Πρόεδρος. – Η ημερήσια διάταξη προβλέπει την έκθεση (A6-0092/2009) του κ. Graça Moura, για λογαριασμό της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας, σχετικά με την Πολυγλωσσία: πλεονέκτημα για την Ευρώπη και κοινή δέσμευση (2008/2225(INI)). <BRK>

  Vasco Graça Moura, εισηγητής. – (PT) Η Ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Πολυγλωσσία: πλεονέκτημα για την Ευρώπη και κοινή δέσμευση» έπεται μιας ήδη μεγάλης σειράς εγγράφων του Κοινοβουλίου, της Επιτροπής, του Συμβουλίου, της Επιτροπής των Περιφερειών και της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, όπου το ζήτημα της πολυγλωσσίας εξετάζεται από διάφορες σκοπιές.

Στην έκθεσή μου, επαναλαμβάνω τις θέσεις που είχε παλαιότερα υιοθετήσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και γενικότερα υποστηρίζω την άποψη της Επιτροπής ότι η γλωσσική και πολιτιστική πολυμορφίας της ΕΕ αποτελεί τεράστιο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και ότι είναι αναγκαία η πλήρης υποστήριξη της εκμάθησης γλωσσών και των προγραμμάτων ανταλλαγής σε εκπαιδευτικούς και πολιτιστικούς τομείς, τόσο εντός όσο και εκτός της Ένωσης.

Τονίζω επίσης τη σημασία της γλώσσας ως παράγοντα κοινωνικής ένταξης. Επιβεβαιώνω τη σημασία του διαλόγου με άλλες περιοχές του κόσμου, εστιάζοντας στους συγκεκριμένους συνδέσμους που αφορούν τη γλώσσα, την ιστορία και τον πολιτισμό μεταξύ των χωρών της ΕΕ και τρίτων χωρών. Επισημαίνω την ανάγκη πολιτικών που υποστηρίζουν τη μετάφραση, τόσο λογοτεχνική όσο και τεχνική. Θίγω το ζήτημα της πολυγλωσσίας στον οπτικοακουστικό τομέα, την ανάγκη υποστήριξης των καθηγητών γλωσσών και την επέκταση των δεικτών γλωσσικής ικανότητας σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ, με την επιφύλαξη και της επέκτασής τους σε άλλες γλώσσες που ομιλούνται και μελετώνται στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων των αρχαίων ελληνικών και των λατινικών.

Όσον αφορά την εκμάθηση γλωσσών, τόσο στο σχολείο όσο και στην ενηλικιότητα, υποστηρίζω, μεταξύ άλλων, ότι η εκπαίδευση στη μητρική γλώσσα είναι βασική για κάθε άλλη μάθηση. Γονείς και κηδεμόνες πρέπει να μπορούν να επιλέγουν την επίσημη γλώσσα στην οποία θα εκπαιδεύονται τα παιδιά τους σε χώρες που έχουν περισσότερες από μία επίσημες γλώσσες ή όπου συνυπάρχουν επίσημη γλώσσα και περιφερειακές γλώσσες. Υποστηρίζω επίσης ότι κανένας μαθητής δεν θα πρέπει να στερείται εκπαίδευση στην επίσημη γλώσσα του κράτους.

Θα ήθελα να επισημάνω ότι η σημασία των περιφερειακών ή μειονοτικών γλωσσών δεν αμφισβητείται σε κανένα σημείο της έκθεσής μου. Αναγνωρίζω σαφώς και σέβομαι αυτές τις γλώσσες και σε κανένα σημείο δεν προσπαθώ να παρεμβάλλω εμπόδια σε αυτές. Δεν υπάρχει καμία πτυχή της έκθεσής μου που να μην είναι συμβατή με τις γλώσσες αυτές. Ωστόσο, μια εναλλακτική πρόταση κατατέθηκε από τα μέλη της σοσιαλιστικής ομάδας, της ομάδας των φιλελευθέρων και της ομάδας των πρασίνων, η οποία απλώς παραλείπει τα τρία σημεία που μόλις ανέφερα.

Ως αποτέλεσμα, οι αρχές που συνδέονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες των ανθρώπων και οι οποίες εδώ και καιρό διαφυλάσσονταν, είχαν γίνει αποδεκτές και γίνονταν πράξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρόκειται να εξαλειφθούν λόγω της πίεσης που ασκούν Γαλιθιανοί, Καταλανοί και Βάσκοι εθνικιστές. Αν υιοθετηθεί αυτή η εναλλακτική πρόταση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα έχει παραδοθεί άνευ όρων.

Αυτές οι προθέσεις είναι εντελώς ξεκάθαρες. Στη σημερινή έκδοση της ισπανικής εφημερίδας El País, μπορείτε να διαβάσετε στη σελίδα 37 ότι, μόλις πριν από τρεις μήνες, το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε ότι μια επιλογή (κουτάκι) θα πρέπει να συμπεριληφθεί στο έντυπο προεγγραφής, ζητώντας από τους γονείς να δηλώσουν σε ποια γλώσσα θέλουν να λαμβάνει πρωτοβάθμια εκπαίδευση το παιδί τους, πράγμα που η Καταλανική Κυβέρνηση δεν έκανε.

Δεν πιστεύω ότι αυτή η εναλλακτική θα πρέπει να γίνει αποδεκτή. Σε αντίθεση με τα σημεία που επεσήμανα στην έκθεσή μου, οδηγεί σε μια απαράδεκτη προστασία των ακραίων εθνικιστικών τάσεων και αντικρούει απαράδεκτα τα θεμελιώδη δικαιώματά μας και τις ελευθερίες μας και ακόμη και την αρχή της επικουρικότητας∙ επιπλέον, η εναλλακτική αυτή αντιτίθεται και στις αρχές που διαφυλάσσονται ήδη από διάφορα κείμενα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και οι οποίες δεν έχουν ποτέ αμφισβητηθεί.

Για το λόγο αυτό, καλώ το Κοινοβούλιο να είναι πολύ προσεκτικό. Η εναλλακτική που κατατέθηκε πρέπει να απορριφθεί και να εγκριθεί η έκθεσή μου, όπως συνέβη στην Επιτροπή Πολιτισμού και Παιδείας στις 17 Φεβρουαρίου, με 20 ψήφους υπέρ, 3 κατά και 8 αποχές.

Κύριε Πρόεδρε, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να είναι ένας τόπος σεβασμού της δημοκρατίας και του πλουραλισμού, όχι ένας τόπους αποκλεισμού ή αδικαιολόγητης συρρίκνωσης των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών.

  Louis Michel, Μέλος της Επιτροπής. – (FR) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, θα ήθελα πρώτα να ευχαριστήσω τον κ. Graça Moura για την έκθεση σχετικά με την πολυγλωσσία που συνέταξε με δική του πρωτοβουλία.

Η έκθεση αυτή υποστηρίζει την προσέγγιση της Επιτροπής και δίνει έμφαση στην ποιότητα της εκμάθησης γλωσσών και των καθηγητών, στην ενοποιημένη προσέγγιση όλων των κοινωνικών στρωμάτων, στη γλωσσική πολυμορφία, διευκολύνοντας ταυτόχρονα την κατανόηση του ρόλου των μέσων μαζικής ενημέρωσης και της λογοτεχνικής μετάφρασης, και στους γλωσσικούς και πολιτιστικούς συνδέσμους με τρίτες χώρες.

Συμμερίζομαι τη γνώμη του εισηγητή ότι η πολυγλωσσία έχει σημαντικό αντίκτυπο στην καθημερινή ζωή των Ευρωπαίων πολιτών, δεδομένης της αφθονίας επικοινωνιών, της αναπτυσσόμενης κινητικότητας και μετανάστευσης και της αυξανόμενης παγκοσμιοποίησης.

Η αρχή της μητρικής γλώσσας συν δύο και η εκμάθηση ξένων γλωσσών σε μικρή ηλικία είναι τα σημεία αναφοράς της πολιτικής μας περί πολυγλωσσίας. Η προσέγγισή μας βασίζεται σε αυτό το θεμελιωμένο δικαίωμα. Ενισχύει τη σημασία της δια βίου μάθησης και στόχος της είναι η απήχηση στις πλέον ευαίσθητες ομάδες της κοινωνίας μας. Αναφέρομαι συγκεκριμένα στα άτομα που έχουν εγκαταλείψει τις σπουδές τους, στους μετανάστες και σε όσους μιλούν μόνο μία γλώσσα ή σε όσους είναι γλωσσικά λιγότερο ικανοί.

Επιπλέον, θέλουμε να εντείνουμε τις προσπάθειές μας σε σχέση με μαθητευόμενους, ενήλικες και άτομα μεγαλύτερης ηλικίας που δεν λαμβάνουν πλέον εκπαίδευση και οι οποίοι ενδέχεται να χάσουν την ευκαιρία ανάπτυξης.

Καλωσορίζω την υποστήριξη που παρέχετε στην προσέγγισή μας. Για να υπάρξει απήχηση σε αυτές τις ομάδες, είναι πολύ σημαντική η ατομική κινητοποίηση και η εφαρμογή κατάλληλων μεθόδων διδασκαλίας. Οι νέες τεχνολογίες, όπως το Διαδίκτυο και τα διαδραστικά οπτικοακουστικά μέσα, παρέχουν πολλές δυνατότητες ώστε να υπάρξει απήχηση σε αυτές τις ομάδες και να αναπτυχθούν και να προσαρμοστούν οι μεθόδους διδασκαλίας στις συγκεκριμένες ανάγκες και ικανότητές τους. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το πρόγραμμα της δια βίου μάθησης που εφαρμόζουμε προωθεί όλες τις γλώσσες: τις επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τις περιφερειακές και μειονοτικές γλώσσες και τις υπόλοιπες γλώσσες που ομιλούνται σε όλο τον κόσμο. Πρόκειται για αντανάκλαση της νέας πραγματικότητας στην Ένωση και των γλωσσικών αναγκών των πολιτών μας.

Στα πλαίσια της αυξανόμενης κινητικότητας και μετανάστευσης, έχει ουσιαστική σημασία η γνώση της εθνικής γλώσσας ή των εθνικών γλωσσών για μια πλήρη ένταξη στην κοινωνία. Ωστόσο, θα ήθελα να επισημάνω ότι, στο ζήτημα αυτό, τα κράτη μέλη είναι οι κύριοι φορείς λήψης αποφάσεων αναφορικά με την πολιτική περί γλωσσών, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών και μειονοτικών γλωσσών, το πλαίσιο των οποίων καθορίζεται στον Ευρωπαϊκό Χάρτη για τις περιφερειακές και μειονοτικές γλώσσες του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Καλωσορίζω τη γενική υποστήριξη που παρείχε το Κοινοβούλιο στην προσέγγισή μας απέναντι στην πολυγλωσσία.

  Πρόεδρος. – Η παρουσίαση έληξε.

Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί την Τρίτη 24 Μαρτίου 2009.

Γραπτές Δηλώσεις (άρθρο 142 του Κανονισμού)

  Corina Creţu (PSE), γραπτώς. – (RO) Η γλωσσική και πολιτιστική πολυμορφία των 27 κρατών μελών της ΕΕ είναι ευεργετική για την κατανόηση και τη συνεργασία, καθώς και για τη διασυνοριακή κινητικότητα της εργασίας και την αφομοίωση των ευρωπαϊκών αξιών. Είναι σημαντική η σταθερή βελτίωση των ευρωπαϊκών πολιτικών που αποσκοπούν στην ενθάρρυνση της εκπαίδευσης στη μητρική γλώσσα και στην εξασφάλιση πλήρους αμοιβαίας αντιληπτότητας μεταξύ γλωσσών. Χρειαζόμαστε συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εφαρμογή πρακτικών όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά προκειμένου να επιτευχθεί ενοποίηση μέσω της αποδοχής των γλωσσικών διαφορών.

Η Ρουμανία είναι ένα από τα κράτη μέλη της ΕΕ που εξασφαλίζει ένα επίπεδο προστασίας και υποστήριξης πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο για τις μειονότητες, προωθώντας την εκπαίδευση στις δικές τους γλώσσες. Το Πανεπιστήμιο BabeΊ-Bolyai στο Cluj-Napoca είναι ένα εξαίρετο παράδειγμα προώθησης της πολυγλωσσίας.

Δυστυχώς, πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις, ακόμη και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και δρομολογήθηκαν πρωτοβουλίες που ζήτησαν τη διάλυση του Πανεπιστημίου BabeΊ-Bolyai λόγω λανθασμένης διάκρισης που βασίζεται στον εθνικό διαχωρισμό. Για το λόγο αυτό θα ήθελα να επιστήσω την προσοχή σας στον κίνδυνο που τίθεται από την επιδείνωση του τόνου της συζήτησης σχετικά με τα εθνικά ζητήματα. Ο σεβασμός των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και η προώθηση της πολυγλωσσίας δεν πρέπει να διαστρεβλώνονται με το να μετατρέπονται σε προπετάσματα καπνού πίσω από τα οποία πραγματοποιούνται πράξεις αντίθετες προς το ευρωπαϊκό πνεύμα και την αρμονία μεταξύ εθνοτήτων. Η πολυγλωσσία πρέπει να είναι ένας κοινός παρονομαστής, όχι ένας παράγοντας διαίρεσης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

  Gabriela Creţu (PSE), γραπτώς. – (RO) Υπάρχουν πρακτικά επιχειρήματα που υποστηρίζουν την πολυγλωσσία: μειώνει τον κίνδυνο ανεργίας, αυξάνει τις ευκαιρίες εξεύρεσης απασχόλησης, συμβάλλει στην αύξηση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών και της παραγωγικότητας της εργασίας και διευκολύνει την κινητικότητα. Όλοι γνωρίζουμε ποια είναι και οι απόψεις τείνουν να συγκλίνουν από αυτή την οπτική γωνία.

Θα ήθελα να τονίσω σε αυτό το σημείο τη σημασία ενός άλλου λόγου για την υποστήριξη της πολυγλωσσίας και των σχετικών μέτρων.

Η πολυγλωσσία συμβάλλει στην επιβεβαίωση αξιών και στάσεων που έχουν ουσιαστική σημασία για το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο: αμοιβαία κατανόηση, εμπιστοσύνη και αλληλεγγύη. Μπορεί να βοηθήσει στην επίτευξη ενότητας κατά τρόπο αποτελεσματικό μέσα σε έναν κόσμο ποικιλομορφίας.

Ως προς αυτό, επιμένουμε επίσης στην ανάγκη διατήρησης της γλωσσικής πολυμορφίας στην Ευρώπη. Ένας τρόπος επίτευξης αυτού του στόχου θα ήταν η εκμάθηση ως δεύτερη ξένη γλώσσα μιας γλώσσας εκτός των διεθνών γλωσσών. Μπορεί να πραγματοποιείται εκμάθηση γλωσσών γειτονικών χωρών ή εθνικών μειονοτήτων στην ίδια τη χώρα, καθώς και γλωσσών που ομιλούνται σε αναδυόμενες οικονομίες με τις οποίες αναπτύσσονται σχέσεις.

Θα ήθελα να εκφράσω την πεποίθηση ότι οι θετικές επιπτώσεις μιας τέτοιας πολιτικής μπορούν να φανούν αργότερα στην καθημερινή ζωή.

  Silvana Koch-Mehrin (ALDE), γραπτώς. – (DE) Η γλωσσική πολυμορφία είναι σημαντική. Αποτελεί μέρος της καθημερινής πραγματικότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία στις σχέσεις μεταξύ των κρατών μελών, στον τρόπο με τον οποίο ζουν μαζί οι πολιτισμικές κοινωνίες μας και στα μέτρα κοινής πολιτικής που έχουν ληφθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, την εξουσία για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με ζητήματα πολιτικής περί γλωσσών έχουν πρωτίστως τα κράτη μέλη. Δεν είναι υπεύθυνο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να καθορίσει απαιτήσεις και συστάσεις για την πολιτική περί γλωσσών. Το γεγονός ότι η ΕΕ έχει Επίτροπο για την Πολυγλωσσία καθιστά σαφές ότι η απαιτείται επειγόντως μεταρρύθμιση της Επιτροπής και ότι πρέπει να υπάρχουν λιγότεροι Επίτροποι από ότι κράτη μέλη.

  Iosif Matula (PPE-DE), γραπτώς. – (RO) Θα ήθελα να συγχαρώ τον συνάδελφό μου κ. Graça Moura, για τον τρόπο με τον οποίο συνδύασε επιτυχώς σε αυτό το σχέδιο έκθεσης τα γενικά, τα περιφερειακά και τα τοπικά συμφέροντα.

Προσωπικά πρότεινα οι πολίτες οι οποίοι ανήκουν σε μια εθνική ομάδα που ομιλεί μια μειονοτική γλώσσα να μαθαίνουν σωστά την επίσημη γλώσσα του κράτους όπου ζουν. Κάτι τέτοιο θα είναι πλεονέκτημα για την εξεύρεση εργασίας και την καλή κοινωνική ένταξη. Δυστυχώς, η σχετική τροποποίηση δεν εγκρίθηκε από την αρμόδια επιτροπή, αλλά εξακολουθώ να πιστεύω σθεναρά ότι κάτι τέτοιο θα ήταν πολύ χρήσιμο.

Από την άλλη πλευρά, προτείνω οι υπάλληλοι που, στα πλαίσια της εργασίας τους, έρχονται σε συχνή επαφή με πολίτες άλλων κρατών μελών, να ενθαρρύνονται να μάθουν μια δεύτερη ευρωπαϊκή γλώσσα. Πιστεύω ότι κάτι τέτοιο θα ήταν ευεργετικό, λαμβάνοντας υπόψη τη μετανάστευση εργατικού δυναμικού σε όλη την Ευρώπη, καθώς και την κινητικότητα για τους σκοπούς του τουρισμού.

Αυτός είναι ο μοναδικός τρόπος με τον οποίο μπορούμε να ενθαρρύνουμε την επικοινωνία και τη διαπολιτισμική κατανόηση, που αποτελούν βασικές αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.