Πρόεδρος . – Η ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση των δηλώσεων του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τα συμπεράσματα της συνόδου κορυφής της G20.
Petr Nečas, Προεδρεύων του Συμβουλίου. – (CS) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, στις 2 Απριλίου 2009 πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο η συνάντηση των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της ομάδας G20 για να συζητήσουν τη λήψη περαιτέρω μέτρων για την ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας και την πρόληψη μελλοντικών κρίσεων αυτού του μεγέθους. Στη συνάντησή τους, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων δεσμεύτηκαν για τη λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, της οικονομικής μεγέθυνσης και της απασχόλησης, τη διόρθωση του χρηματοπιστωτικού συστήματος προκειμένου να ανακάμψουν οι πιστωτικές ροές, την ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής ρύθμισης, την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην αγορά και τη χρηματοδότηση και μεταρρύθμιση των διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών μας με σκοπό την αποτελεσματική αντιμετώπιση της κρίσης και την αποφυγή μελλοντικών κρίσεων. Την ίδια στιγμή, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων ανέλαβαν τη δέσμευση ότι προς όφελος της τόνωσης της οικονομικής ευημερίας θα στηρίξουν το παγκόσμιο εμπόριο και τις επενδύσεις και θα απορρίψουν τον προστατευτισμό, καθώς και ότι θα προετοιμάσουν μια ολοκληρωμένη, πράσινη και βιώσιμη ανάπτυξη και ανάκαμψη της οικονομίας.
Μέσω των προτάσεων και των θέσεών της, η ΕΕ διαδραμάτισε έναν πολύ σημαντικό ρόλο. Σε πολλούς – αν όχι στους περισσότερους – τομείς η ΕΕ και τα ευρωπαϊκά μέλη της G20 αποτέλεσαν κινητήριο μοχλό των εργασιών των ομάδων προπαρασκευής και επηρέασαν σημαντικά το εύρος της συναίνεσης που επιτεύχθηκε και την τελική μορφή των προτάσεων που εγκρίθηκαν. Αυτό αφορούσε τη ρύθμιση και την εποπτεία της χρηματοπιστωτικής αγοράς, την πλήρη διαφάνεια του χρηματοπιστωτικού συστήματος, την απόρριψη του προστατευτισμού, την άσκηση πίεσης για την ολοκλήρωση της αναπτυξιακής ατζέντας της Ντόχα και την προσέγγιση της οικονομικής ανάκαμψης με έμφαση στην ανάγκη εξυγίανσης του χρηματοπιστωτικού τομέα μέσω της αποβολής των στοιχείων που έχουν χάσει την αξία τους και της δημιουργίας των βάσεων για μια βιώσιμη παγκόσμια οικονομία στο μέλλον. Τέλος, οι χώρες της ΕΕ δεσμεύτηκαν να προβούν σε οικονομική τόνωση του ΔΝΤ, γεγονός που όχι μόνο ώθησε και άλλες χώρες στο να αναλάβουν παρόμοιες δεσμεύσεις, αλλά πάνω απ’ όλα αποτέλεσε σημαντικό – αν όχι καθοριστικό παράγοντα – στο να αποφασιστεί η σταθεροποίηση των οικονομιών που χρειάζονταν βοήθεια. Αυτό δεν θα επιτευχθεί μέσω ad hoc λύσεων και της διμερούς βοήθειας, αλλά μέσω της συστηματικής αξιοποίησης των διεθνών οργανισμών που υπάρχουν για αυτόν το σκοπό. Έτσι, θα πετύχουμε την οικονομική ενίσχυση αυτών των οργανισμών και θα αποκαταστήσουμε το κύρος και τη δικαιοδοσία τους.
Θα ήθελα λοιπόν να δούμε εξαρχής τι μπορεί να σημαίνει η Συνόδους Κορυφής του Λονδίνου για την παγκόσμια οικονομία και ιδιαίτερα για την ΕΕ.
Θα ξεκινήσω με μια αναδρομή στο 1933. Τον Ιούνιο του 1933, οι αντιπρόσωποι από 66 χώρες συναντήθηκαν στο Λονδίνο προκειμένου να επιχειρήσουν να καταρτίσουν ένα κοινό σχέδιο για την αποκατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας εν μέσω μιας μεγάλης οικονομικής κρίσης. Η Νομισματική και Οικονομική Διάσκεψη του Λονδίνου, που είχε ως στόχο την τόνωση του παγκόσμιου εμπορίου, τη σταθεροποίηση των τιμών και την επαναφορά του συστήματος του χρυσού κανόνα ως βάση του νομισματικού συστήματος, διοργανώθηκε από την Κοινωνία των Εθνών και πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο μιας παγκόσμιας οικονομικής συγκυρίας παρόμοιας με αυτήν που αντιμετωπίζουμε σήμερα. Ωστόσο, μέσα σε ένα μήνα η διάσκεψη κατέληξε σε αποτυχία προκαλώντας απώλεια της εμπιστοσύνης, περαιτέρω οικονομική κατάρρευση και μια σειρά νομισματικών υποτιμήσεων μέσω των οποίων οι χώρες επεδίωξαν να ενισχύσουν τις οικονομίες τους σε βάρος των άλλων. Τα ευρωπαϊκά κράτη οδηγήθηκαν στην εσωστρέφεια και η οικονομία των Ηνωμένων Πολιτειών εισήλθε σε μια πολυετή περίοδο απομονωτισμού. Καθώς η οικονομική ύφεση μετατρεπόταν σε βαθιά κρίση, αυξήθηκε η ανεργία και οι κοινωνικές εντάσεις, οι πολιτικές επιπτώσεις των οποίων οδήγησαν στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Κατά τις εβδομάδες που προηγήθηκαν της συνόδου κορυφής του Λονδίνου του 2009 δύσκολα μπορούσε να αποφύγει κανείς τις συγκρίσεις με την αντίστοιχη σύνοδο κορυφής του Λονδίνου του 1933. Ευτυχώς, φαίνεται ότι ο κόσμος διδάχτηκε από την εμπειρία του, προς το παρόν τουλάχιστον.
Μετά από πολλούς μήνες απογοητεύσεων και μάταιων προσδοκιών, ισχνής εμπιστοσύνης στις αγορές και μιας κρίσης που βάθαινε συνεχώς, η επιτυχής έκβαση της συνόδου κορυφής της G20 ήταν σχεδόν επιτακτική πολιτική ανάγκη. Ήταν ένα εγχείρημα εφιαλτικής δυσκολίας δεδομένου του εύρους των διαφορετικών προσδοκιών των διαφόρων ομάδων και χωρών, πολλές από τις οποίες δεν ήταν απόλυτα ρεαλιστικές. Κυρίες και κύριοι, είναι πολύ νωρίς για να πούμε εάν η σύνοδος της G20 ήταν επιτυχής. Ωστόσο, οι εβδομάδες που μεσολάβησαν από τη σύνοδο κορυφής δικαιολογούν συγκρατημένη αισιοδοξία για το ότι η σύνοδος αποτέλεσε πράγματι σημείο καμπής σε αυτή την παγκόσμια οικονομική ύφεση και ότι μπορεί επίσης να σηματοδοτήσει ένα καθοριστικό ιστορικό γεγονός στην παγκόσμια οικονομική συνεργασία. Δεν αποκλείεται μάλιστα να αντέξει στον χρόνο και να της αποδοθεί ιστορική σπουδαιότητα ανάλογη με αυτήν της διάσκεψης του Bretton Woods του 1944, η οποία καθόρισε τη μορφή της παγκόσμιας οικονομικής συνεργασίας για ένα τέταρτο του αιώνα και συνεχίζει να την επηρεάζει ακόμη και μετά από 60 χρόνια.
Ωστόσο, η ιστορική σημασία των ιδεών που παρουσιάστηκαν στη σύνοδο κορυφής της G20 θα φανεί ξεκάθαρα μόνο όταν υλοποιηθούν όλες οι δεσμεύσεις που πραγματοποιήθηκαν εκεί, εάν πράγματι υλοποιηθούν ποτέ. Πέρα από τις αναγκαίες επιφυλάξεις, υπάρχουν τέσσερις λόγοι για τους οποίους μπορούμε να θεωρήσουμε τη διάσκεψη της G20 στο Λονδίνο ως ένα επιτυχημένο ξεκίνημα για την οικονομική ανάκαμψη και για μια νέα και περισσότερο βιώσιμη παγκόσμια οικονομία και παγκόσμια διαδικασία λήψης οικονομικών αποφάσεων.
Ο πρώτος λόγος είναι ότι η G20 ενίσχυσε πραγματικά την εμπιστοσύνη στην οικονομία και τις αγορές. Προς το παρόν η ενίσχυση της εμπιστοσύνης δεν έχει γίνει ιδιαίτερα εμφανής, η πλήρης αποκατάστασή της όμως φυσικό είναι να απαιτεί χρόνο. Το σημαντικότερο όλων όσον αφορά την ενίσχυση της εμπιστοσύνης ήταν η στάση που τήρησαν τα μέλη της G20. Αν και βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια βαθιά παγκόσμια κατάρρευση, διατήρησαν την ενότητα τους και κατέληξαν σε ευρεία συναίνεση.
Στη σημερινή περίοδο αβεβαιότητας, εξίσου ζωτικής σημασίας ήταν να επιβεβαιώσουν οι συμμετέχοντες της G20 ορισμένα θεμελιώδη οικονομικά παραδείγματα: στον πυρήνα του παγκόσμιου σχεδίου μας για την ανάκαμψη πρέπει να βρίσκονται οι θέσεις εργασίας και οι ανάγκες και τα συμφέροντα των ανθρώπων που δεν φοβούνται να εργαστούν σε όλον τον κόσμο, τόσο στις πλούσιες όσο και στις φτωχές χώρες. Στον πυρήνα του παγκόσμιου σχεδίου μας για την ανάκαμψη πρέπει να βρίσκονται οι ανάγκες και τα συμφέροντα όχι μόνο των σημερινών, αλλά και των μελλοντικών γενεών. Η ανάκαμψη δεν θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σε βάρος των παιδιών μας και των παιδιών τους. Η μόνη αξιόπιστη βάση για μια βιώσιμη μορφή παγκοσμιοποίησης και την ενίσχυση της ευημερίας είναι μια ανοιχτή παγκόσμια οικονομία που θα στηρίζεται σε αρχές της αγοράς, αποτελεσματική ρύθμιση και ισχυρά θεσμικά όργανα.
Δεύτερον, η σύνοδος κορυφής της G20 έστειλε ένα ισχυρότατο μήνυμα – το ισχυρότερο εδώ και εξήντα χρόνια – ότι ο κόσμος επιστρέφει σε μια πολυμερή προσέγγιση της λήψης οικονομικών αποφάσεων σε θέματα παγκόσμιου αντικτύπου. Στα συμπεράσματα της συνόδου κορυφής οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων εξέφρασαν για άλλη μια φορά την πεποίθησή τους ότι η ευημερία είναι αδιαίρετη και ότι η βιωσιμότητα της οικονομικής ανάπτυξης προϋποθέτει τη συμμετοχή των χωρών σε αυτήν. Αν υπάρχει κάτι που πρέπει να διδαχτούμε από την τρέχουσα οικονομική κρίση, είναι ότι όλοι βρισκόμαστε στην ίδια μοίρα όσον αφορά την οικονομία. Μεγάλες ή μικρές, ανοιχτές ή απομονωμένες, όλες οι χώρες βράζουν στο ίδιο καζάνι. Η διασύνδεση των οικονομιών μας έχει επιφέρει τεράστια οφέλη, ιδιαίτερα κατά τα τελευταία 10-15 χρόνια, με τη μορφή μιας μακράς περιόδου χωρίς έντονες συγκρούσεις, και με τη μορφή μια πρωτοφανούς οικονομικής ευημερίας και της ταχύτερης παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης στην ιστορία, ενώ έδωσε σε εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους την ευκαιρία να ξεφύγουν από την ακραία φτώχεια. Οδήγησε σε επέκταση των αγορών για τους παραγωγούς μας, χαμηλά επίπεδα πληθωρισμού και χαμηλά ποσοστά ανεργίας. Πρέπει πάση θυσία να διαφυλάξουμε αυτά τα πλεονεκτήματα. Συνεπώς, είναι απολύτως αναγκαίο να συντονίσουμε τις πολιτικές μας, τόσο σε ευοίωνους όσο και σε χαλεπούς καιρούς, όπως απέδειξε και η σύνοδος κορυφής της G20.
Τρίτον, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων πέτυχαν συναίνεση σχετικά με θέματα για τα οποία αυτό φάνταζε σχεδόν ασύλληπτο πριν από έναν χρόνο ή ακόμη και πριν από εννέα μήνες. Οι δεσμεύσεις του Λονδίνου επισφράγισαν μια σειρά έντονων συζητήσεων που διήρκεσαν τρεις μήνες σε επίπεδο εργασιών και σηματοδότησαν μια πραγματικά σημαντική εξέλιξη. Η υλοποίηση και η εφαρμογή τους θα αποτελέσει σίγουρα μια σωστή βάση πρόληψης για την αποφυγή καταστροφικών κρίσεων ανάλογης κλίμακας στις επόμενες δεκαετίες.
Τέταρτον, η σύνοδος κορυφής άλλαξε το σκηνικό της παγκόσμιας οικονομικής συνεργασίας και οδήγησε σε μια νέα κατανομή εξουσιών. Αναγνωρίστηκε πλήρως ο ρόλος των μεγαλύτερων νέο-αναδυόμενων οικονομιών στην παγκόσμια οικονομία. Οι ανεπτυγμένες χώρες και οι ταχύτατα αναπτυσσόμενες οικονομίες αναγνώρισαν επίσης από κοινού ότι η σταθερότητα και η ευημερία των φτωχών χωρών και των πλέον ευάλωτων κοινωνικών ομάδων σε όλον τον κόσμο είναι προς το συμφέρον όλων. Αυτό σηματοδοτεί μια στρατηγικής σημασίας μεταβολή. Σημαίνει ότι η Ευρώπη θα πρέπει να αγωνιστεί με νέο όραμα και προηγμένες πολιτικές για να διατηρήσει τη θέση της στη διαδικασία λήψης οικονομικών αποφάσεων σε παγκόσμιο επίπεδο. Το μέγεθος της οικονομίας της ΕΕ και η κληρονομιά του παρελθόντος δεν αρκούν από μόνες τους για να διατηρηθεί ο σημαντικός στρατηγικός ρόλος της Ευρώπης στη διαδικασία λήψης οικονομικών αποφάσεων σε παγκόσμιο επίπεδο στο μέλλον.
Ωστόσο, από τη σκοπιά της ΕΕ η σύνοδος του Λονδίνου ήταν άκρως επιτυχημένη. Η σύνοδος κορυφής παρείχε στήριξη σε όλες τις προτεραιότητες στις οποίες είχαν καταλήξει οι ηγέτες των κρατών μελών της ΕΕ στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 19-20 Μαρτίου 2009. Η σύνοδος κορυφής της G20 στο Λονδίνο απέρριψε τον προστατευτισμό, δεσμεύτηκε για μια υπεύθυνη και βιώσιμη οικονομική πολιτική, τάχθηκε υπέρ της πολυμερούς προσέγγισης και υποστήριξε όλες τις προτεραιότητες που αφορούν τη ρύθμιση του χρηματοπιστωτικού τομέα, την οποία το σύνολο των κρατών μελών της ΕΕ έχουν αναγνωρίσει ως θεμελιώδη. Όπως έχει αναφερθεί ήδη, τα μέλη της ΕΕ αποτέλεσαν τον κινητήριο μοχλό των διαπραγματεύσεων της G20 σε μια σειρά θεμάτων. Ωστόσο, πολλά ζητήματα παραμένουν ανοιχτά μετά τη σύνοδο κορυφής της G20.
Πρώτον, στον τομέα της χρηματοπιστωτικής ρύθμισης και εποπτείας, και παρά την τεράστια πρόοδο των τελευταίων μηνών, πολλά είναι τα θέματα που παραμένουν άλυτα και υπό εξέταση. Φυσικά, σε επίπεδο ΕΕ υπάρχει ένας σαφής οδικός χάρτης και ένα χρονοδιάγραμμα για τους επόμενους δύο μήνες, καθώς και ένας καταμερισμός ρόλων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Επιτροπής, του ECOFIN και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ιουνίου. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, το επείγον έργο της λήψης δραστικών μέτρων στον τομέα των λογιστικών προτύπων, που θα επιτρέψουν στις ευρωπαϊκές τράπεζες να λειτουργήσουν κάτω από ανταγωνιστικές συνθήκες αντίστοιχες με εκείνες των αμερικανικών τραπεζών.
Δεύτερον, στον τομέα του παγκόσμιο εμπορίου οι ηγέτες της G20 επανέλαβαν στο Λονδίνο την παλαιότερη δέσμευσή τους από τη διάσκεψη της Ουάσινγκτον να μην θέσουν νέους εμπορικούς φραγμούς. Η σύνοδος κορυφής επιβεβαίωσε τη δέσμευση για τη «φιλόδοξη και ισόρροπη» ολοκλήρωση της αναπτυξιακής ατζέντας της Ντόχα. Η δέσμευση αυτή, ωστόσο, είχε ήδη αναληφθεί στη σύνοδο κορυφής της G20 πέρσι τον Νοέμβριο, κατά την οποία οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων είχαν υποσχεθεί μάλιστα επίτευξη συμφωνίας σχετικά με την αναπτυξιακή ατζέντα της Ντόχα έως το τέλος του 2008. Συνεπώς, απομένει να δούμε πόσο σοβαρή είναι η δέσμευση αυτή τη φορά. Εντούτοις, οι ηγέτες της G20 στο Λονδίνο δήλωσαν εκ νέου ότι στο εξής θα στρέψουν την προσοχή τους στην αναπτυξιακή ατζέντα της Ντόχα και διαβεβαίωσαν ότι η Ντόχα θα αποτελέσει το επίκεντρο της πολιτικής προσοχής σε όλες τις επικείμενες διεθνείς συναντήσεις που είναι συναφείς με αυτό. Μία από τις βασικές προτεραιότητες της ΕΕ πρέπει να είναι η άσκηση πίεσης για την ολοκλήρωση αυτών των συμφωνιών.
Τρίτον, οι συμμετέχοντες στη σύνοδο κορυφής της G20 δεσμεύτηκαν να χορηγήσουν 1,1 τρισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ μέσω του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και των πολυμερών τραπεζών ανάπτυξης ως ενίσχυση για την αποκατάσταση των πιστωτικών ροών, της οικονομικής ανάπτυξης και της απασχόλησης στην παγκόσμια οικονομία. Απομένει μόνο να προσδιοριστούν επακριβώς και να συμφωνηθούν οι λεπτομέρειες αυτής της δέσμευσης. Η δέσμευση καλύπτει το βραχυπρόθεσμο, μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο στάδιο, ενώ το βραχυπρόθεσμο στάδιο περιλαμβάνει το ποσό των 75 δισεκατομμυρίων ευρώ που οι χώρες της ΕΕ δεσμεύτηκαν να χορηγήσουν στο ΔΝΤ για την αποκατάσταση της ισορροπίας του ισοζυγίου πληρωμών για τις χώρες όπου αυτή η βοήθεια είναι επιτακτική ανάγκη. Εκκρεμεί επίσης ο καθορισμός των λεπτομερειών αυτής της δέσμευσης, και οι υπουργοί οικονομικών των χωρών μας πρέπει να επεξεργαστούν τη μορφή και τους μηχανισμούς της.
Όσον αφορά τις μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις για ενίσχυση των πολυμερών οργανισμών, έχει αναληφθεί δέσμευση για χορήγηση στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ενός πρωτοφανούς σε ύψος δανείου που ανέρχεται σε 500 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Εκτός αυτού, κατά τη σύνοδο κορυφής του Λονδίνου οι χώρες της G20 δεσμεύτηκαν να στηρίξουν την έκδοση νέων τραβηκτικών δικαιωμάτων (ΕΤΔ), δηλαδή την έκδοση στο νόμισμα του ΔΝΤ που χρησιμοποιείται από τα κράτη μέλη του ΔΝΤ για τις αμοιβαίες πληρωμές. Η δέσμευση κάνει λόγο για ΕΤΔ ύψους 250 δισεκατομμυρίων. Όπως και οι πολυμερείς πιστώσεις, τα ΕΤΔ περιλαμβάνουν σχετικά περίπλοκες τεχνικές διαδικασίες, όπως εγκρίσεις από επίσημους φορείς του ΔΝΤ, διαπραγματεύσεις με τις συμμετέχουσες χώρες και κύρωση των συμφωνιών από τα εθνικά κοινοβούλια των χωρών μελών. Όλη αυτή η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει αρκετά χρόνια, γι’ αυτό είναι απαραίτητο να παραμείνουμε προσηλωμένοι αλλά ρεαλιστές στις προσδοκίες μας.
Στις παραπάνω δεσμεύσεις περιλαμβάνεται επίσης και η συμφωνία ότι οι χώρες της G20 θα καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για την ταχεία υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων του Απριλίου του 2008 στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων του ΔΝΤ, οι οποίες επί του παρόντος καθυστερούν λόγω της μη άμεσης κύρωσης από τα εθνικά κοινοβούλια. Οι χώρες της G20 ζήτησαν επίσης από το ΔΝΤ να επισπεύσει τον επόμενο γύρο μεταρρυθμίσεων όσον αφορά τα μερίδια συμμετοχής και τα δικαιώματα ψήφου των μελών, ώστε να είναι έτοιμος έως τον Ιανουάριο του 2011. Οι χώρες της ΕΕ πρέπει να προσέξουν ιδιαίτερα την επικείμενη μεταρρύθμιση, καθώς πολλά κράτη μέλη της ΕΕ, ανεξαρτήτως μεγέθους, ενδέχεται να χάσουν τη δυνατότητα άμεσης ή έμμεσης συμμετοχής των εθνικών αντιπροσώπων τους στη διαδικασία λήψης αποφάσεων του ΔΝΤ, καθώς επίσης και την άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες. Επίσης, η μεταρρύθμιση θα έχει ως στόχο την ενίσχυση του ρόλου του ΔΝΤ στη διαδικασία λήψης οικονομικών αποφάσεων σε παγκόσμιο επίπεδο. Για πολλά κράτη μέλη της ΕΕ αυτό το θέμα παρουσίαζε ελάχιστο ενδιαφέρον μέχρι σήμερα, κατά τους επόμενους μήνες όμως η προσοχή τους θα πρέπει να παραμείνει προσηλωμένη σε αυτό.
Τέταρτον, υπάρχει ένας ακόμη τομέας που απαιτεί σοβαρή και προσεκτική συζήτηση και εξεύρεση λύσης. Πρόκειται για τον τομέα της παγκόσμιας ανισότητας και το θέμα του παγκόσμιου νομισματικού συστήματος στο μέλλον. Τα θέματα αυτά έμειναν σκόπιμα εκτός ατζέντας της συνόδου κορυφής του Λονδίνου και ως εκ τούτου παραμένουν στη λίστα των ζητημάτων που πρέπει να εξεταστούν στο μέλλον. Στο πλαίσιο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή ακριβώς η αδυναμία επίτευξης συμφωνίας σχετικά με μια παγκόσμια νομισματική τάξη οδήγησε σε ναυάγιο τη σύνοδο κορυφής του Λονδίνου του 1933. Το θέμα αυτό είναι σήμερα εξίσου περίπλοκο όπως και τότε. Η ΕΕ πρέπει να επικεντρωθεί επαρκώς σε αυτό το θέμα, διότι η επίλυσή του παραμένει σημαντικό συστατικό στοιχείο για μια βιώσιμη οικονομική ανάκαμψη και για την πρόληψη καταστροφικών παγκόσμιων κρίσεων.
Κυρίες και κύριοι, ολοκληρώνοντας θα ήθελα να ευχαριστήσω τη Μεγάλη Βρετανία, τη χώρα που φιλοξένησε την προεδρία της G20, για τη διοργάνωση της συνόδου κορυφής και πάνω απ’ όλα για την οργάνωση ολόκληρης της διαδικασίας των συζητήσεων και των διαπραγματεύσεων σε επίπεδο εργασιών στο διάστημα που προηγήθηκε της συνόδου κορυφής. Οι διοργανωτές έφεραν άψογα σε πέρας το καθήκον τους και αξίζουν το χειροκρότημά μας διότι συνέβαλαν σημαντικά στην πρόοδο που επιτεύχθηκε και στο εύρος της τελικής συναίνεσης.
Ευελπιστούμε ότι η σύνοδος κορυφής της G20 του Λονδίνου θα εγκαινιάσει μια νέα, επιτυχημένη εποχή παγκόσμιας οικονομικής συνεργασίας. Πιστεύω ακράδαντα ότι κάτι τέτοιο είναι αρκετά πιθανό. Τα συμπεράσματα της συνόδου κορυφής της G20 αποτελούν ιδανικό σημείο εκκίνησης για να τεθεί ένα τέλος στην παγκόσμια οικονομική κρίση το συντομότερο δυνατόν. Μας δίνεται επίσης η ευκαιρία να αλλάξουμε τη μορφή της μελλοντικής αλληλοσυνδεόμενης παγκόσμιας οικονομίας, ώστε να είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι για μια μακροπρόθεσμη βιώσιμη παραγωγή και μια συντονισμένη διαδικασία λήψης οικονομικών αποφάσεων. Πολλά είναι τα ζητήματα που εκκρεμούν και πολλές είναι οι δεσμεύσεις που πρέπει να υλοποιηθούν. Το διάστημα που θα ακολουθήσει θα δείξει κατά πόσο η σύνοδος κορυφής του Λονδίνου αξίζει μια θέση στην Ιστορία. Σε κάθε περίπτωση, η σύνοδος κορυφής της G20 σηματοδότησε μια στροφή στρατηγικών θέσεων στην παγκόσμια οικονομία. Είναι σημαντικό η ΕΕ να εγκαινιάσει αυτήν τη νέα εποχή με ένα ξεκάθαρο και ρεαλιστικό όραμα και με πολιτικές που θα διασφαλίζουν ότι η Ευρώπη θα διατηρήσει τον ίδιο στρατηγικό ρόλο στο μέλλον όπως και στο παρελθόν, όπως αξίζει στους 500 εκατομμύρια πολίτες της.
ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ κ. ONESTA Αντιπροέδρου
Pervenche Berès (PSE) . – (FR) Κύριε Πρόεδρε, γνωρίζω καλά ότι δεν μπορούμε να εναντιωθούμε στο Συμβούλιο, παρ’ όλα αυτά όμως το έργο μας έχει μείνει πολύ πίσω.
Η ατζέντα μας περιλαμβάνει πλήθος σημαντικών συζητήσεων. Ο χρόνος ομιλίας που έχει οριστεί για το Συμβούλιο είναι πέντε λεπτά, όμως το Συμβούλιο έχει τον λόγο εδώ και είκοσι λεπτά. Πιστεύω ότι αυτό δείχνει ασέβεια προς τους βουλευτές του ΕΚ.
Πρόεδρος . – Γνωρίζετε τον Κανονισμό εξίσου καλά με εμένα, κυρία Berès. Μπορώ να κτυπήσω το σφυρί μου για κάθε βουλευτή του ΕΚ, όμως δεν μπορώ παρά να απευθύνω έκκληση στην Επιτροπή και το Συμβούλιο να είναι σύντομοι και περιεκτικοί, όπως υπήρξατε εσείς.
Σας ικετεύω, Επίτροπε. Δεν έχετε χρονικό περιορισμό, όμως σας παρακαλώ να λάβετε υπόψη ότι έχω μπροστά μου ένα χαρτί που αναφέρει ότι πέντε λεπτά θα ήταν αποδεκτός χρόνος ομιλίας.
Olli Rehn, μέλος της Επιτροπής. – Κύριε Πρόεδρε, τα αποτελέσματα της συνόδου κορυφής της G20 στο Λονδίνο είναι σημαντικά. Στέλνουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα παγκόσμιας ενότητας και συνεργασίας για να οδηγήσουμε την παγκόσμια οικονομία στην έξοδο από τη σημερινή κρίση και να την επαναφέρουμε στον δρόμο της οικονομικής ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας.
Η G20 επικεντρώθηκε σε τρεις γενικές γραμμές δράσεις τις οποίες ο συνάδελφός μου, Joaqín Almunia, τον οποίο αντικαθιστώ εγώ καθώς ο ίδιος δεν ήταν σε θέση να συμμετάσχει σε αυτήν τη σύνοδο, θα προωθήσει σήμερα σε μια σημαντική συνάντηση του ΔΝΤ στην Ουάσινγκτον.
Επιτρέψτε μου να σας παρουσιάσω τη συνοπτική αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με την έκβαση και τις επακόλουθες ενέργειες που αφορούν τις τρεις αυτές γενικές γραμμές δράσης.
Πρώτον, είναι ξεκάθαρο ότι οι ηγέτες συμφώνησαν να προβούν σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την αποκατάσταση της ανάπτυξης, και προς το παρόν πρωταρχική προτεραιότητα είναι η αποκατάσταση των διαύλων των πιστωτικών ροών. Από αυτή την άποψη είναι απαραίτητο να ασχοληθούμε με τους ζημιογόνους, τοξικούς τίτλους, επικυρώνοντας με αυτό τον τρόπο τις αρχές που υιοθέτησαν οι υπουργοί Οικονομίας της G20 τον Μάρτιο, κάτι το οποίο συνάδει πλήρως με την προσέγγιση που ακολουθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Συμφωνήθηκε επίσης η άμεση υλοποίηση των μέτρων τόνωσης της οικονομίας που είχαν ανακοινωθεί, καθώς η συντονισμένη δημοσιονομική τόνωση της ΕΕ της τάξης άνω του 3% – που ενδέχεται να φτάνει το 4% – του ΑΕΠ είναι ουσιώδης για την ίδια την Ευρώπη και συνιστά βασικό παράγοντα για τη βραχυπρόθεσμη μακροοικονομική απάντηση της G20 στην κρίση.
Η έκβαση της G20 πρέπει να διασφαλίζει μια σωστή ισορροπία μεταξύ της βραχυπρόθεσμης δημοσιονομικής ώθησης, που φυσικά είναι απαραίτητη, και της μακροπρόθεσμης δημοσιονομικής βιωσιμότητας, η οποία απαιτεί μεθοδική κατάργηση των μέτρων τόνωσης την κατάλληλη στιγμή. Επιπλέον, η ευρωπαϊκή συναίνεση όσον αφορά την ανάγκη να προστατευθεί η μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα συνέβαλε στην ισορροπημένη γραμμή που υιοθετήθηκε στο Λονδίνο.
Ο προστατευτισμός στο εμπόριο είναι ένας κίνδυνος που ελλοχεύει σε κάθε παγκόσμια οικονομική ύφεση. Ως εκ τούτου, ήταν σημαντικό να επιβεβαιώσει η G20 τη δέσμευσή της να διατηρήσει τον ανοιχτό χαρακτήρα του εμπορίου και των επενδύσεων και να αποφύγει κάθε είδος προστατευτισμού.
Η δεύτερη γραμμή δράσης είναι ένα φιλόδοξο σχέδιο αναδιάρθρωσης της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής ρύθμισης και συμφωνήθηκε ότι στο μέλλον οι κανονισμοί θα πρέπει να εφαρμόζονται σε όλες τις τράπεζες, παντού και πάντα. Η G20 πραγματοποίησε ένα σημαντικό βήμα προς τη ρυθμιστική σύγκλιση σε παγκόσμιο επίπεδο, την οποία η Ευρώπη ζητεί εδώ και καιρό.
Καταφέραμε να πετύχουμε τους εξής στόχους: βελτιωμένες προϋποθέσεις για το τραπεζικό κεφάλαιο και τα αποθεματικά ρευστότητας, καθώς και μέτρα για τον περιορισμό της δανειακής επιβάρυνσης· ρύθμιση των αμοιβαίων κεφαλαίων κινδύνου και άντληση κεφαλαίων ιδιωτικών συμμετοχών· συμφωνία σχετικά με την καλύτερη ρύθμιση και εποπτεία των αγορών πιστωτικών παραγώγων· μια πιο φιλόδοξη ρύθμιση για τους οργανισμούς αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας· θέσπιση διεθνών εποπτικών φορέων για όλες τις μεγάλες διασυνοριακές τράπεζες· τέλος, υιοθέτηση των νέων αρχών του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας σχετικά με τις αμοιβές και τα πριμ των στελεχών στους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Συμφωνήθηκε επίσης η ανάληψη αποφασιστικής δράσης για τους μη συνεργάσιμους υπεράκτιους φορολογικούς παραδείσους. Έτσι, στο μέλλον δεν θα υπάρχει κανένα μέρος στον κόσμο όπου θα μπορούν να βρουν καταφύγιο οι καιροσκόποι της οικονομίας. Επικροτούμε ιδιαίτερα την αναφορά στο τέλος του τραπεζικού απορρήτου.
Χαιρετίζουμε επίσης την πρόσφατη ανακοίνωση αρκετών χωρών ότι θα κινηθούν προς την κατεύθυνση των προτύπων του ΟΟΣΑ για την ανταλλαγή πληροφοριών για φορολογικούς σκοπούς. Συνολικά, σε ό,τι αφορά τη χρηματοπιστωτική ρύθμιση, σήμερα έχει πραγματοποιηθεί μεγαλύτερη πρόοδος από ό,τι σε όλη την προηγούμενη δεκαετία.
Τρίτον, συμφωνήθηκε η μεταρρύθμιση των διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών ώστε να διασφαλίζονται ισχυρά θεσμικά όργανα για την παγκόσμια οικονομία και να παρέχεται κατάλληλη εκπροσώπηση για τις αναδυόμενες και τις αναπτυσσόμενες χώρες. Συμφωνήθηκε η σημαντική αύξηση των πόρων του ΔΝΤ, καθώς η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν κινήσει τη σχετική διαδικασία και δείχνουν τον σωστό δρόμο. Ορισμένες χώρες ακολούθησαν το παράδειγμα της ΕΕ και της Ιαπωνίας και δεσμεύτηκαν να χορηγήσουν οικονομική στήριξη στο ΔΝΤ, ωστόσο απαιτούνται περισσότερες δεσμεύσεις, ιδιαίτερα από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα.
Στη συνέχεια, πολύ σημαντική είναι η ταχεία υλοποίηση των αποφάσεων που έλαβε η G20. Θα πρέπει επίσης να μεριμνήσουμε για τη δημιουργία μιας πιο ισορροπημένης παγκόσμιας οικονομίας και την αποφυγή των σφαλμάτων του παρελθόντος. Για να επανέλθει η παγκόσμια οικονομία στον δρόμο της βιώσιμης ανάπτυξης, απαιτείται ενδεχομένως μια ριζική τροποποίηση του παγκόσμιου μοντέλου ανάπτυξης –αναφέρομαι στο τεράστιο δημοσιονομικό έλλειμμα των ΗΠΑ και στο αυξημένο εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας.
Οι ηγέτες συμφώνησαν να συναντηθούν ξανά έως το τέλος του τρέχοντος έτους, πιθανότατα τον Σεπτέμβριο. Ο αποτελεσματικός συντονισμός θα είναι απαραίτητος για να συνεχίσει η Ευρώπη να ηγείται της διαδικασίας της G20, κάτι που θα πρέπει να αποτελεί διαρκή στόχο μας.
Συνοψίζοντας, η αντιμετώπιση της σημερινής κρίσης απαιτεί όχι μόνο την αποτελεσματική και ταυτόχρονα συντονισμένη φορολογική τόνωση, αλλά και τη μεταρρύθμιση τόσο του χρηματοπιστωτικού τομέα όσο και των διεθνών οργανισμών.
Ας μην ξεχνάμε ότι αυτή η κρίση έχει τις ρίζες της στις καταχρήσεις και την απληστία των χρηματοπιστωτικών αγορών, ιδιαίτερα στην Wall Street. Για την Ευρώπη, το θέμα είναι η επιστροφή στις βασικές αξίες του ευρωπαϊκού μοντέλου, το οποίο απαιτεί έναν συνδυασμό επιχειρηματικών πρωτοβουλιών, σεβασμού του παραγωγικού έργου και αγώνα για την εδραίωση της αλληλεγγύης. Με άλλα λόγια, η κοινή πρόκληση του σήμερα είναι η διάσωση της ευρωπαϊκής κοινωνικής οικονομίας της αγοράς από τις συστημικές αστοχίες του οικονομικού καπιταλισμού.
Joseph Daul, εξ ονόματος της Ομάδας PPE-DE. – (FR) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Nečas, κύριε Rehn, κυρίες και κύριοι, αντιμετωπίζουμε την πρώτη παγκόσμια οικονομική ύφεση στην Ιστορία. Αυτή η ύφεση απαιτεί μια συντονισμένη αντίδραση σε διεθνές επίπεδο. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να βγούμε όλοι από αυτήν.
Η συμφωνία που επιτεύχθηκε στη σύνοδο κορυφής της G20 θα μας δείξει τον σωστό δρόμο προς την ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Στο Λονδίνο, οι παγκόσμιοι ηγέτες τριπλασίασαν τα κονδύλια που θα δοθούν στο ΔΝΤ, χορήγησαν επιπλέον πιστώσεις στις αναπτυξιακές τράπεζες και επιβεβαίωσαν εκ νέου τη στήριξή τους στο ελεύθερο διεθνές εμπόριο. Αυτό το σχέδιο, που αποσκοπεί στην αποκατάσταση της πίστης, της ανάπτυξης και της απασχόλησης, θα μας εξασφαλίσει τον απαιτούμενο χρόνο για να σταθεροποιήσουμε τις αγορές και, κυρίως, να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη στην παγκόσμια οικονομία.
Εντούτοις, πρέπει να βρισκόμαστε σε εγρήγορση και να μην παρασυρόμαστε από εύκολες λύσεις. Πρέπει οπωσδήποτε να απαλλαγούμε μια για πάντα από το φάντασμα του προστατευτισμού. Εάν κλείσουμε τα σύνορά μας στο εμπόριο και τις συναλλαγές, θα επαναλάβουμε απλώς τα σφάλματα των προκατόχων μας στην κρίση του 1929.
Αυτό που χρειαζόμαστε σήμερα περισσότερο από ποτέ είναι πιο πολύ και όχι πιο λίγο εμπόριο. Εάν καταφέρουμε, λοιπόν, να δημιουργήσουμε μια πραγματική διατλαντική οικονομία χωρίς φραγμούς με τον βασικό εμπορικό μας εταίρο, τις Ηνωμένες Πολιτείες, θα έχουμε ήδη επιτύχει αύξηση της ανάπτυξης της τάξης του 3,5%. Εκεί θα πρέπει να επικεντρώσουμε τις προσπάθειές μας.
Πρέπει να τονώσουμε την ανάπτυξη, όχι μόνο για να προστατεύσουμε τις υπάρχουσες θέσεις εργασίας, αλλά κυρίως για να δημιουργήσουμε νέες. Οι συνάδελφοί μου στην αριστερή πτέρυγα ζητούν περισσότερες κοινωνικές δαπάνες και μεγαλύτερη κοινωνική ασφάλεια. Υποτίθεται πως θέλουν να προστατεύσουν τις θέσεις εργασίας απομονώνοντας τις οικονομίες μας. Μια διαφανής οικονομία που επιτρέπει σε όλους να εκδηλώνουν τα χαρίσματά τους είναι μια πρωτοποριακή και βιώσιμη οικονομία. Είναι η κοινωνική οικονομία της αγοράς που χρειαζόμαστε.
Πρέπει να διδαχτούμε από τα λάθη των τελευταίων μηνών, καθώς ένα από τα κύρια προβλήματα στον χρηματοπιστωτικό τομέα ήταν η έλλειψη χρηματοπιστωτικής ρύθμισης και εποπτείας. Η ουσία είναι ότι για να μπορέσουμε να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη των συμπολιτών μας στην οικονομία πρέπει πρώτα να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη στο χρηματοπιστωτικό μας σύστημα.
Για να το πετύχουμε αυτό, πρέπει να επεκτείνουμε τη ρύθμιση και την εποπτεία σε όλους τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και σε όλα τα μέσα, συμπεριλαμβανομένων των αμοιβαίων κεφαλαίων κινδύνου. Πρέπει να πατάξουμε τους φορολογικούς παραδείσους, να απαλλαγούμε από το τραπεζικό απόρρητο και να αυξήσουμε την εποπτεία των οργανισμών αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας.
Σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία, όπου οι αγορές δεν ησυχάζουν ποτέ, η μόνη μας άμυνα είναι η διαφάνεια. Οι επενδυτές πρέπει να γνωρίζουν ότι οι ίδιοι κανόνες ισχύουν παντού.
Τέλος, έχουμε ευθύνη απέναντι στις αναπτυσσόμενες χώρες. Αυτή η κρίση δεν πρέπει να γκρεμίσει ό,τι έχουμε καταφέρει όλα αυτά τα χρόνια σε αυτό τον τομέα. Γι’ αυτό πρέπει να συνεχίσουμε να ασκούμε πιέσεις ώστε ο ΠΟΕ να προσαρμοστεί γρήγορα στον εικοστό πρώτο αιώνα και τους νέους κανόνες.
Τα φτωχότερα έθνη του κόσμου χρειάζονται βοήθεια για να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο στην παγκόσμια οικονομία. Με αυτό τον τρόπο, η παγκόσμια οικονομία θα παρουσιάσει ανάπτυξη της τάξης των 15 εκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ ανά έτος. Το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων αυτών θα διοχετευτεί στις αναπτυσσόμενες χώρες.
Γι’ αυτό στηρίζουμε τη δέσμευση της G20 για χορήγηση πρόσθετων πόρων ύψους 850 δισεκατομμυρίων για τη στήριξη της ανάπτυξης στις αναδυόμενες αγορές και τις αναπτυσσόμενες χώρες.
Κυρίες και κύριοι, ο μόνος τρόπος για να βγούμε από την οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση είναι να αλλάξουμε, να αλλάξουμε τη διεθνή διακυβέρνηση και τη στάση ανοχής που τηρούμε απέναντι σε όσους δεν συμμορφώνονται με τους κανόνες.
Poul Nyrup Rasmussen, εξ ονόματος της Ομάδας PSE. – Κύριε Πρόεδρε, το ουσιώδες ερώτημα είναι, φυσικά, τι θα πράξουμε τώρα. Τι θα πρέπει να καταφέρει η Ευρώπη ενόψει της συνάντησης της G20 τον Σεπτέμβριο του τρέχοντος έτους;
Έχω εδώ την πλέον πρόσφατη πρόβλεψη του ΔΝΤ. Με λύπη μου θέλω να πληροφορήσω τον Επίτροπο Rehn ότι, όπως αναφέρει, και παρ’ όλα όσα έχουμε κάνει, η οικονομική ανάπτυξη στην ευρωζώνη φέτος θα μειωθεί κατά -4,2% και ότι, μόνο στη Γερμανία, το ποσοστό θα είναι της τάξης του -5,6%. Μεταφέραμε αυτά τα στοιχεία στους μακροοικονομικούς υπολογισμούς μας, και είμαι σε θέση να σας πω, συνάδελφοι, πως τούτο σημαίνει ότι την άνοιξη του 2010 θα έχουμε 27 εκατομμύρια ανέργους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ουσιαστικά, αυτό σημαίνει ότι σε δύο χρόνια η αύξηση της ανεργίας θα ισοδυναμεί με απώλεια 10 εκατομμυρίων θέσεων εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τώρα πρέπει να δράσουμε άμεσα, συντονισμένα και αποτελεσματικά, ακριβώς όπως είπε ο Olli Rehn. Το συμπέρασμα από τη σύνοδο κορυφής της G20 στο Λονδίνο ήταν ότι, εφόσον χρειάζεται να κάνουμε περισσότερα, συμφωνούμε να κάνουμε περισσότερα. Δεν έχω να προσθέσω τίποτε άλλο πέρα από το να παραπέμψω και πάλι στον αριθμό των 27 εκατομμυρίων ανέργων. Τι άλλο επιχείρημα χρειάζεται κανείς για να κάνει περισσότερα;
Προτείνω τέσσερις ενέργειες ενόψει της συνόδου της G20 τον Σεπτέμβριο: πρώτον, να προετοιμάσουμε μια νέα, συντονισμένη προσπάθεια για τον περιορισμό της απειλής της μαζικής ανεργίας· δεύτερον, να ακολουθήσουμε τις δύο προτάσεις της ομάδας de Larosière –να συστήσουμε ένα εποπτικό συμβούλιο και να εκχωρήσουμε περισσότερες αρμοδιότητες στους λεγόμενους οργανισμούς εταιρικής κοινωνικής ευθύνης· τρίτον, να θεσπίσουμε μια αποτελεσματική χρηματοπιστωτική ρύθμιση, που θα καλύπτει τα αμοιβαία κεφάλαια κινδύνου και τα κεφάλαια ιδιωτικών συμμετοχών· τέταρτον, να προετοιμάσουμε την Ευρώπη να διαδραματίσει ρόλο στην προώθηση μιας νέας παγκόσμιας συμφωνίας, μεταξύ άλλων και για τις αναπτυσσόμενες χώρες που έχουν πληγεί περισσότερο από αυτή την οικονομική κρίση.
Σας παρακαλώ, Επίτροπε, μην επαναλάβετε για άλλη μια φορά ότι πετύχατε τόνωση της οικονομίας της τάξης του 4%, συμπεριλαμβανομένων των αυτόματων σταθεροποιητών. Την επόμενη φορά θα φτάσει το 5%, ενώ η ανεργία αυξάνεται σε 27 εκατομμύρια ανέργους. Ας είμαστε δίκαιοι και ας δημιουργήσουμε νέες θέσεις εργασίας. Μαζί μπορούμε να το καταφέρουμε.
Margarita Starkevičiūtė, εξ ονόματος της Ομάδας ALDE. – (LT) Θα ήθελα με τη σειρά μου να χαιρετίσω τη συμφωνία που επετεύχθη στο Λονδίνο, και ταυτόχρονα να τονίσω ότι η παγκόσμια οικονομία χρειάζεται παγκόσμια διακυβέρνηση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να αναλάβει αυτό τον ηγετικό ρόλο για δύο λόγους, διότι τόσο μετά τον πόλεμο όσο και μετά την κατάρρευση του σοβιετικού μπλοκ, πέτυχε την ανάκαμψη των οικονομιών της μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Διαθέτουμε σημαντική εμπειρία στη διαχείριση τέτοιων σύνθετων διαδικασιών.
Οι διαδικασίες αυτές πρέπει να βασίζονται σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Πρέπει να εξασφαλίσουμε έδαφος για νέες πρωτοβουλίες. Εάν επικεντρώσουμε τώρα την προσοχή μας στις τεχνικές λεπτομέρειες και τη βελτίωση της ρύθμισης, που φυσικά είναι αναγκαία, τότε θα χάσουμε την πρωτοβουλία και το περιθώριο κινήσεων. Η κινητικότητα και η δημιουργία θέσεων εργασίας παρουσιάζονται μόνο όταν λαμβάνουν χώρα διαρθρωτικές αλλαγές. Ποιες διαρθρωτικές αλλαγές μπορεί να προσφέρει η Ευρωπαϊκή Ένωση στον κόσμο;
Πρέπει πάνω απ’ όλα να εκσυγχρονίσουμε τη διακυβέρνηση και τις χρηματοπιστωτικές αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να στηριχτούμε στις ισχυρές βάσεις της κοινής ευρωπαϊκής αγοράς μας και να μην απομονωθούμε στον μικρόκοσμο των κρατών μας. Εάν καταφέρουμε να συνεργαστούμε στην κοινή ευρωπαϊκή αγορά, αυτό θα αποτελέσει ένα εξαιρετικό παράδειγμα για τον κόσμο ότι δεν χρειάζεται να προσανατολιζόμαστε στον προστατευτισμό, αλλά ότι το ανοιχτό πνεύμα, η συνεργασία, η κυκλοφορία των κεφαλαίων και οι μακροοικονομικές ισορροπίες, που βασίζονται σε κοινές συμφωνίες, είναι αυτά που θα βοηθήσουν στη διατήρηση της σταθερότητας και την ανάκαμψη της οικονομίας. Η εμπειρία της Ευρώπης σε αυτό τον τομέα είναι ανεκτίμητη.
Ανέκαθεν δυσκολευόμουν να κατανοήσω γιατί δεν το εφαρμόζουμε αυτό. Ίσως δίνουμε υπερβολική σημασία στα αμοιβαία κεφάλαια κινδύνου και ελάχιστη στις ζωές των ανθρώπων.
Roberts Zīle, εξ ονόματος της Ομάδας UEN. – (LV) Σας ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Το σχέδιο ψηφίσματος για τη σύνοδο κορυφής της G20 αναφέρει, πρώτον, ότι πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν λάβει στήριξη από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για να επιλύσουν προβλήματα στα ισοζύγια πληρωμών και, δεύτερον, ότι πολλές χώρες της ευρωζώνης κατάφεραν, χάρη στο ευρώ, να αποφύγουν τις πιέσεις στις συναλλαγματικές ισοτιμίες σε αυτήν τη συγκυρία. Δυστυχώς όμως τα νέα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μπορούν να μειώσουν την πίεση του συναλλαγματικού κινδύνου, διότι δεν μπορούν να ενταχθούν στην ευρωζώνη. Ταυτόχρονα, η οικονομία έχει υπερθερμανθεί σε αρκετά νέα κράτη της ΕΕ ως άμεσο αποτέλεσμα της απελευθέρωσης ενός πολύ μεγάλου χρηματικού ποσού από πολλές ευρωπαϊκές τράπεζες, που προσπαθούν να διαμορφώσουν μια νέα αγορά σε αυτά τα κράτη. Τώρα το βάρος του συναλλαγματικού κινδύνου πέφτει στους δανειζόμενους. Συνεπώς, ζητώ να εξετάσουμε, ιδιαίτερα στα νέα κράτη μέλη της ΕΕ που εντάχθηκαν στον μηχανισμό συναλλαγματικής ισοτιμίας και που διατηρούν μια σταθερή συναλλαγματική ισοτιμία η οποία επιτρέπει την αποπληρωμή μεγάλου μέρους αυτών των δανείων στις ευρωπαϊκές τράπεζες, κατά πόσο αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να στηρίξουμε αυτές τις χώρες επισπεύδοντας την εισαγωγή του ευρώ. Αυτό είναι ένα ιδιαίτερα κρίσιμο σημείο διότι η αλληλεγγύη είναι εξαιρετικά σημαντική σε χαλεπούς καιρούς. Στην πραγματικότητα, όλοι βράζουμε στο ίδιο καζάνι –ειδικά τώρα που, για να είμαστε ειλικρινείς, ακόμη και οι χώρες που έχουν ήδη ενταχθεί στο ευρώ δεν μπορούν να ανταποκριθούν στα κριτήρια του Μάαστριχτ, καθώς αντιμετωπίζουν ελλείμματα προϋπολογισμού άνω του 10%. Αφού λοιπόν βράζουμε στο ίδιο καζάνι, ας σκεφτούμε με τον ίδιο τρόπο! Σας ευχαριστώ.
Caroline Lucas, εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE. – Κύριε Πρόεδρε, η G20 έχασε συλλήβδην την ευκαιρία να αντιμετωπίσει τόσο την περιβαλλοντική όσο και την οικονομική κρίση ταυτόχρονα – με άλλα λόγια, έχασε την ευκαιρία να εισαγάγει τη λεγόμενη «Νέα Πράσινη Συμφωνία». Αυτή η συνάντηση θα έπρεπε να αποτελέσει το έναυσμα για μια μαζική επένδυση στις ανανεώσιμες μορφές ενέργειας και την ενεργειακή αποδοτικότητα, όχι μόνο επειδή πρέπει να αντιμετωπίσουμε επειγόντως την πρόκληση της κλιματικής αλλαγής, αλλά και επειδή η επένδυση στις πράσινες τεχνολογίες αποτελεί έναν από τους καλύτερους τρόπους τόνωσης της απασχόλησης.
Η πράσινη ενέργεια, παραδείγματος χάρη, είναι πολύ πιο πλούσια σε θέσεις εργασίας σε σύγκριση με τη συνηθισμένου τύπου επένδυση στον επιχειρηματικό τομέα, αν και η δέσμη μέτρων που εγκρίθηκε από την G20 στην πραγματικότητα θα παγιδεύσει τον κόσμο σε μια οικονομία υψηλών εκπομπών άνθρακα, τη στιγμή ακριβώς που θα έπρεπε να στεφόμαστε προς μια πολύ διαφορετική βιώσιμη οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Παρότι για το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα βρέθηκαν δισεκατομμύρια ευρώ, για την υλοποίηση της ζωτικής μετάβασης σε μια πράσινη οικονομία δεν έπεσε κάποια αξιόλογη προσφορά στο τραπέζι, παρά μόνο αόριστες προσδοκίες και ανούσιες συζητήσεις.
Οι αναφορές του ανακοινωθέντος στην κλιματική αλλαγή και την οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα περιορίστηκαν μόνο σε δύο παραγράφους στο τέλος του κειμένου, χωρίς καμιά συγκεκριμένη δέσμευση. Είναι τραγικό το γεγονός ότι, τη στιγμή ακριβώς που το οικονομικό σύστημα και το παγκόσμιο περιβάλλον βρίσκονται σε τροχιά σύγκρουσης, χάσαμε την κρίσιμη ευκαιρία να αλλάξουμε κατεύθυνση, να διασφαλίσουμε την αντιμετώπιση και των δύο αυτών κρίσεων και να τονώσουμε την απασχόληση.
Francis Wurtz, εξ ονόματος της Ομάδας GUE/NGL. – (FR) Κύριε Πρόεδρε, η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της G20 που μόλις ακούσαμε – ένα επιτυχημένο κεφάλαιο, ένα σημείο καμπής στην κρίση, μια τεράστια επιτυχία για την Ευρωπαϊκή Ένωση και ούτω καθεξής – εγείρει κατά τη γνώμη μου δύο ερωτήματα.
Το πρώτο αφορά την ανάλυση της σημερινής κατάστασης του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος με το οποίο η Ευρώπη, όπως έχει αποδειχθεί, συνδέεται στενά. Ας είμαστε σαφείς, η επιθυμία των ηγετών της G20 να στείλουν πάση θυσία ένα καθησυχαστικό μήνυμα στην αγορά, και φυσικά στην κοινή γνώμη, τους οδήγησε στο να υποβαθμίσουν κατά πολύ τη σημερινή κατάσταση.
Στην πραγματικότητα, οι προβλέψεις για τις εκτιμώμενες τραπεζικές απώλειες, που σε μεγάλο βαθμό εξακολουθούν να αποκρύπτονται, δείχνουν κατακόρυφη αύξηση από μήνα σε μήνα. Τα χειρότερα δεν πέρασαν, βρίσκονται μπροστά μας. Πριν από τρεις μήνες συζητούσαμε για απώλειες ύψους 2.000 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ, ποσό που ήταν ήδη αστρονομικό. Τώρα, το ΔΝΤ ανεβάζει αυτό το ποσό σε 4.000 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ.
Η Επιτροπή, από την πλευρά της, μόλις πρόσθεσε 3.000 δισεκατομμύρια ευρώ στα κονδύλια που τέθηκαν κατά μέρος από τα κράτη μέλη κάτω από διάφορα προσχήματα για τη διάσωση των τραπεζών, ποσό το οποίο αντιστοιχεί στο ένα τέταρτο του ΑΕΠ τους. Αυτό είναι το τίμημα της ξέφρενης κούρσας του ρευστού για το κέρδος και του κέρδους για το ρευστό.
Αυτή η ζοφερή πραγματικότητα υπογραμμίζει τη σημασία του δεύτερου ερωτήματός μου. Ποια είναι η πραγματική πρόοδος της G20 στο Λονδίνο όσον αφορά τη χρηματοπιστωτική ρύθμιση;
Όταν ο Joseph Stiglitz ο οποίος, όπως γνωρίζετε, διορίστηκε από τα Ηνωμένα Έθνη ως επικεφαλής μιας ανεξάρτητης επιτροπής εμπειρογνωμόνων για τη χρηματοπιστωτική κρίση, ερωτήθηκε εάν συμφωνεί με τον ισχυρισμό του οικονομολόγου Simon Johnson ότι η ρυθμιστική πτυχή της G20 είναι σχεδόν μηδενική, ο κ. Stiglitz απάντησε ότι συμφωνεί.
Πριν προλάβει να στεγνώσει το μελάνι στη δήλωση του Λονδίνου, το βασικό κράτος μέλος της G20, οι Ηνωμένες Πολιτείες, ζήτησαν από τα κερδοσκοπικά κεφάλαια που έχουν εγκατασταθεί ανενόχλητα στους φορολογικούς παραδείσους να εξαγοράσουν σε εξαιρετικά χαμηλή τιμή τους τοξικούς τίτλους που «βραχυκυκλώνουν» τους ισολογισμούς των αμερικανικών τραπεζών. Πραγματικά ανεβάζουμε τον ηθικό πήχη του καπιταλισμού.
Στην πραγματικότητα, η G20 δεν έκανε τίποτα για να σταματήσει τη φιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση. Αγνόησε το καίριο ζήτημα της αναδιοργάνωσης του διεθνούς νομισματικού συστήματος. Στήριξε το ΔΝΤ χωρίς να εξετάσει τον μετασχηματισμό του. Συγκάλυψε την τεράστια κοινωνική πρόκληση που δημιουργήθηκε από αυτή την κρίση. Ακολούθησε μια ήπια τακτική όταν ήταν φανερό ότι έπρεπε να βάλει το μαχαίρι στο κόκαλο.
Πιστεύω ότι Ευρώπη πρέπει να ξεπεράσει κατά πολύ την G20. Βρισκόμαστε μέσα σε ένα καζάνι που βράζει. Ακούτε τις κραυγές οργής που ξεσηκώνονται από τις κοινωνίες μας; Απαιτούν όχι καθησυχαστικά λόγια, αλλά ισχυρή, έμπρακτη δράση τώρα!
Jana Bobošíková (NI). – (CS) Κυρίες και κύριοι, η απόφαση της συνόδου κορυφής της G20 να διοχετεύσει δισεκατομμύρια δολάρια στο ΔΝΤ για την αντιμετώπιση της κρίσης είναι κατά τη γνώμη μου αντιπαραγωγική και επιβλαβής. Και αυτό για τρεις βασικούς λόγους. Πρώτον, αυτή η δέσμευση υποχρεώνει τις πιστώτριες χώρες είτε να καταφύγουν στα αποθέματα ξένου συναλλάγματος που διαθέτουν, είτε να επιβαρυνθούν με χρέη.
Δεύτερον, η δέσμευση υποχρεώνει ακόμη και τα κράτη που έχουν υποστεί μόνιμη βλάβη εξαιτίας των ανεπαρκών αναλύσεων του ΔΝΤ να συνεισφέρουν στο Ταμείο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Τσεχική Δημοκρατία, τους πολίτες της οποίας εκπροσωπώ. Παρότι οι προβλέψεις του ΔΝΤ για τη χώρα μου δεν έχουν καμία απολύτως σχέση με την πραγματικότητα, οι τσέχοι πολίτες συνεισφέρουν στο Ταμείο 1,4 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ.
Τρίτον, το ΔΝΤ θα δανείζει χρήματα στα κράτη σύμφωνα με πολύ πιο επιεικείς κανόνες από ό,τι ίσχυε μέχρι σήμερα και δεν θα επιδιώκει την εξάρτηση του δανείου από τον σχεδιασμό ρεαλιστικών μέτρων για την επίλυση των οικονομικών προβλημάτων του δανειζόμενου.
Κυρίες και κύριοι, πιστεύω ακράδαντα ότι αυτό θα οδηγήσει σε στρέβλωση της διεθνούς πιστωτικής αγοράς σε βάρος των φορολογούμενων πολιτών.
Othmar Karas (PPE-DE). - (DE) Κύριε Πρόεδρε, Προεδρεύοντα του Συμβουλίου, κυρίες και κύριοι, η σύνοδος κορυφής ήταν μια πολιτική επιτυχία και έστειλε ένα σημαντικό μήνυμα, ότι ο κόσμος ανασυντάσσεται και ότι υπάρχει η πολιτική βούληση να βρούμε και να εφαρμόσουμε από κοινού παγκόσμιες απαντήσεις στις κρίσεις και τις προκλήσεις. Ωστόσο, θα δηλώσω ξεκάθαρα ότι δεν θα πρέπει να υπερεκτιμούμε τη σημασία των πιθανολογούμενων εξελίξεων της συνόδου κορυφής. Οι σύνοδοι κορυφής απλώς πραγματοποιούν δηλώσεις σκοπού· οι σύνοδοι κορυφής δεν λαμβάνουν αποφάσεις, δεν νομοθετούν, δεν έχουν καμία νομική βάση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να κάνει πολλά. Πρέπει να έχουμε τη φιλοδοξία να αναλάβουμε ηγετικό ρόλο στη δημιουργία μιας παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής και οικονομικής τάξης. Για να αναλάβουμε αυτό τον ηγετικό ρόλο όμως θα πρέπει να διαθέτουμε ευρωπαϊκούς κανονισμούς και να είμαστε σε θέση να προτείνουμε μοντέλα. Με το μοντέλο μιας κοινωνικής οικονομίας της αγοράς, με τις εγγυήσεις καταθέσεων και με τον κανονισμό για τους οργανισμούς αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας που εγκρίθηκε σήμερα, βαδίζουμε στον σωστό δρόμο. Κατά την άποψή μου, όμως, τα αποτελέσματα της συνόδου κορυφής στερούνται ξεκάθαρης συναίνεσης σχετικά με την εξάλειψη των προκυκλικών συνεπειών των υφιστάμενων κανονισμών σε ευρωπαϊκό και σε παγκόσμιο επίπεδο, και εδώ αναφέρομαι στη Βασιλεία ΙΙ.
Πρέπει να κάνουμε πολλά ακόμα: ενδεικτικά αναφέρω τα αμοιβαία κεφάλαια κινδύνου, τις αμοιβές των διευθυντικών στελεχών, την οδηγία σχετικά με τη λειτουργία των πιστωτικών ιδρυμάτων και την ευρωπαϊκή εποπτεία. Μέσω της Επιτροπής, εκπροσωπούμε την ευρωπαϊκή ήπειρο. Ωστόσο, η εκπροσώπηση αυτή αφορά και τα εθνικά κράτη. Στην παγκόσμια σκηνή τα κοινοτικά συμφέροντα συνυπάρχουν με τα εθνικά συμφέροντα. Αυτό μπορεί να είναι μια ευκαιρία, μπορεί όμως να αποτελεί και αδυναμία. Γι’ αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικός ο συντονισμός. Οι εκπρόσωποί μας πρέπει να συντονίσουν τις προσπάθειές τους προς μια κοινή κατεύθυνση, διαφορετικά θα αποδυναμωθούμε στη διεθνή σκηνή.
Τέλος, η νομική εφαρμογή των πολιτικών δηλώσεων σκοπού, η υλοποίησή τους και ο συντονισμός της εφαρμογής τους σε παγκόσμιο επίπεδο όσον αφορά τον χρόνο και το περιεχόμενό τους θα καθορίσουν την επιτυχία μας. Η σύνοδος κορυφής δείχνει απλώς τον δρόμο. Το αποτέλεσμα δεν έχει επιτευχθεί ακόμη.
Elisa Ferreira (PSE). – (PT) Κύριε Πρόεδρε, η σύνοδος κορυφής της G20 ήταν σημαντική, κυρίως διότι άνοιξε τον δρόμο του πολυμερούς διαλόγου και βοήθησε τους ανθρώπους να συνειδητοποιήσουν ότι για την επίλυση της κρίσης είναι απαραίτητη η πολυμερής προσέγγιση. Παρόλα αυτά, η σύνοδος αποτέλεσε σημείο εκκίνησης, όχι το τέρμα. Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αυτό πρέπει να ενισχυθεί και να καθοριστεί με σαφήνεια, και η ΕΕ πρέπει να λειτουργήσει ως κινητήριος μοχλός. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμιά ένδειξη ότι αυτό θα συμβεί.
Αν και έχουμε έναν εξαιρετικά σημαντικό οδηγό, την έκθεση de Larosière, η Επιτροπή έχει καθυστερήσει να την εφαρμόσει και να αντιδράσει. Ας δούμε για παράδειγμα την αντίδρασή της όσον αφορά τα αμοιβαία κεφάλαια κινδύνου. Στο μεταξύ, η πραγματική οικονομία στην Ευρώπη συνεχίζει να μην δείχνει σημάδια ανάκαμψης, ενώ η πολιτική αναμονής που ακολουθούμε σημαίνει ότι αναμένουμε την επιδείνωση των δεικτών και της κατάστασης. Ας δούμε, για παράδειγμα, τις τελευταίες προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και του ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης), περί 27 εκατομμυρίων ανέργων, κάτι που αποτελεί ένα τεράστιο πρόβλημα.
Επίσης, η Επιτροπή οφείλει εξηγήσεις σε αυτό το Σώμα σχετικά με τις ενέργειες στις οποίες προτίθεται να προβεί, το πραγματικό περιεχόμενο των πρωτοβουλιών της και την υφιστάμενη κατάσταση σχετικά με την πολιτική συντονισμού των πρωτοβουλιών των κρατών μελών. Πρέπει να τεθεί ένα τέλος σε αυτήν τη στάση αναμονής. Η πολιτική βούληση για δράση έπρεπε να υπάρχει ήδη.
Rebecca Harms (Verts/ALE). - (DE) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, η G20 αποτελεί πράγματι τη σωστή κατεύθυνση· στο μέλλον, η G8 θα διαλυθεί από την G20. Τότε θα έχουμε μία σύνοδο κορυφής λιγότερη. Οι Ευρωπαίοι απέτυχαν. Η Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 κρατών μελών αποτελεί πράγματι το κατάλληλο πεδίο για τη δημιουργία μιας νέας τάξης στη χρηματοπιστωτική αγορά.
Μέχρι σήμερα έχουν γίνει πολλές συζητήσεις επ’ αυτού, χωρίς ξεκάθαρες αποφάσεις. Ακούσαμε πολλά περί πάταξης των φορολογικών παραδείσων, ελέγχου των αμοιβαίων κεφαλαίων κινδύνου και εξάλειψης των παράνομων προϊόντων της χρηματοπιστωτικής αγοράς. Εάν οι Ευρωπαίοι είχαν μεταβεί στο Λονδίνο με μια πολιτική θέση, ποιος θα μπορούσε να προβάλει αντίσταση; Όπως είπε και η αξιότιμη φίλη μου κ. Lucas, θεωρώ εξοργιστικό το γεγονός ότι η σύνοδος κορυφής του Λονδίνου έκλεισε με συνοπτικές διαδικασίες το θέμα της κλιματικής κρίσης και της κρίσης στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού. Το γεγονός αυτό όχι μόνο έπληξε σοβαρά το κλίμα και την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, αλλά πέταξε στο καλάθι των αχρήστων και την ευκαιρία για χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας.
Hans-Peter Martin (NI). - (DE) Κύριε Πρόεδρε, μπορώ να ακολουθήσω ακριβώς εδώ. Είναι τραγικό το ότι αυτή η ήπειρος δεν μπορεί να έχει την πλειοψηφία σε αυτό στο οποίο αναφέρθηκε η συνάδελφός μου κ. Lucas. Αν ήταν έτσι, θα ήμασταν σε πολύ καλύτερη θέση και θα μπορούσαμε να κοιτάξουμε τις μελλοντικές γενιές στα μάτια. Έτσι όπως έχουν τα πράγματα, δεν μπορούμε.
Μια κριτική που έχω να κάνω είναι ότι πολλή από τη συζήτηση γύρω από την οικονομική κατάρρευση και τον τρόπο με τον οποίο η αναδυόμενη ή ήδη πραγματική κλιματική καταστροφή παραμερίζεται μου θυμίζει το Γερμανικό Bundestag μετά το Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πολλοί βουλευτές και πολιτικοί στο Bundestag δεν ενδιαφέρονταν πλέον για το τι είχε συμβεί μέχρι το 1945. Έπρεπε να έρθουν αντιμέτωποι με αυτό λίγο λίγο. Αυτό είναι το σημείο εκκίνησης: αν δεν κατακτήσεις το παρελθόν, δεν εξετάσεις τα λάθη σου για να κοιτάξεις στη συνέχεια προς το μέλλον, δεν υπάρχει πρόοδος. Η ΕΕ και κυρίως οι πολιτικοί φορείς απέτυχαν δραματικά στη χρηματοπιστωτική κρίση. Πρέπει να βγάλουν τα συμπεράσματά τους από αυτό και να μάθουν πρώτα τι έπραξαν λάθος.
Jean-Paul Gauzès (PPE-DE). – (FR) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, στην απόφαση που θα υιοθετήσει αύριο, το Κοινοβούλιο θα εγκρίνει τις θέσεις που ελήφθησαν σχετικά με τους οργανισμούς αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας, που στοχεύουν στην αύξηση της διαφάνειας και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των εθνικών εποπτικών αρχών.
Από αυτή την άποψη, σήμερα η Ευρώπη έδειξε την ακολουθητέα πορεία. Σήμερα το πρωί, η Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων υιοθέτησε το συμβιβασμό που επιτεύχθηκε ανάμεσα στα κράτη μέλη, την Επιτροπή και το Κοινοβούλιο. Στη συνέχεια, σήμερα το μεσημέρι, το Κοινοβούλιο υιοθέτησε το συμβιβασμό με συντριπτική πλειοψηφία 569 ψήφων έναντι 47. Επομένως, ο κανονισμός που προτάθηκε από την Επιτροπή και τροποποιήθηκε από το Κοινοβούλιο θα τεθεί σύντομα σε ισχύ.
Θα ήθελα να τονίσω ότι αυτός ο κανονισμός θέτει τα θεμέλια για την Ευρωπαϊκή εποπτεία σύμφωνα με το πνεύμα των προτάσεων της έκθεσης de Larosière. Η CESR θα είναι το ενιαίο σημείο εισόδου για την καταχώρηση των οργανισμών και αρχικά θα παίζει συντονιστικό ρόλο.
Η Επιτροπή έχει αναλάβει να προτείνει κατά τους επόμενους μήνες μια νομοθετική πρωτοβουλία που θα διευκολύνει την ολοκλήρωση ενός πραγματικού Ευρωπαϊκού συστήματος εποπτείας.
Πριν ολοκληρώσω, θα ήθελα να τονίσω ότι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, που είναι ο πραγματικός στόχος όλων των μέτρων που έχουν ληφθεί, εξαρτάται προφανώς από τη βελτίωση της νομοθεσίας, ιδιαίτερα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Ωστόσο, πρέπει επίσης να λάβουμε υπ’ όψιν μας τους φόβους των συμπολιτών μας και να απαντήσουμε θετικά σ’ αυτούς. Πρέπει να τους δώσουμε ρεαλιστικά ελπιδοφόρα μηνύματα. Αν δεν βελτιώσουμε το ηθικό των συμπολιτών μας, δεν θα αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη των καταναλωτών, χωρίς την οποία η οικονομική ανάκαμψη δεν θα είναι δυνατή. Οι πληροφορίες που παρέχουμε στους συμπολίτες μας πρέπει να είναι ισορροπημένες και ειλικρινείς και να μην ενθαρρύνουν την ηττοπάθεια με απόκρυψη της προόδου, των επιτυχιών και των πρακτικών επιπτώσεων των σχεδίων ανάκαμψης, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπ’ όψιν τα χρονοδιαγράμματα που είναι απαραίτητα για να παραγάγουν τα αποτελέσματά τους.
Pervenche Berès (PSE). – (FR) Κύριε Πρόεδρε, ήθελα να πω στον κ. Daul, αλλά έφυγε, ότι προκαλεί έκπληξη σήμερα να βλέπει κανείς τους Συντηρητικούς να κατηγορούν τους Σοσιαλιστές ότι θέλουν να αυξήσουν τις κοινωνικές δαπάνες, όταν το κύριο επιχείρημά τους για την απόρριψη των σχεδίων ανάκαμψης είναι ότι η Ευρώπη έχει τους περίφημους αυτόματους σταθεροποιητές. Για τι πρόκειται αν όχι για επιδόματα ανεργίας, που υπερασπιστήκαμε τόσο σθεναρά;
Όσον αφορά τη Σύνοδο Κορυφής των G20, έχω μια βασική κριτική: υιοθέτησε τη μέθοδο Barroso, η οποία συνίσταται στη συνάθροιση των υπαρχόντων σχεδίων και στην παραδοχή ότι αυτό συνιστά σχέδιο ανάκαμψης. Αυτό δεν είναι σχέδιο ανάκαμψης. Επιπλέον, κοιτάζοντας τους αριθμούς από τον ΟΟΣΑ χθες, από το ΔΝΤ σήμερα, από την Επιτροπή αύριο, πώς μπορεί κανείς να φανταστεί ότι η Ευρώπη θα ικανοποιηθεί με αυτό;
Χρειαζόμαστε μια πραγματική Ευρωπαϊκή ανάκαμψη και η μόνη μέθοδος που έχετε γι’ αυτό, κύριε Επίτροπε, είναι η χρηματοδότηση με Ευρωπαϊκό δάνειο. Είναι καιρός ν’ αρχίσετε να δουλεύετε, έστω και αν αυτό το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν θα βρίσκεται πλέον εδώ για να στηρίξει το έργο σας.
Τέλος, σημειώνω ότι η G20 είχε ένα έργο να φέρει σε πέρας κατόπιν μηνύματος που της στάλθηκε από τον Dominique Strauss-Kahn την παραμονή της έναρξης των εργασιών της: «Το σύστημα δεν θα ανακάμψει εφόσον το ζήτημα των τοξικών περιουσιακών στοιχείων παραμένει ανεπίλυτο». Από αυτή την άποψη, η G20 αποδείχτηκε ανίκανη. Το θέμα εξακολουθεί να παραμένει προς επίλυση.
Δύο σημεία: τα συμπεράσματα της G20 αξιολογούν τις παροχές του Γύρου της Ντόχα σε 150 δισεκατομμύρια USD. Από πού βγαίνει αυτός ο αριθμός; Πώς μπορεί να δικαιολογηθεί; Ζητούμε μια εξήγηση από εσάς, κύριε Επίτροπε.
Τέλος, όσον αφορά την εποπτεία, αν η Ευρώπη θέλει να πάρει το σωστό δρόμο, πρέπει επειγόντως να εφαρμόσει τις προτάσεις της ομάδας de Larosière.
Antolín Sánchez Presedo (PSE). - (ES) Κύριε Πρόεδρε, η G20 έστειλε ένα πολύτιμο μήνυμα: η ευημερία είναι αδιαίρετη και η μόνη βιώσιμη ανάκαμψη είναι αυτή που είναι κοινή και περιεκτική.
Αυτό που πρέπει να κάνουμε τώρα είναι να κάνουμε το μήνυμα αυτό πραγματικότητα. Πρέπει να συνεχίσουμε προς αυτήν την κατεύθυνση. Η G20 επιβεβαίωσε τις κοινές προτεραιότητες, σύναψε συμφωνίες για την παροχή πόρων στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στις τράπεζες ανάπτυξης και για την προώθηση του εμπορίου. Πραγματοποίησε μεταρρυθμίσεις στην παγκόσμια χρηματοπιστωτική διακυβέρνηση, εφάρμοσε φιλόδοξα σχέδια όσον αφορά τις νομοθετικές ρυθμίσεις και την εποπτεία και σημείωσε πρόοδο στην καταπολέμηση των φορολογικών παραδείσων.
Χωρίς τη G20 η κατάσταση θα ήταν απελπιστική και η ασθένεια της παγκόσμιας οικονομίας θα μπορούσε να γίνει χρόνια.
Ωστόσο, το πιο σημαντικό πράγμα που πρέπει να συνειδητοποιήσουμε είναι ότι η πρωτοβουλία της G20 δεν αποτελεί γεγονός αλλά μάλλον διαδικασία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο πιο σημαντικός, ολοκληρωμένος και ισορροπημένος οικονομικός χώρος στον κόσμο, και επομένως πρέπει να δείξει το δρόμο, καθώς έχει σπουδαίο δυναμικό και μπορεί να εμπλουτίσει το παγκόσμιο πρόγραμμα δράσης με τη συνειδητοποίηση ότι δεν βρισκόμαστε μόνο εν μέσω μιας κυκλικής κρίσης, αλλά αντιμετωπίζουμε μία κρίση με βαθύτερες ρίζες, πράγμα που απαιτεί την πολιτική πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Danutė Budreikaitė (ALDE). – (LT) Ένα από τα μέτρα που δίνονται στη δήλωση που εξέδωσε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο σχετικά με τις ευκαιρίες που έχουν οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης της ΕΕ για να βγουν από την κρίση πιο γρήγορα είναι η εισαγωγή του ευρώ. Αυτό προτείνεται για τις χώρες που έχουν νομισματικά συμβούλια. Στη Λιθουανία το λίτας συνδέεται με το ευρώ με αμετάβλητη τιμή συναλλάγματος εδώ και τέσσερα χρόνια, που αποτελεί το διπλάσιο διάστημα σε σχέση με αυτό που απαιτεί ο μηχανισμός του νομισματικού συμβουλίου. Θα πρέπει επίσης να μειώσουμε την περίοδο του μηχανισμού συναλλαγματικών ισοτιμιών σε ένα χρόνο για τις υπόλοιπες χώρες που δεν ανήκουν στην ευρωζώνη. Η οικονομική ύφεση στην ΕΕ και σε ολόκληρο τον κόσμο απαιτεί καινοτόμες, γρήγορες και δημιουργικές αποφάσεις και συμβιβασμούς, τη στιγμή που ουσιαστικά στα δέκα χρόνια ύπαρξης του ευρώ ούτε μία από τις χώρες της ευρωζώνης δεν εφάρμοσε όλα τα κριτήρια και απαιτήσεις προσχώρησης στην ευρωζώνη, τα κριτήρια του Μάαστριχτ.
Bart Staes (Verts/ALE). – (NL) Θα ήθελα να εκμεταλλευτώ αυτή την ευκαιρία για να καταγγείλω μια μικρή υποκρισία σχετικά με τη Σύνοδο Κορυφής των G20. Αυτή η Σύνοδος Κορυφής ανακοινώθηκε ως ιστορική συμφωνία, ως κάτι το απίστευτο, ως ένα βήμα προόδου, για παράδειγμα όσον αφορά την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και των φορολογικών παραδείσων. Καταρτίστηκαν επίσης ένας μαύρος, ένας γκρίζος και ένας λευκός κατάλογος.
Όμως η υποκρισία της Ευρωπαϊκής Ένωσης έγκειται στο γεγονός ότι - για να δώσω μόνο ένα παράδειγμα - μόλις μιάμιση βδομάδα πριν από τη Σύνοδο Κορυφής των G20 συνάψαμε συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης με τις χώρες της Καραϊβικής. Οχτώ από τις δεκατέσσερις χώρες είναι οικονομικοί παράδεισοι και παρόλα αυτά υπογράψαμε συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών με αυτές τις χώρες, το αποτέλεσμα της οποίας θα είναι να καθιερώσουμε ελεύθερες συναλλαγές και την ελευθέρωση των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, η συνέπεια των οποίων θα είναι ότι οι τοξικές πιστώσεις και το παράνομο χρήμα θα μπορεί να ρέει ελεύθερα από αυτούς τους φορολογικούς παραδείσους προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Θα ήθελα λοιπόν να εκμεταλλευτώ αυτήν την ευκαιρία για να εκφράσω το παράπονό μου σχετικά με την υποκρισία του να έχουμε ένα καλό θέαμα στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, τη Σύνοδο Κορυφής των G20, που ισχυρίζεται ότι θα καταπολεμήσει τους φορολογικούς παραδείσους και στην πράξη μια πολιτική που είναι διαμετρικά αντίθετη ως προς αυτόν τον ισχυρισμό. Αυτά ήθελα να πω.
Petr Nečas, Προεδρεύων του Συμβουλίου. – (CS) Κυρίες και κύριοι, σας ευχαριστώ πολύ για τη συζήτηση. Θα ήθελα να δηλώσω ξεκάθαρα ότι συμφωνώ με τον κ. Daul, που προσδιόρισε την αποφυγή του προστατευτισμού ως βασικό παράγοντα. Ο προστατευτισμός λειτουργεί όπως ο καρκίνος και θα μπορούσε να καταστρέψει ολοσχερώς την οικονομία μας, στρεφόμενος κατά των πολιτών της ΕΕ και οδηγώντας σε μια ολοένα και βαθύτερη οικονομική κρίση και περαιτέρω πτώση του βιοτικού επιπέδου. Συμφωνώ επίσης με την πρόσκληση του κ. Daul για διαφανή οικονομία με αποτελεσματικά και ορθολογικά επίπεδα νομοθετικής ρύθμισης και φυσικά ισχυρότερα παγκόσμια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Ο κ. Rasmussen και η κ. Starkevičiūtė μίλησαν για παροχή χρήματος στην οικονομία. Πρέπει να τονίσω ότι δεν παρέχουμε χρήμα στην οικονομία για να ενισχύσουμε τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Στο βαθμό που το κάνουμε, ο στόχος είναι να ενισχύσουμε την απασχόληση και να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να διατηρήσουν τις δουλειές τους, γιατί όλοι συμφωνούμε πως ο αξιοπρεπέστερος τρόπος για τους πολίτες της ΕΕ να εξασφαλίσουν τη διαβίωσή τους είναι μέσω της εργασίας τους. Ταυτόχρονα, ωστόσο, εφαρμόζοντας αυτά τα μέτρα παροχής χρηματοοικονομικών κινήτρων για την οικονομία δεν πρέπει να σκεφτόμαστε μόνο τους εαυτούς μας αλλά και τα παιδιά και τα εγγόνια μας. Με άλλα λόγια, αυτά τα μέτρα δεν θα πρέπει να οδηγήσουν σε κάποια δραματική μακροπρόθεσμη απειλή της σταθερότητας των δημόσιων οικονομικών. Οι προσπάθειές μας πρέπει να επικεντρωθούν στην προστασία της απασχόλησης και ως εκ τούτου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε συνεργασία με την Προεδρία θα οργανώσει μια σύνοδο κορυφής για την απασχόληση όπου η βασική προτεραιότητα θα είναι τα μέτρα στο χώρο της απασχόλησης.
Θα ήθελα να εκφράσω τη διαφωνία μου με την κ. Lucas. Διαφωνώ πλήρως ότι η Σύνοδος Κορυφής των G20 ήταν μια χαμένη ευκαιρία και θα ήθελα να προσκαλέσω όλους εμάς να δείξουμε λίγο πολιτικό ρεαλισμό. Η οικονομία νοσεί. Χρειάζεται θεραπεία, χρειάζεται τις πρώτες βοήθειες, χρειάζεται μακροπρόθεσμη φροντίδα και χρειάζεται και μια περίοδο ανάρρωσης. Δεν πρέπει να περιμένουμε τα θετικά αποτελέσματα να φανούν ξαφνικά μέσα στους επόμενους τρεις τέσσερις μήνες. Τα προβλήματα που επηρεάζουν την παγκόσμια οικονομία – και επομένως και την ευρωπαϊκή οικονομία – έχουν βαθιές ρίζες και είναι μακροπρόθεσμης φύσης. Επομένως, η θεραπεία πρέπει επίσης να είναι μακροπρόθεσμη και απαιτεί υπομονή. Πιστεύω ότι με βάση αυτήν την προοπτική η Σύνοδος των G20 αντιπροσωπεύει ένα θετικό βήμα.
Ο κ. Wurtz επέκρινε την επιφανειακότητα των συμφωνιών χρηματοπιστωτικών αγορών. Συμφωνώ ότι σε πολλά θέματα η ΕΕ πρέπει να εμβαθύνει και επίσης πιστεύω ότι αυτό συμβαίνει. Δεν πρέπει να βλέπουμε μόνο τις ενέργειες των αρχηγών κρατών και των αρχηγών κυβερνήσεων, αλλά και αυτές των υπουργών οικονομικών, οι οποίες πολλές φορές παρατίθενται στα παραρτήματα των διαφόρων εγγράφων. Θα ήθελα επίσης να τονίσω ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συζήτησε ήδη πρόσθετα ειδικά μέτρα αυτήν την εβδομάδα. Ωστόσο, θα ήθελα και πάλι να ζητήσω να είμαστε ρεαλιστές. Δεν μπορούμε να περιμένουμε να βρεθούν θαυματουργές θεραπείες μέσα στους επόμενους τρεις ή τέσσερις μήνες. Η παγκόσμια οικονομία αντιμετωπίζει προβλήματα και η θεραπεία θα είναι εξαιρετικά μακροπρόθεσμη. Είναι απαραίτητο να τονιστεί ότι ακόμα και μέσα στα πλαίσια της ΕΕ πρέπει να προχωρήσουμε συντονισμένα. Κανένας από μας δεν υπάρχει σε απομόνωση. Μόνο με συντονισμένη δράση μπορούμε να υπερνικήσουμε επιτυχώς τα αποτελέσματα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης.
Olli Rehn, Μέλος της Επιτροπής. − Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για τη σοβαρή και εποικοδομητική συζήτηση. Φυσικά αυτό θα το αναφέρω στην Επιτροπή, στον Πρόεδρο Barroso και στο συνάδελφό μου, Joaquín Almunia.
Έχω δύο-τρία σχόλια, αρχικά σχετικά με το Ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας. Όπως ο Poul Nyrup Rasmussen, εξέτασα φυσικά προσεκτικά τις τελευταίες οικονομικές προοπτικές του ΔΝΤ, οι οποίες είναι όντως πολύ απαισιόδοξες. Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι λάβαμε ήδη πολύ ουσιαστικές και σημαντικές αποφάσεις ως προς την ακολουθητέα πολιτική προκειμένου να αναζωογονήσουμε την Ευρωπαϊκή οικονομία και την παγκόσμια οικονομία. Αυτό ήδη βοήθησε εν γένει να σταματήσει η χρηματοπιστωτική κατάρρευση. Αλλά φυσικά δεν είναι παρά μόνο έντιμο το να ειπωθεί ότι θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν άσχημα νέα που θα προέρχονται από την πραγματική σφαίρα της οικονομίας για κάποιο διάστημα, ειδικά όσον αφορά την αύξηση της ανεργίας. Θα πρέπει λοιπόν να είμαστε σε επαγρύπνηση. Πρέπει να αξιολογούμε διαρκώς το πώς το πακέτο ανάκαμψης της οικονομίας, τα δημοσιονομικά κίνητρα και οι χρηματοοικονομικές μεταρρυθμίσεις λειτουργούν και παράγουν αποτελέσματα. Αν είναι απαραίτητο, θα πρέπει να αναλάβουμε περισσότερη – και καλύτερη – δράση κατά τη διάρκεια των επόμενων μηνών.
Κάνουμε τις εργασίες μας σχετικά με τη μεταρρύθμιση των χρηματοπιστωτικών αγορών, ως απάντηση σε διάφορους συναδέλφους. Για παράδειγμα, η ατζέντα της Επιτροπής για την επόμενη εβδομάδα περιλαμβάνει ένα σημαντικό νομοθετικό πακέτο σχετικά με τις χρηματοπιστωτικές αγορές, ειδικότερα την αμοιβή του Διευθυντή και μια σύσταση σχετικά με τις πολιτικές αμοιβής στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Αυτό αποτελεί ένα πολύ σημαντικό μέρος των μεταρρυθμίσεων των χρηματοπιστωτικών αγορών.
Τέλος, ενώ η μεταρρύθμιση των δημοσιονομικών κανονισμών στην Ευρώπη και γενικότερα στον κόσμο είναι όντως απαραίτητη για να διορθωθούν τα σφάλματα του συστήματος του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού, ταυτόχρονα είναι επίσης σημαντικό να μην πετάξουμε και τα καλά στοιχεία μαζί με τα άσχημα όσον αφορά την οικονομία της αγοράς. Με άλλα λόγια, πρέπει να διατηρήσουμε την ενιαία αγορά – η οποία υπήρξε η κινητήριος δύναμη για την ευημερία στην Ευρώπη – και πρέπει να εργαστούμε προς την κατεύθυνση μιας νέας παγκόσμιας εμπορικής συμφωνίας στα πλαίσια του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Όπως είπε ο κ. Daul χρειαζόμαστε περισσότερο εμπόριο, όχι λιγότερο. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τις αναπτυσσόμενες χώρες, οι οποίες είναι πολύ πληγωμένες εξαιτίας της υπάρχουσας ύφεσης και επιβράδυνσης του παγκόσμιου εμπορίου.
Ως αντικαταστάτης του Louis Michel για τον επόμενο μήνα, εμπλέκομαι επίσης σε αυτό λόγω των ευθυνών του χαρτοφυλακίου μου. Οι αναπτυσσόμενες χώρες είναι όντως ανάμεσα σε αυτές που υποφέρουν περισσότερο από αυτήν την οικονομική ύφεση. Επομένως δεν θα πρέπει να χάσουμε την ορμή μας για τη γρήγορη επίτευξη μιας φιλόδοξης ολοκλήρωσης του Γύρου της Ντόχα για την ανάπτυξη. Στα πλαίσια της τρέχουσας οικονομικής κατάστασης η αξία της ολοκλήρωσης της Ντόχα έχει ανάβει πολύ ουσιαστικά. Η Ντόχα θα προωθήσει την παγκόσμια οικονομία και θα εμποδίσει την άνοδο του προστατευτισμού. Επομένως όλες οι χώρες της G20 θα πρέπει να κοιτάξουν πέρα από τον εγχώριο πολιτικό τους κήπο και δεσμευτούν πραγματικά να προχωρήσουν χωρίς καθυστερήσεις όσον αφορά το Γύρο της Ντόχα για την ανάπτυξη. Νομίζω ότι είναι επίσης σημαντικό να σημειωθεί, όσον αφορά την ανάπτυξη, ότι οι ηγέτες στη G20 συμφώνησαν επίσης σε ένα πακέτο χρηματοδότησης του εμπορίου αξίας 250 δισεκατομμυρίων USD για δύο χρόνια, προκειμένου να ενισχύσουν τις παγκόσμιες ροές εμπορίου, στο οποίο η Ευρώπη θα συνεισφέρει σημαντικά.
Πρόεδρος. – Θα ήθελα να επισημάνω ότι σύμφωνα με το άρθρο 103(2) του Κανονισμού, έλαβα έξι προτάσεις ψηφίσματος(1)που κατατέθηκαν από τις έξι κύριες ομάδες αυτού του Κοινοβουλίου στο τέλος αυτής της συζήτησης.
Η συζήτηση έληξε.
Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί την Παρασκευή 24 Απριλίου 2009.