Πρόεδρος. - Το επόμενο σημείο είναι η κοινή συζήτηση σχετικά με

- την έκθεση του Carlos Coelho, εξ ονόματος της Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων σχετικά με τη θέσπιση ενός μηχανισμού αξιολόγησης για την παρακολούθηση της εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν (COM(2009)0105 - C6-0111/2009 - 2009/0032(CNS)) (A7-0035/2009), και

- την έκθεση του Carlos Coelho, εξ ονόματος της Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων σχετικά με τη θέσπιση ενός μηχανισμού αξιολόγησης για την επαλήθευση της εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν (COM(2009)0102 - C6-0110/2009 - 2009/0033(CNS)) (A7-0034/2009)

  Carlos Coelho, εισηγητής. – (PT) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Barrot, κυρίες και κύριοι, είμαι υπέρ ενός μηχανισμού αξιολόγησης του Σένγκεν που θα βελτιώσει το ισχύον σύστημα και θα το κάνει πιο αποτελεσματικό, προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι το κεκτημένο του Σένγκεν θα μπορεί να εφαρμοστεί με μεγαλύτερη διαφάνεια και συνέπεια.

Ωστόσο, με απογοήτευσαν οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στην ουσία, οι προτάσεις αυτές διατηρούν τους κανόνες που αφορούν το πρώτο τμήμα της εντολής χωρίς καμία αλλαγή και, όσον αφορά το δεύτερο τμήμα της εντολής ή την αξιολόγηση της εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν από τα κράτη μέλη που ανήκουν ήδη στον χώρο Σένγκεν, απλά ενσωματώνουν τις πρόσφατες βελτιώσεις που επήλθαν στον ισχύοντα μηχανισμό αξιολόγησης.

Στην πραγματικότητα, το μόνο καινούργιο, το οποίο επικροτώ, είναι η δυνατότητα διενέργειας αιφνιδιαστικών επισκέψεων. Όσον αφορά τον μηχανισμό αξιολόγησης, οι εν λόγω προτάσεις μεταφέρουν εξ ολοκλήρου στην Επιτροπή τον ρόλο που διαδραματίζει σήμερα το Συμβούλιο επιτρέποντας πολύ περιορισμένες μορφές συνεργασίας με τα κράτη μέλη και απομακρύνοντας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από την όλη διαδικασία, χωρίς να καθιστούν φανερό ποιο είναι το κέρδος από αυτά τα βήματα.

Επίσης, φοβάμαι ότι κατευθυνόμαστε προς τον πλήρη διαχωρισμό των μηχανισμών αξιολόγησης για κάθε τμήμα της εντολής, πράγμα που θα μπορούσε να διακυβεύσει την αποτελεσματικότητα και τη συνέπεια του συστήματος. Οι χώρες που θέλουν να προσχωρήσουν στον χώρο Σένγκεν δεν πρέπει να υπόκεινται σε διαφορετικούς κανόνες και συστήματα αξιολόγησης από εκείνες που ανήκουν ήδη σε αυτόν.

Υπάρχουν επίσης προβλήματα με την προστασία δεδομένων. Θα δώσω μόνο τρία παραδείγματα: πρώτον, το θέμα της ασφάλειας των προξενικών διευκολύνσεων θα παραμένει ανολοκλήρωτο όσο δεν καλύπτονται οι διευκολύνσεις εξωτερικών εταιριών, όταν υπάρχει εξωτερική ανάθεση. Δεύτερον, οι απαιτήσεις ως προς την ασφάλεια που προτείνονται για το Σύστημα Πληροφόρησης Σένγκεν (SIS) πρέπει να συμπεριληφθούν και στο θέμα των θεωρήσεων. Τρίτον, το άρθρο 7 του κανονισμού δεν πρέπει να περιλαμβάνει μόνο την ανάλυση κινδύνου, αλλά και τους ελέγχους και τις εκθέσεις για τις επιθεωρήσεις ασφαλείας που διεξάγονται από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τους κανόνες που θεσπίζουν τα νόμιμα μέσα του SIS και του Συστήματος Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις (VIS).

Εκτός από τα προβλήματα που ανέφερα εδώ και τις βελτιώσεις που θα μπορούσαν να γίνουν, υπάρχει ένα θεμελιώδες πρόβλημα, ότι δηλαδή ο ρόλος που δίδεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι άνευ σημασίας. Σύμφωνα με τη νομική μας υπηρεσία, η επιλογή νομικής βάσης από την Επιτροπή είναι νόμιμη. Ωστόσο, θα ήταν επίσης δυνατόν να εφαρμοστεί η διαδικασία συναπόφασης για την πρόταση κανονισμού. Ο μόνος καθοριστικός παράγοντας για την επιλογή μεταξύ αυτών των δύο δυνατοτήτων είναι η πολιτική βούληση. Άλλωστε, εάν τεθεί σε ισχύ η Συνθήκη της Λισαβόνας, πράγμα που αναμένεται να γίνει σύντομα, οι προτάσεις αυτές θα πρέπει να αποτελέσουν μία μόνο πρόταση και να υποβληθούν εκ νέου εφόσον καταργηθεί η δομή των πυλώνων.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι συζητάμε για την ασφάλεια του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, που θα πρέπει να περιλαμβάνει όλα τα κράτη μέλη και όλα τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Ως εκ τούτου, η σωστή διαδικασία που πρέπει να επιλεγεί είναι η συναπόφαση. Ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν πρέπει να είναι απλά επικουρικός, αλλά μάλλον να αντικατοπτρίζει την επιρροή που ασκεί το Κοινοβούλιο όσον αφορά την έγκριση βασικών νομοθετικών μέσων.

Θα ήθελα να τελειώσω εκφράζοντας τις ευχαριστίες μου στους σκιώδεις εισηγητές για την υποστήριξη αυτής της θέσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και καλώ τον Αντιπρόεδρο Barrot, που πάντα έδειχνε σεβασμό για το Κοινοβούλιο, να υποβάλει εκ νέου αυτές τις προτάσεις όχι μόνο παρουσιάζοντας βελτιώσεις από άποψη περιεχομένου, αλλά και θεσπίζοντας τον σωστό ρόλο για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσον αφορά αυτή καθαυτή τη διαδικασία.

  Jacques Barrot, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής. – (FR) Κύριε Πρόεδρε, θα προσπαθήσω να απαντήσω στις ανησυχίες που εξέφρασε στην έκθεσή του ο κ. Coelho.

Ο μηχανισμός αξιολόγησης είναι ένα καίριο μέτρο όσον αφορά τη διατήρηση της ακεραιότητας του χώρου Σένγκεν και της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών. Γι’ αυτόν τον λόγο, η Επιτροπή προτείνει να συμμετάσχουν πλήρως οι εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη στον προγραμματισμό των επισκέψεων, των επισκέψεων επί τόπου, και στην εκπόνηση των εκθέσεων αξιολόγησης και παρακολούθησης.

Φυσικά, η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι το Κοινοβούλιο πρέπει να συμμετέχει στην αξιολόγηση του Σένγκεν, πράγμα που δεν συμβαίνει σήμερα. Οι πολίτες πρέπει να έχουν πρόσβαση στα αποτελέσματα αυτών των αξιολογήσεων. Για τον λόγο αυτόν, η Επιτροπή πρότεινε να υποβάλλει ετήσιες εκθέσεις στο Κοινοβούλιο που θα παρουσιάζουν τα συμπεράσματα στα οποία θα καταλήγει μετά από κάθε αξιολόγηση, καθώς και την πρόοδο των διορθωτικών μέτρων.

Αυτή είναι, επομένως, η πρώτη απάντηση. Είναι αλήθεια ότι ο κ. Coelho έθεσε το θέμα της συναπόφασης του Κοινοβουλίου. Οι ισχύουσες συνθήκες δεν επιτρέπουν κάτι τέτοιο. Ωστόσο, μολονότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχει συναπόφαση, οι προτάσεις κοινοτικοποιούν τον σημερινό μηχανισμό. Με αυτές τις προτάσεις, ο μηχανισμός μπορεί να γίνει πιο αποτελεσματικός όσον αφορά τον σχεδιασμό, τις επί τόπου επισκέψεις και τη συνέχεια που δίδεται στις αξιολογήσεις.

Επιπροσθέτως, θα ενισχυθεί ο ρόλος της Επιτροπής ως θεματοφύλακα των συνθηκών. Ωστόσο, κύριε Coelho, αυτός ο ενισχυμένος ρόλος αμφισβητείται έντονα από το Συμβούλιο. Ως εκ τούτου, δυνάμει των ισχυουσών συνθηκών, απαιτούνται δύο παράλληλες προτάσεις, εφόσον το κεκτημένο Σένγκεν καλύπτει και τον πρώτο και τον τρίτο πυλώνα.

Η Επιτροπή θεώρησε ότι το άρθρο 66 της Συνθήκης ΕΚ που προβλέπει διαβούλευση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ήταν η σωστή νομική βάση για την πρόταση του πρώτου πυλώνα. Αυτή η νομική βάση είχε επιλεγεί ως ορθή για τον σημερινό μηχανισμό αξιολόγησης του Σένγκεν όταν ενσωματώθηκε το κεκτημένο Σένγκεν στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την απόφαση για την «κατανομή» που ελήφθη το 1999.

Τα άρθρα 30 και 31 της Συνθήκης επελέγησαν ως νομική βάση για τον τρίτο πυλώνα. Γι’ αυτόν τον λόγο, έπρεπε να αναφερθούμε σε δύο διαφορετικά άρθρα για την αξιολόγηση του πρώτου πυλώνα και για εκείνη του τρίτου πυλώνα.

Βάσει των εν ισχύι συνθηκών και των νομικών συζητήσεων που απορρέουν από αυτές, η Επιτροπή πρέπει να παραμείνει στις προτάσεις της. Πρέπει να πούμε, κύριε Coelho, πως, δεδομένου ότι οι διαπραγματεύσεις στο Συμβούλιο σχετικά με τον ενισχυμένο ρόλο της Επιτροπής είναι δύσκολες, είναι πιθανό να μην ολοκληρωθούν σύντομα. Μπορούμε, ιδίως σήμερα, να ελπίζουμε ότι αυτή η Συνθήκη της Λισαβόνας θα επικυρωθεί, και τότε θα ανοίξει εκ νέου το θέμα και η Επιτροπή θα αποφασίσει όταν έρθει η ώρα ποια θεωρεί την καταλληλότερη νομική βάση για τον προταθέντα μηχανισμό συμπεριλαμβάνοντας στον μέγιστο δυνατό βαθμό το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Προφανώς όταν έρθει η ώρα, η Επιτροπή θα μπορέσει να παρουσιάσει τροποποιημένες ή νέες προτάσεις, ανάλογα με την κατάσταση. Όπως γνωρίζετε, εγώ είμαι γενικά υπέρ αυτής της διάταξης που θα δώσει στο Κοινοβούλιο τη δυνατότητα να ενεργεί ως συννομοθέτης στα περισσότερα από τα ζητήματα που αφορούν τη δικαιοσύνη, την ελευθερία και την ασφάλεια. Ασφαλώς, δεν μπορεί παρά να είμαι υπέρ ενός πιο ενεργού ρόλου του Κοινοβουλίου. Ωστόσο, στη σημερινή κατάσταση, δεν νομίζω ότι θα μπορούσαμε να έχουμε κάνει τίποτα άλλο από το να προτείνουμε αυτήν την τροποποίηση με τις σημερινές νομικές βάσεις. Παρόλα αυτά, όπως σας είπα, οι συζητήσεις με το Συμβούλιο δεν είναι εύκολες. Δεν είναι ότι δεν θέλουμε να συμμετάσχουν τα κράτη μέλη, όμως η Επιτροπή ως θεματοφύλακας των συνθηκών αισθάνεται ότι είναι και εκείνη υπεύθυνη για τη διαχείριση αυτού του μηχανισμού αξιολόγησης, με τη συμμετοχή των κρατών μελών και, φυσικά, του Κοινοβουλίου.

  Simon Busuttil, εξ ονόματος της Ομάδας PPE. – (MT) Η δημιουργία της ζώνης Σένγκεν ήταν αναμφίβολα ένα τεράστιο βήμα προόδου για αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έφερε με έναν πιο ρεαλιστικό τρόπο στους πολίτες μας την έννοια της πλήρους ελευθερίας κίνησης και θα μπορούσε κανείς ακόμα και να πει ότι, όταν ένας πολίτης ταξιδεύει εντός του χώρου Σένγκεν, μπορεί να αισθάνεται σχεδόν σαν να ταξιδεύει στην πατρίδα του. Ωστόσο, κατανοούμε όλοι πως για να επιτύχει όπως πέτυχε ένα τόσο φιλόδοξο σχέδιο σαν αυτό, απαιτήθηκε πολλή και σκληρή εργασία και έγιναν σημαντικές θυσίες. Πρώτα απ’ όλα, όταν επιλέξαμε να ανοίξουμε τις πόρτες οι μεν στους δε, έπρεπε να εμπιστευθούμε οι μεν τους δε σε ένα ζήτημα τόσο ευαίσθητο όπως αυτό, δηλαδή την προστασία των εξωτερικών μας συνόρων. Όταν πρόκειται για τα εξωτερικά σύνορα, εμπιστεύεται κανείς μια χώρα και ανταμείβεται με εμπιστοσύνη.

Ως εκ τούτου, όσον αφορά αυτές τις εκθέσεις, συμφωνώ με τον συνάδελφο Carlos Coelho ότι έχουν σκοπό την ενίσχυση του μηχανισμού αξιολόγησης στο πλαίσιο του σχεδίου για τον χώρο Σένγκεν, το οποίο έχει μεγάλη σημασία και είναι θεμελιωμένο στην αμοιβαία εμπιστοσύνη. Υποστηρίζουμε, όμως, επίσης ότι αυτή η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται με αποτελεσματικό και διαφανή τρόπο. Επιπλέον, πρέπει να συμπεριλαμβάνεται το Κοινοβούλιο, στο οποίο πρέπει να επιτραπεί να ασκήσει τις πλήρεις αρμοδιότητές του, ιδίως τώρα που βρισκόμαστε –ή ίσως βρισκόμαστε– λίγες εβδομάδες πριν από την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας. Ως εκ τούτου, είμαι βέβαιος ότι η Επιτροπή καταλαβαίνει γιατί λέμε πως, δεδομένου ότι η Συνθήκη της Λισαβόνας βρίσκεται κοντά, περιμένουμε από τέτοιες προτάσεις να σέβονται απόλυτα όλες τις εξουσίες που θα ασκεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δυνάμει αυτής της συνθήκης.

  Ioan Enciu, εξ ονόματος της Ομάδας S&D. – (RO) Η δημιουργία ενός μηχανισμού αξιολόγησης και παρακολούθησης για την επαλήθευση της εφαρμογής του κεκτημένου Σένγκεν είναι ένα σημαντικό μέτρο που θα υλοποιήσει τις αποφάσεις που αφορούν τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, και ιδίως τις διατάξεις του προγράμματος της Χάγης. Τα σχέδια πρότασης που υποβλήθηκαν σήμερα για συζήτηση είναι μια παραλλαγή ενός μηχανισμού αξιολόγησης. Περιλαμβάνουν ειδικές διατάξεις για τον τομέα αυτόν, καθώς και την κατάλληλη μεθοδολογία ελέγχου.

Ωστόσο, μια προσεκτικότερη ανάλυση καθιστά φανερό ότι αγνοήθηκαν ορισμένες αρχές διακυβερνητικής συνεργασίας, τόσο σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και μεταξύ ΕΕ και κρατών μελών. Από την άποψη αυτή, η πρόταση που παρουσιάστηκε περιλαμβάνει διατάξεις που περιορίζουν τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών αναφορικά με την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της εφαρμογής της συμφωνίας Σένγκεν. Ταυτόχρονα, διευρύνει σε απαράδεκτο βαθμό τον ρόλο της Επιτροπής στη διαδικασία αυτή, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποκλείεται από ολόκληρο τον μηχανισμό αξιολόγησης.

Ακόμα, η διατύπωση ορισμένων άρθρων του κανονισμού αφήνει περιθώρια για διαφορετικές ερμηνείες της σχέσης μεταξύ της Επιτροπής, του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά την πρόσβασή τους σε πληροφορίες για την εφαρμογή του κεκτημένου Σένγκεν.

Ως εκ τούτου, το άρθρο 14 που αναφέρεται στις ευαίσθητες πληροφορίες υπογραμμίζει ότι «οι εκθέσεις που συντάσσονται μετά τις επιτόπιες επισκέψεις διαβαθμίζονται ως περιορισμένης χρήσης. Η Επιτροπή, μετά από διαβούλευση με το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, αποφασίζει ποιο μέρος της έκθεσης μπορεί να δημοσιοποιηθεί».

Θα ήθελα επίσης να αναφέρω σε συνάρτηση με αυτές τις διατάξεις ότι το άρθρο 16, που αναφέρεται στην έκθεση που υποβάλλεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, δεν αναφέρει ότι η ετήσια έκθεση για τις διεξαχθείσες αξιολογήσεις θα περιλαμβάνει και περιορισμένης χρήσης πληροφορίες. Ως εκ τούτου, θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε ότι εναπόκειται στην Επιτροπή να προσδιορίσει ποιες πληροφορίες θα συμπεριλαμβάνονται στην ετήσια έκθεση και ποιες όχι. Αυτό το γεγονός παραχωρεί στην Επιτροπή αρμοδιότητες που, κατά τη γνώμη μου, δεν είναι δικαιολογημένες.

Σύντομα θα τεθεί σε ισχύ η Συνθήκη της Λισαβόνας και μετά από αυτήν η συναπόφαση θα γίνει η κανονική νομοθετική διαδικασία, η οποία θα καλύπτει και τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Οι νομοθετικές προτάσεις για τις οποίες συζητούμε τώρα περιλαμβάνουν διατάξεις που έρχονται σε αντίθεση με τις αρχές που περιλαμβάνονται στη συνθήκη. Επομένως, εάν εγκριθούν τώρα αυτά τα σχέδια, θα πρέπει να αναθεωρηθούν όταν τεθεί σε ισχύ η Συνθήκη της Λισαβόνας.

Κυρίες και κύριοι, η ελευθερία, η ασφάλεια και η δικαιοσύνη είναι τομείς υψίστης σημασίας για τους πολίτες της Ευρώπης, των οποίων τα συμφέροντα εκπροσωπεί άμεσα η ευρωπαϊκή εκτελεστική εξουσία. Είναι λάθος να περιορίζεται ο ρόλος ενός θεσμικού οργάνου όπως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Θα ήθελα να κλείσω υποστηρίζοντας την πρόταση του κ. Coelho ότι αυτό το σχέδιο με τη μορφή που έχει σήμερα πρέπει να απορριφθεί και να επιστραφεί στην Επιτροπή. Σας προτείνω να υποστηρίξουμε την πρόταση ψηφίσματος.

  Sarah Ludford, εξ ονόματος της Ομάδας ALDE. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, ο συνάδελφός μας κ. Coelho δικαίωσε για άλλη μία φορά το δεύτερό του όνομα: Carlos «Schengen» Coelho. Είναι ο μόνιμος εμπειρογνώμονάς μας της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων και τον ευχαριστούμε πολύ για το έργο του και την εμπειρογνωμοσύνη του. Εκπόνησε πολύ καλές εκθέσεις διερεύνησης αυτών των προτάσεων, οι οποίες επισημαίνουν τη φοβερή σύγχυση που επικρατεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά την παρακολούθηση και την αξιολόγηση.

Ασφαλώς, δεν μου φαίνεται λογικό να εναπόκειται οπωσδήποτε στα κράτη μέλη η ετοιμότητα να προσχωρήσουν στη ζώνη Σένγκεν, ανεξάρτητα από οποιοδήποτε μυστηριώδη διαχωρισμό μεταξύ προ και μετά Σένγκεν προσχώρησης. Στην πρόταση κανονισμού της Επιτροπής αναφέρεται ότι «επειδή η αξιολόγηση πριν από τη θέση σε ισχύ είναι θεμελιώδης για τα κράτη μέλη, προκειμένου να αποκτηθεί αμοιβαία εμπιστοσύνη, φαίνεται εύλογο αυτή να παραμείνει ως αρμοδιότητα των κρατών μελών». Ωστόσο, δεν αφήνουμε στα κράτη μέλη την αξιολόγηση των χωρών των Βαλκανίων, για των οποίων την ετοιμότητα για απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης διαβατηρίων, για ταξίδια χωρίς θεώρηση, θα ψηφίσει σήμερα το βράδυ η Επιτροπή – η Επιτροπή είναι αυτή που θα προβεί στην εκτίμηση και αξιολόγηση, και επομένως δεν υπάρχει καμία συνέπεια στη δήλωση ότι θα πρέπει να εναπόκειται στα κράτη μέλη να κρίνουν άλλα κράτη.

Για να είμαι ειλικρινής, δεν καταλαβαίνω αυτόν τον ιδιάζοντα διαχωρισμό μεταξύ αξιολόγησης της «έναρξης ισχύος» μέτρων τα οποία είναι αναγκαία για την προσχώρηση στο Σένγκεν που, σύμφωνα με την Επιτροπή, πρέπει να διατηρήσει διακυβερνητικό χαρακτήρα, και ελέγχου της «εφαρμογής» του κοινοτικού κεκτημένου. Ασφαλώς, φαίνεται ότι τα κράτη μέλη δεν εργάζονται πολύ καλά, διότι από την πρόταση απόφασης μαθαίνουμε ότι «τα τελευταία έτη, τα κράτη μέλη δεν κατανόησαν την ανάγκη να διεξάγονται επιτόπου αξιολογήσεις όσον αφορά τη δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις και σε υποθέσεις ναρκωτικών, ενώ ούτε η προστασία δεδομένων δεν αποτέλεσε πάντοτε αντικείμενο επιτοπίων αξιολογήσεων». Πιστεύω ότι υπάρχουν πολλοί άνθρωποι, όχι μόνο εδώ στο Σώμα αλλά και έξω από αυτό, που θα θεωρούσαν ότι τα ζητήματα που αφορούν τη συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις, τα ναρκωτικά, την αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου ναρκωτικών και την προστασία της ιδιωτικής ζωής είναι αρκετά σημαντικά ώστε να απαιτούν επιτόπου επιθεωρήσεις. Ως εκ τούτου, υποστηρίζω πλήρως τα συμπεράσματα του κ. Coelho ότι πρέπει να τα συνενώσουμε όλα αυτά, ότι πρέπει να ενοποιηθούν οι διαδικασίες διεξαγωγής αυτής της αξιολόγησης, να ενοποιηθούν τα καθήκοντα του πρώτου και του τρίτου πυλώνα –και ελπίζω πως η φράση «τρίτος πυλώνας» σύντομα θα ανήκει στο παρελθόν και δεν θα αναγκαστώ να τη χρησιμοποιήσω ξανά– για να έχουμε μια απλή, αποτελεσματική, αποδοτική και διαφανή αξιολόγηση και να εξασφαλίσουμε ότι στη διαφάνεια θα περιλαμβάνεται και η λογοδοσία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Είναι εξαιρετικά περίεργο το γεγονός ότι στην παρούσα συγκυρία, την παραμονή της επικύρωσης της Συνθήκης της Λισαβόνας, και είμαι πεπεισμένη γι’ αυτό –παρεμπιπτόντως, συνεισέφερα και εγώ στη βρετανική Βουλή των Λόρδων– η Επιτροπή παρουσιάζει αυτήν την εξαιρετικά ασαφή και παράλογη δέσμη προτάσεων. Υποστηρίζω την απόρριψη και ζητώ από την Επιτροπή να επανέλθει με μια καλύτερη πρόταση που θα λαμβάνει υπόψη τη Συνθήκη της Λισαβόνας, τη συναπόφαση, την απλότητα και την αποτελεσματικότητα της παρακολούθησης και θα συνάδει με τις αρμοδιότητες της Επιτροπής και του Κοινοβουλίου σε άλλους τομείς.

Έτσι εγείρονται ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο διεξάγονται οι αξιολογήσεις από ομοτίμους στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27. Υποστηρίζω ότι αυτό αξίζει να εξεταστεί, και στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, γιατί δεν φαίνεται να έχουμε σαφείς αρχές και δομές και απλά υιοθετούμε διαφορετικά πράγματα σε διαφορετικούς τομείς. Όσο και αν συμπαθώ τα κράτη μέλη, φοβάμαι πως συχνά υιοθετούν την πρακτική «το ένα χέρι νίβει το άλλο», δηλαδή δεν επικρίνουν το ένα το άλλο, και έτσι δεν είναι κατάλληλα για αμοιβαία αξιολόγηση. Η μόνη που το κάνει, όταν είναι προς το συμφέρον της, είναι η Επιτροπή.

Καθώς μου έχουν μείνει λίγα δευτερόλεπτα, θα ήθελα να απαντήσω στα λεγόμενα του κ. Bradbourn της Ομάδας ECR για ένα θέμα που αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία. Ζήτησε την παγκόσμια απαγόρευση των σαρωτών σώματος. Θα ήταν καλό αν είχε παρευρεθεί πέρυσι στην ψηφοφορία, όταν οι συνάδελφοί του αντιτάχθηκαν στην απαγόρευση της χρησιμοποίησης αυτών των σαρωτών σώματος χωρίς θεμελιώδη αναθεώρηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Οι συνάδελφοί του καταψήφισαν την απαγόρευση. Ο κ. Bradbourn δεν ήταν καν παρών στην ψηφοφορία, και έτσι είναι κάπως παράλογο να γκρινιάζει τώρα γι’ αυτό.

  Tatjana Ždanoka, εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE. (EN) – Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να ευχαριστήσω και εγώ τον συνάδελφο κ. Coelho για την έκθεσή του. Χρειαζόμαστε πραγματικά έναν απλό, αποτελεσματικό και διαφανή μηχανισμό για την αξιολόγηση του Σένγκεν.

Συμφωνώ ότι η Επιτροπή πρέπει να διαδραματίσει ενεργότερο ρόλο ως προς τον μηχανισμό αξιολόγησης για τον οποίο μόλις μίλησε ο κ. Barrot. Ωστόσο, εμείς οι βουλευτές έχουμε ορισμένες ανησυχίες. Γνωρίζετε ότι η Ομάδα μας, η Ομάδα των Πρασίνων, έχει μια πολύ σταθερή θέση σχετικά με την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Μιλώντας για τους προξενικούς χώρους, η Επιτροπή ξέχασε να αναφερθεί στην εξωτερική ανάθεση. Επίσης, ξέχασε τις σχετικές διατάξεις ασφαλείας όσον αφορά τις τεχνολογίες της πληροφορίας.

Εκτός από το πρόγραμμα ετήσιας αξιολόγησης, στο άρθρο 7 του κανονισμού πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όχι μόνο η ανάλυση κινδύνου που διεξάγεται από τον FRONTEX, αλλά και οι έλεγχοι και οι επιθεωρήσεις που διεξάγονται από τα ίδια τα κράτη μέλη. Ως εκ τούτου, ζητούμε να ληφθούν υπόψη τα ζητήματα που αφορούν την προστασία των δεδομένων.

Σχετικά με τη διαδικασία συναπόφασης και την πρόταση του κ. Coelho, η Ομάδα μας, η Ομάδα Verts/ALE, υποστηρίζει απόλυτα τη θέση του. Δεν θα σας υπενθυμίσω τον ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ως εκλεγμένου θεσμικού οργάνου. Ακούσαμε ήδη ότι με τη Συνθήκη της Λισαβόνας η διαδικασία συναπόφασης θα είναι η μόνη δυνατότητα. Υποστηρίζουμε πλήρως τον εισηγητή και την πρότασή του.

  Rui Tavares, εξ ονόματος της Ομάδας GUE/NGL. – (PT) Ο χώρος Σένγκεν έχει ηλικία 20 ετών –ή σχεδόν 20 ετών– και αξιολογείται για δέκα χρόνια, πρώτα από μια μόνιμη επιτροπή και ύστερα από την ομάδα αξιολόγησης. Ως εκ τούτου, είναι πια καιρός να βελτιώσουμε τις διαδικασίες και να ανταποκριθούμε στις ανησυχίες για τον χώρο Σένγκεν.

Είναι ντροπή το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν κατάφερε, καθώς πλησιάζουμε σε αυτήν την επέτειο, να εργαστεί αρκετά ή να σημειώσει μεγάλη πρόοδο στη δημιουργία ενός πιο αποτελεσματικού και ολοκληρωμένου μηχανισμού αξιολόγησης που θα ήταν σε θέση να ανταποκριθεί όχι μόνο στις ανησυχίες που διατυπώθηκαν τα πρώτα χρόνια του χώρου Σένγκεν, όπως η αποτελεσματικότητα και η συνοχή μεταξύ των κρατών μελών και μια κάποια ισοδυναμία των διαδικασιών, αλλά και σε ανησυχίες σχετικά με τη διαφάνεια, τον έλεγχο εκ μέρους των πολιτών (δημοκρατικό έλεγχο) και, τέλος, σε ανησυχίες σχετικά με τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που είναι πολύ αγαπητά στο Κοινοβούλιο. Υπάρχουν τεκμηριωμένες ανησυχίες ότι η αύξηση της αποτελεσματικότητας επιτεύχθηκε σε βάρος των δικαιωμάτων των πολιτών και είναι πια καιρός να γεφυρώσουμε αυτό το χάσμα.

Θα ήθελα επίσης να αναφερθώ εν συντομία στη συναπόφαση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και όλοι οι άλλοι υπερασπιστές της Συνθήκης της Λισαβόνας που εκθειάζουν τις δημοκρατικές της αρετές, αντιμετωπίζουν τώρα τη δοκιμασία εάν θα μπορέσουν να εκπληρώσουν τις υποσχέσεις τους και να επιτρέψουν μεγαλύτερο κοινοβουλευτικό και δημοκρατικό έλεγχο των διαδικασιών της αξιολόγησης του Σένγκεν. Δεν μπορώ, όμως, να υποστηρίξω τα συμπεράσματα του εισηγητή, του συναδέλφου κ. Carlos Coelho. Θεωρώ ότι προσφέρει καλή υπηρεσία στην ευρωπαϊκή δημοκρατία συνιστώντας στην Επιτροπή να αναθεωρήσει τις προτάσεις της και να παρουσιάσει κάτι που θα είναι απλούστερο, αποτελεσματικότερο, διαφανέστερο, θα σέβεται περισσότερο τα ανθρώπινα δικαιώματα και θα προσφέρει μεγαλύτερο κοινοβουλευτικό και δημοκρατικό έλεγχο.

  Gerard Batten, εξ ονόματος της Ομάδας EFD. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, δεν συμβαίνει συχνά να συμφωνώ με κάτι που λέει η Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων. Λένε ότι αυτές οι προτάσεις για τους μηχανισμούς αξιολόγησης και το κεκτημένο Σένγκεν δεν έχουν νόημα, διότι μετά την ολοκλήρωση της επικύρωσης της Συνθήκης της Λισαβόνας θα τροποποιηθούν ούτως ή άλλως.

Μετά την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας, ο πρώτος και ο τρίτος από τους επονομαζόμενους τρεις πυλώνες των διαφορετικών τομέων της πολιτικής θα ενοποιηθούν. Κατά την εφαρμογή της Συνθήκης της Λισαβόνας αναμφίβολα θα γίνουν απόπειρες χρησιμοποίησής της ως μέσου για την εφαρμογή του κεκτημένου Σένγκεν σε όλα τα κράτη μέλη, και σε εκείνα που σήμερα εξαιρούνται, στα οποία συμπεριλαμβάνεται και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Θα προσέξατε ότι είπα «όταν» και όχι «εάν εφαρμοστεί η Συνθήκη της Λισαβόνας». Φαίνεται ότι ο ένας αρχηγός κράτους που ανθίσταται ακόμα σε αυτό, ο θαρραλέος πρόεδρος της Τσεχικής Δημοκρατίας Václav Klaus, θα υποστεί εκφοβισμό για να δώσει σύντομα τη συγκατάθεσή του. Η δόλια βρετανική κυβέρνηση των Εργατικών υπαναχώρησε από την υπόσχεσή της να προσφέρει στον βρετανικό λαό ένα δημοψήφισμα για τη Λισαβόνα, και το μόνο πρόσωπο που θα μπορούσε να προσφέρει την ελπίδα για δημοψήφισμα, ο David Cameron, δεν έχει το θάρρος, την πεποίθηση ή τη διάθεση να το κάνει.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο υπάρχει ένα πλήρως ανεξέλεγκτο, χωρίς όρια και χαοτικό σύστημα μετανάστευσης και ασύλου. Ως κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν ελέγχουμε πλέον τα σύνορά μας, και με τη Συνθήκη της Λισαβόνας η πλημμύρα των μεταναστών που βιώσαμε θα γίνει τσουνάμι. Έτσι, η έκθεση αυτή δεν θα φέρει τίποτα διαφορετικό και οι παρατηρήσεις των επιτροπών και του Κοινοβουλίου θα αγνοηθούν από την Επιτροπή.

Άκουσα να λέγονται πολλές φορές στη συζήτηση αυτή οι λέξεις «ελευθερία και δικαιοσύνη». Ποια ελευθερία υπάρχει όταν δεν ζητείται η γνώμη των πολιτών για το νέο σύνταγμά τους δυνάμει της Συνθήκης της Λισαβόνας επειδή θα το απέρριπταν; Ποια ελευθερία υπάρχει σε νόμους φτιαγμένους από μη δημοκρατικά θεσμικά όργανα, τους οποίους δεν μπορούν να ακυρώσουν οι ψηφοφόροι; Ποια δικαιοσύνη υπάρχει όταν εξαιτίας του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης τα εθνικά δικαστήρια έχουν χάσει τη δύναμη να προστατεύουν τους πολίτες τους από άδικες συλλήψεις και φυλακίσεις; Αυτή η Ένωση είναι ένα δημιούργημα τύπου ´Οργουελ όπου οι λέξεις σημαίνουν το αντίθετο από τα λεγόμενα.

  Hans-Peter Martin (NI). – (DE) Κύριε Πρόεδρε, χρειαζόμαστε μια δημοκρατική επανάσταση. Ακούσατε τι είπε ο προηγούμενος ομιλητής. Βλέπουμε πολλές φορές ότι όταν κανείς πηγαίνει πολύ γρήγορα πολύ μακριά επιτυγχάνει το αντίθετο από αυτό που προσπαθούσε βασικά να επιτύχει.

Το σύνθημα αυτής της Ομάδας είναι ότι εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση αναπτύσσεται πολύ γρήγορα, θα καταλήξει εκεί ακριβώς που δεν θέλει, δηλαδή σε έναν νέο εθνικισμό. Αυτό βλέπουμε σήμερα στην πατρίδα μου. Κατάγομαι από μια χώρα που είναι πλέον διχασμένη: στα δυτικά, στο Voralberg και λίγο παραπέρα, είμαστε χαρούμενοι για τα ανοιχτά σύνορα, ενώ στα ανατολικά μπορεί κανείς να δει ότι με το Σένγκεν πήγαμε μακρύτερα πιο γρήγορα από ό,τι έπρεπε. Το αποτέλεσμα είναι νέος ρεβανσισμός και εθνικισμός τόσο στην πατρίδα μου όσο και αλλού.

Δεν πρέπει να κρυβόμαστε πίσω από συζητήσεις τεχνικής φύσεως. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε αυτές τις προκλήσεις. Φυσικά, αυτό αναγκαστικά σημαίνει πως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα αποκτήσει δικαίωμα συναπόφασης και πως εσείς, κύριε Επίτροπε, πρέπει να περιμένετε μέχρι να έχουμε αυτήν τη συναπόφαση ή τουλάχιστον να μας την παραχωρήσετε αυτόματα.

  Agustín Díaz de Mera García Consuegra (PPE). – (ES) Κύριε Πρόεδρε, συγχαίρω και υποστηρίζω τον κ. Coelho και θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι αυτή η έκθεση εγκρίθηκε ομόφωνα στην Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων.

Η πρόταση του Συμβουλίου επηρεάζει το δεύτερο τμήμα της εντολής που δόθηκε στην ομάδα εργασίας για την αξιολόγηση του Σένγκεν, δηλαδή την επιβεβαίωση ότι το κοινοτικό κεκτημένο εφαρμόζεται σωστά μετά από την άρση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα.

Σκοπός αυτής της εντολής είναι να κάνει πιο αποτελεσματικό τον μηχανισμό αξιολόγησης του Σένγκεν.

Η αξιολόγηση της ορθής εφαρμογής του κεκτημένου Σένγκεν διαθέτει νομική βάση σε στοιχεία του τρίτου πυλώνα, ενώ άλλες πτυχές του κεκτημένου έχουν νομική βάση σε μέσα του πρώτου πυλώνα.

Κατά την άποψή μου, η προτεινόμενη νομική βάση είναι ορθή, όμως δεν φαίνεται να συμβιβάζεται ιδιαίτερα με την εξαιρετικά σημαντική έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας, οπότε θα ενοποιηθούν οι λειτουργίες και αρμοδιότητες που σήμερα είναι μοιρασμένες στους δύο πυλώνες.

Η πρόταση δεν περιέχει σχεδόν κανένα νέο στοιχείο που θα την διαφοροποιούσε σε σχέση με τον μηχανισμό αξιολόγησης που ισχύει σήμερα, και ο Carlos τα ανέφερε ex novo. Παρόλα αυτά, θεσπίζεται μια αλλαγή που έχει προφανή σημασία εφόσον το έγγραφο που έχουμε μπροστά μας θα σήμαινε τη μεταβίβαση λειτουργιών που σήμερα εκτελεί το Συμβούλιο στην Επιτροπή.

Αυτή η μεταβίβαση αρμοδιοτήτων σημαίνει εκ των πραγμάτων ότι το Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη παραμερίζονται στη διαδικασία αξιολόγησης, παρά το γεγονός ότι αυτά είναι αρμόδια για την ασφάλεια των εξωτερικών τους συνόρων.

Το Κοινοβούλιο, που εκπροσωπεί τους ευρωπαίους πολίτες, διαδραματίζει ουσιαστικό, ηγετικό ρόλο σε θέματα ασφαλείας. Το καθήκον μας είναι σημαντικό και αυτό αναγνωρίζεται στη Συνθήκη της Λισαβόνας.

Ως εκ τούτου, κύριε Πρόεδρε, αυτό που θέλουμε είναι να περιμένουμε τρεις μήνες, διότι αν το κάνουμε, δεν θα χρειαστεί να ανοίξει εκ νέου αυτός ο φάκελος.

Κύριε Πρόεδρε, ένα άλλο ζήτημα: μόλις είδα τον Αντιπρόεδρο να βάζει ένα πουλόβερ και εδώ μέσα έχει παγωνιά. Ζητώ συγγνώμη διότι πρέπει να φύγω, δεν φεύγω όμως γιατί δεν θέλω να παρακολουθήσω τη συζήτηση, αλλά γιατί έχω αρχή βρογχίτιδας, πράγμα καθόλου καλό. Έτσι, θα σας ήμουν ευγνώμων, κύριε Πρόεδρε, αν μπορούσατε να κάνετε κάτι για το θέμα αυτό.

  Monika Flašíková Beňová (S&D). – (SK) Ίσως να κάνει εδώ κρύο και επειδή η Επιτροπή λαμβάνει ελάχιστα υπόψη το Κοινοβούλιό μας και τις γνωμοδοτήσεις του. Ίσως η σχέση μας να γίνει θερμότερη στο μέλλον. Νομίζω ότι αυτή η κατάσταση και αυτή η συζήτηση δεν είναι πολύ ευχάριστη για τον Επίτροπο, διότι φαίνεται ότι όλοι, ή τουλάχιστον οι περισσότεροι από εμάς, έχουμε την ίδια γνώμη. Παρόλα αυτά, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον εισηγητή για την έκθεσή του.

Η δημιουργία του χώρου Σένγκεν έφερε πραγματικά στους πολίτες ελεύθερη κυκλοφορία εντός του χώρου Σένγκεν και, κατά τη γνώμη μου, ήταν μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες στην ευρωπαϊκή ιστορία. Ωστόσο, πρέπει να γίνουν ακόμα πολλά. Το τέλος των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα απαιτεί απόλυτη ασφάλεια, καθώς και εμπιστοσύνη μεταξύ των διαφόρων πλευρών όσον αφορά την ικανότητά τους για εφαρμογή των αναγκαίων μέτρων. Η δημιουργία ενός μηχανισμού παρακολούθησης και αξιολόγησης είναι, επομένως, πολύ σημαντική αν θέλουμε να κερδίσουμε την υποστήριξη των πολιτών των κρατών μελών. Το πρόγραμμα αυτό το εκμεταλλεύονται πολύ συχνά δεξιοί εξτρεμιστές που διαδίδουν ισχυρισμούς ότι ο χώρος Σένγκεν στην πραγματικότητα επιτρέπει σε διάφορα εγκληματικά στοιχεία να εισδύσουν στις χώρες που ανήκουν στον εν λόγω χώρο, οι δε πολίτες των χωρών μας ερωτούν δικαιολογημένα πώς σκοπεύουμε να εμποδίσουμε να συμβαίνει αυτό στο μέλλον.

Η ενίσχυση της αρχής του διοργανικού συντονισμού είναι επίσης ένα πολύ ουσιαστικό σημείο που η Επιτροπή μάλλον το αποσιωπεί στην πρότασή της, πράγμα σαφώς αρνητικό εφόσον, όπως ήδη είπαν αρκετοί από τους προηγούμενους ομιλητές, πιστεύουμε όλοι ότι η Συνθήκη της Λισαβόνας θα τεθεί σύντομα σε ισχύ και, επομένως, θα ήταν καλό εάν μπορούσε να ενσωματωθεί αυτό το δεδομένο.

Επίσης, δεν βλέπουμε γιατί να μην λαμβάνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όλες τις σχετικές πληροφορίες στην ετήσια έκθεση – δυστυχώς, η Επιτροπή δεν ενσωμάτωσε αυτήν τη δημοκρατική αρχή στη γνωμοδότησή της. Ως εκ τούτου, προτιμώ και εγώ, όπως ο εισηγητής, να αναπεμφθεί η πρόταση στην Επιτροπή και να εμμείνουμε ώστε να ενσωματωθεί σε αυτήν μια διαδικασία από κοινού λήψης αποφάσεων, να απλουστευθεί η όλη αρχή και να γίνει διαφανέστερη η όλη διαδικασία.

  Cecilia Wikström (ALDE). – (SV) Κύριε Πρόεδρε, όπως ο κ. Coelho και πολλοί άλλοι συνάδελφοι, θα ήθελα και εγώ να υπογραμμίσω ότι η δημιουργία του χώρου Σένγκεν κατά τις δεκαετίες του 1980 και του 1990 ήταν μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις της εποχής μας. Μία από τις σημαντικότερες μορφές της ΕΕ, ο Jean Monnet, αναφέρεται ότι είπε πως σκοπός της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν είναι να ενώσει έθνη αλλά ανθρώπους.

Στη διάρκεια των αιώνων, η κινητικότητα των ανθρώπων περιορίστηκε σημαντικά στην Ευρώπη. Η καχυποψία των συνανθρώπων μας κυριαρχούσε στις σχέσεις μεταξύ των χωρών της Ευρώπης. Κατά καιρούς έλειπε εντελώς η εμπιστοσύνη μεταξύ των χωρών. Αυτό που χαρακτήριζε τις σχέσεις δεν ήταν η εμπιστοσύνη, αλλά η δυσπιστία. Ευτυχώς, αυτό είναι παρελθόν, και τώρα βλέπουμε νέες δυνατότητες για την Ευρώπη. Οι περισσότεροι από εμάς εδώ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχαμε για μεγάλο διάστημα την ευκαιρία να επωφεληθούμε από τις ελευθερίες που παρέχει ο χώρος Σένγκεν. Είναι εύκολο να ξεχάσει κανείς το μοναδικό επίπεδο εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών που αποτέλεσε τη βάση για τη δημιουργία του. Είναι εύκολο να ξεχάσει κανείς τον δύσβατο δρόμο που οδήγησε σε αυτό το σημείο. Ωστόσο, η ελεύθερη κυκλοφορία είναι προαπαιτούμενο για να μπορούν οι άνθρωποι να συναντώνται πέρα από εθνικά σύνορα.

Κύριε Πρόεδρε, όπως πολύ σωστά είπε ο κ. Coelho, ασφαλώς είναι σημαντικό να υπάρχει ένας αποτελεσματικός και διαφανής μηχανισμός αξιολόγησης του κεκτημένου Σένγκεν, προκειμένου ο χώρος Σένγκεν να παραμείνει και να εξελιχθεί ως ένας χώρος που χαρακτηρίζεται από ελεύθερη κυκλοφορία. Ωστόσο, η βάση του Σένγκεν είναι η εμπιστοσύνη μεταξύ των συνεργαζομένων κρατών και όχι ο ίδιος ο μηχανισμός. Είναι σημαντικό να είναι ο μηχανισμός αυτός και αποτελεσματικός και διαφανής, και για τον λόγο αυτόν βλέπω ένα πρόβλημα στην πρόταση της Επιτροπής. Το πρόβλημα αυτό είναι ότι ο σημερινός ρόλος του Συμβουλίου μεταβιβάζεται στην Επιτροπή και ότι το πεδίο συνεργασίας περιορίζεται σημαντικά. Ωστόσο, η σοβαρότερη αντίρρησή μου είναι ότι εμείς, οι εκλεγμένοι με λαϊκή ψήφο αντιπρόσωποι στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αποκλειόμαστε από αυτήν τη διαδικασία.

Συζητούμε για τον μηχανισμό αξιολόγησης, που είναι θέμα τεχνικής φύσεως, όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αφορά το βασικό θεμέλιο της ευρωπαϊκής συνεργασίας: την ελευθερία, την ασφάλεια και τη δικαιοσύνη. Είναι, επομένως, σημαντικό να συμμετέχουμε όλοι στη λήψη νέων αποφάσεων στον τομέα αυτόν. Για τον λόγο αυτόν, συνιστώ στην Επιτροπή να λάβει υπόψη τις επικρίσεις που διατυπώθηκαν σε αυτήν εδώ την Αίθουσα. Συνιστώ στην Επιτροπή να παρουσιάσει το συντομότερο δυνατόν μια νέα και καλύτερη πρόταση. Η ουσία μιας νέας πρότασης πρέπει να είναι ότι κάθε τροποποίηση του μηχανισμού αξιολόγησης πρέπει να υπόκειται σε συναπόφαση μεταξύ της Επιτροπής, των κρατών μελών και, ιδίως, των εκλεγμένων από τους λαούς αντιπροσώπων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

  Κυριάκος Τριανταφυλλίδης (GUE/NGL). - Κύριε Πρόεδρε, η πρόταση της Επιτροπής στοχεύει να ενδυναμώσει το ρόλο της ομάδας αξιολόγησης του Σένγκεν κάνοντας το μηχανισμό αυτό πιο αποδοτικό και πιο διαφανή, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματική και συνεπής εφαρμογή του κεκτημένου Σένγκεν. Είναι όμως αξιοπερίεργο το γεγονός ότι παρά την ελεύθερη διακίνηση στο εσωτερικό της Ένωσης, την ίδια στιγμή ωθεί σε ταυτόχρονη εγκαθίδρυση ενός συστήματος που μακράν απέχει από το να πληροί όλες τις διαδικασίες σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η δυσκολία στο να αξιολογήσουμε την εφαρμογή του κεκτημένου Σένγκεν έγκειται ακριβώς στη δυσκολία που έχουμε να αποδεχθούμε ότι προβλέπει την ανταλλαγή ευαίσθητων προσωπικών στοιχείων, το «φακέλωμα» και κατασταλτικούς μηχανισμούς οι οποίοι έχουν δημιουργηθεί με τη δικαιολογία της προστασίας και της ελεύθερης διακίνησης στον ευρωπαϊκό χώρο.

Καλά θα κάνει να προβληματιστεί η Επιτροπή. Η κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα προϋπέθετε αρκετά αντισταθμιστικά μέτρα που αφορούσαν την ενίσχυση των ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα, καθώς και της αστυνομικής, της τελωνειακής και της δικαστικής συνεργασίας. Αφορούσε ακόμα και αφορά, συνεχή ανταλλαγή πληροφοριών και τη χρήση βιομετρικών θεωρήσεων για είσοδο στην Ένωση. Εμείς θεωρούμε ότι οποιεσδήποτε αξιολογήσεις πρέπει να συνεκτιμούν την ορθότητα όλων των σχετικών μέτρων που λαμβάνονται και να μην ελέγχουν μόνο την εφαρμογή τους. Δεν μπορεί κατ’ ουδένα λόγο να μας βρει σύμφωνους μια πρόταση που ενδεχόμενη έγκρισή της θα προσδώσει περαιτέρω νομιμότητα και μονιμότητα σε κατασταλτικά κυρίως μέτρα μέσω μηχανισμών για την αξιολόγησή τους.

  Nicole Sinclaire (EFD). – (EN) Κύριε Πρόεδρε, ανέκαθεν πίστευα ότι το να είναι κανείς μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι χάσιμο χρόνου, όμως απόψε αυτό πραγματικά ξεπερνάει κάθε όριο. Συζητάμε εδώ για κάτι που δεν έχει πραγματικά καμία σημασία, διότι η Συνθήκη της Λισαβόνας –όπου γνωρίζετε ότι καταφέρατε να περάσετε το δικό σας– θα τεθεί σε ισχύ τον επόμενο μήνα ή κάπου εκεί και θα το συζητήσουμε αυτό εκ νέου. Έτσι, να ’μαστε εδώ, χάνοντας τον χρόνο μας· σας ευχαριστώ πάρα-πάρα πολύ.

Ας εξετάσουμε με κριτικό πνεύμα τη συμφωνία Σένγκεν και τη σημασία που είχε για την Ευρώπη: επέτρεψε στους εγκληματίες, τους εμπόρους ανθρώπων και τους εμπόρους ναρκωτικών να ταξιδεύουν χωρίς καμία υποστήριξη. Επέτρεψε να αναπτυχθούν από την άλλη πλευρά της Μάγχης στρατόπεδα όπως το Sangatte και η «ζούγκλα», με ανθρώπους να ζουν σε άθλιες συνθήκες. Ελπίζω να αισθάνεστε περήφανοι γι’ αυτό.

Θα γνωρίζετε τη σύμβαση του 1951 για τους πρόσφυγες που λέει ότι ένας πρόσφυγας θα πρέπει να ζητάει άσυλο στην πρώτη ασφαλή χώρα – εσείς όμως το περιφρονείτε αυτό. Περιφρονείτε το διεθνές δίκαιο και ισχυρίζεστε πως είστε μια υπεύθυνη νομική προσωπικότητα, όπως θα σας έκανε η Λισαβόνα. Ελάτε, λοιπόν, μην τα λέτε αυτά σε μας: αυτό το μέρος είναι φάρσα! Οι πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου θέλουν να ελέγχουν τα δικά τους σύνορα. Βαρέθηκαν να τους κυβερνάτε. Σας εγκαταλείπω με την εξής προειδοποίηση: οι Βρετανοί είναι ένας δίκαιος και ανεκτικός λαός με εμπιστοσύνη, αν όμως μας εξωθήσετε, θα αμυνθούμε. Και όταν αμυνόμαστε, κερδίζουμε.

ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΗΣ κ. DURANT
Αντιπροέδρου

  Philip Claeys (NI). – (NL) Κυρία Πρόεδρε, ασφαλώς χρειάζεται ένας πιο αποτελεσματικός μηχανισμός αξιολόγησης της εφαρμογής του «κεκτημένου Σένγκεν», όμως έχω την εντύπωση ότι εδώ θεωρητικολογούμε ενώ τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ είναι γεμάτα τρύπες. Αυτό, ασφαλώς, σχετίζεται περισσότερο με την έλλειψη πολιτικής βούλησης για αποτελεσματικό έλεγχο των εξωτερικών συνόρων εκ μέρους των κυβερνήσεων των περισσοτέρων κρατών μελών και της ίδιας της ΕΕ παρά με την έλλειψη αποτελεσματικών μηχανισμών αξιολόγησης.

Όλοι γνωρίζουμε ότι υπάρχουν κάποια κράτη μέλη που δεν μπορούν ή δεν θέλουν να προστατεύσουν τα κοινοτικά εξωτερικά τους σύνορα από την παράνομη μετανάστευση. Όλοι γνωρίζουμε ότι υπάρχουν κάποιες κυβερνήσεις που υπονομεύουν ολόκληρο το σύστημα Σένγκεν με τη μαζική νομιμοποίηση παράνομων αλλοδαπών. Αναφέρω ως παράδειγμα την κυβέρνηση Θαπατέρο στην Ισπανία, καθώς και τις κυβερνήσεις της Ιταλίας, των Κάτω Χωρών και, τέλος, του Βελγίου. Η βελγική κυβέρνηση ετοιμάζεται τώρα να νομιμοποιήσει μαζικά και άλλους παράνομους μετανάστες και, με τον τρόπο αυτόν, θέτει σε κίνδυνο το όλο σύστημα, εφόσον οι παράνομοι μετανάστες που νομιμοποιούνται κατ’ αυτόν τον τρόπο μπορούν να εγκατασταθούν όπου θέλουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

  Zuzana Roithová (PPE). – (CS) Κυρίες και κύριοι, ο εκσυγχρονισμός του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν γίνεται σιγά-σιγά εφιάλτης. Με την περαιτέρω διεύρυνση της ΕΕ υπάρχει αυξανόμενος κίνδυνος από την τρομοκρατία και το οργανωμένο έγκλημα και, ως εκ τούτου, τα υψηλότερα επίπεδα ασφάλειας πρέπει να αποτελούν προτεραιότητα. Είναι κατακριτέο το γεγονός ότι η μετάβαση στη νέα βάση δεδομένων καθυστερεί και πάλι. Το σύστημα περιέχει δεδομένα για αγνοούμενους, για αγαθά που έχουν κλαπεί και για δικαστικές διαδικασίες. Το σημερινό σύστημα λειτουργεί από το 1995 και είχε αναπτυχθεί για έως και 18 χώρες. Επικροτώ την ευελιξία της Επιτροπής που κατέστησε δυνατή τη διεύρυνση του Σένγκεν παρά τις καθυστερήσεις του SIS II. Φυσικά, η συμπερίληψη των εννέα νέων κρατών μελών ήταν δυνατή μόνο σε εξαιρετικές περιστάσεις.

Η δεύτερη εκδοχή του συστήματος θα καθυστερήσει τουλάχιστον μέχρι το 2011. Αναμένεται ότι θα φέρει βελτιώσεις στη διοίκηση, την ευελιξία, τις ικανότητες που αφορούν την ασφάλεια και την αποθήκευση δεδομένων, και ότι θα προσφέρει άλλες, νέες λειτουργίες. Θα δώσει τη δυνατότητα σε άλλα κράτη να προσχωρήσουν και θα συμπεριλαμβάνει έναν σύνδεσμο με τη Μεγάλη Βρετανία και την Ιρλανδία. Επίσης, ο οργανισμός FRONTEX πρέπει να έχει όλες τις εξουσίες που χρειάζεται για την αποτελεσματική καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης. Ωστόσο, έχω επιφυλάξεις για την κοινοτικοποίηση της ομάδας εργασίας για την αξιολόγηση του Σένγκεν, διότι φοβάμαι ότι θα έχει ως αποτέλεσμα να αφήσουν τα κράτη μέλη τις ευθύνες τους για τη διεξαγωγή ελέγχων. Από την άλλη, θα ήθελα να σας επιστήσω την προσοχή στην εμπειρία τσέχων πολιτών, καθώς γνωρίζω περιπτώσεις όπου γερμανοί και αυστριακοί αστυνομικοί παρενόχλησαν χωρίς λόγο τσέχους οδηγούς αυτοκινήτων.

Λυπάμαι διότι ο πρόεδρος Klaus καθυστερεί χωρίς λόγο την επικύρωση της Συνθήκης της Λισαβόνας, είναι ωστόσο σαφές ότι μόλις συμβεί αυτό, η Επιτροπή θα πρέπει να παρουσιάσει και πάλι τη νομοθεσία, αυτή τη φορά όμως με τη διαδικασία συναπόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Για τον λόγο αυτόν, είμαι τώρα υπέρ της απόρριψης των κειμένων που υποβλήθηκαν, όπως πρότεινε ο κ. Coelho, και τον συγχαίρω για την εξαίρετη έκθεσή του.

  Marek Siwiec (S&D). – (PL) Κυρία Πρόεδρε, η λέξη «Σένγκεν» έχει ακουστεί επανειλημμένα σε αυτήν την Αίθουσα. Οι περισσότεροι από εμάς συμφωνούν ότι το Σένγκεν ήταν μια μεγάλη επιτυχία και ότι για τις νέες χώρες, τα νέα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σημαίνει την ουσιαστική επίτευξη της ολοκλήρωσης. Ταυτόχρονα, όμως, το Σένγκεν είναι και μια τεράστια υποχρέωση, και αυτές που την έχουν επωμιστεί είναι οι νέες χώρες – οι χώρες της Βαλτικής, η Πολωνία, η Σλοβακία, η Ρουμανία και η Βουλγαρία. Η ευθύνη για τα ανατολικά χερσαία σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης βαρύνει τα νέα κράτη μέλη, που εκπληρώνουν εξαιρετικά καλά την υποχρέωση αυτή.

Θα ήθελα, όμως, να μιλήσω για κάτι που δεν αναφέρθηκε σε αυτήν την Αίθουσα. Αυτό που για εμάς αποτελεί λόγο θαυμασμού και υπερηφάνειας –εννοώ το Σένγκεν και την ελεύθερη κυκλοφορία– είναι ένας εφιάλτης και μια πηγή τεράστιων προβλημάτων για όλους εκείνους που καλύπτει η πολιτική θεωρήσεων και που υποχρεώνονται να λάβουν την επονομαζόμενη «θεώρηση Σένγκεν». Αναφέρομαι στους κατοίκους της Ουκρανίας, της Μολδαβίας και άλλων ανατολικών χωρών που θέλουν να έρθουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι θεωρήσεις Σένγκεν έχουν καθιερωθεί, αλλά το κόστος τους είναι μεγάλο. Οι πολίτες των εν λόγω χωρών υποχρεώνονται να καταβάλουν για μια τέτοια θεώρηση ποσό ίσο με έναν μηνιαίο μισθό. Για να λάβουν αυτές τις θεωρήσεις, υφίστανται μια εξευτελιστική διαδικασία και πρέπει να περιμένουν σε τεράστιες ουρές. Είναι και αυτό Σένγκεν. Για αυτούς, Σένγκεν σημαίνει ταπείνωση, τείχος και πρόβλημα.

Προκειμένου να θεσπιστεί ένα σύστημα αξιολόγησης της λειτουργίας της πολιτικής Σένγκεν, θα ήθελα να αναφερθώ τουλάχιστον σε θέματα που αφορούν την πολιτική θεωρήσεων. Θα ήθελα να αξιολογηθεί αυτό. Ίσως να υπήρξε κάποια δικαιολογία γι’ αυτό, όμως δεν γνωρίζουμε για πόσο θα ισχύει αυτή η πολιτική, και θα ήθελα να αξιολογηθεί ο τρόπος με τον οποίο θεσπίσαμε τέτοια μέσα που μας χωρίζουν από πολλούς λαούς οι οποίοι, όπως είναι φυσικό, θέλουν να έρθουν στην περιοχή μας, στον χώρο Σένγκεν. Μολονότι δεν είναι αυτό το θέμα της έκθεσης, ήθελα να τα πω αυτά εδώ κατά τη σημερινή συζήτηση.

  Andreas Mölzer (NI). – (DE) Κυρία Πρόεδρε, όπως γνωρίζετε, τώρα υπάρχουν 28 χώρες, στις οποίες συγκαταλέγονται 25 κράτη μέλη της ΕΕ, που έχουν καταργήσει τους ελέγχους κίνησης επιβατών στα κοινά σύνορα. Αυτός ο βαθμός ελεύθερης κυκλοφορίας εξαρτάται προφανώς από μια ευρεία βάση εμπιστοσύνης μεταξύ των ενδιαφερομένων χωρών.

Είναι απολύτως απαραίτητη η βιώσιμη ρύθμιση της ελεύθερης κυκλοφορίας επιβατών με αποτελεσματικά συνοδευτικά μέτρα. Σε αυτό το πλαίσιο, έχει ιδιαίτερη σημασία η αποτελεσματική εποπτεία και ο αποτελεσματικός έλεγχος των εξωτερικών συνόρων που, όπως γνωρίζουμε, πρέπει να διεξάγεται βάσει ενιαίων προδιαγραφών μέσω του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν και μέσω της καθιέρωσης εναρμονισμένων απαιτήσεων εισόδου για υπηκόους τρίτων χωρών. Ωστόσο, απέχουμε ακόμα πολύ από αυτό. Η συμμόρφωση με τους συνοδευτικούς μηχανισμούς είναι, επομένως, ένας ουσιαστικός παράγοντας για την ασφάλεια των πολιτών της ΕΕ.

Η πατρίδα μου, η Αυστρία, πλήττεται ιδιαίτερα εξαιτίας της γεωγραφικής της εγγύτητας προς τα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης. Αρκεί να σκεφτείτε σε συνάρτηση με αυτό τα πρόσφατα περιστατικά κατά την κατάσχεση ενός φορτηγού-ψυγείου στην Αυστρία, στο οποίο αποκαλύφθηκε ότι βρίσκονταν 64 παράνομοι κούρδοι μετανάστες που θα μεταφέρονταν λαθραία από την Τουρκία στη Γερμανία μέσω Ουγγαρίας και Αυστρίας. Αυτό το περιστατικό δείχνει πόσο σημαντικό είναι να μπορεί κανείς να βασιστεί σε έναν σωστό και αποτελεσματικό έλεγχο των εξωτερικών συνόρων και πόσο σπάνιο είναι αυτό.

Στον τομέα των εσωτερικών υποθέσεων έχουμε ακόμα να αντιμετωπίσουμε την αύξηση των εγκλημάτων σε πολλές περιφέρειες της Ευρώπης, που διαπράττονται όλο και πιο συχνά από οργανωμένες διασυνοριακές συμμορίες. Επομένως, πιστεύω ότι θα πρέπει να εξετάσουμε προσεκτικά την προσωρινή επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα. Όπως γνωρίζετε, αυτό αποδείχθηκε πολύ αποτελεσματικό κατά τη διάρκεια του ευρωπαϊκού πρωταθλήματος της UEFA το 2008.

Καθώς η καθιέρωση ενός μηχανισμού αξιολόγησης για την παρακολούθηση της εφαρμογής του κεκτημένου Σένγκεν είναι κεντρικό μέλημα των κρατών μελών και ειδικότερα των πολιτών, θεωρώ πολύ σημαντική τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ως εκπροσώπου των πολιτών στις αποφάσεις αυτές.

  Raffaele Baldassarre (PPE). – (IT) Κυρία Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, και οι δύο προτάσεις μεταβιβάζουν στην Επιτροπή όλες τις αρμοδιότητες που είχε μέχρι τώρα το Συμβούλιο.

Η νομική κατάσταση θα αλλάξει ριζικά και θα τροποποιηθεί σημαντικά με την επικείμενη έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας και τη συνακόλουθη κατάργηση της βασισμένης σε πυλώνες δομής της Κοινότητας. Ως εκ τούτου, οι μηχανισμοί αξιολόγησης θα πρέπει να βασίζονται σε μια συνεπή κατανομή των καθηκόντων που σήμερα είναι μοιρασμένα μεταξύ πρώτου και τρίτου πυλώνα.

Γι’ αυτόν τον λόγο, πιστεύω ότι είναι ουσιαστικό να προβλέπει η πρόταση μεγαλύτερη συμμετοχή των κρατών μελών –δεν πιστεύω, κύριε Barrot, ότι αρκεί η συμμετοχή εμπειρογνωμόνων– και πρωτίστως πραγματική εμπλοκή, πραγματική συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην ομάδα συντονισμού του μηχανισμού παρακολούθησης και επαλήθευσης της σωστής εφαρμογής του κεκτημένου Σένγκεν. Επιπλέον, κατά τη γνώμη μου, πρέπει να προσδιορίσουμε και να ορίσουμε καλύτερα με πιο περιεκτικά και ακριβή κριτήρια πώς θα χρησιμοποιείται η παράμετρος της μεταναστευτικής πίεσης, η οποία καταδεικνύει τις περιοχές υψίστου κινδύνου όπου πρέπει να γίνονται αιφνιδιαστικές επισκέψεις.

Τέλος, οι προτάσεις πρέπει να αντιμετωπιστούν ως μια ενιαία δέσμη και όχι χωριστά, εφόσον και οι δύο εκφράζουν κοινές πτυχές του ίδιου θέματος και παρουσιάζουν τις ίδιες ελλείψεις, αλλά και επειδή με την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας η εφαρμοστέα διαδικασία θα είναι η συναπόφαση.

Ως εκ τούτου, υποστηρίζω πλήρως τη θέση του κ. Coelho και το αίτημα προς την Επιτροπή να αποσύρει αυτές τις προτάσεις και να υποβάλει άλλες, καλύτερες, που θα λαμβάνουν υπόψη το αποτέλεσμα της παρούσας συζήτησης.

  Silvia-Adriana Ţicău (S&D). – (RO) Η συμμετοχή στον χώρο Σένγκεν συνεπάγεται απόλυτα ελεύθερη κυκλοφορία για τους πολίτες ενός κράτους μέλους εντός του χώρου αυτού, καταργώντας έτσι πλήρως τα σύνορα μεταξύ των κρατών μελών. Η ασφάλεια του χώρου Σένγκεν εξαρτάται από την αυστηρότητα και την αποτελεσματικότητα των ελέγχων που διεξάγει κάθε κράτος μέλος στα εξωτερικά του σύνορα. Δεδομένου ότι σε αυτό εμπλέκεται ένας μηχανισμός διπλής αξιολόγησης, πρέπει να εφαρμοστεί, διότι μιλάμε για την αξιολόγηση και επαλήθευση της εφαρμογής του κοινοτικού κεκτημένου Σένγκεν προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι εφαρμόζεται με τρόπο διαφανή, αποτελεσματικό και συνεπή.

Θα πρέπει βέβαια να επιδοκιμάσουμε τόσο την πρόταση απόφασης όσο και την πρόταση κανονισμού της Επιτροπής, εφόσον θεωρούμε ότι αυτό θα αυξήσει το επίπεδο αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών που συμμετέχουν σε έναν χώρο χωρίς εξωτερικά σύνορα και θα προσφέρει υψηλές και ενιαίες προδιαγραφές για τη συγκεκριμένη εφαρμογή του κεκτημένου Σένγκεν, πιστεύουμε όμως ότι θα πρέπει να γίνει αναθεώρηση που θα λάβει υπόψη την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας και θα συμμορφωθεί με αυτήν.

Επιδοκιμάζω το γεγονός ότι, σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής, τα κράτη μέλη θα συνεργάζονται με την Επιτροπή ως μέρος της ομάδας συντονισμού, προκειμένου να δοθεί στην Επιτροπή η δυνατότητα να εφαρμόσει αυτόν τον μηχανισμό αξιολόγησης. Επίσης, επιδοκιμάζω το γεγονός ότι αναπτύσσονται ορισμένα πολυετή προγράμματα και εμπλέκονται ορισμένοι εμπειρογνώμονες των κρατών μελών όσον αφορά τις επί τόπου επισκέψεις, που θα διευκολύνουν την καλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα του κοινοτικού κεκτημένου. Ωστόσο, μετά από την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας, ο χώρος αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας θα συμπεριληφθεί στον πρώτο πυλώνα, τον κοινοτικό πυλώνα που αφορά τη νομοθεσία.

Θα ήθελα επίσης να επιστήσω την προσοχή στο γεγονός ότι το άρθρο 14 της πρότασης απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση ενός μηχανισμού αξιολόγησης για την επαλήθευση της εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν ορίζει ότι η Επιτροπή πρέπει να υποβάλλει στο Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ετήσια έκθεση. Θα ήθελα, όμως, να επαναλάβω ότι η πρόταση πρέπει να επαναξιολογηθεί προκειμένου να λαμβάνει υπόψη τις διατάξεις της Συνθήκης της Λισαβόνας.

Ένα τελευταίο σημείο που θέλω να προσθέσω είναι ότι η πρόταση που παρουσίασε η Επιτροπή σχετικά με την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση του εν λόγω μηχανισμού αξιολόγησης έχει σημαντικές επιπτώσεις και για τα νέα κράτη μέλη, εφόσον στην περίπτωση αυτή συζητάμε για μια διαδικασία εφαρμογής των διατάξεων του κεκτημένου Σένγκεν σε δύο φάσεις. Ορισμένες από αυτές περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι των συνθηκών προσχώρησης, ενώ οι άλλες πρέπει να τεθούν σε ισχύ μετά από απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με ορισμένες διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν.

  Tadeusz Zwiefka (PPE). – (PL) Κυρία Πρόεδρε, είναι καλό ότι η συζήτηση που διεξάγουμε σήμερα για την αξιολόγηση του κεκτημένου Σένγκεν διεξάγεται την ίδια ώρα που ξεκινά μια ευρύτερη συζήτηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για το πρόγραμμα της Στοκχόλμης. Πρόκειται για ένα μείζον σχέδιο που αφορά τομείς της ζωής των πολιτών που έχουν εξαιρετική σημασία, όπως η δικαιοσύνη, η ελευθερία και η ασφάλεια. Για παράδειγμα, δύο στοιχεία του προγράμματος, η ελευθερία και η ασφάλεια των πολιτών της ΕΕ, πρέπει σαφώς να συμπεριληφθούν στην αξιολόγηση του σχεδίου Σένγκεν.

Για τον λόγο αυτόν, πρέπει να αναρωτηθούμε για ποιον λόγο ιδρύθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση και γιατί έχει τόση σημασία για εμάς η επιτυχία αυτού του μεγάλου σχεδίου. Άλλωστε, η ΕΕ δεν δημιουργήθηκε για τους πολιτικούς ή τις διεθνείς οργανώσεις, αλλά για επιμέρους κράτη. Στην πραγματικότητα, ιδρύθηκε για το καλό των πολιτών της. Ως εκ τούτου, το καλό των πολιτών, η ελευθερία τους, αλλά και οι υψηλότερες δυνατές προδιαγραφές ασφάλειας που πρέπει να εξασφαλιστούν για τους πολίτες, είναι ένα από τα κύρια στοιχεία του έργου που θα πρέπει να αναλάβουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ.

Επομένως, δεν είναι καλό να συζητάμε μόνο για τον χώρο Σένγκεν χωρίς να συνδυάζουμε τη συζήτηση αυτή με μια αξιολόγηση του προγράμματος της ΕΕ για τη μετανάστευση, για το πρόγραμμα για τις θεωρήσεις και για το πρόγραμμα για τη συνεργασία με γειτονικές χώρες. Μόνο έτσι μπορεί μια κοινή συζήτηση και μια κοινή αξιολόγηση της κατάστασης να μας επιτρέψει να καταλήξουμε στα δέοντα συμπεράσματα –αυτός είναι ο σκοπός της συμμετοχής του Κοινοβουλίου στη λήψη αυτών των αποφάσεων, και ελπίζω ότι έτσι θα γίνει.

Επομένως, είμαι πεπεισμένος ότι το Σένγκεν πήγε καλά. Παρά το γεγονός ότι αρχικά είχε ειπωθεί πως θα ήταν αδύνατη η προσχώρηση νέων χωρών στον χώρο Σένγκεν χωρίς την έγκριση του SIS II, η προσχώρηση δέκα χωρών το 2004 έδειξε ότι αυτό ήταν δυνατό και ότι δεν συνέβη καμία καταστροφή. Τώρα πρέπει μόνο να φροντίσουμε να εξασφαλίσουμε ότι οι μηχανισμοί που έχουν ως στόχο να βελτιωθεί και να γίνει αυστηρότερη η λειτουργία του συστήματος θα αναπτυχθούν το συντομότερο δυνατό, φυσικά με τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Αυτό εξηγεί την εκτίμησή μου για τον κ. Coelho και υποστηρίζω πλήρως την έκθεσή του.

  Daciana Octavia Sârbu (S&D). – (EN) Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα να συμφωνήσω με τα αιτήματα να αποσυρθεί αυτή η πρόταση και να υποβάλει η Επιτροπή νέα πρόταση με διαφορετική νομική βάση.

Διεξάγεται σαφής προσπάθεια παράκαμψης του Κοινοβουλίου σε αυτό το σημαντικό ζήτημα και η νομική υπηρεσία του Κοινοβουλίου επιβεβαίωσε ότι θα μπορούσε να έχει επιλεγεί για την πρόταση αυτή μια διαφορετική νομική βάση που θα επέτρεπε την πλήρη συμμετοχή του Κοινοβουλίου στη διαδικασία.

Το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν, η θεώρηση Σένγκεν, ο κώδικας των συνόρων του Σένγκεν και ο κώδικας θεωρήσεων υπάγονται όλα στη διαδικασία συναπόφασης και, καθώς βαδίζουμε προς την επικύρωση της Συνθήκης της Λισαβόνας και μιας πιο απλής και ενιαίας νομικής δομής σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, θα έπρεπε να βλέπουμε μεγαλύτερη και όχι μικρότερη συμμετοχή του Κοινοβουλίου στα θέματα αυτά. Όμως, αυτό δεν αντικατοπτρίζεται στην παρούσα πρόταση.

Στη φάση των επιτροπών διαπιστώσαμε σημαντική διακομματική συμφωνία για τα θέματα αυτά, και ελπίζω ότι μια ισχυρή και σαφής θέση ολόκληρου του Κοινοβουλίου, σε συνδυασμό με την κατάλληλη αξιολόγηση των νομικών συνθηκών, θα έχει ως αποτέλεσμα την αναδιατύπωση της πρότασης και την παρουσίαση μιας πιο κατάλληλης πρότασης στη θέση της.

  Véronique Mathieu (PPE). – (FR) Κυρία Πρόεδρε, όπως πολλοί συνάδελφοι, υποστηρίζω και εγώ πλήρως την έκθεση του κ. Coelho, τον οποίο ευχαριστώ ειλικρινά για την εξαίρετη εργασία του.

Από την αρχή, ο λόγος ύπαρξης, το εκ των ων ουκ άνευ της κατάργησης των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα ήταν η ύπαρξη αντισταθμιστικών μέτρων που είχαν σκοπό την πρόληψη του ελλείμματος ασφάλειας που προκαλούσε τόσο μεγάλο φόβο. Τα μέτρα αυτά αποτελούν τη βάση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης που είναι καθοριστική για την καλή συνεργασία στον χώρο Σένγκεν. Επομένως, μόνο με έναν αποτελεσματικό και διαφανή μηχανισμό αξιολόγησης της εφαρμογής του κεκτημένου Σένγκεν θα μπορέσουμε να εξασφαλίσουμε ότι θα διατηρηθεί αυτή η εμπιστοσύνη και, κατά συνέπεια, τα κράτη μέλη θα συνεργάζονται σε πολύ υψηλό επίπεδο.

Επομένως, η πρόκληση είναι μεγάλη και ο ρόλος του Κοινοβουλίου στη δημιουργία αυτού του νέου μηχανισμού πρέπει να είναι ανάλογος με αυτήν την πρόκληση. Συνεπώς, εάν το κείμενο αυτό εγκριθεί πριν τεθεί σε ισχύ η Συνθήκη της Λισαβόνας, ο μηχανισμός ή τουλάχιστον τα στοιχεία που υπάγονται στον πρώτο πυλώνα θα πρέπει να εγκριθούν με συναπόφαση.

Επιπροσθέτως, ενώ πρέπει ασφαλώς να συναχθούν συμπεράσματα από την ενσωμάτωση του κεκτημένου Σένγκεν στην κοινοτική νομοθεσία και στη νομοθεσία της ΕΕ, αυτό δεν σημαίνει πως η διαχείριση της αξιολόγησης αυτής πρέπει να ανατεθεί μόνο στην Επιτροπή.

Τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν μεγαλύτερη συμμετοχή σε αυτόν τον μηχανισμό αξιολόγησης, διαφορετικά υπάρχει κίνδυνος να μειωθεί η αμοιβαία εμπιστοσύνη. Το ίδιο ισχύει για την εσωτερική ασφάλεια στα κράτη μέλη μας. Όταν ένα κράτος μέλος δεν εφαρμόζει σωστά το κεκτημένο αυτό, όλα τα άλλα κράτη μέλη υφίστανται τις συνέπειες.

Τέλος, όσον αφορά την αποτελεσματικότητα, δεν μου φαίνεται σωστό να προβλεφθούν δύο χωριστοί μηχανισμοί για τα δύο στάδια της αξιολόγησης, που είναι ο έλεγχος πριν από την εφαρμογή του κεκτημένου και η εφαρμογή του κεκτημένου από τα κράτη Σένγκεν.

Ως εκ τούτου, καλώ μαζί με τον κ. Coelho την Επιτροπή να αποσύρει την πρόταση αυτή και να μας υποβάλει νέα πρόταση που θα λαμβάνει περισσότερο υπόψη τη φιλοσοφία του κεκτημένου και τον ρόλο των κρατών μελών στην αξιολόγηση της εφαρμογής του.

  Alan Kelly (S&D). – (EN) Κυρία Πρόεδρε, λυπάμαι πολύ διότι μιλώ στο Σώμα ως μέλος μιας χώρας που δεν έχει ακόμα επιλέξει να προσχωρήσει στη συμφωνία Σένγκεν. Αυτό είναι κάτι που θα το υποστήριζα. Ελπίζω ότι η ομάδα εργασίας για την αξιολόγηση του Σένγκεν θα καταστήσει τελικά εμφανή στο κράτος της Ιρλανδίας και στους απέναντι γείτονές μας στη Βρετανία τα αναμφισβήτητα οφέλη του Σένγκεν.

Η ελευθερία κυκλοφορίας είναι βασικό δικαίωμα και ένας πυλώνας της ιθαγένειας της ΕΕ, την οποία όλοι επιδιώκουμε. Το ότι κατέστη δυνατό να μειωθούν τα σύνορα και να παραχωρηθούν στους πολίτες της ΕΕ η ελευθερία και τα οφέλη των ταξιδιών ήταν πολύ αξιοσημείωτο, ιδίως αν ληφθεί υπόψη η ευρωπαϊκή ιστορία. Το γεγονός ότι αυτό έγινε με παράλληλη αύξηση της ικανότητας των αρχών μας να αντιμετωπίζουν το έγκλημα που σχετίζεται με τη διάβαση των συνόρων υπήρξε ένα μείζον ιστορικό επίτευγμα και μία από τις μεγάλες επιτυχίες της ΕΕ έως σήμερα. Η συμφωνία Σένγκεν ήταν αυτή που έδωσε στην Ιρλανδία το έναυσμα να δημιουργήσει ένα σύστημα πλήρων δεδομένων με πληροφορίες για τους εγκληματίες που ελπίζω ότι τα επόμενα χρόνια θα συνδεθεί με ένα ευρωπαϊκό σύστημα. Το Σένγκεν λειτούργησε εξαιρετικά καλά και αυτό μπορεί να το δει ο καθένας.

Επειδή πρόκειται για ένα αξιοσημείωτο επίτευγμα, είναι λυπηρό που η πατρίδα μου συμμετέχει στο Σένγκεν μόνο σε αποσπασματική βάση. Ενώ υπήρξε πλήρης συνεργασία μεταξύ των ιρλανδικών αρχών ασφαλείας και των ευρωπαίων ομολόγων μας σε ολόκληρο τον τομέα των πολιτικών ζητημάτων, οι ιρλανδοί πολίτες δεν απολαμβάνουν όλα τα οφέλη που προσφέρει η ΕΕ. Η κατάργηση των ελέγχων στα σύνορα απαιτεί αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ όλων των εμπλεκομένων κρατών μελών. Δυστυχώς, η μέχρι τώρα θέση της ιρλανδικής κυβέρνησης είναι ότι δεν μπορεί να εμπιστευθεί πλήρως τους ευρωπαίους γείτονές της και λειτουργεί σε χαμηλότερο επίπεδο όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων στην Ευρώπη. Εγώ λυπάμαι πολύ γι’ αυτό. Αυτό που χρειαζόμαστε πραγματικά είναι ένα σύστημα θεωρήσεων για ολόκληρη την ΕΕ, στο οποίο ελπίζω ότι θα συνεισφέρει το Σένγκεν και η σημερινή συζήτηση.

Όσον αφορά την πρόταση που έχουμε μπροστά μας, θα ήθελα να ζητήσω από την Επιτροπή να την αποσύρει. Πιστεύω ότι παραχωρεί υπερβολική εξουσία στην Επιτροπή. Ουσιαστικά, επιχειρεί να αγνοήσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η Επιτροπή πρέπει να επανέλθει στο Κοινοβούλιο με προτάσεις που θα σέβονται τη διαδικασία συναπόφασης και, ανεξάρτητα από αυτήν τη συζήτηση, μετά τη Λισαβόνα θα είναι ούτως ή άλλως απαραίτητη η υποβολή νέων προτάσεων.

  Petru Constantin Luhan (PPE). – (EN) Κυρία Πρόεδρε, καταρχάς, θα ήθελα να συγχαρώ τον κ. Coelho για την πολύ καλή εργασία του. Η θέσπιση ενός απλού, αποτελεσματικού και διαφανούς μηχανισμού αξιολόγησης που θα συμπληρώνει τη σημερινή αξιολόγηση Σένγκεν είναι μια πολύ ευπρόσδεκτη πρωτοβουλία.

Ωστόσο, υπάρχουν και διάφορα προβλήματα σχετικά με την προστασία των δεδομένων, τα οποία υπογράμμισε νωρίτερα ο εισηγητής. Δυστυχώς, μολονότι απαιτούνται βελτιώσεις, στη σημερινή διαδικασία γίνεται μόνο διαβούλευση με το Κοινοβούλιο. Όταν τεθεί σε ισχύ η Συνθήκη της Λισαβόνας, το Κοινοβούλιο θα έχει αυτόματα αρμοδιότητες συναπόφασης σε θέματα του τρίτου πυλώνα. Εφόσον πρόκειται για την ασφάλεια του χώρου Σένγκεν και των πολιτών του, όλοι οι παράγοντες πρέπει να συμμετάσχουν ενεργά στη θέσπιση αυτών των συστημάτων αξιολόγησης, καθιστώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο δυνατό να εξασφαλιστεί και να εδραιωθεί η αρχή της αμοιβαίας εμπιστοσύνης που είναι ουσιαστική για τη διατήρηση του χώρου Σένγκεν.

Για όλους τους παραπάνω λόγους, υποστηρίζω την πρωτοβουλία του εισηγητή να ζητήσει από την Επιτροπή να αποσύρει τις προτάσεις και να παρουσιάσει νέες, πληρέστερες.

  Elena Oana Antonescu (PPE). – (RO) Θα ήθελα να συγχαρώ τον κ. Coelho για την εξαίρετη εργασία του και για την αποφασιστικότητα που έδειξε σε σχέση με την επιθυμία του για ένα μηχανισμό αξιολόγησης που θα επαληθεύει την εφαρμογή του κεκτημένου Σένγκεν με απλό, αποτελεσματικό και διαφανή τρόπο.

Θεωρώ την καθιέρωση της ελεύθερης κυκλοφορίας στην επικράτεια της ΕΕ και την κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Λαμβανομένης υπόψη της διαπερατότητας των συνόρων, χρειαζόμαστε υψηλές προδιαγραφές κατά την εφαρμογή του κεκτημένου Σένγκεν στην πράξη, προκειμένου να μπορέσουμε να διατηρήσουμε αυξημένο επίπεδο αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών, και όσον αφορά την ικανότητά τους για εφαρμογή συνοδευτικών μέτρων για την κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα.

Πρέπει να βελτιώσουμε τον μηχανισμό αξιολόγησης για την παρακολούθηση της εφαρμογής του κεκτημένου Σένγκεν. Η ανάγκη διατήρησης ενός υψηλού επιπέδου ασφάλειας και εμπιστοσύνης απαιτεί καλή συνεργασία μεταξύ των κυβερνήσεων των κρατών μελών και της Επιτροπής. Δεδομένης της σημασίας των κανόνων στον τομέα αυτόν από τη σκοπιά των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να εμμείνει ότι η εφαρμογή της Συνθήκης της Λισαβόνας θα είναι προϋπόθεση για κάθε νομοθετική εξέλιξη που θα συμπεριλαμβάνει την ενίσχυση της ασφάλειας των συνόρων.

Λαμβάνοντας υπόψη πόσο σημαντική είναι αυτή η νομοθετική πρωτοβουλία, είναι λυπηρό ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει μάλλον ρόλο συμβούλου και όχι συννομοθέτη, όπως θα έπρεπε.

Η δημιουργία ενός χώρου δικαιοσύνης, ελευθερίας και ασφάλειας είναι πρώτη προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Γι’ αυτό, είναι ζωτικής σημασίας για τα κράτη μέλη, την Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να συμμετέχουν εξίσου στη διατήρηση και την ανάπτυξή του.

Ως εκ τούτου, υποστηρίζω πλήρως την πρόταση του εισηγητή να ζητήσει από την Επιτροπή να υποβάλει νέα, βελτιωμένη πρόταση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προκειμένου να του δώσει την ευκαιρία να αναλάβει τον ρόλο του ως συννομοθέτη.

  Jacques Barrot, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής. – (FR) Κυρία Πρόεδρε, επιβιώσαμε παρά το κύμα ψύχους σε αυτήν την Αίθουσα.

Κατά πάσα πιθανότητα υπάρχει μια παρανόηση σε αυτήν τη συζήτηση, με την έννοια ότι ο στόχος της πρότασης είναι η κοινοτικοποίηση αυτής της διαδικασίας αξιολόγησης. Είναι αλήθεια ότι έχουμε το Σένγκεν –σημειώνω επίσης ότι η μεγάλη πλειοψηφία των βουλευτών εξύμνησε την επιτυχία του Σένγκεν που δίνει τη δυνατότητα να έχουμε ελεύθερη κυκλοφορία και, ταυτόχρονα, να έχουμε ασφάλεια.

Είναι αλήθεια ότι η αξιολόγηση Σένγκεν άρχισε σε διακυβερνητική βάση και ότι η Επιτροπή είχε μόνο ιδιότητα παρατηρητή. Όμως, είναι αλήθεια ότι η Επιτροπή ως θεματοφύλακας των συνθηκών πρέπει να είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση. Δεν τίθεται, ωστόσο, το θέμα ότι θα έχει την αποκλειστικότητα στην αξιολόγηση – αυτό πρέπει να το καταστήσουμε απόλυτα σαφές. Ασφαλώς, θα συμπεριλάβουμε τα κράτη μέλη, και οι εμπειρογνώμονες των κρατών μελών θα συμμετάσχουν στην εκπόνηση του χρονοδιαγράμματος των επισκέψεων, στις επί τόπου επισκέψεις και στην εκπόνηση της έκθεσης αξιολόγησης.

Είναι οπωσδήποτε σαφές πως οι ανησυχίες που αισθανόμαστε ότι υπάρχουν στα κράτη μέλη οφείλονται επίσης σε μια παρανόηση. Εφόσον θέλουμε αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών μελών, δεν τίθεται θέμα να μην τα καλέσουμε να συμμετάσχουν στενά στην αξιολόγηση των μέτρων για την εφαρμογή του Σένγκεν και του κεκτημένου Σένγκεν.

Τώρα περνάω στο Κοινοβούλιο. Και εδώ υπάρχει παρανόηση. Στόχος μας δεν είναι να αποκλείσουμε το Κοινοβούλιο, όπως άκουσα κάποιον να λέει. Στη σημερινή κατάσταση, στόχος μας είναι απλά να δούμε πώς μπορεί να αυξηθεί από τώρα η συμμετοχή του Κοινοβουλίου με τακτικές εκθέσεις. Ωστόσο, αυτό δεν αποκλείει κατά κανένα τρόπο τη δυνατότητα να δώσουμε στο Κοινοβούλιο μεγαλύτερο ρόλο σε αυτόν τον κοινοτικοποιημένο μηχανισμό μετά την επικύρωση της Συνθήκης της Λισαβόνας. Επιμένω κάπως διότι γνωρίζουμε ότι το γενικό ευρωπαϊκό συμφέρον μπορεί να επικρατήσει με τη χρησιμοποίηση αυτής της μεθόδου ακόμα και αν ορισμένες φορές ένα κράτος μέλος μπορεί να κωλυσιεργεί λίγο όσον αφορά την υπεράσπιση αυτού του γενικού ευρωπαϊκού συμφέροντος.

Έτσι, υπάρχουν ορισμένες παρανοήσεις που θα ήθελα να ξεκαθαρίσω.

Επιπροσθέτως, θα ήθελα επίσης να πω ότι οι προτάσεις φέρνουν κάποια προστιθέμενη αξία σε σύγκριση με τον σημερινό μηχανισμό. Η αξιολόγηση θα είναι πολύ συχνότερη και σαφέστερη. Οι επισκέψεις θα προγραμματίζονται επί τόπου, επί τη βάσει αξιολογήσεων κινδύνου. Θα γίνονται αιφνιδιαστικές επισκέψεις και θα υπάρχει ένα υψηλό επίπεδο εμπειρογνωμοσύνης κατά την εφαρμογή της αξιολόγησης, και ο αριθμός των εμπειρογνωμόνων που θα συμμετέχουν θα κάνει αποτελεσματικότερες τις επισκέψεις.

Θα βελτιωθεί η εκτίμηση της συνέχειας που θα δίδεται στις συστάσεις που θα διατυπώνονται στο τέλος των επί τόπου αξιολογήσεων.

Αυτές είναι οι σκέψεις μου, κυρία Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι. Κατανοώ πλήρως την ανυπομονησία σας να δείτε να αυξάνεται η συμμετοχή του Κοινοβουλίου με την επικύρωση της Συνθήκης της Λισαβόνας. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Κοινοβούλιο πρέπει να διαδραματίσει σοβαρό ρόλο σε αυτήν την κοινοτική μέθοδο, όμως εμείς κάναμε αυτήν την πρόταση για λόγους κοινοτικοποίησης, εννοείται δε ότι αυτό στη συνέχεια αφήνει τον δρόμο ανοιχτό για τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Παρακολούθησα με προσοχή όλες τις αγορεύσεις και ασφαλώς παρατήρησα την ουσιαστικά ομόφωνη θέση του Κοινοβουλίου. Ωστόσο, πιστεύω ότι όλα αυτά βασίζονται σε μια παρανόηση που μπορεί να ξεκαθαριστεί.

  Carlos Coelho, εισηγητής. – (PT) Θα ήθελα να κάνω τρεις τελικές παρατηρήσεις. Πρώτον, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους βουλευτές που υποστήριξαν την έκθεσή μου και έκαναν σχετικές δηλώσεις στο πλαίσιο αυτής της συζήτησης, και τον Αντιπρόεδρο Barrot για τη δήλωσή του η οποία ενθαρρύνει τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ως συννομοθέτη με τη μέγιστη εκμετάλλευση των δυνατοτήτων που απορρέουν από τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Αυτό δεν με εξέπληξε. Γνωρίζω ότι ο Επίτροπος Barrot υποστηρίζει εδώ και πολύ καιρό τη θέση αυτή, όμως είναι καλό ότι έκανε αυτήν την επίσημη δήλωση ως Αντιπρόεδρος της Επιτροπής ενώπιόν μας.

Δεύτερον, θα ήθελα να υπενθυμίσω κάτι που είπε ο Επίτροπος Barrot όταν ανέφερε ότι οι διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο ήταν δύσκολες. Αυτό το γνωρίζουμε και εμείς και κατανοούμε ότι θα ήταν δύσκολο να είναι αλλιώς τα πράγματα όταν ασχολείται κανείς με αυτό το ζήτημα. Για τον λόγο αυτόν ελπίζαμε, άλλωστε, ότι η Επιτροπή θα δει το Κοινοβούλιο ως εταίρο με αρμοδιότητες συναπόφασης επειδή, όσον αφορά την προσέγγισή τους σχετικά με την Ευρώπη, και η Επιτροπή και το Κοινοβούλιο ενστερνίζονται την ιδέα ότι η λήψη αποφάσεων δεν μπορεί να συνεχίσει να είναι καθαρά διακυβερνητικό ζήτημα.

Τρίτον, θα ήθελα να υπογραμμίσω δύο συμπεράσματα που πιστεύω ότι συνήχθησαν από αυτήν τη συζήτηση. Καταρχάς, δεν μπορεί να υπάρξει παραβίαση ως προς τη συνέπεια. Δεν μπορεί να υπάρχουν δύο συστήματα αξιολόγησης. Πρέπει να υπάρχει μόνο ένα, είτε για τα νέα είτε για τα παλαιά μέλη του Σένγκεν. Επιπροσθέτως, δεν πρέπει να υπονομευθεί η αρχή της αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Πρέπει να συμμετέχουν όλα τα μέρη. Στη διαδικασία αξιολόγησης πρέπει να συμμετέχουν και τα κράτη μέλη και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα δεν περιλαμβάνονται μόνο η Επιτροπή και το Συμβούλιο, αλλά και αυτό το Κοινοβούλιο, και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ζητούμε συναπόφαση.

  Πρόεδρος. – Η κοινή συζήτηση έληξε.

Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί αύριο.

Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 149 του Κανονισμού)

  Vilija Blinkevičiūtė (S&D), γραπτώς. – (LT) Είναι ζωτικής σημασίας να υπάρχει ένας απλός, αποτελεσματικός και διαφανής μηχανισμός που θα καταστήσει δυνατό να διατηρηθεί ο χώρος Σένγκεν ως ένας χώρος ελεύθερης κυκλοφορίας, ενώ παράλληλα είναι απαραίτητη η προσαρμογή του διακυβερνητικού πλαισίου αξιολόγησης του Σένγκεν στο κοινοτικό πλαίσιο. Η νομική υπηρεσία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εκπόνησε μια μελέτη και απεφάνθη ότι για τη συζήτηση αυτής της πρότασης έπρεπε να έχει επιλεγεί η διαδικασία συναπόφασης και όχι η διαδικασία διαβούλευσης. Σύντομα θα τεθεί σε ισχύ η Συνθήκη της Λισαβόνας και σύμφωνα με αυτήν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα έχει μεγαλύτερες αρμοδιότητες στον τομέα της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ασφάλειας, στον οποίο εμπίπτει αυτή η πρόταση. Επειδή είναι ζωτικής σημασίας η ασφάλεια του χώρου Σένγκεν και των πολιτών του, πρέπει να επιλέξουμε τη διαδικασία συναπόφασης.

  Kinga Gál (PPE), γραπτώς. – (HU) Η συνεργασία Σένγκεν μπορεί να λάβει πολλές διαφορετικές μορφές. Πάρα πολλές εφαρμογές μπορούν να επιλεγούν και να ελεγχθούν διεξοδικά. Πιστεύω ότι ως βουλευτής πρέπει να αναφέρω εδώ και τώρα ότι μία από τις βασικές προϋποθέσεις για την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων είναι να υπάρχει ένα ολοκληρωμένο σύστημα Σένγκεν που θα λειτουργεί αποτελεσματικά και θα βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη. Οι έλεγχοι στα σύνορα, η κοινή μας πολιτική για τις θεωρήσεις, η διασυνοριακή αστυνομική συνεργασία και τα θέματα της προστασίας των δεδομένων δεν είναι παρά συνιστώσες αυτού του ολοκληρωμένου συστήματος. Αυτά είναι διαφορετικά θέματα, τα συνδέει όμως όλα ένας σημαντικός παράγοντας. Δόθηκε και δίδεται καθημερινά στους πολίτες της Ευρώπης πολύ μεγάλη επιπλέον ελευθερία που συμβολίζει γι’ αυτούς μία από τις πιο προφανείς επιτυχίες που οφείλονται στην ύπαρξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ως εκπρόσωπος των ψηφοφόρων ενός κράτους μέλους που προσχώρησε μόλις πριν από λίγα χρόνια, μπορώ να το επιβεβαιώσω με ευχαρίστηση αυτό. Εάν δεν υπήρχε η πρόταση της πορτογαλικής Προεδρίας της ΕΕ, τα νέα κράτη μέλη δεν θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν στο σύστημα Σένγκεν. Όπως φαίνεται, η τελευταία (δεύτερη) γενιά του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν εξακολουθεί σήμερα να μην λειτουργεί. Η διατήρηση της ελευθερίας αυτής είναι ευθύνη της Επιτροπής και των κρατών μελών, πράγμα που αναφέρεται επίσης σε δύο από τα θέματα της ημερήσιας διάταξης. Την ευθύνη αυτή μοιράζεται και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο πρέπει οπωσδήποτε να συμμετέχει σε θέματα που αφορούν την ελευθερία των πολιτών. Ως εκ τούτου, υποστηρίζω κατηγορηματικά τις προσπάθειες του εισηγητή και συμφωνώ με τις προτάσεις του.

  Siiri Oviir (ALDE), γραπτώς. – (ET) Η δημιουργία του χώρου Σένγκεν στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ήταν ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα στην ευρωπαϊκή ιστορία. Οι διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν αποτελούν μέρος του πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την έναρξη ισχύος της Συνθήκης του Άμστερνταμ το 1999. Σημαντικό στοιχείο της τήρησης της εφαρμογής των κανόνων του κεκτημένου Σένγκεν, που αποτελούν τμήμα της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, είναι ο μηχανισμός αξιολόγησης, ο οποίος έχει σκοπό να εξασφαλίζει τη διαφανή, αποτελεσματική και συνεπή εφαρμογής του κεκτημένου Σένγκεν, καθώς και να αντανακλά τις μεταβολές της νομικής κατάστασης που επήλθαν μετά την ενσωμάτωση του κεκτημένου Σένγκεν στο κοινοτικό πλαίσιο.

Συμφωνώ με την άποψη του εισηγητή ότι σήμερα οι προτάσεις που παρουσιάζονται στην πρόταση κανονισμού περιορίζονται στην υιοθέτηση ορισμένων από τις γενικές προτάσεις βελτίωσης του ισχύοντος μηχανισμού αξιολόγησης του Σένγκεν που έγιναν πρόσφατα. Η μόνη καινούργια ιδέα σε ολόκληρη την πρόταση είναι η ρύθμιση που αφορά τη δυνατότητα αιφνιδιαστικών επισκέψεων, που είναι πολύ ευπρόσδεκτη. Δεν μπορώ, ωστόσο, να δεχτώ το γεγονός ότι θα μεταβιβασθεί εξ ολοκλήρου στην Επιτροπή ο σημερινός ρόλος του Συμβουλίου. Η πρόταση αυτή αφήνει πολύ περιορισμένες δυνατότητες συνεργασίας με τα κράτη μέλη και κρατά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μακριά από τη διαδικασία. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πρόκειται για έναν χώρο βασισμένο στην ελευθερία, την ασφάλεια και τη δικαιοσύνη, καθώς και ότι η ευθύνη για τη διατήρηση και τη βελτίωση αυτού του χώρου δεν ανήκει μόνο στην Επιτροπή ως παράγοντα εγγύησης της εποπτείας της εφαρμογής της συνταγματικής συνθήκης, αλλά και στα κράτη μέλη που είναι μόνιμα υπεύθυνα για την ασφάλεια των εξωτερικών τους συνόρων, καθώς και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που εκπροσωπεί τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.