtsvacuüm, na de toetreding van Oekraïne tot de Wereldhandelsorganisatie.

Op de middellange en lange termijn is dit slechts één element uit het bredere en zeer ambitieuze proces van economische integratie dat we zijn gestart binnen het kader van onze associatieovereenkomst met Oekraïne.

  Zbigniew Zaleski, rapporteur. − (EN) Commissaris, de waarde van de zeevervoerdienstovereenkomst kan onmogelijk worden overschat. We weten allemaal hoe belangrijk de route via de Zwarte Zee en de doorvoerroute over land door Oekraïne kan zijn voor Europa – voor ons allemaal – maar zonder onze steun is de toekomst van dit gebied onzeker. Ik ga nu over op het Pools.

rapporteur. – (PL) De collega’s hebben gewezen op de behoefte aan nauwe samenwerking en hebben benadrukt dat Oekraïne absoluut tot Europa behoort. Vervolgens hebben ze gewezen op investeringen, toerisme en ondernemerschap. Uiteraard hangt veel van Oekraïne zelf af. Dat is duidelijk. Misschien is het juist vandaag, morgen of in de loop van de komende weken van belang dat we de gepolariseerde Oekraïense bevolking economisch, politiek, wetenschappelijk en maatschappelijk steunen. Laten we niet alleen kritiek leveren, maar juist met gezond verstand constructieve stappen zetten. Dit is goed voor beide partijen, Oekraïne en de Europese Unie. Ik wil iedereen hartelijk bedanken voor het debat en vraag u dit verslag krachtig te steunen.

  De Voorzitter. − Het debat is gesloten.

De stemming vindt morgen plaats.

Schriftelijke verklaringen (Artikel 142)

  Bernard Wojciechowski (IND/DEM), schriftelijk. – (EN) De dienstensector is van essentieel belang voor de economieën van de EU en Oekraïne. Oekraïne lijkt genoodzaakt te zijn om zijn energiesector te hervormen teneinde de productie te optimaliseren en de kwaliteits- en veiligheidsnormen te verbeteren. De overgangsontberingen van de korte termijn moeten dan ook leiden tot een gemoderniseerde en transparantere dienstenmarkt. Aan de andere kant mogen we de bestrijding van corruptie niet uit het oog verliezen, die zo welig tiert in Oekraïne.

De Europese Unie moet klaar zijn om de inspanningen van Oekraïne te ondersteunen, maar Oekraïne moet in eigen land ook een aantal hervormingen doorvoeren. Als vertegenwoordigers van de Europese Unie moeten we een aantal kwesties bespreken: (1) het versterken van de energiezekerheid van Oekraïne en de EU-lidstaten; (2) het waarborgen van een betere energie-efficiëntie; (3) het saneren en moderniseren van de sector voor thermische centrales en het verminderen van de negatieve gevolgen ervan voor het milieu; (4) het intensiveren van de regelgeving voor opwekkingscapaciteit; en (5) zorgen voor een groter verbruik van hernieuwbare energie. Deze kwesties moeten allemaal binnen een open en transparante energiemarkt vallen. We kunnen niet nog meer monopolies aan in zulke cruciale sectoren.