Πρόεδρος. − Η ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση της έκθεσης του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι της Λευκορωσίας.
Alexandr Vondra, Προεδρεύων του Συμβουλίου. − Κύριε Πρόεδρε, η κατάσταση στη Λευκορωσία και το τι πρέπει να κάνουμε και πώς μπορούμε να βοηθήσουμε, θεωρώ, αναμφίβολα, ότι θα είναι στο επίκεντρο της προσοχής του Συμβουλίου στη διάρκεια της τσεχικής προεδρίας.
Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω εδώ με κάτι θετικό. Παρατηρήσαμε με ικανοποίηση τα βήματα που πραγματοποίησε η Λευκορωσία τις τελευταίες εβδομάδες, περιλαμβανομένης της καταχώρησης του κινήματος «Για την ελευθερία», της εκτύπωσης και διανομής ανεξάρτητων εφημερίδων, όπως η Narodnaya Volya ή η Nasha Niva, της στρογγυλής τράπεζας για τη ρύθμιση του Διαδικτύου με τον εκπρόσωπο του ΟΑΣΕ για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και της ανακοίνωσης της έναρξης διαβουλεύσεων εμπειρογνωμόνων με τον ΟΑΣΕ/ΓΔΘΔΑ για τη βελτίωση της εκλογικής νομοθεσίας.
Αυτά τα βήματα βαίνουν προς την κατεύθυνση της εκπλήρωσης των κριτηρίων που διατυπώθηκαν από την ΕΕ ως όρος για τη διατήρηση της άρσης απαγόρευσης χορήγησης θεώρησης πέρα από την αρχική εξάμηνη περίοδο. Η ΕΕ έχει τονίσει τη σπουδαιότητα της προώθησης αυτών των θεμάτων στην επαφή της με τη διοίκηση της Λευκορωσίας.
Εν όψει της αναθεώρησης της κύρωσης – όπου πρέπει να αποφασίσουμε μέχρι τις αρχές του Απριλίου – θα συνεχίσουμε να χρησιμοποιούμε όλες τις πολιτικές επαφές, περιλαμβανομένων των διμερών επαφών, προκειμένου να ενθαρρύνουμε τη Λευκορωσία να προχωρήσει στα προβληματικά σημεία τα οποία προσδιορίστηκαν στα συμπεράσματα του Συμβουλίου με ημερομηνία 13 Οκτωβρίου με περαιτέρω ουσιαστικά βήματα. Ως περαιτέρω σημάδι ενθάρρυνσης, η προεδρία μας προτίθεται να διενεργήσει άλλη μία τρόικα υπουργών εξωτερικών με τη Λευκορωσία στο περιθώριο του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων του Ιανουαρίου.
Θα συνεχίσουμε επίσης να παρακολουθούμε τη γενική κατάσταση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών στη χώρα, με ιδιαίτερη έμφαση στο ρυθμιστικό περιβάλλον των ΜΚΟ και των μέσων ενημέρωσης. Επίσης, συζητούμε εκ του σύνεγγυς και ανταλλάσσουμε απόψεις και πληροφορίες με τους διάφορους εκπροσώπους της αντιπολίτευσης και άλλα πρόσωπα στη Λευκορωσία, ανθρώπους όπως ο κ. Alexander Milinkievich, ο κ. Kosolin και άλλοι.
Η Λευκορωσία, όπως γνωρίζουμε, περιλαμβάνεται στις έξι χώρες Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, μια κίνηση η οποία στοχεύει να δημιουργήσει θετικές τάσεις ανάπτυξης στη γειτονία της ανατολικής Ευρώπης. Η συμμετοχή της Λευκορωσίας θα εξαρτηθεί από την εγχώρια ανάπτυξή της. Σχεδιάζουμε να εγκαινιάσουμε την Ανατολική Εταιρική Σχέση σε επίπεδο συνόδου κορυφής στην Πράγα το Μάιο και η απόφαση για την ημέρα ελήφθη επίσης βάσει της ημερομηνίας ολοκλήρωσης αυτής της εξάμηνης περιόδου, οπότε θα μπορούμε να κάνουμε μια αξιολόγηση. Επίσης, δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση ακόμα σχετικά με το αν ο κ. Lukashenko θα είναι προσκεκλημένος.
Αποτελεί σταθερή πεποίθησή μας ότι πρέπει να είμαστε εποικοδομητικοί με το Μινσκ τώρα. Επιτρέψτε μας να πούμε ότι είναι στρατηγική επιταγή. Φυσικά, παραμένουμε ρεαλιστές και δεν αναμένουμε δραματικές αλλαγές, αλλά πιστεύουμε ότι η επιζήτηση ισόρροπων σχέσεων με τη Μόσχα, εκ μέρους του κ. Lukashenko, μπορεί να παρέχει μια ευκαιρία. Ωστόσο, επίσης, είμαστε μια κοινότητα με ορισμένες κοινές αξίες και πρέπει να διατηρήσουμε την επιρροή μας. Είναι προς το κοινό μας συμφέρον να χρησιμοποιήσουμε αυτή την ευκαιρία, για να ενθαρρύνουμε περαιτέρω τη θετική δυναμική στη Λευκορωσία ως προς αυτό το θέμα.
Benita Ferrero-Waldner, Μέλος της Επιτροπής. − Κύριε Πρόεδρε, είναι μεγάλη ευχαρίστηση για εμένα να μιλώ σε εσάς για τη Λευκορωσία, επειδή έχει πραγματοποιηθεί θετική πρόοδος, την οποία με μεγάλη χαρά διαπιστώσαμε. Η Λευκορωσία καταλαμβάνει πολύ υψηλή θέση στην ατζέντα μας, αλλά όχι μόνο επειδή είναι μία από τις χώρες που επλήγησαν σκληρά από την τρέχουσα οικονομική κρίση στην περιοχή. Υπάρχει επίσης μια μοναδική ευκαιρία για εμάς να ξεκινήσουμε πραγματικά ένα νέο κεφάλαιο στη σχέση μας με τη Λευκορωσία.
Βρισκόμαστε τώρα στο ήμισυ της εξάμηνης άρσης των κυρώσεων κατά της Λευκορωσίας, η οποία αποφασίστηκε στη συνάντηση των υπουργών εξωτερικών της ΕΕ στις 13 Οκτωβρίου 2008. Καθώς αυτή η άρση θα λάβει τέλος στις 13 Απριλίου 2009, τώρα είναι η στιγμή να κάνουμε την πρώτη αξιολόγηση αναφορικά με το αν η Λευκορωσία κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση και αν μπορούμε, επομένως, να παρατείνουμε την άρση και να αναλάβουμε περαιτέρω θετική δράση έναντι της Λευκορωσίας.
Το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων της 13ης Οκτωβρίου ήταν πολύ σαφές ως προς το ότι η θετική πρόοδος, που ξεκίνησε με την απελευθέρωση των εναπομεινάντων πολιτικών κρατουμένων τον Αύγουστο, έπρεπε να συνεχιστεί, προκειμένου να παραταθεί η άρση. Οι τομείς στους οποίους πρέπει να δούμε επιπλέον και βιώσιμη πρόοδο είναι οι εξής: τερματισμός των πολιτικών συλλήψεων ή φυλακίσεων, συνεργασία με τον ΟΑΣΕ/ΓΔΘΔΑ για μεταρρυθμίσεις στην εκλογική νομοθεσία, πρόοδος στην ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, καλύτεροι επιχειρησιακοί όροι για τις ΜΚΟ και καμία παρενόχληση της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και σοβαρή πρόοδος στην ελευθερία του συνέρχεσθαι.
Έχουμε διαπιστώσει κάποια πρόοδο τους τελευταίους τρεις μήνες. Για παράδειγμα, ήρθη η απαγόρευση σε δύο μεγάλες ανεξάρτητες εφημερίδες και τώρα μάλιστα επανέλαβαν την εκτύπωση και τη διανομή. Δεύτερον, επιτράπηκε η καταχώρηση στην οργάνωση «Για την ελευθερία», του κ. Milinkievich, και, τρίτον, θα υπάρξουν διαβουλεύσεις με τη Λευκορωσία και το ΓΔΘΔΑ στις 22 Ιανουαρίου για την εκλογική μεταρρύθμιση. Αυτή η πρόοδος σημειώθηκε σε άμεση ανταπόκριση σε αιτήματα που υποβλήθηκαν από την Επιτροπή στις αρχές Νοεμβρίου και τη θεωρούμε ενθαρρυντική.
Ωστόσο, εξακολουθούμε να χρειαζόμαστε μεγαλύτερη πρόοδο, αν πρόκειται να ξεκινήσουμε μια νέα εποχή στη σχέση μας και αν πρόκειται επίσης να επιβεβαιώσουμε την άρση. Πρέπει να διαπιστώσουμε πρόοδο στην ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, περιλαμβανομένης της ελευθερίας του Διαδικτύου και της διαπίστευσης των ξένων δημοσιογράφων. Πρέπει επίσης να διαπιστώσουμε ευκολότερες διαδικασίες καταχώρησης και συνθήκες εργασίας για τις ΜΚΟ και άρση των περιορισμών στην ελευθερία των ακτιβιστών των ΜΚΟ – όπως, για παράδειγμα, του κ. Barazenka – και πρέπει να δούμε περαιτέρω αποδείξεις ότι ειρηνικές διαδηλώσεις μπορούν να λαμβάνουν χώρα ελεύθερα και χωρίς οι συμμετέχοντες να φοβούνται τη σύλληψη.
Η πρόοδος είναι, ωστόσο, μια οδός διπλής κατεύθυνσης. Αν η Λευκορωσία μπορεί να πραγματοποιήσει αυτήν τη σοβαρή πρόοδο, νομίζω ότι είναι επίσης ουσιώδες να ανταποδώσουμε με ένα σημαντικό πακέτο μέτρων. Η Επιτροπή εργάζεται επί προτάσεων για ένα τέτοιο πακέτο, που θα μπορούσε να περιλαμβάνει τα εξής: μια επέκταση των τεχνικών διαλόγων, που ξεκίνησαν πριν από ένα έτος, για την ενέργεια, τις μεταφορές και το περιβάλλον, σε άλλους τομείς, μια συμβολική αύξηση στην επιχορήγηση του Ευρωπαϊκού Μέσου Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης (ENPI) για τη Λευκορωσία, προκειμένου να υποστηριχθούν αυτές οι συνομιλίες, αρωγή προς τη Λευκορωσία για προσαρμογή στις νέες οικονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει αυτήν τη στιγμή και επέκταση της επιλεξιμότητας για τα δάνεια της ΕΤΕ και της ΕΤΑΑ προς τη Λευκορωσία, εντατικοποίηση των επαφών: στις 26 Ιανουαρίου, η τρόικα θα συναντηθεί με τον υπουργό εξωτερικών Martynov στο περιθώριο του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων (GAERC), όπου προτίθεμαι να πω ξεκάθαρα στον κ. Martynov τι ακριβώς αναμένει η ΕΕ από τη Λευκορωσία και τι προσφέρουμε, και, φυσικά, εντατικοποίηση του διαλόγου της κοινωνίας των πολιτών.
Κατά την παρούσα συγκυρία, πιστεύω ότι όλες οι προσπάθειες πρέπει να συνδυαστούν και οι συναντήσεις που οι ΒΕΚ θα μπορούσαν να έχουν στο Μινσκ με Λευκορώσους βουλευτές, για παράδειγμα, θα ήταν επίσης πολύ χρήσιμες.
Ένα ακόμη ζήτημα για προβληματισμό είναι το ενδεχόμενο έναρξης διαπραγματεύσεων για τη διευκόλυνση έκδοσης θεώρησης και μια συμφωνία επανεισδοχής. Επ’ αυτού του ζητήματος, αρμόδιο να αποφασίσει είναι το Συμβούλιο και είναι σαφές ότι η Λευκορωσία απομένει ακόμα να πραγματοποιήσει περαιτέρω πρόοδο. Ωστόσο εμείς, η Επιτροπή, είμαστε έτοιμοι να ξεκινήσουμε αμέσως το έργο και να συνεισφέρουμε στις διαπραγματεύσεις, αμέσως μόλις οι υπουργοί αναγνωρίσουν ότι έχει πραγματοποιηθεί επαρκής πρόοδος.
Τέλος, είμαστε έτοιμοι να αναπτύξουμε το πλήρες φάσμα της προσφοράς μας Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας και Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης για τη Λευκορωσία. Αυτό θα περιλάμβανε την απεμπλοκή της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας (ΣΕΣΣ) και μια σημαντική αύξηση της αρωγής μας.
Μετά τις 13 Απριλίου, αν οι υπουργοί κρίνουν ότι έχει πραγματοποιηθεί επαρκής πρόοδος, θα ληφθεί απόφαση για την επιβεβαίωση της άρσης των κυρώσεων. Σε περίπτωση που η πρόοδος της Λευκορωσίας είναι αρκετά σημαντική ώστε να εγγυάται κάτι τέτοιο, είμαστε πραγματικά έτοιμοι να ανταποδώσουμε και ελπίζω ότι τότε θα μπορούσαμε όντως να εγκαινιάσουμε ένα νέο κεφάλαιο στις σχέσεις με τη Λευκορωσία.
Jacek Protasiewicz, εξ ονόματος της Ομάδας PPE-DE. – (PL) Κύριε Πρόεδρε, Επίτροπε, Προεδρεύοντα, η κύρια αφορμή για τη σημερινή συζήτηση είναι το πρώτο ήμισυ της εξάμηνης άρσης κυρώσεων κατά της Λευκορωσίας, που συμβαίνει να είναι αυτή την εβδομάδα. Η ενδιάμεση αναθεώρησή μας επί των σχέσεων μεταξύ της συγκεκριμένης χώρας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης έγινε δεκτή με θετική επιφύλαξη από αυτό το Σώμα, με εκτίμηση για τις αλλαγές που έχουν πραγματοποιηθεί στη Λευκορωσία.
Προ πάντων, θα θέλαμε να εκφράσουμε την ικανοποίησή μας για το γεγονός ότι το κίνημα «Για την ελευθερία», με ηγέτη τον Aleksander Milinkievich, νομιμοποιήθηκε, καθώς και για το ότι οι ανεξάρτητες εφημερίδες Narodnaya Volya και Nasha Niva νομιμοποιήθηκαν και τους επετράπη η είσοδος στο κρατικό σύστημα διανομής. Ταυτόχρονα, ωστόσο, εξακολουθούμε να καταδικάζουμε το γεγονός ότι οι πολιτικοί κρατούμενοι που απελευθερώθηκαν κατά τα προηγούμενα έτη δεν έχουν ανακτήσει τα πλήρη δικαιώματά τους και ένας φοιτητής που διαμαρτυρόταν συνελήφθη παράνομα στη διάρκεια της προδικαστικής περιόδου του.
Θα θέλαμε να τονίσουμε ότι απαραίτητες προϋποθέσεις για μόνιμη άρση των κυρώσεων και κανονικοποίηση των σχέσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης-Λευκορωσίας είναι οι αλλαγές στο εκλογικό δίκαιο, η κατάργηση των περιοριστικών νόμων για τα μέσα ενημέρωσης και οι αλλαγές στον ποινικό κώδικα, για αποτροπή της κατάχρησής του εναντίον της δημοκρατικής αντιπολίτευσης και ανεξάρτητων δημοσιογράφων. Σε αυτό το πλαίσιο, θα ενθαρρύναμε τις αρχές στη Λευκορωσία να συνεργαστούν στενά με τον ΟΑΣΕ και την Ένωση Δημοσιογράφων της Λευκορωσίας. Εκτιμάμε τις προκαταρκτικές συναντήσεις που έχουν διεξαχθεί όσον αφορά αμφότερα αυτά τα ζητήματα, αλλά συνιστάμε μόνιμη συνεργασία με ξένους εμπειρογνώμονες και εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών στη Λευκορωσία.
Στο ψήφισμα που συζητείται σήμερα, προτιθέμεθα επίσης να καλέσουμε τις αρχές της Λευκορωσίας να άρουν τους περιορισμούς στις δραστηριότητες των πολιτικών κομμάτων και των μη κυβερνητικών οργανώσεων, καθώς και να νομιμοποιήσουν περισσότερα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης. Αυτό, ωστόσο, δεν θα είναι μονόδρομος. Θα καλέσουμε επίσης την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο να επισπεύσουν τη μείωση της τιμής των θεωρήσεων εισόδου στην ΕΕ και να αυξήσουν τις επενδύσεις από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων στην ενεργειακή υποδομή και ιδίως στη διαμετακομιστική υποδομή, στη Λευκορωσία. Θα ήθελα να τονίσω ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα καλέσει ξανά την Επιτροπή να εξασφαλίσει οικονομική στήριξη για την Biełsat TV, καθώς και τις αρχές στη Λευκορωσία να αναγνωρίσουν την Ένωση Πολωνών στη Λευκορωσία, με ηγέτη την Angelika Borys, ως το μόνο νόμιμο εκπρόσωπο της μεγαλύτερης εθνικής μειονότητας της χώρας.
Πρόεδρος. − Φαίνεστε πολυάσχολος, αλλά κατορθώσατε να λάβετε το λόγο την τελευταία στιγμή.
Justas Vincas Paleckis, εξ ονόματος της Ομάδας PSE. – (LT) Οι καλοί φράκτες κάνουν τους καλούς γείτονες. Αυτή είναι μια παλιά αγγλική παροιμία. Σήμερα, ως προς τις γειτονικές χώρες, θα ήταν ορθότερο να λέγεται ότι οι χαμηλοί φράκτες ή η έλλειψη φρακτών είναι καλύτερα.
Στη συγκυρία του 20ού και του 21ου αιώνα, με αυξανόμενες τάσεις προς τον απολυταρχισμό, η Λευκορωσία έγινε ο ιδιόρρυθμος ασθενής της Ευρώπης. Η χώρα ολίσθησε στην αυτοαπομόνωση και την απομόνωση, καθώς οι φράκτες που την περιβάλλουν υψώθηκαν όλο και περισσότερο. Εξαιτίας των παραβιάσεων των ανθρώπινων δικαιωμάτων, δεν υπήρχε θέση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για ένα κράτος στο κέντρο της Ευρώπης.
Πέρυσι, μας δόθηκε ελπίδα ότι οι σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Λευκορωσίας μπορούν να αλλάξουν και ότι οι φράκτες που ανέφερα μπορούν να χαμηλώσουν. Εδώ, έγινε αναφορά στα μικρά βήματα που έχει κάνει το Μινσκ προς τη σωστή κατεύθυνση όσον αφορά τους πολιτικούς κρατουμένους, την καταχώρηση κομμάτων και την καταχώρηση εφημερίδων. Θα μπορούσαμε επίσης να αναφέρουμε τη μελλοντική εγκαινίαση μιας αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συμμερίζομαι την επιφυλακτική αισιοδοξία τόσο του Μέλους της Επιτροπής όσο και του Υπουργού και αισθάνομαι ότι οι ουρανοί καθαρίζουν, αλλά υπάρχουν ακόμα πολλά σύννεφα. Εδώ, ο συνάδελφός μας κ. Protasiewicz έχει ήδη αναφέρει την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και τις πραγματικές συνθήκες που επιτρέπουν το σχηματισμό πολιτικών κομμάτων και η χώρα είναι γενικά επίσης στα πρόθυρα μεγάλων οικονομικών και κοινωνικών αλλαγών. Οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να έχουν γνώμονα το μέλλον και να κάνουν τις ζωές των απλών πολιτών ευκολότερες.
Νομίζω ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να επιδείξει αμοιβαία κατανόηση. Πρώτον, καταστρέφοντας ή τουλάχιστον χαμηλώνοντας τους οικονομικούς «φράκτες» των απαιτήσεων θεώρησης, που αποτρέπουν την επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων.
Η Λευκορωσία έλαβε την απόφαση να οικοδομήσει ένα νέο εργοστάσιο πυρηνικής ενέργειας, που πιθανώς θα εμφανιστεί αρκετά κοντά στην πρωτεύουσα της Λιθουανίας, το Βίλνιους. Αρκετά τέτοια εργοστάσια ενέργειας σχεδιάζονται για την περιοχή στη Λιθουανία, την Εσθονία και την Πολωνία. Πρέπει να υπάρξει διάλογος μεταξύ όλων αυτών και άλλων κρατών, καθώς και συνεχείς διαβουλεύσεις, ώστε να αποφύγουμε τις παρεξηγήσεις, την καταστροφή του περιβάλλοντος και την αδιαφορία για τα συμφέροντα άλλων χωρών. Οι Βρυξέλλες πρέπει να παρακολουθήσουν προσεκτικά τον τρόπο με τον οποίο το Μινσκ εφαρμόζει τις συστάσεις του ΔΟΑΕ, τις συμβάσεις για την πυρηνική ασφάλεια, και να προασπίσουν τα συμφέροντα των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Δεν νομίζω ότι η Λευκορωσία θα σημειώσει πραγματική πρόοδο, αν δεν κατεδαφιστεί το τείχος μεταξύ επίσημων θεσμικών οργάνων και πολιτών. Η κυβέρνηση πρέπει να ενδιαφέρεται να συνομιλήσει και να διαπραγματευτεί με την αντιπολίτευση, τις ΜΚΟ, τις ενώσεις και τις οργανώσεις της νεολαίας. Εντός λίγων μηνών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα υποβάλει συστάσεις για το αν πρέπει να συνεχίσουμε να κατεδαφίζουμε αυτόν το φράκτη ή αν πρέπει να κτίσουμε έναν ακόμη υψηλότερο. Αν δεν εκμεταλλευτούμε αυτή την ευκαιρία, οι πολίτες σε αμφότερες τις πλευρές θα απογοητευτούν. Το θέμα επαφίεται στο Μινσκ.
Janusz Onyszkiewicz, εξ ονόματος της Ομάδας ALDE. – (PL) Τα σήματα που έρχονται από τη Λευκορωσία δεν είναι πάντα σαφή. Οι πολιτικοί κρατούμενοι έχουν απελευθερωθεί, σε δύο ανεξάρτητες εφημερίδες επετράπη να εισέλθουν στο επίσημο δίκτυο διανομής και το κίνημα «Για την ελευθερία», του οποίου ηγείται ο προεδρικός υποψήφιος Alexander Milinkievich, καταχωρήθηκε. Η Επίτροπος το ανέφερε αυτό. Από την άλλη, ωστόσο, τα μέλη της αντιπολίτευσης συλλαμβάνονται εκ νέου και πολλοί από τους απελευθερωθέντες κρατούμενους υπέστησαν περιορισμό των δικαιωμάτων τους. Υπάρχουν δεκάδες εφημερίδες που αναμένουν έγκριση, όπως εκείνη που χορηγήθηκε στις δύο προαναφερθείσες, ενώ πολυάριθμες μη κυβερνητικές οργανώσεις και πολιτικά κόμματα αγωνίζονται διαρκώς να καταχωρηθούν ή ζουν υπό την απειλή της απόσυρσης της καταχώρησής τους. Μοναχοί και μοναχές εξορίζονται, ενώ η θανατική ποινή εξακολουθεί να υπάρχει.
Δεν μπορούμε να εγκαταλείψουμε τη Λευκορωσία. Δεν πιστεύω, ωστόσο, ότι είναι καιρός να ξεκινήσει διάλογος μεταξύ αυτού του κοινοβουλίου και εκείνου της Λευκορωσίας. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να μειώσουμε σημαντικά και να απλοποιήσουμε τις διαδικασίες για την έκδοση θεωρήσεων σε πολίτες της Λευκορωσίας, παρότι αυτό προφανώς δεν θα έπρεπε να ισχύει για εκείνους που έχουν καλό λόγο να μείνουν εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Χρειάζεται επίσης να παράσχουμε αποτελεσματική στήριξη, περιλαμβανομένης της οικονομικής στήριξης, για θεσμικά όργανα που είναι σημαντικά στην εγκαθίδρυση και την ανάπτυξη της κοινωνίας των πολιτών, όπως ανεξάρτητες μη κυβερνητικές οργανώσεις, πολιτικά κόμματα και έναν ανεξάρτητο τύπο. Χρειάζεται επίσης να εγείρουμε το θέμα των δικαιωμάτων των εργαζομένων στη Λευκορωσία. Σήμερα, δεν υπάρχει μόνιμη απασχόληση εκτός των κυβερνητικών δομών – όλοι εργάζονται αποκλειστικά με μονοετείς συμβάσεις. Αυτό παρέχει στον εργοδότη και, επομένως, στο κράτος, μεγάλη επιρροή σε ολόκληρη την κοινωνία, πρακτικά.
Η πρωτοβουλία Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης προσφέρει επίσης νέες ευκαιρίες για τις παρούσες αρχές στη Λευκορωσία. Ωστόσο, ο εκσυγχρονισμός της χώρας και η ευθυγράμμισή της με τα ευρωπαϊκά πολιτικά πρότυπα πρέπει να προχωρήσουν στο πλαίσιο διαλόγου μεταξύ των αρχών και της δημοκρατικής αντιπολίτευσης στη Λευκορωσία.
Ryszard Czarnecki, εξ ονόματος της Ομάδας UEN. – (PL) Κυρία Επίτροπε, Πρόεδρε, τον τελευταίο καιρό εκδίδουμε ψηφίσματα για τη Λευκορωσία κάθε τρεις μήνες. Δεν πρόκειται για υπερβολή, αλλά για απόδειξη ορθής εποπτείας των εξελίξεων σε αυτήν τη χώρα που συνορεύει με την Πολωνία και, επομένως, με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Είναι ικανοποιητική η πρόοδος του εκδημοκρατισμού στη Λευκορωσία; Όχι. Είναι αυτός λόγος για να εγκαταλείψουμε ξανά το Μινσκ; Όχι. Πρέπει να συνεχίσουμε να πιέζουμε για δημοκρατικές ελευθερίες και πρότυπα, για την ελευθερία έκφρασης, για δημοκρατικές αξίες, ταυτόχρονα δίνοντας υπομονετικά στη Λευκορωσία το πράσινο φως ως μια χώρα και μια κοινωνία που θα θέλαμε να δούμε να προσεγγίζει την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι Λευκορώσοι είναι Ευρωπαίοι και η Λευκορωσία είναι αναπόσπαστο μέρος της Γηραιάς Ηπείρου, ο πολιτισμός της Λευκορωσίας είναι μέρος του ευρωπαϊκού πολιτισμού.
Σήμερα, οι ευγενέστεροι Λευκορώσοι αγωνίζονται για τα ανθρώπινα δικαιώματα, για τη δημοκρατία, για τη θρησκευτική ελευθερία. Αλλά, ας μην ωθήσουμε τους λιγότερο ευγενείς στα χέρια της Μόσχας. Κάτι τέτοιο θα ήταν κοινότοπο και ανόητο, θα ήταν ανεύθυνο, θα ήταν χειρότερο από έγκλημα – θα ήταν μια πλάνη. Πρέπει να κάνουμε δύο πράγματα συγχρόνως – να επιτηρούμε το Lukashenko, ώστε να μην καταδιώκει Καθολικούς ιερείς από την Πολωνία, για παράδειγμα, να κλείνει εφημερίδες ή να καταδιώκει μέλη της αντιπολίτευσης, στηρίζοντας παράλληλα τη Λευκορωσία ως κράτος, για να αποτρέψουμε την αυξανόμενη προσέλκυσή της στη ρωσική σφαίρα πολιτικής, οικονομικής και στρατιωτικής επιρροής.
Milan Horáček, εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE. – (DE) Χαιρετίζω την τσεχική προεδρία, με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο Alexander Vondra. Με την καταχώρηση του δημοκρατικού κινήματος της αντιπολίτευσης «Για την ελευθερία», με ηγέτη τον Alexander Milinkevich, και την απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων, η λευκορωσική κυβέρνηση έστειλε μηνύματα ότι γίνεται πιο ανοικτή. Τώρα, θα κριθεί αν, πίσω από την προθυμία συμμετοχής σε διάλογο, υπάρχει γνήσια βούληση αλλαγής και συνέχισης των σχέσεων με την ΕΕ.
Θέλουμε να δούμε τη Λευκορωσία να βρίσκει τη θέση της στην Ευρώπη. Αναμένουμε επί μακρόν για αυτό και είμαστε προετοιμασμένοι να συνεχίσουμε τις σχέσεις, αλλά μόνο υπό σαφείς όρους, πρωταρχικός μεταξύ των οποίων είναι ο σεβασμός για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Αυτό ισχύει όχι μόνο για την ελευθερία του τύπου και έκφρασης, αλλά και για ολόκληρο τον πολιτικό, κοινωνικό και ιδιωτικό βίο κάθε ατόμου. Η εκλογική νοθεία και οι επιθέσεις στην αντιπολίτευση δεν έχουν λησμονηθεί και παρακολουθούμε τις εξελίξεις εκ του σύνεγγυς.
Τον Οκτώβριο, αποφασίσαμε να άρουμε την απαγόρευση εισόδου για τον Πρόεδρο Lukashenko. Από μέρους της, η Λευκορωσία πρέπει να επιτρέψει την είσοδο σε ευρωπαϊκές αντιπροσωπείες, επίσης, για να καταστήσει δυνατές τις συζητήσεις με μέλη της αντιπολίτευσης.
Η εμπειρία μάς έχει διδάξει ότι όλες οι δικτατορίες λαμβάνουν τέλος!
Věra Flasarová, εξ ονόματος της Ομάδας GUE/NGL. – (CS) Κυρίες και κύριοι, η Λευκορωσία είναι η τελευταία ευρωπαϊκή χώρα με την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει συμφωνία για αμοιβαίες σχέσεις. Αυτή η ανωμαλία θα μπορούσε σύντομα να λήξει, όπως υποδεικνύεται από την προτεινόμενη στρατηγική του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη Λευκορωσία. Επιπλέον, η δοκιμαστική περίοδος κάποιων μηνών πλησιάζει στο τέλος της. Η λευκορωσική ηγεσία μπορεί να καταστήσει εφικτές αλλαγές που επιφέρουν μεγαλύτερη δημοκρατία και ελευθερία και η Ευρωπαϊκή Ένωση θα προσφέρει συνεργασία και την κανονικοποίηση των σχέσεων. Αυτός πρέπει να είναι ο στόχος. Ωστόσο, η τέχνη της διπλωματίας είναι να εξετάζει τα πράγματα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο και να διαμορφώνει τις απαιτήσεις αναλόγως. Σχεδόν κάθε αλλαγή κατά τα πρόσφατα έτη έλαβε χώρα σε ένα παγκόσμιο πλαίσιο. Σήμερα, αντιμετωπίζουμε μια θεμελιώδη αλλαγή της κατάστασης. Οι δύο δεκαετίες του πειράματος της κυριαρχίας των ΗΠΑ λαμβάνουν τέλος, για να αντικατασταθούν με μια πολυπολική έννοια που επίσης μπορεί να οδηγήσει σε διένεξη. Αυτό που μπορούμε να δούμε να εκτυλίσσεται γύρω μας είναι τα συμβάντα που συνοδεύουν μια μεταβολή στην κατανομή της εξουσίας. Νέα και επανεμφανιζόμενα κέντρα αυτοπροσδιορίζονται σε σχέση με τους ανταγωνιστές τους και διαμορφώνουν τις σφαίρες της επιρροής τους. Η Λευκορωσία, μαζί με την Ουκρανία, τη Μόλδοβα και τον Καύκασο, σχηματίζουν μια ζώνη που είναι το αντικείμενο σκληρής μάχης ανάμεσα στη Ρωσία από τη μία πλευρά, και τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση από την άλλη. Θα ήταν παράλογο να το αρνηθούμε αυτό, ακόμα και αν ο πόλεμος διεξάγεται υπό το λάβαρο ωραίων συνθημάτων, όπως η ελευθερία, η δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Οι πραγματικές αξίες που διακυβεύονται είναι η ενέργεια, τα χρήματα και η στρατιωτική στρατηγική. Αν οι κύριοι παγκόσμιοι παράγοντες, περιλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιθυμούν να σεβαστούν τη νεοαναδυόμενη γεωπολιτική…
(Ο Πρόεδρος διακόπτει την ομιλήτρια.)
Bastiaan Belder, εξ ονόματος της Ομάδας IND/DEM. – (NL) Κύριε Πρόεδρε, η Λευκορωσία επρόκειτο να είναι απρόσβλητη από την παγκόσμια οικονομική κρίση. Αυτή η υπερβέβαιη πρόγνωση κοστίζει ακριβά τώρα στον κ. Lukashenko, στις αρχές του 2009. Η κυβέρνησή του αντιμετωπίζει κρίσιμη οικονομική δυσκολία. Το Μινσκ κρούει τη θύρα του ΔΝΤ, της Μόσχας, ακόμα και της Ουάσινγκτον για δισεκατομμύρια πίστωσης. Ο όρος του ΔΝΤ ήταν η υποτίμηση του λευκορωσικού ρουβλίου κατά τουλάχιστον 20,5% στις 2 Ιανουαρίου. Σήμερα, οι Λευκορώσοι πολίτες διακατέχονται εμφανώς από φόβο, εύλογα, αν κάποιος συνειδητοποιήσει ότι ο μέσος μηνιαίος μισθός μειώθηκε αιφνιδίως από 400 σε 333 δολάρια ΗΠΑ, με το δολάριο να είναι, παράλληλα με το ευρώ, ένα πολύ επιθυμητό νόμισμα στο Μινσκ και πολύ πέρα από σήμερα.
Μπορεί αυτή η επιδείνωση της λευκορωσικής οικονομικής θέσης να δώσει τέλος στην πιθανότητα ενός νέου εσωτερικού και εξωτερικού προσανατολισμού της κυβέρνησης Lukashenko; Οπωσδήποτε δεν πρόκειται για φανταστικό κίνδυνο, επειδή, πέρα από τα τρέχοντα οικονομικά προβλήματα, μια εικονική αλλαγή πορείας εκ μέρους του κ. Lukashenko προς την κατεύθυνση της Δύσης είναι εξίσου ευλογοφανής. Σε αυτή την περίπτωση, ο ισχυρός πρόεδρος απλώς θα αντικαθιστούσε τη στρατηγική της προσομοιούμενης ολοκλήρωσης με τη Ρωσία με την προσομοιούμενη προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι προσεχείς διαπραγματεύσεις για το φυσικό αέριο με τη Ρωσία θα μπορούσαν κάλλιστα να δώσουν σε μια τέτοια προσομοίωση μια επιπλέον ώθηση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να χρησιμοποιήσει μια ισόρροπη στρατηγική, για να εναντιωθεί σε ένα ανεπιθύμητο πολιτικό σενάριο αυτού του είδους στο Μινσκ. Προς το σκοπό αυτόν, όλα τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα πρέπει να επικοινωνήσουν με όλα τα λευκορωσικά θεσμικά όργανα, περιλαμβανομένων των κρατικών αρχών, των δυνάμεων της αντιπολίτευσης, της κοινωνίας των πολιτών, ακόμα και του μη ενεργού πληθυσμού. Αυτός είναι ένας εμπνευσμένος ευρωπαϊκός στόχος, που ελπίζει να αναπτύξει και να οικοδομήσει γέφυρες, καθώς και επαφές με όλα τα μέρη της λευκορωσικής κοινωνίας.
Roberto Fiore (NI). – (IT) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, νομίζω ότι δεν υφίστανται πλέον λόγοι διατήρησης οποιουδήποτε είδους κυρώσεων κατά της Λευκορωσίας. Βλέπουμε μια χώρα που αναμφίβολα διέρχεται κρίση, όπως όλες οι χώρες της Ευρώπης, και εν πάση περιπτώσει είναι μια χώρα που επιτρέπει το δικαίωμα της ιδιοκτησίας, μια χώρα που, μέχρι πριν από λίγους μήνες, παρουσίαζε ρυθμό αύξησης 8% και η οποία δεν εμπόδισε τους ξένους, περιλαμβανομένων των Ευρωπαίων, να αγοράζουν γη ή κατοικίες, ακόμα και αν αυτό ήταν μέσω λευκορωσικών εταιρειών.
Επιπλέον, όσον αφορά τη θρησκευτική ελευθερία, πριν από λίγο καιρό ο Καρδινάλιος Bertone μετέβη στη Λευκορωσία και σχέσεις αμοιβαίου σεβασμού σφυρηλατήθηκαν αναμφίβολα μεταξύ του κράτους της Λευκορωσίας και του Βατικανού. Οι πολιτικές ελευθερίες, προ πάντων, είναι σημαντικές και γίνεται λόγος για ορισμένους κρατούμενους, αλλά αυτό στην πραγματικότητα αφορά τρεις πολιτικούς κρατούμενους που έχουν απελευθερωθεί.
Γίνεται λόγος επίσης για τις πολιτικές εκλογές και οπωσδήποτε δεν υπάρχει η πλήρης ελευθερία που απολαμβάνουμε στις δυτικές εκλογές, αλλά ασφαλώς αληθεύει ότι τηλεοπτικός χρόνος και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμα και εισφορές έχουν εκχωρηθεί από το κράτος σε όλους τους υποψήφιους. Γνωρίζουμε επίσης ότι, εντός των προσεχών εβδομάδων, ορισμένες εφημερίδες – ανεξάρτητες εφημερίδες – θα έχουν την ευκαιρία να ιδρυθούν και να διανεμηθούν.
Νομίζω ότι είναι προς το στρατηγικό συμφέρον της Ευρώπης να δείξει διαθεσιμότητα προς τη Λευκορωσία, ακριβώς επειδή η Λευκορωσία είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας. Ας λάβουμε υπόψη ότι υπάρχει μια ισχυρή Καθολική μειονότητα, πράγμα που τη φέρνει εγγύτερα στη γειτονική Πολωνία και στην υπόλοιπη Ευρώπη και καθιστά τη χώρα στρατηγικό σύμμαχο ως προς την υπόλοιπη ανατολική Ευρώπη. Είναι παράξενο ότι σήμερα γίνεται λόγος για την είσοδο της Τουρκίας στην Ευρώπη, όταν η Λευκορωσία έχει πολύ ισχυρότερο και σημαντικότερο ρόλο εταιρικής σχέσης με την Ευρώπη.
Árpád Duka-Zólyomi (PPE-DE). - (HU) Κύριε Πρόεδρε, είναι δύσκολη η πρόοδος από το αδιέξοδο στις σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Λευκορωσίας. Οι αυξανόμενες εξωτερικές πιέσεις προσφάτως, η εξασθένηση της φιλίας μεταξύ Ρωσίας και Λευκορωσίας, ο φόβος που προκαλεί η διαμάχη Ρωσίας-Γεωργίας και, τέλος, η παγκόσμια οικονομική κρίση συμβάλλουν εν μέρει σε αυτή την κατάσταση.
Η χώρα με ηγέτη το Lukashenko για πρώτη φορά ζητά κάτι από την Ευρώπη: Η απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων, η καταχώρηση ενός κινήματος και η έναρξη ενός διαλόγου με ανεξάρτητους δημοσιογράφους υποδεικνύει ότι ο Lukashenko προσπαθεί με δικά του μέσα να ανοίξει τις θύρες στην Ευρώπη. Πέρα από αυτά τα επιφανειακά βήματα, το Μινσκ πρέπει να προσφέρει και άλλα στην κατεύθυνση μιας πραγματικής προσέγγισης.
Είναι δέον η ΕΕ να χρησιμοποιήσει τις υπάρχουσες, παρότι ισχνές, ευκαιρίες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να κατορθώσει για πρώτη φορά να επηρεάσει την πολιτική κατάσταση στη Λευκορωσία και, επομένως, η πολιτική που υιοθετούν οι Βρυξέλλες απέχει από το να είναι αδιάφορη. Πρέπει να διατηρήσουμε τώρα στη θέση τους την κριτική προσέγγιση και το σύστημα όρων. Πρέπει να καταβάλουμε μεγάλη προσοχή, επειδή είναι δύσκολο να φανταστεί κάποιος ότι ο Lukashenko και η διοίκησή του θα μπορούσαν να αλλάξουν ριζικά.
Τα συγκεκριμένα βήματα που πραγματοποιούνται και σχεδιάζονται από την ΕΕ είναι σημαντικά. Αποστολή μας είναι να στηρίξουμε και να βοηθήσουμε την ένωση των ΜΚΟ και της αντιπολίτευσης που μάχεται για αλλαγή. Πρέπει να απαιτήσουμε μεταρρυθμίσεις στον τομέα της νομοθεσίας επίσης – και εδώ έχω κατά νου τον ποινικό κώδικα – καθώς και της νομοθεσίας περί τύπου και της εκλογικής νομοθεσίας. Με γνώμονα τα συμφέροντα της ποιότητας της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Λευκορωσία και προκειμένου να διασφαλιστεί η διαδικασία του εκδημοκρατισμού, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να συνεχίσει την εποπτεία από το Συμβούλιο και την Επιτροπή.
Οι χώρες της περιοχής, περιλαμβανομένης της Ουκρανίας, έχουν επίσης επιδείξει ότι, χωρίς σαφή κριτήρια και την εκπλήρωσή τους, δεν είναι εφικτή καμία δημοκρατική ανάπτυξη, επειδή οτιδήποτε άλλο θα ήταν απλώς η δημιουργία της ψευδαίσθησης της δημοκρατίας. Η προτεινόμενη στρατηγική της ΕΕ είναι καίρια και εποικοδομητική και, ως εκ τούτου, της παρέχω την αμέριστη στήριξή μου.
Józef Pinior (PSE). - (PL) Κύριε Πρόεδρε, Επίτροπε, θα ήθελα προ πάντων να υπογραμμίσω θετικά το γεγονός ότι ο υπουργός Alexandr Vondra παρίσταται στην αποψινή συζήτηση σε αυτό το Σώμα. Πιστεύω ότι καταδεικνύει τη σημασία που δίνει η τσεχική προεδρία στην εξωτερική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σήμερα, αναλύουμε τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τη Λευκορωσία και τη στρατηγική του ανοίγματος που επιδιώχθηκε κατά τους περασμένους μήνες. Πιστεύω ότι τα αποτελέσματα αυτής της στρατηγικής είναι θετικά, όπως υποδεικνύει το σχέδιο έκθεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Ως αποτέλεσμα, έχει εγκατασταθεί στο Μινσκ μια μόνιμη αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Λαμβάνουμε θετικά μηνύματα όσον αφορά την αυξανόμενη ελευθερία στη Λευκορωσία, όπως η καταχώρηση του κινήματος «Για την ελευθερία» του Alexander Milinkievich και η δημοσίευση και καταχώρηση των δύο ανεξάρτητων εφημερίδων Narodnaya Volya και Nasha Niva. Επίσης, υπάρχει η δήλωση του Λευκορώσου υπουργού εξωτερικών Syarhei Martynau για τη θετική άποψη της χώρας ως προς την πρωτοβουλία Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης της ΕΕ. Θα ήθελα επίσης να επισημάνω ότι η κυβέρνηση της Λευκορωσίας δεν αναγνώρισε τις αυτοαποκαλούμενες δηλώσεις κρατικής υπόστασης από τις κυβερνήσεις της Νότιας Οσετίας και της Αμπχαζίας. Πρόκειται για θετικά μηνύματα, τα οποία, αναμφίβολα, απορρέουν επίσης από τη συμπεριφορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τη Λευκορωσία.
Αυτός είναι σαφώς ο στόχος του σχεδίου ψηφίσματός μας: εξακολουθούμε να ασχολούμαστε με τους περιορισμούς των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των προσωπικών ελευθεριών στη Λευκορωσία. Δεν πρόκειται για φιλελεύθερη δημοκρατία με την ευρωπαϊκή σημασία της λέξης. Συμφωνώ πλήρως με το σενάριο που παρουσιάστηκε σήμερα από την Επίτροπο Ferrero-Waldner ότι μια μόνιμη άρση των κυρώσεων θα μπορούσε να είναι εφικτή, αν η Λευκορωσία διευρύνει το πεδίο της ελευθερίας, καθώς και των δικαιωμάτων των πολιτών και απελευθερώσει την οικονομία της. Η αυξημένη παρουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Λευκορωσία, κατά την άποψή μου, εγγυάται μεγαλύτερη απελευθέρωση και εκδημοκρατισμό εκεί.
Πρόεδρος. − Θα ήθελα απλώς να επισημάνω στο αξιότιμο μέλος ότι ένας εκπρόσωπος του Συμβουλίου είναι πάντα παρών σε αυτές τις συζητήσεις, επομένως αυτή δεν είναι ειδική περίσταση, παρότι προφανώς εκτιμάμε την παρουσία του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης Vondry.
Zdzisław Zbigniew Podkański (UEN). - (PL) Κύριε Πρόεδρε, οι σχέσεις ΕΕ-Λευκορωσίας εξαρτώνται από αμφότερες τις πλευρές. Η θετική συνεισφορά από αμφότερες τις πλευρές θα φέρει το διάλογο, μια πραγματική πολιτική γειτονίας και μια Ανατολική Εταιρική Σχέση. Η εταιρική σχέση δεν μπορεί να οικοδομηθεί επί απαγορεύσεων και κυρώσεων, ως εκ τούτου με ευχαρίστηση παρατηρώ την πιο πρόσφατη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με στόχο τη βελτίωση των σχέσεων με τη Λευκορωσία. Πρέπει να λεχθεί αντικειμενικά ότι η Λευκορωσία έχει επίσης κάνει πολλά όσον αφορά την προσέγγιση. Απόδειξη αυτού είναι η καταχώρηση του κινήματος «Για την ελευθερία», η παροχή δυνατότητας εκτύπωσης και διανομής αντιπολιτευτικών εφημερίδων και το άνοιγμα της χώρας στην πρωτοβουλία Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης.
Οι προσδοκίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης προχωρούν περαιτέρω και υπάρχουν σαφείς λόγοι για αυτό, ακριβώς όπως υπάρχουν λόγοι για τις πολλές προσδοκίες της Λευκορωσίας. Για παράδειγμα, αν ζητείται από τις αρχές της Λευκορωσίας να δώσουν τέλος στην πρακτική της απαίτησης θεωρήσεων εξόδου για τους πολίτες της, ειδικά για παιδιά και φοιτητές, για ποιο λόγο η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν απλοποιεί και δεν απελευθερώνει τις διαδικασίες θεώρησης σε σχέση με τους πολίτες της Λευκορωσίας; Αυτά τα θέματα είναι ιδιαίτερα σημαντικά για τους κατοίκους παραμεθόριων περιοχών, που έχουν πολιτιστικούς και οικογενειακούς δεσμούς (...)
(Ο Πρόεδρος διακόπτει τον ομιλητή.)
Esther de Lange (PPE-DE). - (NL) Κύριε Πρόεδρε, απόψε συζητάμε την πολιτική της ΕΕ όσον αφορά τη Λευκορωσία, μια πολιτική στην οποία η δημοκρατία και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων βρίσκεται στο προσκήνιο.
Θα ήθελα να εστιάσω σε ένα συγκεκριμένο τομέα, συγκεκριμένα στην ταξιδιωτική απαγόρευση για τα παιδιά, χωρίς, βεβαίως, να επιθυμώ να προϊδεάσω θετικά ή αρνητικά, σχετικά με οποιαδήποτε από τις άλλες σχετικές πτυχές, που ήδη αναφέρθηκαν απόψε. Πιθανώς γνωρίζετε ότι τα παιδιά, που υπήρξαν θύματα της καταστροφής του Τσερνόμπιλ, επισκέπτονται τακτικά την Ολλανδία και άλλες χώρες της ΕΕ εδώ και χρόνια, προκειμένου να συνέλθουν από τις επιπτώσεις αυτής της καταστροφής. Τα παιδιά στα οποία αφορά είναι, φυσικά, παιδιά που γεννήθηκαν πολύ καιρό αφότου συνέβη η καταστροφή, έχουν τώρα περίπου την ίδια ηλικία που είχα και εγώ όταν η καταστροφή συνέβη πριν 22 χρόνια, όμως εξακολουθούν να βιώνουν τις επιπτώσεις σε καθημερινή βάση, όπως γίνεται εμφανές από τις στατιστικές σχετικά με παθήσεις του θυρεοειδή αδένα, καρκίνο και άλλα παρόμοια. Κάθε χρόνο, ανάδοχες οικογένειες, εθελοντικοί οργανισμοί και εκκλησίες σε 21 χώρες υποδέχονται περίπου 30.000 παιδιά από τη Λευκορωσία.
Τον Οκτώβριο του 2008, αναφέρθηκε ότι η Λευκορωσία, με διάταγμα, θα σταματούσε τα ταξίδια αυτών των παιδιών και θα τους απαγόρευε να ταξιδέψουν στο εξωτερικό, γεγονός το οποίο θα τερμάτιζε όποια σχέδιά τους για χριστουγεννιάτικες διακοπές. Αυτό το διάταγμα, εν μέρει υπό την πίεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Συμβουλίου της Ευρώπης και ενός αριθμού Υπουργών Εξωτερικών, συμπεριλαμβανομένου του Ολλανδού Υπουργού μας κ. Verhagen, αναβλήθηκε προσωρινά για την περίοδο από 20 Δεκεμβρίου έως 20 Ιανουαρίου, δίνοντας τη δυνατότητα σε έναν αριθμό παιδιών να κάνουν τελικά διακοπές, όμως δεν υπήρξαν προβλέψεις για το διάστημα που θα ακολουθούσε μετά τις 20 Ιανουαρίου. Επομένως, έφτασε ο κατάλληλος καιρός για να άρουμε αυτήν την προσωρινή αναβολή και να προβούμε σε μια διαρθρωτική, εφαρμόσιμη για ολόκληρη την ΕΕ λύση, έτσι ώστε τα παιδιά της Λευκορωσίας και οι ευρωπαϊκές ανάδοχες οικογένειες να γνωρίζουν εάν τα ταξίδια τους πραγματοποιηθούν ή όχι. Ιδεωδώς, θα επιθυμούσαμε να νομοθετήσουμε εξ ονόματος όλων των κρατών μελών τώρα αμέσως αντί, όπως είναι τώρα η περίπτωση, μέσω 27 διμερών διαπραγματεύσεων.
Επομένως, με το ψήφισμά μας, θα παροτρύναμε την τσέχικη προεδρία να διαπραγματευτεί με τις αρχές της Λευκορωσίας μια λύση, που να είναι εφαρμόσιμη σε ολόκληρη την ΕΕ.
Marianne Mikko (PSE). - (ET) Κυρίες και κύριοι, η διαδρομή της Λευκορωσίας προς την Ευρώπη πρέπει να περιλαμβάνει διάλογο και συμβιβασμούς.
Το ψήφισμα της Λευκορωσίας, το οποίο υιοθετήθηκε την προηγούμενη χρονιά, έδινε έμφαση στην ανάγκη για μια σταθερή, γενόμενη υπό όρους, ωστόσο θετική πολιτική. Η πρόοδος που σημειώθηκε στους τομείς της ενέργειας, του περιβάλλοντος και των μεταφορών είναι αποτέλεσμα αυτού του έργου.
Υπάρχουν, ωστόσο, προβλήματα απέναντι στα οποία δεν πρέπει να εθελοτυφλούμε. Η ύπαρξη δημοκρατίας είναι θέμα κεφαλαιώδους σημασίας. Ως μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δεν πρέπει να ανεχτούμε το διωγμό των ηγετών της αντιπολίτευσης της Λευκορωσίας, τον περιορισμό της ελευθερίας του τύπου και της ελευθερίας του λόγου, αλλά ούτε την παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών. Καμία δημοκρατική χώρα δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς ισχυρή κοινωνία πολιτών.
Συνεπώς, πρέπει να παρέχουμε πλήρη στήριξη στους οργανισμούς που έχουν ως στόχο την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την προώθηση της δημοκρατίας και την κινητοποίηση του συνόλου των πολιτών της χώρας.
Επικροτώ την απόφαση των αρχών της Λευκορωσίας να εγγραφούν στην οργάνωση του κ. Milinkevich For Freedom (Για την ελευθερία). Αυτή, ωστόσο, είναι μόνο η αρχή, όπως και η ύπαρξη της Naša Vjasna, η οποία έχει στην ημερήσια διάταξή της τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και αρκετοί άλλοι οργανισμοί που στόχο έχουν την ανάπτυξη της δημοκρατίας, που αναμένουν επίσης καταχώρηση.
Τέλος, θα ήθελα να αναφερθώ στο καθεστώς των θεωρήσεων. Πρέπει να συναφθεί μια συμφωνία διευκόλυνσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Λευκορωσίας. Ο δρόμος προς την Ευρώπη πρέπει να είναι ελεύθερος. Μια θεώρηση που κοστίζει ακριβά, σε συνδυασμό με την εφαρμογή αυστηρών κανονισμών, δε συνιστούν τιμωρία για το καθεστώς, αλλά για τον πληθυσμό. Το έχω επανηλειμμένα δηλώσει και θα το επαναλάβω για άλλη μια φορά σήμερα. Ας εκτείνουμε ένα ευρωπαϊκό χέρι για να καλωσορίσουμε το λαό της Λευκορωσίας.
Ewa Tomaszewska (UEN). - (PL) Κύριε Πρόεδρε, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει επανηλειμένα αναφερθεί στο θέμα της Λευκορωσίας, στην πρόσφατη δικτατορία της ευρωπαϊκής ηπείρου. Οι καθολικοί ιερείς που επιθυμούν να πραγματοποιούν ακολουθίες, εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα και δεν υπάρχει σεβασμός απέναντι στα δικαιώματα των εθνικών μειονοτήτων. Συγκεκριμένα, η δημοκρατικά εκλεγμένη ηγεσία της Ένωσης Πολωνών στη Λευκορωσία, με επικεφαλής την κ. Angelika Borys, δεν έχει αναγνωριστεί. Οι συλλήψεις και οι έρευνες σε γραφεία υπέρμαχων της αντιπολίτευσης και ακτιβιστών για τα ανθρώπινα δικαιώματα συνεχίζονται. Συνεχίζεται η καταδίωξη των ανεξάρτητων δημοσιογράφων.
Η ώρα της αλλαγής πλησιάζει, εντούτοις, με μεγάλη αργοπορία. Το κίνημα «For Freedom» έχει καταχωρηθεί και έχει, επίσης, επιτραπεί η εκτύπωση και η διανομή δύο εφημερίδων της αντιπολίτευσης. Ο Υπουργός Εξωτερικών της Λευκορωσίας απάντησε θετικά στην Πρωτοβουλία Ανατολικής Συνεργασίας και εξέφρασε το ενδιαφέρον του να εμπλακεί σε συνεργασία. Αυτό μας κάνει να ελπίζουμε μετ’ επιφυλάξεων σε μια βελτίωση του κλίματος στις αμοιβαίες σχέσεις και στην πραγμάτωση της πρότασης του Επιτρόπου.
Colm Burke (PPE-DE). - Κύριε Πρόεδρε, με δεδομένο ότι οι εξωτερικές σχέσεις είναι μια από τις βασικές προτεραιότητες της τσέχικης προεδρίας, θα ήθελα να ζητήσω από την προεδρία του Συμβουλίου να περιγράψει τις κινήσεις που θα έκανε για να ενθαρρύνει την κυβέρνηση της Λευκορωσίας να άρει τη διεθνή ταξιδιωτική της απαγόρευση για παιδιά που ταξιδεύουν στα κράτη μέλη της ΕΕ στα πλαίσια προγραμμάτων ανάπαυσης και αποκατάστασης. Προτρέπω την τσέχικη προεδρία να διαπραγματευτεί μια πανευρωπαϊκή συμφωνία που θα επιτρέπει στα παιδιά της Λευκορωσίας, που έχουν υποστεί τις συνέπειες της καταστροφής του Τσερνόμπιλ να ταξιδεύουν σε οποιοδήποτε κράτος μέλος της ΕΕ.
Για αυτόν το λόγο, με τη βοήθεια συναδέλφων μου, προσθέσαμε την παράγραφο 10 στο υπάρχον ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Τον προηγούμενο Αύγουστο, η κυβέρνηση της Λευκορωσίας ανακοίνωσε ότι θέτει εκτός νόμου τις υπερπόντιες επισκέψεις, ύστερα από την άρνηση ενός παιδιού να επιστρέψει σπίτι του μετά την ολοκλήρωση ενός ταξιδιού στο εξωτερικό.
Η ιρλανδική κυβέρνηση κατάφερε να εξασφαλίσει απαλλαγή, η οποία επέτρεπε στα παιδιά να ταξιδέψουν στην Ιρλανδία φέτος τα Χριστούγεννα, ενώ πολλά παιδιά ακόμη πρέπει να εξασφαλίσουν θεωρήσεις εξόδου για να φύγουν από τη Λευκορωσία, προκειμένου να συμμετάσχουν σε προγράμματα ανάπαυσης και ανάρρωσης. Περίπου 1.000 ιρλανδικές οικογένειες φιλοξενούν παιδιά από τη Λευκορωσία στα σπίτια τους κάθε καλοκαίρι και Χριστούγεννα, ενώ αυτή η φιλοξενία συχνά περιλαμβάνει ιατρική αξιολόγηση και, σε ορισμένες περιπτώσεις, θεραπεία.
Καλωσορίζοντας την απόφαση των αρχών της Λευκορωσίας για προσωρινή άρση της ταξιδιωτικής απαγόρευσης σε έναν αριθμό θυμάτων της καταστροφής του Τσερνόμπιλ, θα ήθελα να παροτρύνω την προεδρία να συνεχίσει να ασκεί πιέσεις, έτσι ώστε να μπορέσει να διασφαλιστεί μια συμφωνία που να είναι εφαρμόσιμη στο άμεσο μέλλον για ολόκληρη την ΕΕ, η οποία θα παρέχει στα παιδιά της Λευκορωσίας την ελευθερία να ταξιδεύουν σε ολόκληρη την ΕΕ.
Με τη βοήθειά σας, κ. Επίτροπε, επιτύχαμε την άρση της διεθνούς ταξιδιωτικής απαγόρευσης, ενώ σε απάντηση στην επιστολή μου, δηλώσατε ότι υπήρξαν εκπροσωπήσεις, τόσο δια της αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Μινσκ, αλλά και πιο πρόσφατα κατά τη διάρκεια της επίσκεψης στο Μινσκ στις αρχές Νοεμβρίου, δια του αναπληρωτή γενικού διευθυντή της Γενικής Διεύθυνσης Εξωτερικών Σχέσεων RELEX. Θα ήθελα να σας ρωτήσω εάν είστε ενήμερος για τις προσπάθειες των δικηγόρων της ΕΕ να άρουν αυτήν την καταπιεστική απαγόρευση.
Sylwester Chruszcz (UEN). - (PL) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, η σταδιακή αναβίωση των σχέσεων με τη Λευκορωσία και η διαθεσιμότητά μας για διάλογο με την κυβέρνησή της είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Επίσης, συμφωνώ με τη σημερινή ανακοίνωση της τσέχικης προεδρίας σχετικά με μια συνάντηση του Συμβουλίου με έναν αντιπρόσωπο της Λευκορωσίας στη διάσκεψη των διπλωματών αυτόν το μήνα.
Επίσης, με ευχαριστεί ιδιαιτέρως που είμαι μάρτυρας των προσπαθειών που γίνονται για να συμπεριληφθεί η Λευκορωσία στην Πρωτοβουλία Ανατολικής Συνεργασίας. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται σε επίπεδο ΕΕ θα πρέπει να γίνονται αισθητές κυρίως από τους πολίτες της Λευκορωσίας, ακόμα και εάν αφορούν στο επίπεδο της πολιτικής περί θεωρήσεων. Δεδομένης της υπάρχουσας κρίσης με το φυσικό αέριο στην Ευρώπη, πρέπει να τονίσουμε ότι η Λευκορωσία έχει αποδειχτεί ιδιαίτερα αξιόπιστος εταίρος όσον αφορά στη διαμετακόμιση των αναγκαίων ποσοτήτων φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο εποικοδομητικός διάλογος και οι βελτιωμένες διμερείς σχέσεις, οι οποίες θα πρέπει να στηρίζονται ξεκάθαρα στις αρχές της δημοκρατίας και στο σεβασμό των δικαιωμάτων των ανθρώπων, είναι προς το συμφέρον και των δύο πλευρών.
Zita Pleštinská (PPE-DE). – (SK) Παρόλο που έχει σημειωθεί θετική πρόοδος στη Λευκορωσία, πρέπει να διατηρήσουμε πολύ στενή επικοινωνία με τους εκπροσώπους της αντιπολίτευσης της Λευκορωσίας, καθώς και με το φίλο μας κ. Alexander Milinkievich.
Η Ευρώπη θα πρέπει να υποστηρίξει την οικονομική μεταρρύθμιση στη Λευκορωσία. Εντούτοις, αυτή η υποστήριξη πρέπει να εξαρτάται από ειδικούς όρους και ειδικές απαιτήσεις. Σε αυτές θα πρέπει να περιλαμβάνεται και η απαίτηση για μεγαλύτερη ελευθερία των μέσων μαζικής ενημέρωσης. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης πρέπει να έχουν την ελευθερία να λειτουργήσουν μέσα σε νόμιμα πλαίσια και να εκδόσουν το υλικό τους στη χώρα. Η ύπαρξη μεγαλύτερης ελευθερίας στη λειτουργία των πολιτικών κομμάτων και των μη κυβερνητικών οργανισμών είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία.
Η συζήτησή μας εδώ σήμερα αποδεικνύει επίσης ότι όλοι επιθυμούμε μια δημοκρατική Λευκορωσία για να επιστρέψουμε στην Ευρώπη, αλλά χωρίς τον κ. Lukashenko. Η ΕΕ έχει μια μεγάλη ευκαιρία, εάν αναμειχθεί στην προώθηση των δημοκρατικών αξιών, να μεταπείσει τη Λευκορωσία και να την απελευθερώσει από το ρωσικό εναγκαλισμό.
Alessandro Battilocchio (PSE). - (IT) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, ύστερα από χρόνια περιπλεγμένων σχέσεων, βλέπουμε ότι γίνονται ορισμένα άτολμα βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, με την αναγνώριση του κινήματος του οποίου ηγείται ο κ. Milinkiewicz, την εξουσιοδότηση διαφόρων εφημερίδων που δεν είναι φιλοκυβερνητικές και τα πρώτα σημάδια προθυμίας για να συζητηθούν οι συστάσεις που έγιναν από τον ΟΑΣΕ/ODIHR. Η απόσταση που απομένει, ωστόσο, να καλύψουμε, δεν είναι απλώς μεγάλη, αλλά εξαιρετικά μεγάλη.
Ελπίζουμε ότι θα μπορεί να γίνει μια νέα μετάβαση στις σχέσεις μεταξύ ΕΕ και Λευκορωσίας. Το περιστατικό που διηγείται την ιστορία των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από την αντιπροσωπεία μας, στους οποίους αρνήθηκαν την έκδοση θεωρήσεων εισόδου, μας προκαλεί αρκετή αμηχανία και ελπίζουμε να αποτελεί πλέον κακή ανάμνηση. Όπως έκανε και ο κ. Burke, προσκαλώ την Επιτροπή και το Συμβούλιο να δεσμευτούν σε ένα θέμα που θα μας απασχολήσει στις επόμενες κοινές συνεδριάσεις: στο σαφή, από κοινού ορισμό των κανόνων που σχετίζονται με παραμονή για λόγους υγείας των παιδιών από τη Λευκορωσία με οικογένειες της Ευρώπης. Τα τελευταία χρόνια, αυτό το θέμα απασχόλησε τη Λευκορωσία συχνά, πολύ συχνά, με επιφανειακό ή άκαμπτο τρόπο, που ουσιαστικά ήταν ράπισμα για τις ανάδοχες οικογένειες, καθώς, επίσης, δυστυχώς, και για τα παιδιά και τη νεολαία που αναμείχθηκαν στα προγράμματα ενίσχυσης και αλληλεγγύης. <BRK>
Călin Cătălin Chiriţă (PPE-DE) . – (RO) Χαιρετίζω τη δήλωση του Συμβουλίου και της Επιτροπής και συμφωνώ ότι το αυταρχικό καθεστώς του κ. Lukashenko πρέπει να παρακολουθείται στενά. Παράλληλα, έχω την αίσθηση ότι χρειαζόμαστε ένα μακροπρόθεσμο όραμα το οποίο να ενατενίζει μια μελλοντική Λευκορωσία, μετα-Lukashenko, η οποία θα είναι δημοκρατική και ευημερούσα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να εφαρμόσει μια ευφυή στρατηγική όσον αφορά στο λαό και στην κοινωνία της Λευκορωσίας και όχι μόνο αναφορικά με την προσωρινή κυβέρνηση του Μινσκ. Η ιστορία απέδειξε ότι η απομόνωση και οι εξωτερικές κυρώσεις βοηθούν στη συντήρηση των δικτατοριών. Θα πρέπει να δράσουμε με τον αντίθετο τρόπο: να προσφέρουμε στους Λευκορώσους τις περισσότερες δυνατές ευκαιρίες για σπουδές στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για ταξίδια και εργασία στην ΕΕ για μικρά χρονικά διαστήματα, καθώς και για να έρθουν σε επαφή με τις ευρωπαϊκές αξίες και με τα οικονομικά και πολιτισμικά επιτεύγματά μας. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος με τον οποίο θα κάνουμε θελκτικές τις αξίες μας για αυτούς τους ανθρώπους και θα διευκολύνουμε τη διαδικασία μετάβασης από την οποία θα διέλθει η χώρα
Θα ήθελα καταλήγοντας να πληροφορήσω τον κ. Fiore ότι η παρουσία των υποψηφίων στην τηλεόραση κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας δεν έχει καμία σημασία επειδή, όπως είπε ο Στάλιν, σημασία έχει ποιος μετρά τις ψήφους.
Czesław Adam Siekierski (PPE-DE). - (PL) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κύριε Υπουργέ, όλοι εμείς στην παρούσα συνεδρίαση της ολομέλειας θα θέλαμε η Λευκορωσία να τηρήσει τις αρχές της περί δημοκρατίας, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι, καθώς και περί ελευθερίας έκφρασης και να σταματήσει να καταδιώκει βιαίως τους ίδιους τους πολίτες της και τις εθνικές μειονότητές της. Δυστυχώς, ο κατάλογος των αιτημάτων μας είναι ιδιαιτέρως μακροσκελής και μάλλον είναι απίθανο να ικανοποιηθούν πλήρως στο εγγύς μέλλον. Ωστόσο, δεν μπορούμε να σταματήσουμε να μαχόμαστε για τις αξίες στις οποίες στηρίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η πολιτική των κυρώσεων εναντίον της Λευκορωσίας ξεκίνησε ως φιάσκο. Ας ελπίσουμε ότι μια αλλαγή της πολιτικής στρατηγικής της ΕΕ, αναφορικά με την κυβέρνηση του Μινσκ, θα έχει επιτυχία. Ωστόσο, αυτό δε θα είναι εύκολο λόγω του ότι ο κ. Lukashenko νόθευσε τα αποτελέσματα των κοινοβουλευτικών εκλογών που πραγματοποιήθηκαν το φθινόπωρο του 2008.
Ο εκδημοκρατισμός της κοινωνίας της Λευκορωσίας είναι δυνατό να επιτευχθεί κυρίως μέσω της εκπαίδευσης, της ελευθερίας των μέσων μαζικής ενημέρωσης και των επαφών μεταξύ των πολιτών της ΕΕ και της Λευκορωσίας. Θα πρέπει να συγκροτήσουμε ένα ειδικό πρόγραμμα υποτροφιών, προκειμένου η νεολαία της Λευκορωσίας να έχει τη δυνατότητα να σπουδάσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, από το οποίο θα προκύψουν σημαντικά οφέλη στο μέλλον.
Flaviu Călin Rus (PPE-DE) . – (RO) Έχουμε μπροστά μας τρεις προτάσεις ψηφισμάτων, της 21ης Μαΐου, της 9ης Οκτωβρίου και της 7ης Ιανουαρίου. Μπορεί να διαπιστωθεί πρόοδος, αναφορικά με τις δηλώσεις που έγιναν από τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ωστόσο, σίγουρα λαμβάνω υπόψη και υποστηρίζω κάθε δήλωση που μπορεί να εισάγει εντονότερο πνεύμα δημοκρατίας σε οποιαδήποτε χώρα, πόσο μάλλον εάν αναφερόμαστε σε ένα γειτονικό κράτος όπως η Λευκορωσία. Θεωρώ ότι χρειάζονται δύο σημαντικά πράγματα, όπως προαναφέρθηκε, επίσης, από τους συναδέλφους μου ή θα μπορούσαμε να πράξουμε κατ’ αυτόν τον τρόπο προκειμένου απλώς να υποστηρίξουμε το αίσθημα αμοιβαίας εμπιστοσύνης και διαφάνειας. Πρώτον, πρέπει να επιδείξουμε ωριμότητα και να διευκολύνουμε τους πολίτες του κράτους της Λευκορωσίας να έχουν πρόσβαση και να έρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση για να έρθουν σε επαφή με τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με ότι αντιπροσωπεύει η Ευρωπαϊκή Ένωση, με την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με όλα όσα αντιπροσωπεύουμε. Δεύτερον, η Λευκορωσία πρέπει να γίνει, το συντομότερο δυνατόν, ένα κράτος που δε θα έχει πολιτικούς κρατούμενους. Πρόκειται αναμφισβήτητα για ένα πολύ απλό διάβημα που ο Πρόεδρος Lukashenko θα μπορούσε να κάνει.
Πρόεδρος. − Έφτασε η ώρα για να συνοψίσουμε τη συζήτηση. Καλώ τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης κ. Vondra να ανακεφαλαιώσει.
Alexandr Vondra, Προεδρεύων του Συμβουλίου. − Κύριε Πρόεδρε, θα προσπαθήσω να ανακεφαλαιώσω εξ ονόματος του Συμβουλίου.
Πρώτον, θεωρώ ότι η συζήτησή που είχαμε επί του θέματος ήταν πραγματικά ενδιαφέρουσα, ενώ συνέβαλε ιδιαιτέρως στο κοινό μας έργο, με εισροή νέων δεδομένων. Θα ήθελα να τονίσω ότι εμείς, τα μέλη του Συμβουλίου, εκτιμούμε το ενδιαφέρον και την ενεργή συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο θέμα της Λευκορωσίας. Θεωρώ ότι συμβάλλει σε σημαντικό βαθμό στη διατήρηση της πίεσης επί των θεμάτων περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων, από τη μία πλευρά, και στη μη απώλεια αυτού του είδους της στρατηγικής προσέγγισης, από την άλλη πλευρά. Θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαιτέρως τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που προέρχονται από την Πολωνία, ή έστω τον κ. Jacek Protasiewicz, τον κ. Janusz Onyszkiewicz ή τον κ. Józef Pinior, για τη συνδρομή τους. Πιστεύω όλοι να ακούνε προσεκτικά.
Καταλήγοντας, ίσως να σταθώ τώρα σε τρία σημεία. Πρώτον, σχετικά με τα τέλη θεώρησης, στα οποία αναφέρθηκαν πολλοί από εσάς. Αυτό είναι ένα πρόβλημα που γνωρίζουμε καλά. Ακόμα και όταν μιλούσαμε για τις εθνικές μας δυνατότητες τον προηγούμενο χρόνο, είχαμε πάντα πολλά να πούμε σχετικά με το θέμα. Επιτρέψτε μου να εξηγήσω τι εννοώ. Αντιμετωπίζουμε τη Λευκορωσία ως μέρος της Ευρώπης και έχουμε επίγνωση των προβλημάτων που προκλήθηκαν στους πολίτες της Λευκορωσίας εξαιτίας της ανόδου των τελών θεώρησης. Για να αποφύγουμε τις αρνητικές επιπτώσεις, όσον αφορά στην επαφή μεταξύ των λαών, η τσέχικη προεδρία θα εξακολουθήσει να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν κάθε δυνατότητα ευελιξίας που διαθέτουν, αναφορικά με τους όρους των σχετικών διατάξεων περί κεκτημένων. Η προεδρία θα ενθαρρύνει επίσης μια πιο συνεπή εφαρμογή των υπαρχόντων κανόνων από τα κράτη μέλη. Εάν η υπάρχουσα θετική δυναμική διατηρηθεί και ενισχυθεί με περαιτέρω ουσιώδη βήματα από την πλευρά της Λευκορωσίας, αναφορικά με το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, επιτρέποντας τη συμμετοχή της χώρας στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Περιπολίας και στη μελλοντική Ανατολική Συνεργασία, θα πρέπει, τελικά, να προβλέψουμε ως πιθανό το διάλογο περί θεώρησης εισόδου.
Όσον αφορά στα παιδιά του Τσερνόμπιλ, θέμα που ορισμένοι από εσάς εγείρατε, σας διαβεβαιώνω ότι θα εξακολουθήσουμε να ασκούμε πίεση. Υποστηρίξαμε τις ενέργειες στις οποίες προέβη η γαλλική προεδρία επί του θέματος, συμπεριλαμβανομένης της προσέγγισης που πραγματοποίησε στις 3 Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους. Οι προσπάθειες της ΕΕ είχαν ως τελικό αποτέλεσμα την προσωρινή αναβολή της εφαρμογής του Προεδρικού Διατάγματος Υπ' Αριθ. 555, το οποίο απαγόρευε αυτά τα ταξίδια. Αυτή η αναβολή, σε συνδυασμό με τις διμερείς συμφωνίες που επιτεύχθηκαν στις αρχές Δεκεμβρίου μεταξύ Ιρλανδίας και Λευκορωσίας, περί της εφεξής ανάπαυσης και ανάρρωσης παιδιών που επηρεάστηκαν από την καταστροφή του Τσερνόμπιλ, ήταν καλοδεχούμενη εξέλιξη. Γνωρίζουμε ότι απέχουμε πολύ από τη λύση του γενικότερου προβλήματος. Η τσεχική προεδρία θα παρακολουθεί το θέμα και θα προβεί σε όποια περαιτέρω αναγκαία βήματα εξ ονόματος της ΕΕ, εφόσον χρειαστεί, ενώ θα εγείρει εκ νέου αυτό το ζήτημα κατά τη διάρκεια των επαφών μας με τις αρχές του Μινσκ.
Τέλος, κατά τους επόμενους μήνες, με την ανασκόπηση των κυρώσεων και στα πλαίσια της μελλοντικής Ανατολικής Συνεργασίας, η Λευκορωσία θα εξακολουθήσει να αποτελεί προτεραιότητα στην ημερήσια διάταξή μας. Όπως το ψήφισμα, που υιοθετήθηκε στη Λευκορωσία μετά από τις εκλογές της 28ης Σεπτεμβρίου, μας βοήθησε να προχωρήσουμε γρηγορότερα, έτσι και κατά τη διάρκεια της θητείας μας ελπίζουμε να μπορέσουμε να συνεχίσουμε να λαμβάνουμε την υποστήριξή σας.
Benita Ferrero-Waldner, Μέλος της Επιτροπής. − Κύριε Πρόεδρε, έχω διαπιστώσει ότι μια πολύ μεγάλη πλειοψηφία έχει την ίδια άποψη με εμάς. Αυτό σημαίνει ότι έχουμε προσφέρει τη δυνατότητα στη Λευκορωσία να πλησιάσει την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας. Έχουμε προσφέρει, κατ’ αρχήν, ένα σκιώδες σχέδιο δράσης και επίσης μια δυνατότητα συμμετοχής στην Ανατολική Συνεργασία την κατάλληλη στιγμή όταν, βεβαίως, οι συνθήκες θα είναι κατάλληλες.
Κατόπιν αυτής της δήλωσης, επιτρέψτε μου μόνο να απαντήσω για μερικά από αυτά τα ειδικά θέματα που μόλις θίξατε. Πρώτον, για τη χρηματοοικονομική κρίση: Η Λευκορωσία έχει αντέξει τις επιπτώσεις της χρηματοοικονομικής κρίσης και των αυξανόμενων τιμών του φυσικού αερίου κατά το έτος 2007 και το 2008 κατά αρκετά ικανοποιητικό τρόπο μέχρι στιγμής, εξαιτίας της πολύ περιορισμένης ενοποίησής της με την παγκόσμια οικονομία, καθώς και των σημαντικών δανείων από τη Ρωσία, την Κίνα και τη Βενεζουέλα. Ωστόσο, τώρα, όπως πιστεύω ορθώς τοποθετήθηκε ο κ. Belder, χρειάστηκε να ζητήσουν από το ΔΝΤ standby δάνειο ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ, συμπεριλαμβανομένης της υποτίμησης του νομίσματός της χώρας, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι αρνητικές επιπτώσεις της παγκόσμιας κρίσης. Εφόσον η οικονομία και η βιομηχανία παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άνευ μεταρρύθμισης και διάρθρωσης, αναμένουμε ότι η αρνητική τάση θα εξακολουθήσει να υπάρχει, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν αρνητικές συνέπειες σε επίπεδο κοινωνίας. Οπότε, έχετε δίκιο, πρόκειται για σημαντικό παράγοντα.
Σχετικά με το εργοστάσιο πυρηνικής ενέργειας και τα ερωτήματα περί ασφάλειας και προστασίας, επιτρέψτε μου να σας πληροφορήσω ότι, στον τεχνικό μας διάλογο επί του ενεργειακού θέματος με τη Λευκορωσία, δίνουμε, επίσης, ιδιαίτερη βαρύτητα στη διασφάλιση του σεβασμού εκ μέρους αυτής της χώρας των διεθνών προτύπων ασφάλειας και προστασίας. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η Λευκορωσία συνεργάζεται πολύ ενεργά με το ΔΟΑΕ στη Βιέννη και έχει παράσχει στην Επιτροπή, χωρίς περιορισμούς, αξιόλογες πληροφορίες επί της διαδικασίας.
Κατόπιν αυτής της δήλωσης, θα ήθελα επίσης να επανέλθουμε στο ερώτημα περί των τελών θεώρησης. Όπως δήλωσα και με το πρώτο μου σχόλιο, γνωρίζετε ότι θα είμασταν έτοιμοι να συμβάλλουμε στη διαπραγμάτευση, από τη στιγμή που το Συμβούλιο θα έχει, επίσης, δηλώσει την πρόθεσή του για να προσπαθήσει να διαχειριστεί αυτό το θέμα, παρέχοντας σε όλα τα κράτη μέλη τη δυνατότητα συμφωνίας για πλήρη θεώρηση εισόδου, καθώς και συμφωνίας επανεισδοχής. Κατόπιν της επίσκεψής του αναπληρωτή γενικού διευθυντή μου, κ. Mingarelli, στο Μινσκ μπορώ να σας πληροφορήσω ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν νεότερα για το συγκεκριμένο θέμα. Μπορώ να δηλώσω μόνο ότι τα τέλη θεώρησης και οι θεωρήσεις για τα παιδιά ορίζονται ειδικά για κάθε χώρα ξεχωριστά. Δεν έχουμε φτάσει ακόμη σε σημείο να έχουμε μια μεμονωμένη γενική συμφωνία. Αυτό το θέμα θα έπρεπε να αποτελέσει, εκ νέου, αντικείμενο διαπραγμάτευσης από την Επιτροπή.
Πρόεδρος. − (PL) Δέχτηκα πέντε προτάσεις ψηφίσματοςfn οι οποίες κατατέθηκαν σε συμφωνία με το Άρθρο 103, παράγραφος 2 του κανονισμού.
Η συζήτηση έληξε.
Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί την Πέμπτη 15 Ιανουαρίου 2009.
Γραπτές δηλώσεις (Άρθρο 142 του Κανονισμού)
Adam Bielan (UEN), γραπτώς. – (PL) Κύριε Πρόεδρε, τον τελευταίο καιρό συζητούμε σχετικά με μια πολιτική εγκατάλειψης του απομονωτισμού της Λευκορωσίας. Έγινε τελικά καταχώρηση του κινήματος της αντιπολίτευσης του Alexander Milinkievich «For Freedom». Η Λευκορωσία έχει εκφράσει την επιθυμία να συμμετάσχει στην Ανατολική Συνεργασία. Ακόμα και η Ουάσιγκτον δήλωσε ότι οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών έχουν βελτιωθεί. Έχει φτάσει ο καιρός για την αναθέρμανση των σχέσεων και το σπάσιμο του πάγου με τη Λευκορωσία; Μακάρι να είχε φτάσει ο καιρός, αλλά πρέπει να ενθυμούμαστε ότι ο Πρόεδρος Lukashenko είναι ένας έξυπνος, ανάλγητος πολιτικός παράγοντας.
Ήδη, μόλις πριν από λίγο καιρό, ήρθαμε αντιμέτωποι με μια «πολιτική αναθέρμανση» στην Ευρώπη και αυτό που προσωπικά θα ήθελα να τονίσω είναι ότι αυτές οι μεταβολές έχουν πάντα καταλήξει σε απογοήτευση.
Αποφασιστικής σημασίας θα είναι ο χειρισμός της πολιτικής της ΕΕ για τις ανατολικές χώρες κατά τους επόμενους μήνες. Ο κ. Lukashenko δήλωσε ξεκάθαρα ότι δε θα λυγίσει απέναντι στην πίεση της Δύσης, ενώ στις διαπραγματεύσεις με τον κ. Medvedev, όσον αφορά στο θέμα της μείωσης των τιμών του φυσικού αερίου, δήλωσε ότι η Λευκορωσία δε θα βρεθεί χρεωμένη στη Ρωσία.
Είναι προφανές ότι η Λευκορωσία παίζει σε δύο μέτωπα. Πρέπει να συνεχίσουμε τις προσεκτικές και συλλογικά θεωρούμενες διαπραγματεύσεις, έτσι ώστε να μην ξεγελαστούμε από ευκαιρίες που μπορεί να καταλήξουν να είναι προσωρινές. Πρέπει να είμαστε σταθεροί σε ζητήματα στρατηγικής σημασίας για την ΕΕ μέσω της άσκησης στοχευμένης πολιτικής στήριξης, προκειμένου να συμβάλλουμε στην ανάπτυξη μιας κοινωνίας πολιτών και μιας αντιπολίτευσης στη Λευκορωσία, όπου συνεχίζεται η καταδίωξη των υπέρμαχων της αντιπολίτευσης και εξορίζονται οι αλλοδαποί κληρικοί. Η ΕΕ δεν μπορεί να αγνοήσει το γεγονός ότι οι αρχές της Λευκορωσίας συνεχίζουν να παραβιάζουν τα δικαιώματα των πολιτών, καθώς και τα ανθρώπινα δικαιώματα.