Πρόεδρος. − Το επόμενο θέμα είναι η δήλωση του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τον εορτασμό της 11ης Ιουλίου ως ημέρας μνήμης για τα θύματα της σφαγής στη Σρεμπρένιτσα.
Alexandr Vondra, Προεδρεύων του Συμβουλίου. − Κύριε Πρόεδρε, στη Σρεμπρένιτσα, όπως γνωρίζουμε όλοι, συνέβησαν φριχτά εγκλήματα. Η σφαγή πάνω από 8.000 Βοζνίων, εντός της Σρεμπρένιτσα και στα περίχωρα της, σηματοδοτεί μια από τις σκοτεινότερες ιστορικές στιγμές της Βοζνίας και Ερζεγοβίνης, της πρώην Γιουγκοσλαβίας, αλλά και ολόκληρης της Ευρώπης. Πρόκειται αναμφίβολα για τη χειρότερη θηριωδία που έλαβε χώρα στην Ευρώπη από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Εάν κάνουμε μια αναδρομή, θα διαπιστώσουμε ότι θα μπορούσαν να έχουν γίνει πολλά περισσότερα και νωρίτερα. Η διεθνής κοινότητα, στην περίπτωση της Σρεμπρένιτσα συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ, απέτυχε συλλογικά, συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ. Προκαλεί μέγα όνειδος και μετανοούμε βαθύτατα για αυτήν την έκβαση. Είναι ηθική, ανθρωπιστική και πολιτική μας υποχρέωση να φροντίσουμε να μην ξανασυμβούν ποτέ πια γεγονότα σαν της Σρεμπρένιτσα.
Με αφορμή τη 10η επέτειο από τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα, το Συμβούλιο εξέφρασε για άλλη μια φορά την έντονη αποδοκιμασία του για τα εγκλήματα που διεπράχθησαν, καθώς και τη συμπάθειά του προς τα θύματα και τις οικογένειές τους.
Το Συμβούλιο, ανακαλώντας τα ψηφίσματα 1503 και 1534 του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ, υπογράμμισε ότι η πλήρης και απρόσκοπτη συνεργασία με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την Πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY) παραμένει θεμελιώδης απαίτηση για να συνεχιστεί η πορεία προς την ΕΕ. Η μεταφορά στη Χάγη των εναπομείναντων κατηγορούμενων που διαφεύγουν της διεθνούς δικαιοσύνης, θα ήταν ο πρέπων φόρος τιμής που θα πρέπει να αποτίσουμε στα θύματα της Σρεμπρένιτσα, καθώς και ένα σημαντικότατο βήμα προς μια μονιμοποίηση της ειρήνης, της σταθερότητας και της συμφιλίωσης. Επομένως, το Συμβούλιο παραμένει αποφασισμένο να προσάγει στη δικαιοσύνη εκείνους που διέπραξαν τα εγκλήματα στη Σρεμπρένιτσα και στην ευρύτερη περιοχή της Βοζνίας-Ερζεγοβίνης, καθώς και σε άλλες περιοχές των Δυτικών Βαλκανίων.
Συγχρόνως, η ευρωπαϊκή ενοποίηση έχει αποδειχθεί ότι βοηθά στην επούλωση των πληγών και στην αποκατάσταση της αδικίας του παρελθόντος, οπότε χρειάζεται να επικεντρωθούμε και στο μέλλον. Η ΕΕ, ως ενοποιητικός παράγοντας, επέφερε ειρήνη, σταθερότητα, εμπιστοσύνη και ευημερία στην Ευρώπη κατά το δεύτερο μισό του προηγούμενου αιώνα. Επομένως, μια από τις προτεραιότητες της τσεχικής Προεδρίας στον τομέα των εξωτερικών σχέσεων, αποτελεί η αρωγή που πρέπει να προσφέρει προς τα Δυτικά Βαλκάνια στην πορεία τους προς την ΕΕ. Η συμφιλίωση είναι ζωτικής σημασίας για την ενοποίηση και η επίτευξη συμφιλίωσης είναι δύσκολη εάν δεν απονεμηθεί πλήρως δικαιοσύνη.
Ύστερα από 13 χρόνια, είναι καιρός το επονείδιστο γεγονός της Σρεμπρένιτσα να λάβει τέλος. Η σύλληψη του κ. Karadžić απέδειξε ότι δεν υπάρχει ατιμωρησία για τόσο θηριώδη εγκλήματα όσο είναι τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Ωστόσο, ο κ. Ratko Mladić πρέπει να προσαχθεί στο Δικαστήριο της Χάγης, προκειμένου να μπορέσουν να βοηθηθούν οι οικογένειες της Σρεμπρένιτσα για να αντιμετωπίσουν το παρελθόν και να δεχτούν το μέλλον τους.
Η ΕΕ θα εξακολουθήσει να καταβάλλει μέγιστες προσπάθειες προς αυτήν την κατεύθυνση. Αλλά χρειάζεται να γίνουν πολύ περισσότερα προκειμένου η Σρεμπρένιτσα να στραφεί από τις θλιβερές ιστορικές αναμνήσεις της σε μια θέση όπου η ζωή όντως προσφέρει προοπτικές. Η δέσμευση της διεθνούς κοινότητας δεν πραγματοποιείται στο «κενό»: συνδέεται ενεργά με τις τοπικές δράσεις, τόσο σε επίπεδο κράτους, όσο και αμφότερων των φορέων. Έχουν γίνει πολλές καλές προσπάθειες.
Ο καλύτερος τρόπος για να διασφαλιστεί το μέλλον της Σρεμπρένιτσα είναι μέσω της οικονομικής ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας, με σκοπό τη βελτίωση των οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών του πληθυσμού στην περιοχή της Σρεμπρένιτσα. Οι αρχές της Republika Srpska, καθώς και το Συμβούλιο Υπουργών της Βοζνίας-Ερζεγοβίνης μαζί με την Ομοσπονδία, παρείχε χρηματοδότηση και επενδύσεις για την περιοχή της Σρεμπρένιτσα. Τα στοιχεία του ενεργητικού χορηγήθηκαν με σκοπό την ανάκαμψη της Σρεμπρένιτσα, συμπεριλαμβανομένης της οικοδόμησης, της ανοικοδόμησης, της δημιουργίας υποδομών, της προώθησης των επιχειρήσεων, της βελτίωσης των δημόσιων υπηρεσιών και των προγραμμάτων βιώσιμης επιστροφής και εκπαίδευσης.
Όλες αυτές οι προσπάθειες σε τοπικό επίπεδο ενισχύθηκαν, επίσης, από τη διάσκεψη των χορηγών της Σρεμπρένιτσα, η οποία οργανώθηκε μόλις το προηγούμενο έτος, το Νοέμβριο του 2007. Αυτό θα μπορούσε να είναι μια καλή ευκαιρία για να κάνουμε έκκληση για την αύξηση των νέων επενδύσεων που παρέχονται σε αυτήν την πόλη και την περιφέρειά της.
Το να μη λησμονήσουμε ποτέ τη Σρεμπρένιτσα και να συνεχίσουμε τις κοινές προσπάθειες, αποτελεί θέμα ύψιστης σημασίας. Εμείς τα κράτη μέλη της ΕΕ, η διεθνής κοινότητα και οι τοπικές αρχές επιδιώκουμε την από κοινού εποικοδομητική εργασία για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης στην περιοχή της Σρεμπρένιτσα. Μόνο η προοπτική μιας καλύτερης ζωής μπορεί να συμβάλλει στη μείωση της πολιτικής έντασης, δημιουργώντας χώρο για διάλογο και επιτρέποντας, κατά συνέπεια, στους συγγενείς των θυμάτων που εξακολουθούν να θρηνούν να προχωρήσουν με τη ζωή τους. Αυτό θα συνιστούσε τον ιδανικότερο φόρο τιμής για τα θύματα της Σρεμπρένιτσα.
Benita Ferrero-Waldner, Μέλος της Επιτροπής. − Κύριε Πρόεδρε, τον Ιούλιο του 1995, περίπου 8.000 άνδρες και αγόρια δολοφονήθηκαν και εξαφανίστηκαν στη Σρεμπρένιτσα. Τα ανώτατα δικαστήρια διεθνούς δικαίου αποκάλεσαν αυτήν τη σφαγή με το όνομα που της αρμόζει: γενοκτονία. Ενόσω συνεχίζουμε να επιδιώκουμε την απόδοση δικαιοσύνης έναντι των αυτουργών, πιστεύω ότι θα ήταν σωστό να θυμηθούμε τα θύματα και να εκφράσουμε τη συμπόνια μας προς τις οικογένειές τους. Για αυτόν το σκοπό βρίσκομαι σήμερα εδώ μαζί σας, για να υποστηρίξω αυτήν την πρωτοβουλία καθιέρωσης της 11η Ιουλίου ως ημέρας μνήμης για τη γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα.
Η Σρεμπρένιτσα θεωρείται σύμβολο τρόμου και απαρηγόρητης ψυχικής οδύνης. Η ανάμνηση είναι οδυνηρή, αλλά και αναγκαία. Είναι αναγκαία επειδή δεν μπορούμε, και δεν πρέπει, να λησμονήσουμε. Είναι ανάγκη να αντιμετωπίσουμε την επιλεκτική μνήμη εκείνων που παραμένουν στην άρνηση, έως και σήμερα, σχετικά με το τι πραγματικά διαδραματίστηκε. Η παραδοχή των γεγονότων του Ιουλίου του 1995 είναι θεμελιώδης για τη συμφιλίωση μεταξύ Βοζνίας και Ερζεγοβίνης, καθώς και τις διεργασίες σε περιφερειακή κλίμακα. Η ανακήρυξη της 11ης Ιουλίου σε ευρωπαϊκή ημέρα μνήμης για τα θύματα της Σρεμπρένιτσα θα πρέπει επομένως να συνιστά ένα περαιτέρω βήμα προς τη συμφιλίωση, τόσο εντός της Βοζνίας-Ερζεγοβίνης, όσο και στην περιφέρεια. Πιστεύω ότι θα ήταν ευκαιρία να αποστείλω ένα μήνυμα, όχι απλώς σεβασμού και μνήμης, αλλά επίσης ελπίδας για το μέλλον. Για ένα μέλλον στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο θα στηρίζεται στη συμφιλίωση, επιτρέποντας στις πληγές να επουλωθούν με το πέρασμα του χρόνου.
Μόνο όμως η αναγνώριση δεν επαρκεί. Η δικαιοσύνη είναι εξίσου σημαντική. Πιστεύω ότι είναι σημαντικό όλοι οι αυτουργοί αυτών των κτηνωδιών να προσαχθούν στη δικαιοσύνη, να διωχθούν και να πληρώσουν για τα εγκλήματα που διέπραξαν. Είναι, λοιπόν, απαράδεκτο μετά από τόσα χρόνια ο Στρατηγός Ratko Mladić να παραμένει ελεύθερος. Η Επιτροπή υποστηρίζει πλήρως το έργο του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για την Πρώην Γιουγκοσλαβία, ΔΠΔΓ (ICTY). Χαιρετίζουμε τη συνεργασία της Βοζνίας-Ερζεγοβίνης με το ΔΠΔΓ και το χειρισμό της επί των δικαστικών υποθέσεων, οι οποίες μετατέθηκαν από το ΔΠΔΓ στο αρμόδιο τοπικό δικαστήριο. Εμείς, ως Επιτροπή, δραττόμαστε κάθε ευκαιρίας για να ενθαρρύνουμε τις αρχές να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους και να διασφαλίσουν ότι όλα τα εγκλήματα θα διωχθούν δεόντως.
Εκτός από τη δικαιοσύνη των δικαστηρίων, μπορούμε να παρέχουμε στα θύματα ένα διαφορετικό τύπο δικαιοσύνης και αυτός είναι ένα καλύτερο μέλλον για τους επιζήσαντες αγαπημένους τους. Αυτή η επιδίωξη βρίσκεται στο επίκεντρο των προσπαθειών της ΕΕ για τα Δυτικά Βαλκάνια. Θέλουμε οι χώρες αυτής της περιφέρειας να δραστηριοποιηθούν με σκοπό την επίτευξη ενός κοινού ευρωπαϊκού μέλλοντος. Θέλουμε να δούμε μια ακμάζουσα Βοζνία-Ερζεγοβίνη μέσα σε ένα σταθερό περιφερειακό πλαίσιο, όπου τα σύνορα δε θα είναι τόσο σημαντικά και η εμπιστοσύνη μεταξύ των γειτόνων θα έχει αποκατασταθεί. Γνωρίζουμε ότι θα είναι ένα μεγάλο ταξίδι αλλά, εάν η ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η διεύρυνσή της σημαίνει κάτι, είναι ότι αυτό το ταξίδι αξίζει τον κόπο για όλους τους ενδιαφερόμενους.
Δεν μπορούμε να διανύσουμε εμείς την πορεία της Βοζνίας-Ερζεγοβίνης προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρέπει η ίδια, με την αυτοδυναμία της, να πληροί τους όρους και να υπερβεί τις εσωτερικές προκλήσεις, εμείς, όμως, μπορούμε να βοηθήσουμε. Θα βοηθήσουμε, και θέλουμε αυτή η χώρα να επιτύχει, θριαμβεύοντας εξ ονόματος των επιζήσαντων, ως το αντίπαλο δέος εκείνων που είχαν διαφορετικές βλέψεις.
Doris Pack, εξ ονόματος της Ομάδας PPE-DE. – (DE) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Προεδρεύοντα του Συμβουλίου, κύριε Επίτροπε. Πόλεμος, στρατόπεδα συγκεντρώσεως, γενοκτονία. Λέμε ποτέ ξανά! Μετά τη φρίκη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, κανένας στην Ευρώπη δεν μπορούσε να φανταστεί ότι ανάλογα γεγονότα θα ήταν δυνατό να συμβούν ποτέ ξανά.
Ωστόσο, συνέβησαν: στα μέσα της δεκαετίας του ‘90, έξι χρόνια μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, ενώ η Δυτική και η Κεντρική Ευρώπη αναπτύσσονταν από κοινού με ειρήνη, συνέβη ξανά στη Βοζνία-Ερζεγοβίνη. Τα σφάλματα της διεθνούς κοινότητας, η οποία εθελοτυφλούσε επί σειρά ετών και σχεδόν ανέμελα συγχρωτιζόταν με αυτά τα κακοποιά στοιχεία και επιδιδόταν σε φιλικές χειραψίες με εγκληματίες όπως ο κ. Ratko Mladić, ενίσχυσαν την αποδοχή αυτού και των συνεργών του: ξέφυγαν και έτσι, σώοι και αβλαβείς στα χρόνια που ακολούθησαν μετά τις απελάσεις από την εθνική επικράτεια, μετά τις εθνικές εκκαθαρίσεις, συνέχισαν με σφαγές.
Μέχρι και σήμερα, ο κ. Ratko Mladić δεν κλήθηκε για να απολογηθεί ενώπιον δικαστηρίου. Ποιος τον υποκρύπτει; Ποιοι τον βοηθούν και έτσι βαρύνουν εαυτούς και τον ίδιο με ακόμη μεγαλύτερο φορτίο ενοχών; Πολλοί από τους υπόλοιπους αυτουργούς διαφεύγουν ακόμα της σύλληψης, ενώ ορισμένοι ζουν ακόμα στη Βοζνία-Ερζεγοβίνη μαζί με τις οικογένειες που πενθούν τα θύματά τους. Συνεπώς, πρέπει να επιμείνουμε ώστε, όχι μόνο το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την Πρώην Γιουγκοσλαβία που βρίσκεται στη Χάγη, αλλά και τα τοπικά δικαστήρια για εγκλήματα πολέμου της Βοζνίας-Ερζεγοβίνης, να μπορούν να κάνουν σωστά τη δουλειά τους.
Η ανακήρυξη αυτής της ημέρας μνήμης, έχει ως σκοπό να μας δραστηριοποιήσει, να μας κάνει να μην ξεχάσουμε και παράλληλα αποτελεί απόδειξη για τις πενθούσες οικογένειες με τις οποίες θρηνούμε μαζί. Πράγματι, ίσως αυτή η μέρα να ωφελήσει προκειμένου να αφυπνιστούν συνειδήσεις σχετικά με εκείνα τα τρομερά εγκλήματα, ακόμα και για εκείνους που ακόμα δεν έχουν πιστέψει ότι συνέβησαν, καθόσον αποδεικνύουν ακόμα και οι μαγνητοσκοπήσεις, και τότε μπορούν να τεθούν τα θεμέλια για την αναγκαία συμφιλίωση. Χωρίς την άμεση ή έμμεση ευθύνη για αυτήν τη σφαγή, δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη. Αυτήν την ανάληψη ευθύνης, καθώς και την καταδίκη των αυτουργών, τη χρωστάμε στα θύματα και στις οικογένειές τους.
Richard Howitt, εξ ονόματος της Ομάδας PSE. – Κύριε Πρόεδρε, κάθε χρόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο, αναφορικά με τον εορτασμό της επετείου των πολέμων του 20ου αιώνα, συνηθίζουμε να λέμε ότι «θα τους θυμόμαστε με κάθε ανατολή και κάθε δύση ηλίου». Αυτά είναι πολύ συγκινητικά λόγια, τόσο για εμένα και τη γενιά μου, όσο και για τους γονείς μου που υπηρέτησαν και οι δύο στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Και ακόμα και για τις γενιές που ακολούθησαν, αυτή η επέτειος δεν είναι απλώς ένας φόρος τιμής που αρμόζει σε όλους εκείνους που υπηρέτησαν. Είναι μια υπενθύμιση των συμφορών και του ανθρώπινου κόστους στον πόλεμο, μια προειδοποίηση για αυτές τις γενιές και μια διασφάλιση της ειρήνης και αποτροπής των συγκρούσεων για τα χρόνια που έρχονται.
Αυτή είναι η σημασία της επετείου και, όπως δήλωσε και ο Επίτροπος απόψε, η αναγνώριση είναι θέμα απολύτως ζωτικής σημασίας για τη συμφιλίωση των σημερινών γενιών.
Γνωρίζουμε όλοι το μακελειό που έγινε στη Σρεμπρένιτσα το 1995. Σκοτώθηκαν οκτώ χιλιάδες μουσουλμάνοι άνδρες και αγόρια, ενώ αναζητούσαν καταφύγιο σε μια περιοχή στη Σρεμπρένιτσα που το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών είχε ανακηρύξει ασφαλή.
Παρόλο που συνέβη σχεδόν πριν από 14 χρόνια, η ανακήρυξη μιας επετείου μνήμης, που θα μας υπενθυμίζει τα γεγονότα και το φυλετικό μίσος που οδήγησαν σε αυτό το τρομακτικό γεγονός, είναι το ελάχιστο που μπορούμε να κάνουμε για τα θύματα.
Μόλις τον προηγούμενο μήνα, δημιουργήθηκε μια ομάδα, που καυχιέται ότι έχει περισσότερο από χίλια μέλη, στην ιστοσελίδα δικτύωσης Facebook, η οποία εκθείαζε ανοιχτά τη γενοκτονία στη Σρεμπρένιτσα. Η ομάδα που είχε ένα όνομα που μεταφράζεται «Μαχαίρι, Σύρμα, Σρεμπρένιτσα» προέτρεψε τη δολοφονία των ανδρών και των αγοριών της Σρεμπρένιτσα μόνο βάσει του ότι ήταν Βόζνιοι Μουσουλμάνοι. Εξέφραζε επίσης το σεβασμό τους για τις πράξεις του κ. Ratko Mladić, κάτι που αποδεικνύει περαιτέρω ότι η συνεχιζόμενη ελευθερία του κ. Mladić τρέφει εντάσεις του παρελθόντος.
Εξαιτίας της δημόσιας κατακραυγής, η ιστοσελίδα του Facebook καταργήθηκε γρήγορα, αλλά όχι πριν εγγραφούν χίλια μέλη σε ένα μόνο μήνα μεταξύ Δεκεμβρίου 2008 και Ιανουαρίου 2009.
Η ανάμνηση των θυμάτων της Σρεμπρένιτσα αποστέλλει ένα ξεκάθαρο μήνυμα σε εκείνα τα άτομα που εξυμνούν τις πράξεις του Ratko Mladić και του Radovan Karadžić ότι δε θα επιτρέψουμε να ξανασυμβεί αυτό και ότι είναι μόνοι και απομονωμένοι με τις απόψεις τους.
Τον προηγούμενο μήνα, σε ένα βοζνιακό δικαστήριο, έγινε γνωστό από ψυχολόγους πως οι επιζώντες από τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα εξακολουθούν να έχουν ισχυρά τραύματα. Το δικαστήριο άκουσε ότι το πρόβλημα για πολλούς επιζώντες είναι ότι δε θα έχουν ποτέ την ευκαιρία να αποχαιρετήσουν τους συγγενείς τους.
Αν και δεν μπορούμε να γυρίσουμε πίσω το χρόνο, για να δώσουμε σε αυτούς τους συγγενείς μια δεύτερη ευκαιρία, μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι αυτή η γενοκτονία δε θα ξεχαστεί και ότι εκείνοι που ευθύνονται θα προσαχθούν στη δικαιοσύνη.
Jelko Kacin, εξ ονόματος της Ομάδας ALDE. – (SL) Η Ευρωπαϊκή μας Ένωση γεννήθηκε μέσα από την εμπειρία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Έχουμε μια κοινή, τεκμηριωμένη, ιστορική μνήμη η οποία μας έδωσε τη δυνατότητα να χτίσουμε μαζί το κοινό μας ευρωπαϊκό μέλλον. Η Σρεμπρένιτσα αποτελεί μακάβρια απόδειξη του γεγονότος ότι το 1995 οι φρικαλεότητες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου επαναλήφθηκαν στην Ευρώπη με τον πλέον αποκρουστικό τρόπο.
Η Σρεμπρένιτσα συνιστά σύμβολο εθνικής εκκαθάρισης. Η Σρεμπρένιτσα είναι το συνώνυμο της ανηλεούς και απάνθρωπης θανάτωσης παιδιών και εφήβων, είναι συνώνυμο της γενοκτονίας. Ωστόσο, Σρεμπρένιτσα σημαίνει επίσης τη συγκάλυψη θανατώσεων και την καταστροφή ομαδικών τάφων. Πρέπει να ενσωματώσουμε τη Σρεμπρένιτσα στην κοινή ιστορική μας μνήμη και στα θεμέλια της διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Δυτικά Βαλκάνια. Δεν πρέπει να ανεχτούμε κλισέ μεροληπτικές και περιοριστικές τακτικές αναφορικά με τα μεμονωμένα έθνη, πρέπει να καταπολεμήσουμε τη συλλογική ενοχή. Εκείνοι που ευθύνονται για τη γενοκτονία στη Σρεμπρένιτσα πρέπει να προσαχθούν στο Δικαστήριο της Χάγης, πρέπει να δικαστούν και να φυλακιστούν, και πρέπει να εργαστούμε από κοινού για να χτίσουμε και να δώσουμε δυνατότητα για ένα ευρωπαϊκό μέλλον στη Σρεμπρένιτσα, στον τοπικό πληθυσμό και σε ολόκληρη τη Βοζνία-Ερζεγοβίνη.
Το ελάχιστο που θα πρέπει να κάνουμε είναι να προσπαθήσουμε να συναισθανθούμε τα ψυχικά τραύματα και το μαρτύριο εκείνων που είναι αναγκασμένοι να ζουν με νωπές τις μνήμες του εγκλήματος, που πρέπει να ζήσουν χωρίς τα αγαπημένα τους πρόσωπα. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τη Διάσκεψη των Προέδρων για την ομόφωνη στήριξη της πρότασης για πρόσκληση των νεαρών Βοζνίων και Σέρβων της Σρεμπρένιτσα από κοινού στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κάθε χρόνο, έτσι ώστε, απομακρυνόμενοι από τη Σρεμπρένιτσα, χωρίς τις πιέσεις και τα άγχη του οικείου περιβάλλοντός τους, να μπορούν να συλλογιστούν, να σχεδιάσουν και να δημιουργήσουν ένα κοινό και ομορφότερο μέλλον για τη Σρεμπρένιτσα και για ολόκληρη τη Βοζνία-Ερζεγοβίνη. Αυτό το ψήφισμα ...
(Ο Πρόεδρος διακόπτει τον ομιλητή.)
Milan Horáček, εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE. – (DE) Κύριε Πρόεδρε, το ψήφισμα κάνει λόγο για τα ΗΕ, καθώς επίσης και για τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, με πολύ ξεκάθαρους και αυστηρούς όρους. Οι ανεπάρκειες των μηχανισμών λήψης αποφάσεων στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας δε συντέλεσαν στην πρόληψη των φοβερών εγκλημάτων στη Σρεμπρένιτσα. Η έλλειψη ενιαίας φωνής παραμένει ανεπάρκεια της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας έως αυτήν τη μέρα, όπως κατέδειξε για άλλη μια φορά η σημερινή συζήτηση για τη σύγκρουση στη Γάζα.
Δεν πρέπει ποτέ να λησμονήσουμε τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα, το λόγο για τον οποίο χαιρετίζουμε και υποστηρίζουμε την πρωτοβουλία διακήρυξης της 11ης Ιουλίου ως ημέρας μνήμης για τα θύματα αυτής της γενοκτονίας. Ωστόσο, συγχρόνως πρέπει να υπάρξει συμφιλίωση και από τις δύο πλευρές, η οποία μπορεί να επιτευχθεί μόνο με τη διαρκή επανεκτίμηση των γεγονότων. Είναι απολύτως απαράδεκτο, συνεπώς, τα κόμματα που είναι ένοχα και οι κατηγορούμενοι για αυτό το έγκλημα να εξακολουθούν να διαφεύγουν της σύλληψης. Πιστεύω ότι δεν πρέπει να δικαστεί μόνο ο κ. Mladić αλλά και τα άλλα κόμματα που είναι ένοχα.
Erik Meijer, εξ ονόματος της Ομάδας GUE/NGL. – (NL) Κύριε Πρόεδρε, η πόλη της Σρεμπρένιτσα έγινε διάσημη ανά τον κόσμο για τη σφαγή 8.000 μουσουλμάνων ανδρών το 1995. Οι γυναίκες και τα παιδιά που επιβίωσαν έχουν δίκιο που εξακολουθούν να μας το υπενθυμίζουν. Ύστερα από την επίσκεψή μου στη Σρεμπρένιτσα το Μάρτιο του 2007, ζήτησα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συμβάλλει στη δημιουργία βιώσιμου εισοδήματος και βιώσιμης εργασίας μέσω προγραμμάτων προώθησης του τουρισμού, επακόλουθο των οποίων θα ήταν η Σρεμπρένιτσα να έχει πιο πολλά να προσφέρει από την ιστορία της και την τοποθεσία του σημαντικού μνημείου. Η Σρεμπρένιτσα αποτελεί επίσης σύμβολο της αποτυχίας των αισιόδοξων αντιλήψεων σχετικά με τις ανθρωπιστικές παρεμβάσεις και τα ασφαλή καταφύγια.
Θα έπρεπε να έχει αποσαφηνιστεί εξ αρχής ότι μια ξένη στρατιωτική παρουσία θα μπορούσε να προσφέρει μόνο ψευδαισθήσεις. Μετέτρεψε τη Σρεμπρένιτσα σε μια βάση επιχειρήσεων εναντίον της σερβικής κοινωνίας, ενώ ήταν αναπόφευκτο τελικά να απορροφηθεί από εκείνο το ίδιο το περιβάλλον. Εάν δεν υπήρχε ολλανδικός στρατός στη Σρεμπρένιτσα, δε θα είχαν υπάρξει εχθροπραξίες και δε θα είχε υπάρξει ανάγκη εκδίκησης από την πλευρά των Σέρβων. Τα θύματα δεν είναι μόνο λόγος για να προσάγουμε στη δικαιοσύνη τον κ. Mladic και τον κ. Karadzic, αλλά επίσης και για να συλλογιστούμε με ορθή κρίση σχετικά με την αποτυχία των στρατιωτικών παρεμβάσεων και κάθε απόπειρας για τη δημιουργία κρατικής ενότητας σε μια εθνικά διχασμένη Βοζνία.
Bastiaan Belder, εξ ονόματος της Ομάδας IND/DEM. – (NL) Κύριε Πρόεδρε, «Μια φωνή από τη Σρεμπρένιτσα», δάκρυα κύλησαν από τα μάτια της. Με αγκάλιασε, με φίλησε και είπε: «Σε παρακαλώ μαμά, φύγε!» Τον έπιασαν. Εγώ αρνήθηκα να φύγω, γονάτισα κάτω και τους παρακάλεσα: »Σας ικετεύω, σκοτώστε εμένα, όχι αυτόν! Πήρατε το μοναχοπαίδι μου. Δε θέλω να πάω πουθενά. Σκοτώστε εμένα, για να μας ξεκάνετε μια και καλή.»
Αυτή είναι η συγκινητική περιγραφή μιας Βόζνιας κυρίας που έχασε και το σύζυγό και το 12χρονο γιο της κατά τη διάρκεια της σφαγής στη Σρεμπρένιτσα τον Ιούλιο του 1995. Η φωνή αυτής της κυρίας και οι φωνές εκείνων που υπέφεραν όπως και αυτή, μας στοιχειώνει σήμερα, εν μέρει εξαιτίας της ανεκτίμητης έρευνας ευσυνείδητων επιστημόνων, συμπεριλαμβανομένης της καθηγήτριας από το Άμστερνταμ κ. Selma Leydesdorff.
Σίγουρα, τώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση πρόσφερε στα Δυτικά Βαλκάνια την προοπτική προσχώρησης στην Ένωση, οι φρικαλεότητες της Σρεμπρένιτσα εξακολουθούν να είναι σύμβολο και ιερό χρέος μας να μην ξεχάσουμε, κατ’ αρχήν με τα λόγια και στη συνέχεια με τις πράξεις. Με άλλα λόγια, να σεβαστούμε πραγματικά εκείνους που απέμειναν. Σρεμπρένιτσα, Ιούλιος 1995. Ήμουν ξένος ανταποκριτής μιας ολλανδικής εφημερίδας εκείνη την εποχή και παρακολουθούσα στενά τις σκηνές μάχης στη Βοζνία. Δεν υπάρχουν λόγια για να περιγράψω πόσο ντροπιασμένος και αποκαρδιωμένος ένιωθα για αυτήν τη διεθνή αντίληψη περί ασφαλούς καταφυγίου, κυρίως ως Ολλανδός πολίτης.
‘Kom vanavond met verhalen, hoe de oorlog is verdwenen, en herhaal ze honderd malen, alle malen zal ik wenen.’ [Έλα απόψε και αφηγήσου μας ιστορίες που να λένε ότι ο πόλεμος τελείωσε, ιστορίες που και εκατό φορές να τις αφηγηθείς, κάθε φορά θα κλαίω.] Στο εξής, τα λόγια αυτού του διάσημου ποιητή, μέρος της πολιτισμικής μνήμης της χώρας μου αναφορικά με το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, θα συνοδεύουν επίσης την 11η Ιουλίου τους εορτασμούς εις μνήμην των αγαπημένων μας που έπεσαν θύματα της σφαγής στη Σρεμπρένιτσα και του Potočari.
Dimitar Stoyanov (NI). - (BG) Σας ευχαριστώ, κ. Πρόεδρε. Απόψε συγκεντρωθήκαμε για να ανακαλέσουμε στη μνήμη μας ένα φοβερό έγκλημα, του οποίο το πρέπον όνομα είναι γενοκτονία και ουσιαστικά πρόκειται για μια τεράστια ανθρωπιστική τραγωδία της νεότερης ιστορίας μας. Αλλά όταν διαβάζω τη δήλωση που κατατέθηκε, μαζί με το ψήφισμα και το σχέδιο ψηφίσματος, διαπιστώνω ότι αντανακλούν μόνο κατά το ήμισυ την τραγωδία και κατά το ήμισυ τη γενοκτονία.
Αναφέρει τα ονόματα εκείνων που έγιναν παγκοσμίως διάσημοι: Ratko Mladić, Radovan Karadžić, Krstić και άλλοι. Αλλά δε βλέπω να συμβαίνει το ίδιο με τα ονόματα των μουσουλμάνων που επίσης διέπραξαν εγκλήματα στη Σρεμπρένιτσα και κατά τη διάρκεια αυτής της τρομερής σύγκρουσης. Που είναι το όνομα του Naser Orić, ο οποίος έδινε διαταγές στην 28η μουσουλμανική μεραρχία; Γιατί δε γίνεται καμία αναφορά σε αυτό το ψήφισμα για τη σφαγή στο χριστιανικό χωριό Kravica τα Χριστούγεννα του 1993; Γιατί δεν υπάρχουν περιγραφές για τις δεκάδες περιπτώσεις χριστιανικών χωριών που πυρπολήθηκαν στην περιοχή της Σρεμπρένιτσα από μουσουλμάνους μαχητές;
Πρέπει όλοι να σταματήσουμε να είμαστε υπέρ μιας μονομερούς θέσης και να εφαρμόζουμε διαφορετικά μέτρα και σταθμά κατά την αξιολόγηση τέτοιων φρικιαστικών γεγονότων.
Όποιος ισχυρίζεται ότι μόνο οι Χριστιανοί σκότωσαν μουσουλμάνους στη Βοζνία-Ερζεγοβίνη και ότι το αντίστροφο δε συνέβη, είναι υποκριτής. Μπήκε κανείς στον κόπο να επαληθεύσει κάτι τέτοιο; Ειπώθηκε ότι η Σρεμπρένιτσα γέμισε με ομαδικούς τάφους, κάτι το οποίο αληθεύει. Μπήκε όμως κανείς στον κόπο να ελέγξει πόσοι από αυτούς τους είναι ομαδικοί τάφοι χριστιανών;
Ας μην ξεχνάμε ότι διαδραματίστηκαν γεγονότα και από τις δύο πλευρές εκεί και δεν πρέπει να παριστάνουμε ότι οι χριστιανοί δεν υπάρχουν ή δεν έχουν ανθρώπινα δικαιώματα, σα να πρόκειται περί ζώων.
Anna Ibrisagic (PPE-DE). - (SV) Κύριε Πρόεδρε, τι να προλάβουμε να πούμε μέσα σε δύο λεπτά, όταν πρόκειται να μιλήσουμε και να περιγράψουμε τα γεγονότα στη Σρεμπρένιτσα, όταν καλούμαστε να μην το ξεχάσουμε, προκειμένου να μην ξανασυμβεί; Τι απομένει να δούμε και τι άλλο να πούμε για τη Σρεμπρένιτσα; Τι μπορώ να μεταφέρω εγώ, ως το μοναδικό μέλος αυτού του Κοινοβουλίου που γεννήθηκε στη Βοζνία και που είμαι πρόσφυγας του εκεί πολέμου, σήμερα από αυτό το βήμα, που εγώ, ως μέλος της Σουηδίας, δε θα μπορούσα να μεταφέρω εάν δεν είχα αποκτήσει την πείρα του πολέμου; Η δική μου ιστορία, κ. Stoyanov, είναι πραγματική ιστορία εκείνης της περιόδου.
Ίσως το βασικό που μπορώ να μεταφέρω είναι το αίσθημα ελπίδας που είχα όταν εξακολουθούσα να πιστεύω ότι μόνο εάν κάποιος εκεί στην Ευρώπη έβλεπε τι γινόταν, ο κόσμος θα αντιδρούσε, ή την απελπισία όταν συνειδητοποίησα ότι ήμουν μόνη στη δυστυχία μου και ότι δεν επρόκειτο να έρθει βοήθεια. Θυμάμαι λεκέδες αίματος στην άσφαλτο, τις κραυγές πεινασμένων παιδιών, την κενή έκφραση ενός δεκάχρονου κοριτσιού καθώς μου έλεγε πως εκείνη μαζί με τους αδελφούς και τις αδελφές της έπρεπε πρώτα να θάψουν τους νεκρούς γονείς τους και κατόπιν να μετακινήσουν τα σώματά τους σε άλλο τάφο, όταν οι στρατιώτες προσπαθούσαν να εξαφανίσουν τα στοιχεία της μαζικής δολοφονίας σε κάποιο χωριό κοντά στην πόλη μου. Θυμάμαι την έκφραση στο πρόσωπο του πατέρα μου όταν ανακαλύψαμε ότι ο θείος μου και ο ανηψιός μου βρίσκονταν σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Θυμάμαι τη δική μου απόγνωση όταν ένα πρωί δεν είχα ούτε σταγόνα γάλατος να δώσω στον ενός έτους γιο μου.
Αυτό που θυμάμαι πιο ξεκάθαρα και δε θα ξεχάσω ποτέ, ωστόσο, είναι το απερίγραπτο αίσθημα μοναξιάς που βιώνει κανείς όταν τελικά αντιλαμβάνεται ότι η ατυχία του, η απόγνωση και η αγωνία του έχουν γίνει αντικείμενο προβολής, ότι ο κόσμος κατάλαβε πόσο υποφέραμε, αλλά κανείς δεν έκανε κάτι για αυτό. Αυτό είναι το κοινό αίσθημα που ενώνει εμένα και το λαό της Σρεμπρένιτσα, κ. Stoyanov. Αυτό το αίσθημα μεταφέρω, εγώ και όλα τα άλλα θύματα του πολέμου στα Βαλκάνια.
Το γεγονός ότι αύριο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα κατατεθεί ψήφισμα σχετικά με την καθιέρωση ημέρας μνήμης για τα θύματα της Σρεμπρένιτσα, είναι κάτι που δε με καθησυχάζει ιδιαιτέρως. Αυτή η ημέρα μνήμης δε θα φέρει πίσω στο λαό της Σρεμπρένιτσα τα μέλη των οικογένειών τους που δολοφονήθηκαν, αλλά, για όλους εμάς που είμαστε θύματα πολέμου, θα είναι απόδειξη του ότι η Ευρώπη έχει δει πως υποφέρουμε, ότι δεν είμαστε μόνοι και ότι η Ευρώπη δε θα ξεχάσει προκειμένου κάτι τέτοιο να μην ξανασυμβεί.
Εγώ, προσωπικά, ελπίζω, και θα εργαστώ για να διασφαλίσω, ότι η Σρεμπρένιτσα, μαζί με τη Βοζνία και τα υπόλοιπα βαλκανικά κράτη, θα γίνουν μέλη της ευρωπαϊκής οικογένειας το συντομότερο δυνατό. Αυτό είναι το ελάχιστο που μπορούμε να περιμένουμε μετά την ντροπιαστική ανικανότητα της Ευρώπης να αποτρέψει αυτήν τη γενοκτονία και το γεγονός ότι ο Ratko Mladić είναι ακόμα ελεύθερος.
(Χειροκροτήματα)
Diana Wallis (ALDE). - Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να ευχαριστήσω την Επίτροπο για τα σχόλιά της απόψε υπέρ αυτής της πρωτοβουλίας. Πέρυσι τον Ιούλιο, είχα το προνόμιο, την υποχρέωση και την ταπεινωτική εμπειρία να παραστώ, εκ μέρους του Προέδρου του Κοινοβουλίου μας, στην αναμνηστική τελετή για τη Σρεμπρένιτσα. Με σημάδεψε. Είναι κάτι που δε θα ξεχάσω ποτέ, μα ποτέ. Χιλιάδες ανθρώπων συγκεντρώθηκαν κάτω από τη ζεστή λιακάδα του Ιουλίου: αξιοπρεπείς, μελαγχολικοί, για μια αναμνηστική τελετή, μια τελετή ενθύμησης, και φυσικά οδύνης.
Πρέπει όμως να μην ξεχάσουμε επειδή εμείς, όλοι εμείς οι Ευρωπαίοι, έχουμε μια αίσθηση déjà vu αναφορικά με το Potočari, ένα αίσθημα συνενοχής. Όλοι μας είδαμε στις τηλεοπτικές μας οθόνες τις σκηνές πριν από τη σφαγή, πριν από την πτήση στην Τούλσα. Έχουμε αυτήν την αδυναμία και την απελπισία που ίσως μοιραστήκαμε από κοινού. Δεν είμαστε σε θέση να πούμε «ποτέ ξανά», αλλά μπορούμε να πούμε ότι θα θυμόμαστε, θα διδαχθούμε και θα βοηθήσουμε τους ανθρώπους να προχωρήσουν. Αυτό θα πρέπει να είναι το πνεύμα της Ευρωπαϊκής Ημέρας Μνήμης. Δε θα ξεχάσω ποτέ τι βίωσα. Δε θα ξεχάσω ποτέ τις μητέρες, τις κόρες, τις οικογένειες που γνώρισα εκείνη την περίοδο. Ελπίζω να μπορέσουμε να τους προσφέρουμε κάτι που θα αντέξει και θα είναι θετικό για αυτούς στο μέλλον.
Zita Pleštinská (PPE-DE). – (SK) Υποστηρίζω την αναγνώριση της 11ης Ιουλίου ως ημέρα μνήμης για τη γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα, όταν η διεθνής κοινότητα απέτυχε να παρέμβει στη σύγκρουση και να προστατεύσει τον άμαχο πληθυσμό. Θεωρώ ότι είναι ο καλύτερος τρόπος για να δείξουμε το σεβασμό μας προς τα θύματα της σφαγής. Σε μια περίοδο πολλών ημερών αιματοκυλίσματος μετά την πτώση της Σρεμπρένιτσα, περισσότεροι από 8.000 άνδρες και αγόρια έχασαν τη ζωή τους. Απελάθηκαν χιλιάδες γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένοι και μεγάλος αριθμός γυναικών υπέστη βιασμό.
Δεν πρέπει ποτέ να ξεχάσουμε τα θύματα των κτηνωδιών που διεπράχθησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Πιστεύω ότι όλες οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων θα ταχθούν υπέρ της αναγνώρισης αυτής της ημέρας.
Πρέπει να στείλουμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα στις μελλοντικές γενιές για να μην επιτρέψουν ποτέ να συμβούν ξανά γεγονότα σαν της Σρεμπρένιτσα. Πιστεύω ακράδαντα ότι θα καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες, για να προσαχθούν στη δικαιοσύνη οι εναπομείναντες φυγόδικοι, έτσι ώστε να βεβαιωθούν οι πολυάριθμες οικογένειες εν τέλει για τη μοίρα των πατεράδων, των γιων, των συζύγων και των αδελφών τους.
Pierre Pribetich (PSE). – (FR) Κύριε Πρόεδρε, η υπερνίκηση των εντάσεων του παρελθόντος και η καταβολή κάθε δυνατής προσπάθειας για τη σταθεροποίηση των Δυτικών Βαλκανίων, μπορεί στην πραγματικότητα να εξαρτάται μόνο από το αν αυτή η περιοχή ξεπεράσει την ίδια την ιστορία της. Αυτή η υπέρτατη συμβολική κίνηση πρότασης μιας ευρωπαϊκής ημέρας μνήμης, της 11η Ιουλίου, αποτελεί μέρος αυτής της διαδικασίας και έχει πολλαπλούς στόχους. Πρώτον, έχει ως στόχο να αποτίσει φόρο τιμής σε όλα τα θύματα των θηριωδιών που διεπράχθησαν στη Σρεμπρένιτσα και στις οικογένειές τους και, δεύτερον, έχει ως στόχο να υπενθυμίσει σε όλους εμάς τους πολίτες και τους λαούς ότι είναι ανάγκη να βρισκόμαστε σε εγρήγορση και να συνειδητοποιήσουμε ότι η αδυναμία για δράση των κρατών οδηγεί αναπόφευκτα σε τέτοιου είδους κτηνωδίες. Επίσης, έχει ως στόχο να τονίσει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει η ίδια να εφοδιαστεί με μια πραγματικά κοινή πολιτική στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας, έτσι ώστε να μπορεί να παρεμβαίνει στο όνομα των αρχών και των αξιών που μας ενώνουν και που μας καθοδηγούν. Τέλος, έχει ως στόχο να επαναλάβει στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων ότι αποτελεί φυσικό καθήκον τους να προσχωρήσουν σύντομα στην ΕΕ, αλλά ότι αυτό συνεπάγεται να βρίσκονται σε ανοιχτή συνεργασία, ανά πάσα στιγμή, με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, προκειμένου να προσαχθούν στη δικαιοσύνη οι εγκληματίες πολέμου. Αυτό είναι το μηνυμά μας, αυτό είναι το μήνυμα του Κοινοβουλίου για τις τωρινές και τις μελλοντικές γενιές, έτσι ώστε ο χρόνος να μη μετατραπεί σε σκουριά που κατατρώει τις μνήμες, αλλά σε δύναμη που θα αναβιώσει αυτές τις μνήμες.
Jelko Kacin (ALDE). - (SL) Θα ήθελα να ανακεφαλαιώσω, επειδή οι συγγενείς των θυμάτων μου ζήτησαν να σας εκφράσω την ευγνωμοσύνη τους σήμερα για την κατανόηση και την υποστήριξη που επιδείξατε κατά την υιοθέτηση αυτού του ψηφίσματος.
Σας ευχαριστώ όλους που ανταποκριθήκατε στην πρόσκληση συμμετοχής στη σημερινή συζήτηση. Θα ήθελα επίσης να αδράξω αυτήν την ευκαιρία για να ολοκληρώσω την ομιλία μου τονίζοντας δύο σημεία. Αυτό το ψήφισμα δεν έχει ως επίκεντρο το παρελθόν, παρόλο που αφορά επίσης στους νεκρούς. Έχει τους ζώντες ως επίκεντρο και ένα καλύτερο μέλλον για αυτούς.
Călin Cătălin Chiriţă (PPE-DE) . – (RO) Η σφαγή στη Σρεμπρένιτσα τον Ιούλιο του 1995, μαζί με όλες τις θηριωδίες που διεπράχθησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου που συνόδευσαν τη διάσπαση της πρώην Γιουγκοσλαβίας, αποτελεί μαύρη σελίδα την ιστορία της Ευρώπης.
Υπάρχει ένα τραγικό μάθημα που έχει να μας διδάξει η ιστορία, το οποίο μας επιτρέπει να κατανοήσουμε για ακόμη μια φορά την ανάγκη να αναπτύξουμε τη δυνατότητα λήψης αποφασιστικής δράσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στην πολιτική της στον τομέα της εξωτερικής ασφάλειας και άμυνας και ειδικά στην Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας της. Γιατί; Ακριβώς, για να μπορέσουμε να καταπολεμήσουμε θέματα όπως είναι η παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και οι αρχές του διεθνούς δικαίου, οι περιφερειακές συγκρούσεις, που όλες συνέβαλαν στο να συμβούν αυτές οι θηριωδίες στη Βοζνία.
Η Ευρώπη χρειάζεται μια δυνατότερη, πιο επεκτατική Ευρωπαϊκή Ένωση, με μια πολιτική πρόληψης που δε θα επιτρέψει ποτέ να ξανασυμβούν τέτοιες θηριωδίες.
Alexandr Vondra, Προεδρεύων του Συμβουλίου. − Κύριε Πρόεδρε, επιτρέψτε μου να ολοκληρώσω τη σημερινή συζήτηση για τη Σρεμπρένιτσα.
Πρώτον, θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι το Συμβούλιο παραμένει αποφασισμένο να προσάγει στη δικαιοσύνη τους αυτουργούς των εγκλημάτων στη Σρεμπρένιτσα, στη Βοζνία-Ερζεγοβίνη, καθώς και στην ευρύτερη περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων.
Η αποστολή μας για την Ευρωπαϊκή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας (ΕΠΑΑ) στη Βοζνία-Ερζεγοβίνη εξακολουθεί να παρέχει την υποστήριξη και τη συνδρομή στο ICTY και τις αρμόδιες αρχές.
Η Σρεμπρένιτσα είναι, και θα εξακολουθήσει να είναι, ένας τομέας σημαντικός για την πολιτική ζωή της Βοζνίας-Ερζεγοβίνης και της ευρύτερης διεθνούς κοινότητας, και ο οποίος απαιτεί λεπτούς χειρισμούς.
Επιτρέψτε μου να αδράξω αυτήν την ευκαιρία για να προσκαλέσω τους πολιτικούς ηγέτες της Βοζνίας-Ερζεγοβίνης να αποφύγουν να εκμεταλλευτούν αυτήν την οδυνηρή και ανεκδιήγητη εμπειρία. Θα πρέπει, μάλλον, να εμπλακούν δυναμικά για να οδηγήσουν τη χώρα τους προς ένα καλύτερο μέλλον. Υπάρχει ανάγκη να συνεχιστούν οι από κοινού προσπάθειες, όχι μόνο στη Σρεμπρένιτσα αλλά και εν γένει στη Βοζνία-Ερζεγοβίνη. Εάν τα γεγονότα της Σρεμπρένιτσα συνέβησαν λόγω έλλειψης ευρωπαϊκού πνεύματος, τότε θα πρέπει να καταβάλλουμε τις μέγιστες δυνατές προσπάθειες, για να βοηθήσουμε αυτήν τη χώρα να ακολουθήσει το σωστό δρόμο. Αυτός είναι ο δρόμος προς την ΕΕ.
Το πρώτο μεγάλο βήμα προς την Ευρώπη ήδη επιτεύχθηκε με την υπογραφή της συμφωνίας σταθεροποίησης και σύνδεσης (SAA) στις απαρχές μιας μακράς διαδικασίας προσχώρησης, πρέπει όμως να γίνουν πολύ περισσότερα, πρέπει να παλέψουμε με πολύ κουράγιο και σιγουριά για μια εγκάρδια συμφιλίωση, η οποία θα ενισχύεται από σαφείς και συγκεκριμένες προοπτικές ενοποίησης.
Έχουμε όλοι υποχρέωση προς τους νεκρούς να μη θυματοποιήσουμε τους ζωντανούς. Αυτό είναι το χρέος μας προς τις επόμενες γενιές.
Benita Ferrero-Waldner, Μέλος της Επιτροπής. − Κύριε Πρόεδρε, κυρία Ibrisagic, ήμουν ένας από τους τηλεθεατές που παρακολούθησαν μέσω τηλεόρασης αυτά τα τρομερά γεγονότα την ώρα που συνέβαιναν. Όλοι σκεφτήκαμε ότι τα ασφαλή καταφύγια θα ήταν ασφαλή καταφύγια. Οπότε, τόσο εγώ, όσο και πολλοί άλλοι, υποστήκαμε τεράστιο σοκ όταν ακούσαμε τι είχε συμβεί ή συνειδητοποιήσαμε αργοπορημένα την πραγματικότητα.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θεωρώ ότι πρώτα διδαχθήκαμε με πολύ δυσκολία το κατά πως θα πράξουμε και ύστερα, αργότερα, ξεκινήσαμε την εφαρμογή της κοινής πολιτικής στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας. Αυτό ήταν το πρώτο θέμα, τρόπος του λέγειν, και έκτοτε συνεχίσαμε επειδή διαπιστώσαμε ότι αυτή η φοβερή μάχη συνέβη επειδή δεν είμασταν ενωμένοι.
Για άλλη μια φορά, δεν μπορώ παρά να σας εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου για τη σημερινή σας παρουσία εδώ και για το ότι μιλάτε τόσο ανοιχτά για συμφιλίωση. Για όσους ζουν με αυτές τις αναμνήσεις, πρέπει να είναι πολύ δύσκολο, αλλά συγχρόνως νομίζω ότι η πιθανότητα η Βοζνία-Ερζεγοβίνη να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο μέλλον, είναι ίσως κάτι που μπορεί να μας βοηθήσει να συμφιλιωθούμε με όλες αυτές τις τρομερές θηριωδίες.
Πρόεδρος. − Δέχτηκα έξι προτάσεις ψηφίσματοςfn οι οποίες κατατέθηκαν σε συμφωνία με το Άρθρο 103, παράγραφος 2 του Κανονισμού.
Η συζήτηση έληξε.
Η ψηφοφορία επί του ψηφίσματος θα διεξαχθεί αύριο (Πέμπτη 15 Ιανουαρίου 2009).