La Présidente. - L'ordre du jour appelle le débat sur le rapport d'Annemie Neyts-Uyttebroeck, au nom de la commission des affaires étrangères, sur une proposition de recommandation du Parlement européen à l'intention du Conseil sur le mandat du Tribunal pénal international pour l'ex-Yougoslavie (2008/2290(INI)) (A6-0112/2009).

  Annemie Neyts-Uyttebroeck, rapporteure. − Voorzitter, commissaris, Raadsvoorzitter, collegae, sinds zijn oprichting in 1993 heeft het Internationaal Straftribunaal voor voormalig Joegoslavië 161 personen in staat van beschuldiging gesteld, heeft het de strafprocedure tegen 116 beschuldigden afgerond, terwijl voor een aantal andere beschuldigden de strafprocedure nog lopende is.

Slechts in twee gevallen moet het strafproces nog beginnen, terwijl twee hoofdbeschuldigden, de heren Mladic en Hadzic nog voortvluchtig zijn. De VN-Veiligheidsraad heeft het Tribunaal aangezet om zijn werkzaamheden uiterlijk tegen eind 2010 af te ronden, maar heeft van deze datum geen absolute deadline gemaakt.

Na een begrijpelijke moeizame start - alles was immers nieuw en moest als het ware ter plekke worden uitgevonden - heeft het Tribunaal zich ontpopt tot een uiterst gedegen, ernstige en bekwame rechtsinstantie die haar werkzaamheden geenszins beperkt tot het spreken van recht. Rechtspreken doet het Tribunaal overigens met de allergrootste zorgvuldigheid, wat haar legitimiteit heeft versterkt. Tevens heeft het Tribunaal heuse out-reach-programma's opgezet om bij te dragen tot het verwerkings- en verzoeningsproces in de landen ontstaan uit het uiteenvallen van het voormalig Joegoslavië.

Ook werkt het Tribunaal mee aan de vorming van nationale juridische instanties, die immers de hoofdmoot van de dossiers betreffende oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid moeten behandelen. Het is namelijk nooit de bedoeling geweest dat het Tribunaal overal in voormalig Joegoslavië en voor altijd in de plaats zal treden van nationale jurisdicties.

Integendeel, het zijn de betrokken landen zelf die ervoor moeten zorgen dat oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid worden vervolgd en berecht. Met het oog daarop heeft het Tribunaal een aantal dossiers doorgezonden naar nationale jurisdicties en heeft het zich geconcentreerd op de belangrijkste gevallen.

Ook heeft het Tribunaal een heuse completion strategy in drie fasen opgesteld om aan de wensen van de Veiligheidsraad tegemoet te komen. Dat plan voorziet in een volledige afwikkeling van alle rechtszaken tegen eind 2011 met misschien een kleine uitloper in 2012. Om in alle eventualiteiten te voorzien, maar bovenal om ervoor te zorgen dat Mladic en Hadzic in elk geval dezelfde procesgang zullen ondergaan, moet worden voorzien in een efficiënt, hooggekwalificeerd en voldoende uitgerust mechanisme dat alle resttaken kan uitvoeren, ook nadat het mandaat van het Tribunaal is afgelopen.

Om al die redenen verzoeken we de Raad om er bij de Verenigde Naties, en vooral bij de Veiligheidsraad, op aan te dringen dat het mandaat van het Tribunaal met minstens twee jaar wordt verlengd, dat er na afloop daarvan in een opvangmechanisme wordt voorzien en dat ervoor wordt gezorgd dat het archief van het Tribunaal wordt bewaard en toegankelijk gemaakt.

In eenzelfde, maar iets ruimere context vragen we dat goede samenwerking met het Tribunaal en de uitbouw van een efficiënte rechterlijke macht, die ook misdaden tegen de menselijkheid behandelt, beoordelingscriteria blijven voor onze betrekkingen met de landen in de westelijke Balkan. We dringen er bij de betrokken landen op aan dat ze volop blijven meewerken met het Tribunaal, en voor afdoende antwoorden aan de hoofdaanklager zorgen.

Tenslotte roepen we de Commissie op om aandacht te blijven schenken aan vormingsprogramma's en andere initiatieven die gericht zijn op onderlinge dialoog, op het gezamenlijk zoeken naar waarheid en op verzoening. Want, collega's, voorzitters, rechtspraak alleen - hoe goed ook - leidt nog niet tot verzoening, en die is broodnodig opdat de mannen en vrouwen van de westelijke Balkan uiteindelijk aan hun toekomst kunnen bouwen.

  Alexandr Vondra, President-in-Office of the Council. − Madam President, I think this debate is a timely one and that Mrs Neyts-Uyttebroeck’s report includes a number of important recommendations. It gives me the opportunity to raise an issue which is central to our policy towards the Western Balkans.

The work of the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia (ICTY) is an essential element in rendering justice, coming to terms with the past and moving forward. It is also key to strengthening the rule of law in the region. This can be a slow, and at times difficult, process, but the ICTY has made important progress. So far it has completed proceedings against 116 accused with very different verdicts. Only two of 161 indictees remain at large.

When the ICTY was set up in 1993 the domestic judicial systems in the former Yugoslavia were unprepared for dealing with crimes of this scale. Yet it was clear that they had to be addressed. No contract, no agreement, no society can be sustainable without justice. Our strategy towards the region is to assist in stabilising the countries of the Western Balkans and helping them realise their EU perspective. A central element of that policy is cooperation with the ICTY. We support its mandate in several ways.

Firstly, the countries of the Western Balkans are part of the Stabilisation and Association Process (SAP). This process depends on respect for democratic principles, the rule of law, human rights and the rights of persons belonging to minorities, fundamental freedoms and the principles of international law and regional cooperation. It also depends on full cooperation with the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia. SAP conditionality is monitored through the annual progress reports prepared by the Commission. The next progress reports will be published in October 2009.

In addition, human rights and rule-of-law issues, including strengthening the functioning, impartiality and responsibility of the judiciary system, and the fight against corruption and organised crime are key priorities of the EU’s European Partnership with the countries of the Western Balkans. These are updated on a regular basis.

Furthermore, the Council has adopted two common positions aimed at supporting the implementation of the mandate of the ICTY by imposing an assets freeze on indicted fugitives and a travel ban on persons assisting ICTY indictees to evade justice. These common positions are regularly extended and updated.

The European Union will support the work of the ICTY until it has been completed. I entirely agree that in the longer term the legacy of the ICTY must be preserved. Whenever this happens – and it is not a matter for the EU to decide – the domestic judicial systems will need to be ready to take over the ICTY’s files. This is one of the reasons why the emphasis we have placed on judicial reform and good governance in the SAP is so important.

The work of NGOs and individuals, such as the Humanitarian Law Centre in Belgrade and the Research and Documentation Centre in Sarajevo, who are seeking after the truth, also deserves our full support.

Let me close by thanking this Parliament for your support in this area and in particular for this helpful and constructive report.

IN THE CHAIR: Diana WALLIS
Vice-President

  Olli Rehn, Member of the Commission. − Madam President, I welcome the initiative and report by Mrs Neyts-Uyttebroeck. This initiative and report send a very welcome signal about the commitment of the European Parliament to support the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia (ICTY).

For the Commission it is clear that the international community must maintain its full support for the ICTY to complete its remaining tasks. There can be no impunity for war crimes and, as you well know, full cooperation with ICTY is a condition for making progress in European integration. This necessary condition affects the EU accession process of Serbia today and it has affected Croatia. I hope it will not affect Croatia again, on condition that Croatia maintains full cooperation with ICTY.

This principle also includes the handling of war crime cases that are referred back to domestic jurisdiction by the ICTY. We have provided financial support and we are intensifying our support and efforts at capacity-building in this important field, especially in Bosnia and Herzegovina which has by far the largest caseload.

The Commission has recently approved funding for a project initiated by Chief Prosecutor Serge Brammertz on internships in his office to train visiting war crime prosecutors and young professionals from south-east Europe.

We are also working with Chief Prosecutor Brammertz on other projects including a regional conference for war crime prosecutors from the Western Balkans. That will take place in Brussels in early April, next month.

All in all, the Commission remains fully committed to ICTY and continues to support Mr Brammertz and his dedicated colleagues in efforts to bring to justice those who are responsible for serious violations of international humanitarian law and thus we want to support this important work contributing towards reconciliation and the maintenance of peace in the Western Balkans.

I look forward to continuing to work together with Parliament in this regard.

  Ria Oomen-Ruijten, namens de PPE-DE-Fractie. – Voorzitter, hartelijk dank aan mevrouw Neyts voor de volledigheid van haar verslag. Wij moeten als Parlement inderdaad, zoals ze stelt, onze prioriteiten heel helder stellen. Er mag geen straffeloosheid zijn voor oorlogsmisdadigers. Er moet volledige medewerking zijn van alle landen in de regio en er moet ook een zorgvuldige afronding van het werk van het Internationaal Strafhof komen.

Voorzitter, het is duidelijk dat het Hof in Den Haag met 116 afgeronde zaken en veel werk in de regio, een heel mooie balans kan voorleggen. Niemand kan meer zeggen dat schuldigen onbestraft blijven. Ik ben ook blij met de nadruk die er gelegd is op de volledige medewerking die aan het Hof moet worden verleend. Dat geldt voor alle landen waaruit verdachten afkomstig zijn. Ook de mensen die nu nog gezocht worden, moeten voor het Hof gebracht worden en alle landen in de regio hebben zich daartoe ten opzichte van de Europese Unie verplicht. Wij zouden niet geloofwaardig zijn, als we daar niet aan vasthouden. Ik zal overigens morgen, met goedkeuring van de rapporteur, een mondeling amendement daarop indienen.

Voorzitter, de waarde van het Hof is groot, omdat er nog zoveel te doen is in het justitiële apparaat in de Balkan. Daarom is het ook goed dat in dit verslag de nadruk op het goede functioneren van een onafhankelijke en onpartijdige justitie wordt gelegd. Want dat is een van de criteria van Kopenhagen.

Voorzitter, twee specifieke opmerkingen: de termijn. Ik vind dat je niet zo strikt zou moeten vasthouden aan 2010, 2011; het is namelijk veel belangrijker dat het Hof ook na die termijn, als de zaken nog niet zijn afgehandeld, verder kan functioneren.

Het tweede punt is de afwikkeling. Zelfs met de arrestatie en het proces van Mladic en Hadzic eindigt het werk van het Hof niet. Het residual mechanism en het Internationaal Strafhof kunnen taken afhandelen, maar goede en minder goede ervaringen mogen naar mijn gevoel nooit en te nimmer verloren gaan.

  Richard Howitt, on behalf of the PSE Group. – Madam President, since its establishment in 1993, the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia (ICTY) has fundamentally reshaped the role of international humanitarian law and has provided the victims of the tragic Balkan conflicts, who would otherwise have gone unheard, with an opportunity to voice the horrors that they and their families experienced and to seek justice.

The ICTY has shown that no one, whatever their position or status at the time of the conflict, is immune from justice – a precedent that now sees the International Criminal Court promote respect for human rights across our world.

Today we reiterate that, for the former Yugoslavia, there can be no impunity for those indictees who are still being sought. Ratko Mladić and Goran Hadžić are still renegades from justice and must be handed in.

We should also give our full support to Chief Prosecutor Brammertz’s call for the necessary documentation, vital to the case against the former General Ante Gotovina and others, to be made available to the Tribunal – an issue that our Croatian friends amongst others know is pertinent to the EU accession process.

The Socialist Group has proposed two amendments to plenary. Firstly, that it should be made clear that any proposals for a possible mandate extension should not divert attention from the key task of completing trials and moving towards the earliest possible closure. Secondly, we appeal for free access to the ICTY’s archives by prosecutors, defence counsel and, eventually, historians and researchers.

I thank the rapporteur, and I commend these amendments to the House.

  Sarah Ludford, on behalf of the ALDE Group. – Madam President, we need to support, to its conclusion, the impressive work of the Hague Tribunal in bringing perpetrators of terrible crimes to justice and not impose an artificial cut-off, because time pressures would prejudice fair trials while shortcuts would harm the safety of witnesses. While many lower-level cases have been successfully transferred to national courts, some of them may be unable or unwilling to conduct criminal proceedings in accordance with international standards, which means that transfers are sometimes being resisted by victims and witnesses.

In order to permit the continuation of the ICTY’s mandate, we urge the Council to encourage the Security Council to provide sufficient resources from its general budget, not least to be able to retain key specialists and highly qualified staff. The Tribunal must leave a sound legacy, both as a model for other potential ad hoc tribunals and in order to contribute to the strengthening of justice in the Balkan countries.

There is a need for increased EU support for domestic war crimes investigations and trials and for the Copenhagen criteria to include even more support for a well-trained and high-performing judiciary, but the legacy of that the Tribunal must also contribute to reconciliation and inter-ethnic understanding, and the work of NGOs deserves more resources.

Commissioner Rehn reminds us that full cooperation with the ICTY is a condition of EU accession but the truth is, as Commissioner Orban candidly told me last night in the absence of Commissioner Rehn, that there is no unanimity in the Council as to what that means. That has led to confusion and a consistent postponement of deadlines. Much as we all want Serbia and Croatia to join, the Council, Commission and Parliament must be united and firm in saying that indictees like Mladić and Hadžić must be delivered and, in the case of Croatia, evidence and witnesses facilitated. We cannot afford to relax these conditions.

  Jan Marinus Wiersma (PSE). - Voorzitter, ik wil een paar punten noemen in dit korte debat. Het werk van het Joegoslavië-Tribunaal is van eminent belang, niet alleen om te garanderen dat zij die verantwoordelijk zijn voor misdaden tijdens de oorlogen op de Balkan hun straf niet ontlopen, maar ook om het rechtsgevoel van de mensen te bedienen. Het Tribunaal speelt ook een belangrijke rol in het Europees beleid ten aanzien van de westelijke Balkan. Dat wordt in het verslag van mevrouw Neyts ook goed benadrukt.

Nu het einde van het mandaat van het Tribunaal in zicht komt, moeten we nadenken over de afronding van het werk. Bij ons staat daarbij voorop dat de capaciteit behouden blijft om de zaken die nu al lopen af te ronden en om de laatste twee verdachten die nog op vrije voeten zijn, Mladic en Hadzic, voor het Tribunaal te brengen.

Op geen enkel moment mag namelijk de indruk worden gewekt dat door de lengte van het mandaat en het aflopen daarvan die mensen op vrije voeten zouden blijven. Of dat gebeurt via een verlenging van het mandaat of het optuigen van een residual mechanism is voor ons geen principiële kwestie, en wat ons betreft kunnen we misschien ook een vorm vinden om de rechters, de raadsheren en het secretariaat op een vorm van standby te zetten.

  Véronique De Keyser (PSE). - Madame la Présidente, l'Union européenne applique à tous les pays des Balkans le principe de l'égalité de traitement.

Si, d'un côté, nous insistons pour que Belgrade livre Mladic avant de pouvoir mettre en œuvre l'accord intérimaire sur le commerce dans le cadre de l'accord d'association et de stabilisation, il est clair que nous demandons aussi une pleine coopération de la Croatie avec le Tribunal.

Or, cette coopération, c'est le moins qu'on puisse dire, laisse encore à désirer. Lors de la dernière visite du procureur Brammertz à Zagreb, en février, où il s'était rendu pour réclamer les documents manquants sur l'utilisation de l'artillerie dans l'opération "Tempête" qui, pour mémoire, a eu pour conséquence l'exode de 200 000 Serbes et la mort de 350 civils, le procureur avait exigé une pleine coopération de la Croatie, et si la Commission européenne vient de donner son feu vert à l'ouverture du chapitre 23 sur le judiciaire et les droits fondamentaux, certains gouvernements européens ne l'entendent pas de cette oreille, et le Parlement européen non plus.

Il n'y aura pas, en fait, d'adhésion pour nous dans les Balkans sans garantie de paix, et la meilleure des garanties, c'est la vérité et la justice sur les crimes du passé.

Je voudrais féliciter Mme Neyts-Uyttebroeck pour son rapport, qui a obtenu l'unanimité en affaires étrangères.

  Alexandru Nazare (PPE-DE). - Felicit raportoarea, doamna Neyts şi salut Raportul privind mandatul Tribunalului Penal Internaţional pentru fosta Iugoslavie, un raport la care am contribuit şi eu cu câteva amendamente şi care ridică o serie de probleme reale pe care avem datoria să le luăm în considerare.

Trebuie să ne asigurăm că rezultatele obţinute până acum de acest tribunal în pedepsirea crimelor de război şi promovarea reconcilierii în Balcanii de Vest sunt fructificate. Munca tribunalului trebuie dusă la bun sfârşit. De asemenea, este necesară evaluarea rezultatelor de până acum, şi mai ales a obiectivelor care nu au fost încă atinse. În funcţie de această evaluare, Consiliul ar trebui să ia în considerare o prelungire de mandat pentru atât timp cât va fi nevoie.

Desigur, activitatea acestui tribunal nu va putea continua la nesfârşit; de aceea trebuie să ne asigurăm că va exista un mecanism care să asigure în continuare funcţiile reziduale care sunt în prezent îndeplinite, atât timp cât va fi nevoie. Consider binevenită în acest sens formularea acelei propuneri către Consiliul de securitate al Naţiunilor Unite, în vederea fondării unei instituţii în acest sens.

O altă măsură pe care o consider crucială pentru dezvoltarea unor capabilităţi instituţionale durabile în Balcanii de Vest ţine de crearea unui set de norme şi criterii de evaluare pentru sistemele judiciare din aceste ţări, pentru a susţine tribunalele naţionale.

  Bogusław Rogalski (UEN). - Pani Przewodnicząca! Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii wniósł znaczny wkład w proces pojednania na Bałkanach Zachodnich przyczyniając się do przywrócenia i utrzymania pokoju w regionie. Przyczynił się także do stworzenia podstaw nowej ogólnoświatowej normy rozstrzygania konfliktów po zakończeniu wojny. Trzeba jednak podkreślić, iż sprawą zasadniczą musi być wspieranie rozwoju potencjału krajowego sądownictwa na Bałkanach, tak aby lokalne sądy mogły kontynuować dzieło, które rozpoczął Trybunał. Poprawa współpracy między sądami a prokuraturą na Bałkanach Zachodnich jest kolejnym ważnym wyzwaniem, szczególnie w przypadkach obejmujących ekstradycję i wzajemną pomoc prawną. Istnieje również oczywista potrzeba wprowadzenia mechanizmów, które zapewnią, że funkcje Trybunału po jego likwidacji oraz spuścizna Trybunału umocnią zasady państwa prawa.

Na koniec pragnę zaapelować do państw Bałkanów Zachodnich, do państw Unii, aby wspierały pracę organizacji pozarządowych, jak i innych instytucji, które pomagają ofiarom, propagują dialog i porozumienie między grupami etnicznymi oraz wspierają dążenie do pojednania na Bałkanach.

  Alexandr Vondra, President-in-Office of the Council. − Madam President, in conclusion, I would like briefly to reiterate our full support for the ongoing work of the ICTY as an important part of the healing and reconciliation process in the Western Balkans, now and in the future.

Let me just mention that we will be having meetings with the Chief Prosecutor, Serge Brammertz, in Prague tomorrow. I agree that the Tribunal should be in a position to carry out its mandate, complete the ongoing trials and open new ones against the two indictees still at large. I also agree that the legacy of the Tribunal has to be preserved by strengthening the local capacity to deal with the outstanding cases. After all, these are the cases which concern the Western Balkan countries and for which they themselves eventually need to take responsibility.

  Olli Rehn, Member of the Commission. − Madam President, I wish to thank you for a very concise but important debate and congratulate Mrs Neyts-Uyttebroeck on her report and initiative.

The ICTY is indeed an expression of European values of justice and the rule of law, and therefore this debate is so important. It is also an essential element of our enlargement policy in the Western Balkans.

On dates, I can only agree with the ICTY itself – that the dates in the tribunal’s completion strategy are target dates only and not absolute deadlines, as correctly stated in Mrs Neyts-Uyttebroeck’s report.

For the Commission, the crucial issue is retaining the support of the international community for the completion of the Tribunal’s existing mandate so as to ensure that there will be no impunity for war crimes in the future.

  Annemie Neyts-Uyttebroeck, rapporteure. − Madam President, I wish to thank everybody who contributed to this debate.

I also wanted to say that I have found with everybody who works or has worked at the ICTY a degree of dedication and commitment which I have seldom seen elsewhere. That has been a great pleasure.

That was all the more reason to come forward with these proposals.

  President. − The debate is closed.

The vote will take place tomorrow, Thursday, 12 March 2009.

Written statements (Rule 142)

  Marek Aleksander Czarnecki (ALDE), na piśmie. – Panie Przewodniczący! Prace Trybunału w Hadze zasługują na stałe wsparcie Unii Europejskiej, głównie ze względu na stworzenie podstaw nowej normy rozstrzygania konfliktów, a także znaczny wkład w proces pojednania w rejonie Bałkanów Zachodnich.

W świetle rezolucji ONZ wzywających do zakończenia prac MTK, zgadzam się z Panią sprawozdawczynią, iż należy zbadać możliwość przedłużenia mandatu tej instytucji. Istnieje potrzeba dalszych prac Trybunału, choćby ze względu na fakt, iż wielu zbrodniarzy dalej znajduje się na wolności, a znaczna liczba spraw wymaga jeszcze rzetelnego rozpatrzenia.

W moim przekonaniu kluczowe jest także stworzenie jasnego mechanizmu działania wymiaru sprawiedliwości na Bałkanach, który przejmie pierwotne funkcje Trybunału po jego ewentualnej likwidacji. Apeluję także do państw członkowskich o wspieranie prac organizacji pozarządowych i innych instytucji, które pomagają ofiarom, promują dialog i porozumienie pomiędzy grupami etnicznymi oraz wspierają dążenie do pojednania.

  Αθανάσιος Παφίλης (GUE/NGL), γραπτώς. – 10 χρόνια από το βρόμικο πόλεμο που εξαπέλυσαν HΠA-NATO-ΕΕ κατά της Γιουγκοσλαβίας οι ένοχοι για τα εγκλήματα κατά των λαών της ασελγούν πάνω στους χιλιάδες δολοφονημένους, μεταξύ των οποίων γυναίκες και παιδιά, πάνω στις τεράστιες καταστροφές, που προκάλεσαν στα Bαλκάνια. H σχετική Έκθεση εξυμνεί το Δικαστήριο της Xάγης που έστησαν, για να δικάσουν τα θύματά τους και να αθωώσουν τα εγκλήματα των Aμερικανοευρωπαίων ιμπεριαλιστών. Ένα Δικαστήριο με κατασκευασμένα κατηγορητήρια, με παρωδίες δικών, που οδήγησαν στη δολοφονία του πρώην Προέδρου της Γιουγκοσλαβίας Σλόμπονταν Mιλόσεβιτς. Mε απίστευτο θράσος ζητούν την παράταση της λειτουργίας του για να κατασκευάσουν νέους ενόχους και να ασκήσουν τρομοκρατικές πιέσεις στους λαούς της Γιουγκοσλαβίας, ζητώντας τους να υπογράψουν δήλωση μετανοίας για την υπεράσπιση της πατρίδας τους και να υποδουλωθούν στους Ευρωπαίους δολοφόνους τους.

H απλή καταψήφιση της κατάπτυστης αυτής έκθεσης δεν είναι αρκετή. Tο KKΕ δεν συμμετέχει στην ψηφοφορία. Aρνείται έστω και με την παρουσία του να συμμετάσχει στη νομιμοποίηση των ιμπεριαλιστικών εγκλημάτων από το Ευρωκοινοβούλιο. Aποδίδει και με αυτόν τον τρόπο έναν ελάχιστο φόρο τιμής σε όσους πλήρωσαν με το αίμα τους την ιμπεριαλιστική βαρβαρότητα HΠA-NATO-ΕΕ.

Tα πραγματικά Δικαστήρια των λαών θα στηθούν και οι πραγματικοί ένοχοι και δολοφόνοι των HΠA-NATO και ΕΕ, οι κεντροδεξιές και κεντροαριστερές κυβερνήσεις, θα δικαστούν και θα καταδικαστούν για τα εγκλήματά τους.