Πρόεδρος. – Το επόμενο σημείο της ημερήσιας διάταξης είναι η έκθεση της Esther de Lange εξ ονόματος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων σχετικά με την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ με σκοπό τη διατήρηση της βιοποικιλότητας [2009/2108(INI)] (A7-0241/2010).
Esther de Lange, εισηγήτρια. – (NL) Με αυτήν την έκθεση πρωτοβουλίας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κρούει τον κώδωνα του κινδύνου σχετικά με τη βιοποικιλότητα: σχετικά με τον πλούτο των ειδών μας και τα οικοσυστήματά μας. Ο ρυθμός εξαφάνισης ειδών είναι υψηλότερος από κάθε άλλη φορά: 30% των αμφιβίων, πάνω από το 40% των θηλαστικών, πτηνών, πεταλούδων και ερπετών, ακόμη και πάνω από το 50% των ψαριών γλυκού νερού απειλούνται με εξαφάνιση. Αυτό είναι, φυσικά, απαράδεκτο, και όχι μόνον από καθαρά βιολογική ή οικολογική άποψη. Κατά τη γνώμη μου, έχουμε επίσης ηθικό χρέος να αφήσουμε τη Γη σε τέτοια κατάσταση ώστε να μπορούν να την απολαύσουν και τα παιδιά και τα εγγόνια μας.
Τέλος, έχουμε και οικονομικό συμφέρον να επενδύσουμε στη βιοποικιλότητα. Μεταξύ άλλων, τα υγιή οικοσυστήματα δεσμεύουν το CO2, προσφέρουν καθαρό νερό και διασφαλίζουν καλύτερες σοδειές και περισσότερες πρώτες ύλες. Η υποβάθμιση αυτών των οικοσυστημάτων μας κοστίζει 50 δισ. ευρώ ετησίως σε παγκόσμια κλίμακα, και ο λογαριασμός αυτός αναμένεται να γίνεται όλο και πιο ακριβός. Ως Ευρωπαϊκή Ένωση και κράτη μέλη, έχουμε αποτύχει οικτρά σε αυτό το πεδίο. Ο στόχος μας να σταματήσουμε τη μείωση της βιοποικιλότητας έως το 2010 απέχει πολύ από την επίτευξή του.
Επομένως, το βασικό ερώτημα που τίθεται τώρα είναι πώς θα διασφαλίσουμε την επίτευξη του νέου στόχου που έχουμε θέσει για το 2020. Πάνω από όλα, βεβαίως, αυτό είναι ζήτημα πολιτικής βούλησης, όμως στην έκθεσή μου διατυπώνεται συγχρόνως σειρά συγκεκριμένων συστάσεων. Παραδείγματος χάριν, πρέπει να τεθεί τέρμα στην τοπικιστική στάση. Οι πολιτικές και οι προϋπολογισμοί που αφορούν τη φύση εξακολουθούν να αποκλίνουν σε απαράδεκτο βαθμό. Αυτό πρέπει να αλλάξει, μέσω της υιοθέτησης μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης. Η βιοποικιλότητα πρέπει να εντάσσεται όχι μόνον στην ευρωπαϊκή πολιτική για τη φύση, αλλά και σε άλλες πολιτικές, όπως η αλιευτική, η γεωργική και η περιφερειακή πολιτική. Γνωρίζω ότι έχουν ήδη πραγματοποιηθεί τα πρώτα βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση, όμως πρέπει να προχωρήσουμε ακόμη περισσότερο. Η μεταρρύθμιση της κοινής γεωργικής πολιτικής, λόγου χάρη, προσφέρει σχετικές ευκαιρίες, για παράδειγμα μέσω της παροχής αμοιβών για κοινωνικές υπηρεσίες ή αποζημιώσεων σε γεωργούς για την εφαρμογή βιώσιμων μεθόδων παραγωγής μέσα ή κοντά σε προστατευόμενα φυσικά καταφύγια.
Η δεύτερη επισήμανσή μου είναι ότι πρέπει να δημιουργήσουμε αμοιβαία επωφελείς καταστάσεις οι οποίες θα επιτρέψουν στην οικονομία και την οικολογία να συμβαδίσουν: αυτό προσφέρει επίσης ευκαιρίες για ευρωπαϊκές πράσινες θέσεις εργασίας.
Μια επιπλέον πτυχή είναι ότι πρέπει να μεριμνήσουμε για την καλύτερη συνεργασία και διασύνδεση μεταξύ των περιοχών του δικτύου «Natura 2000». Το στοιχείο η απουσία του οποίου είναι περισσότερο αισθητή σήμερα είναι μια διασυνοριακή προσέγγιση, παρά το γεγονός ότι τα ζώα και τα φυτά δεν ενδιαφέρονται καθόλου για τα εθνικά σύνορα. Επιπλέον, καλούμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναλάβει εντονότερο ηγετικό ρόλο και να προσφέρει μεγαλύτερη σαφήνεια. Εξάλλου, οι διαφορές μεταξύ των κρατών μελών ως προς την εφαρμογή του Natura 2000, για παράδειγμα, είναι τεράστιες.
Εν γένει, υποστηρίζουμε τις προτάσεις και τις φιλοδοξίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως προς την ανάσχεση της μείωσης της βιοποικιλότητας έως το 2020· μάλιστα, αυτό είναι το απολύτως ελάχιστο επίπεδο φιλοδοξίας που θα έπρεπε να επιδεικνύουμε. Εντούτοις, οι φιλοδοξίες μας πρέπει να συμπεριλαμβάνουν και την αποκατάσταση της βιοποικιλότητας. Εκτός αυτού, πρέπει φυσικά να ενισχυθεί και η μέριμνα για τη βιοποικιλότητα σε διεθνές επίπεδο. Προς τον σκοπό αυτόν, η Ευρώπη πρέπει να μιλήσει δυνατά και καθαρά, αλλά και ομόφωνα, στη διάσκεψη που θα διεξαχθεί τον επόμενο μήνα στη Ναγκόγια.
Όταν καταρτίζονται νέα σχέδια, οι αξιολογήσεις αντικτύπου είναι πολύ σημαντικές, σε σχέση τόσο με τις οικολογικές όσο και με τις κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις –και όχι ως παρελκυστική τακτική, όχι ως δικαιολογία, αλλά ως μέσο διασφάλισης της σαφήνειας.
Τέλος, ζητούμε την εφαρμογή μιας νέας πολιτικής από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσον αφορά, λόγου χάρη, τα χωροκατακτητικά ξένα είδη. Εξάλλου, η προστασία ενός είδους μπορεί να απαιτήσει την ενεργό διαχείριση ενός άλλου. Αν δεν ληφθούν μέτρα περιορισμού της εξάπλωσης του γκρίζου σκίουρου, υπάρχουν ελάχιστες προοπτικές για τον ιθαγενή κόκκινο σκίουρο στο Ηνωμένο Βασίλειο. Επίσης, η απελευθέρωση χιλιάδων άγριων χάμστερ στο Νότιο Λιμβούργο αποδείχθηκε ελάχιστα αποτελεσματική, δεδομένου ότι μία μόνον αλεπού μπορεί να φάει τριακόσια ανά έτος. Εν ολίγοις, αυτό που απαιτείται από εμάς την περίοδο των προσεχών ετών είναι φιλοδοξία και ρεαλισμός.
Επιτρέψτε μου να ολοκληρώσω αυτήν την παρέμβαση εκφράζοντας τις ευχαριστίες μου στους σκιώδεις εισηγητές για την εποικοδομητική συνεργασία η οποία οδήγησε στην ομόφωνη έγκριση αυτής της έκθεσης στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων, καθώς στον Επίτροπο Potočnik, ο οποίος δεν μπορεί να παραστεί στη σημερινή συζήτηση καθώς βρίσκεται στη Νέα Υόρκη για εργασίες που άπτονται της βιοποικιλότητας. Ευελπιστώ πάντως ότι ο Επίτροπος De Gucht, ο οποίος είχε μάλιστα τη δυνατότητα να παρακολουθήσει αυτήν την ομιλία στη μητρική του γλώσσα, θα την μεταφέρει πιστά στον συνάδελφό του.
Karel De Gucht, μέλος της Επιτροπής. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι βουλευτές, αυτήν τη στιγμή, ο Επίτροπος Potočnik βρίσκεται στη Νέα Υόρκη για τις συζητήσεις στους κόλπους των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με το διεθνές έτος βιοποικιλότητας, είμαι λοιπόν βέβαιος ότι θα δείξετε κατανόηση για την απουσία του από τη σημερινή συζήτηση.
Συνεπώς, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θέλω να ευχαριστήσω την κ. de Lange για την εκπόνηση αυτής της πολύ επίκαιρης έκθεσης σχετικά με την προστασία της βιοποικιλότητας και την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ για το περιβάλλον. Θέλω να υπογραμμίσω τη λέξη «επίκαιρη», καθότι σήμερα η ΕΕ βρίσκεται σε ένα πολιτικό σταυροδρόμι όσον αφορά την πολιτική της για την προστασία της βιοποικιλότητας και του περιβάλλοντος.
Η Επιτροπή συμμερίζεται τη βαθιά ανησυχία των βουλευτών του ΕΚ για τον ταχύτατο ρυθμό της απώλειας βιοποικιλότητας που προκαλείται από τον άνθρωπο. Η Επιτροπή είναι ενήμερη, και ανησυχεί, για την τεράστια υποβάθμιση των οικοσυστημικών υπηρεσιών τις οποίες προσφέρει η βιοποικιλότητα, και από τις οποίες εξαρτώμεθα όλοι για την επιβίωσή μας.
Αφότου υιοθετήθηκε ο στόχος του 2010, επιτύχαμε ορισμένα πράγματα στην ΕΕ για τα οποία μπορούμε να είμαστε υπερήφανοι. Το δίκτυο προστατευμένων περιοχών Natura 2000 της ΕΕ έχει διευρυνθεί και καλύπτει σχεδόν το 20% της επικράτειας της ΕΕ, ενώ συνεχίζει να επεκτείνεται τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα. Εντούτοις, δεν μπορέσαμε παρ' όλα αυτά να επιτύχουμε τον προηγούμενο στόχο της ΕΕ ως προς την ανάσχεση της απώλειας βιοποικιλότητας έως το 2010. Παρά την αποτυχία αυτή, και παρά τις δύσκολες συζητήσεις σχετικά με την άνευ προηγουμένου οικονομική κρίση στην Ευρώπη, το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υιοθέτησε ένα νέο όραμα και στόχο για τη βιοποικιλότητα.
Ο νέος στόχος μας είναι εξαιρετικά φιλόδοξος. Καλεί την ΕΕ να μειώσει κατά το ήμισυ την απώλεια βιοποικιλότητας και την υποβάθμιση των οικοσυστημικών υπηρεσιών έως το 2020 και να τα αποκαταστήσει, όπου είναι εφικτό, ενισχύοντας συγχρόνως τη συμβολή της ΕΕ στην αποτροπή της παγκόσμιας απώλειας βιοποικιλότητας. Στην ομιλία του για την κατάσταση της Ένωσης, ο Πρόεδρος Barroso διακήρυξε προσφάτως την προσήλωσή του στους στόχους αυτούς, ένα θέμα στο οποίο αποδίδει υψίστη σημασία και το οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί επειγόντως.
Γνωρίζουμε ποιες είναι οι κύριες προκλήσεις στην προσπάθεια επίτευξης των στόχων που έχουν τεθεί. Ένα από τα βασικά προβλήματα είναι ο ίδιος ο χαρακτήρας της πολιτικής για τη βιοποικιλότητα. Η βιοποικιλότητα είναι σύνθετο και διατομεακό ζήτημα. Η ευθύνη για την αντιμετώπιση του προβλήματος είναι διάσπαρτη, και αυτή η διάχυση αποτελεί μειονέκτημα καθότι, εντέλει, καταλήγουμε στο σύνηθες πρόβλημα ότι, αν όλοι ευθύνονται, τότε κανείς δεν είναι ένοχος.
Διανύουμε μια περίοδο μετασχηματισμών στην ΕΕ, κατά την οποία πολλές πολιτικές οι οποίες έχουν πολύ σημαντικό αντίκτυπο στη βιοποικιλότητα βρίσκονται σε φάση αναθεώρησης. Αυτό ισχύει για την κοινή γεωργική πολιτική, την κοινή αλιευτική πολιτική και την πολιτική συνοχής. Ως εκ τούτου, βρισκόμαστε σε ένα πολύ σημαντικό κομβικό σημείο, από το οποίο μπορούμε να ακολουθήσουμε τον σωστό δρόμο και να ενσωματώσουμε πλήρως την πτυχή της βιοποικιλότητας σε αυτές τις πολιτικές, έτσι ώστε να φτάσουμε με ασφάλεια στο τέρμα των προσπαθειών μας, ή να διαπράξουμε το σφάλμα να ακολουθήσουμε διαφορετική διαδρομή η οποία δεν θα μας οδηγήσει ποτέ στο σημείο του τερματισμού –τον στόχο που έχουμε συμφωνήσει για το 2020– και να αντιμετωπίσουμε έτσι φαινόμενα μη αντιστρέψιμης απώλειας βιοποικιλότητας και δυνητικά καταστροφικές συνέπειες.
Στο ψήφισμα γίνεται πολύς λόγος για τις πολύ ανησυχητικές τάσεις ως προς την απώλεια βιοποικιλότητας στην Ευρώπη και παγκοσμίως, για τις τεράστιες πιέσεις που ασκούνται στα είδη και τα οικοσυστήματα, για τις πιθανές λύσεις, για την αξία των οικοσυστημικών υπηρεσιών και για την πολύ στενή διασύνδεσή τους με τους αναπτυξιακούς στόχους της χιλιετίας και την καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος.
Έχουμε μπροστά μας ένα τεράστιο έργο για να διατηρήσουμε τη ζωή στον πλανήτη μας, όμως δεν πρέπει να μας αποθαρρύνει το μέγεθος της πρόκλησης. Η Επιτροπή ασφαλώς δεν αποθαρρύνεται, και θα χαράξουμε μια νέα στρατηγική της ΕΕ για την επίτευξη του στόχου του 2020 όσον αφορά τη βιοποικιλότητα.
Η Επιτροπή επεξεργάζεται επίσης μια ανακοίνωση σχετικά με τη χρηματοδότηση του δικτύου προστατευμένων περιοχών Natura 2000. Η καλύτερη χρήση της διαθέσιμης χρηματοδότησης θα προσφέρει αναμφίβολα μεγαλύτερα οφέλη ως προς τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και του περιβάλλοντος.
Συμφωνούμε απολύτως με την ιδιαίτερη έμφαση που δίνεται στην έκθεση στην κρίσιμη ανάγκη πλήρους εφαρμογής της νομοθεσίας για το περιβάλλον, χωρίς την οποία δεν θα μπορέσουμε να επιτύχουμε τον νέο στόχο μας.
Προσβλέπουμε στις συζητήσεις με τους βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προκειμένου να συνεργαστούμε για τη διαμόρφωση μιας δέσμης μέτρων τα οποία θα μας επιτρέψουν να επιτύχουμε τον νέο στόχο μας όσον αφορά τη βιοποικιλότητα. Με αυτήν την ευκαιρία, επικροτεί την πολύ αξιόλογη συνεισφορά της έκθεσης της κ. de Lange σε αυτήν τη συζήτηση.
Isabella Lovin, συντάκτρια γνωμοδότησης της Επιτροπής Αλιείας. – (SV) Κύριε Πρόεδρε, ευχαριστώ την κ. de Lange για την εργασία της γι’ αυτήν την έκθεση. Χαίρομαι ιδιαίτερα διότι η Επιτροπή Αλιείας υποστηρίζει μια προσέγγιση η οποία υπογραμμίζει την τεράστια σημασία της εναρμόνισης μεταξύ των διαφόρων τομέων πολιτικής μας. Σε 50 χρόνια, θα έχει υπεραλιευθεί ποσοστό από 70 έως 90% των μεγάλων αρπακτικών ψαριών που ζουν στους ωκεανούς του πλανήτη, και αυτό είναι κάτι που η ΕΕ οφείλει να αντιμετωπίσει πολύ σοβαρά, καθόσον θα έχει αντίκτυπο στην ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων των θαλασσών μας, την οποία χρειαζόμαστε σήμερα επειγόντως, για να είναι δυνατή η απορρόφηση του διοξειδίου του άνθρακα, συμβάλλοντας έτσι στις προσπάθειές μας να αποτρέψουμε την αλλαγή του κλίματος.
Η ΕΕ πρέπει να πρωτοστατήσει στην προώθηση αυτού του ζητήματος το φθινόπωρο στη Ναγκόγια, και επίσης κατά τη μεταρρύθμιση της κοινής αλιευτικής πολιτικής. Η Επιτροπή Αλιείας υπογραμμίζει με μεγάλη ευχαρίστηση την αναγκαιότητα του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού καθώς και της εφαρμογής μιας ολοκληρωμένης θαλάσσιας πολιτικής. Δεν είναι δυνατόν να επιτρέπουμε στους διάφορους τομείς να συνεχίσουν να εργάζονται ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλον, σαν να μην ήταν αλληλένδετο το φυσικό περιβάλλον, οι δε στόχοι τους οποίους έχουμε θέσει για την ανάσχεση της απώλειας βιοποικιλότητας πρέπει να προσεγγιστούν με σοβαρότητα και στο πλαίσιο της αλιευτικής μας πολιτικής.
Richard Seeber, εξ ονόματος της Ομάδας PPE. – (DE) Κύριε Πρόεδρε, θέλω να συγχαρώ την κ. de Lange για τη θαυμάσια έκθεσή της, αλλά και τους σκιώδεις εισηγητές για την εξαίρετη συνεργασία τους. Γνωρίζουμε τα δεδομένα και τους αριθμούς. Περιλαμβάνονται σε αυτήν την έκθεση, και είναι σαφές ότι έχουμε ηθικό χρέος να διατηρήσουμε τη βιοποικιλότητα, όμως έχουμε και μια περιβαλλοντική και μια οικονομική υποχρέωση.
Θα είναι ανόητο εκ μέρους μας να μην φανούμε περισσότερο αποτελεσματικοί ως προς αυτό στο μέλλον. Διακρίνω ένα μόνον πρόβλημα, και αυτό είναι η αποδοχή από τους πολίτες. Όσον αφορά, ειδικότερα, το δίκτυο Natura 2000, διαπιστώνουμε ότι σε ορισμένα κράτη καθιερώσαμε και υλοποιήσαμε με μεγάλη επιτυχία αυτά τα δίκτυα, σε άλλα κράτη όμως σημειώσαμε μικρότερη επιτυχία. Η Επιτροπή θα έπρεπε πραγματικά να μεριμνήσει περισσότερο ώστε, και ως προς αυτό το θέμα, να εφαρμόζονται παντού τα ίδια πρότυπα. Πολλοί πολίτες δεν ενοχλούνται από την προστασία της βιοποικιλότητας· κατανοούν την αναγκαιότητά της. Εκείνο που δεν κατανοούν, ωστόσο, είναι το γεγονός ότι σε ορισμένα κράτη το ζήτημα αυτό αντιμετωπίζεται πολύ χαλαρά, ενώ σε άλλα επιδεικνύεται υπερβολική αυστηρότητα. Αν μπορούσαμε να διαμορφώσουμε παρόμοιες συνθήκες σε αυτόν τον τομέα, θα εξασφαλίζαμε την αποδοχή του πληθυσμού, η οποία αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη μακροπρόθεσμη επιτυχία αυτής της πολιτικής.
Καλώ λοιπόν την Επιτροπή να παρουσιάσει κατευθυντήριες γραμμές οι οποίες θα μας επιτρέψουν επιτέλους να εφαρμόζουμε ενιαίες οδηγίες σε αυτόν τον τομέα. Εσείς προσωπικά, κύριε Πρόεδρε, γνωρίζετε πολύ καλά μια χώρα στην οποία, σε αυτόν τον τομέα της βιοποικιλότητας, ορισμένα ζητήματα αντιμετωπίζονται με μεγάλη αδιαφορία και η Ευρώπη κατηγορείται πάντα ότι δεν μπορεί να κρίνει τους πάντες με τα ίδια κριτήρια.
Jo Leinen, εξ ονόματος της Ομάδας S&D. – (DE) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, δεν πρόκειται να μεμφθώ καμία συγκεκριμένη χώρα, όμως πιστεύω ότι μας βαρύνει όλους η ίδια μομφή, διότι η στρατηγική της ΕΕ για το 2010 δεν λειτούργησε, γι’ αυτό πρέπει να σκεφτούμε νέες προσεγγίσεις όσον αφορά τη νέα δεκαετία έως το 2020. Σε λίγες εβδομάδες, θα διεξαχθεί στη Ναγκόγια η Διάσκεψη των Συμβαλλομένων Μερών στη Σύμβαση του ΟΗΕ για τη Βιοποικιλότητα, και ευελπιστώ ότι δεν θα είναι εξίσου απογοητευτική με τη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών στην Κοπεγχάγη για την κλιματική αλλαγή. Σε μια τόσο σημαντική παγκόσμια διάσκεψη για τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος, είναι επιβεβλημένο να μην σημειωθεί μία ακόμη αποτυχία, και η ΕΕ πρέπει να διαδραματίσει μείζονα ρόλο στο να εξασφαλιστεί αυτό. Πρέπει να ασκήσουμε πίεση υπέρ της υιοθέτησης ενός φιλόδοξου παγκοσμίου προγράμματος για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Πρέπει να επιδείξουμε αλληλεγγύη κατά τη χρηματοδότηση αυτών των μέτρων, και η ΕΕ πρέπει να εκφράζει μία άποψη και όχι 27 επιμέρους απόψεις.
Έχει αναφερθεί η μελέτη για τις οικονομικές πτυχές των οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας (TEEB). Κάθε χρόνο χάνονται 50 δισ. ευρώ λόγω της μείωσης του πλήθους των ειδών. Επομένως, η διάθεση του 0,2% των κονδυλίων του προϋπολογισμού της ΕΕ για τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος είναι πενιχρό και ασήμαντο ποσό. Στο πλαίσιο του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού προγράμματος, πρέπει οπωσδήποτε να εξασφαλίσουμε περισσότερους πόρους για τη διατήρηση των ειδών. Όσον αφορά την αλληλεγγύη της ΕΕ με τον υπόλοιπο κόσμο, χρειαζόμαστε επίσης έναν μηχανισμό τον οποίο θα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ως αντιστάθμισμα για τα είδη που αφαιρούμε, ιδίως όσον αφορά τα φυτά με φαρμακευτικές ιδιότητες. Οι αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει να αποζημιώνονται.
Εκτιμώ επίσης ότι η προσέγγιση της βιοποικιλότητας ως διατομεακού στόχου θα έχει αποφασιστική σημασία για την επιτυχία των προσπαθειών μας. Η γεωργία, η δασοκομία, η αλιεία, η εκμετάλλευση των θαλασσίων πόρων –όλα αυτά πρέπει τώρα να προσεγγίζονται με κριτήριο τα είδη. Έτσι θα αποκτήσει νέα σημασία μια οδηγία για την προστασία του εδάφους. Το έδαφος λειτουργεί ανασχετικά ως προς το CO2, και οι αλλαγές του εδάφους συνιστούν ένα πολύ αρνητικό σενάριο.
Το Κοινοβούλιο θα αγωνιστεί υπέρ της βιοποικιλότητας. Συγχαρητήρια στην εισηγήτρια.
Gerben-Jan Gerbrandy, εξ ονόματος της Ομάδας ALDE. – (NL) Θέλω και εγώ να ευχαριστήσω την εισηγήτρια για την εργασία της γι’ αυτήν την έκθεση, την οποία κατέστησε αναγκαία το θλιβερό γεγονός ότι αποτύχαμε να εφαρμόσουμε τη στρατηγική μας για τη βιοποικιλότητα στην Ευρώπη. Η εν λόγω στρατηγική, η οποία εγκαινιάστηκε το 2000, υποτίθεται ότι θα οδηγούσε σε ανάσχεση της απώλειας βιοποικιλότητας. Αποδείχθηκε ότι δεν ήταν απλώς αποτυχημένη, αλλά ένα απόλυτο φιάσκο. Δεν καταφέραμε καν να επιβραδύνουμε τον ρυθμό της μείωσης. Σαν ανθρώπινες ακρίδες, συνεχίζουμε να απογυμνώνουμε τον πλανήτη μας, και η πείνα μας μοιάζει ακόρεστη.
Δεν λαμβάνεται κανένα μέτρο; Ασφαλώς και λαμβάνονται μέτρα. Το δίκτυο Natura 2000 έχει σημειώσει σημαντικές επιτυχίες σε πολλά κράτη μέλη. Έχουν επιτευχθεί αποτελέσματα, όμως αυτά ήταν εξαιρετικά περιορισμένα. Αυτό καθίσταται εμφανές από τον σταθερά αυξανόμενο κατάλογο των απειλούμενων ζωικών ειδών. Έχουν γίνει πολλές ωραίες δηλώσεις, από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, λόγου χάρη –αύριο σε αυτές θα προστεθεί σίγουρα μία ακόμη στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών– όταν όμως η κατάσταση γίνεται κρίσιμη, οι ίδιοι άνθρωποι στρέφουν αλλού το βλέμμα. Όταν ο κόμπος φτάνει στο χτένι και πρέπει να γίνουν ουσιαστικές επιλογές, ξαφνικά, οι αλιείς θεωρούνται πιο σημαντικοί από την επιβίωση των πολυάριθμων ειδών ψαριών, ένας αγρότης λαμβάνει την άδεια να επεκτείνει την εκμετάλλευσή του εις βάρος ενός ευαίσθητου φυσικού χώρου, ή η βιομηχανία ξυλείας θεωρείται σημαντικότερη από τη διατήρηση των δασών.
Γνωρίζουμε από έγκριτες μελέτες ότι, μακροπρόθεσμα, αυτές οι εσφαλμένες επιλογές μας κοστίζουν το 7% του ετησίου ακαθάριστου εθνικού προϊόντος, ποσό που ανέρχεται σε 14 τρισεκατομμύρια ευρώ –μιλάμε για 12 μηδενικά– κάθε χρόνο! Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς μεγαλύτερο φόβητρο. Τους προσεχείς μήνες θα μας δοθεί η ευκαιρία να αποδείξουμε ότι εννοούμε αυτά που διακηρύσσουμε – και μάλιστα όχι με τον καθορισμό της νέας στρατηγικής για τη βιοποικιλότητα, αλλά με τον καθορισμό της νέας γεωργικής πολιτικής, της νέας αλιευτικής πολιτικής, των νέων εμπορικών συμφωνιών. Πράγματι, σε άλλα πεδία θα κριθεί η τύχη που θα έχουν η πανίδα και η χλωρίδα μας.
Οι ίδιοι υπουργοί που προβαίνουν στις ωραίες δηλώσεις, πρέπει στις περιπτώσεις αυτές να κρατήσουν το κεφάλι ψηλά και να επιδείξουν τόλμη λαμβάνοντας τις ορθές αποφάσεις. Διαφορετικά, η νέα στρατηγική για τη βιοποικιλότητα θα είναι ένας ακόμη χάρτινος τίγρης, όπως αυτή που προηγήθηκε. Για ένα πράγμα είμαι βέβαιος, και αυτό είναι ότι, σε αντίθεση με τους πραγματικούς τίγρεις, οι χάρτινοι τίγρεις δεν θα εκλείψουν ποτέ – το ανθρώπινο είδος παράγει υπεραρκετούς.
Sandrine Bélier, εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE. – (FR) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, όπως επισημάνθηκε ήδη, διανύουμε το διεθνές έτος βιοποικιλότητας και φέτος καλούμαστε να δεσμευτούμε ότι θα επιλύσουμε μια τριπλή κρίση. Τα τρία αυτά αλληλένδετα στοιχεία απαιτούν συνεπή και ολοκληρωμένη προσέγγιση, αν θέλουμε να τα αντιμετωπίσουμε και να εξέλθουμε από μια οικολογική κρίση η οποία έχει άμεσο αντίκτυπο στην οικονομία μας και στο κοινωνικό μας πρότυπο.
Αυτή η τριπλή κρίση αφορά την επισιτιστική ασφάλεια, την αλλαγή του κλίματος και την απώλεια της βιοποικιλότητας. Σας υπενθυμίζω ότι η βιοποικιλότητα είναι ανεκτίμητη, η απώλειά της όμως, η μείωση και η καταστροφή της έχουν ένα τίμημα το οποίο συμβάλλει στην αύξηση της φτώχειας και προκαλεί ανισότητες και σοβαρές απώλειες για την οικονομία, την ευημερία και τον πολιτισμό.
Όπως έχει ήδη επισημανθεί –και γνωρίζουμε πλέον με βεβαιότητα– το 40% της παγκόσμιας οικονομίας μας εξαρτάται άμεσα από υπηρεσίες τις οποίες παρέχει το φυσικό περιβάλλον, και από αυτές το 60% ακολουθεί ραγδαία πτωτική πορεία. Η Ευρώπη έχει χάσει το 30% της βιοποικιλότητάς της τα τελευταία 40 χρόνια. Αυτή η απώλεια κοστολογείται σήμερα στο 1% του ΑΕγχΠ της ΕΕ –50 δισ. ευρώ ετησίως– και ενδέχεται να φτάσει τα 14.000 δισ. ευρώ το 2050 αν δεν λάβουμε μέτρα, δεδομένου ότι η μείωση επιταχύνεται και οι αιτίες της αποτυχίας προηγούμενων πολιτικών της ΕΕ σε αυτόν τον τομέα είναι γνωστές και περιγράφονται με σαφήνεια στο κείμενο της έκθεσης. Στην έκθεση περιγράφονται επίσης τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Προσβλέπουμε λοιπόν στην υπερψήφιση της έκθεσης με μεγάλη πλειοψηφία, και θέλουμε να ευχαριστήσουμε την κ. de Lange για τις προσπάθειές της.
Τώρα πρέπει να προχωρήσουμε από τα λόγια και τις καλές προθέσεις σε πράξεις, από τους στόχους στα μέσα. Δυσκολεύομαι να κρύψω το γεγονός ότι ορισμένα φαινόμενα με απογοητεύουν: η έλλειψη ανταπόκρισης από μέρους του Συμβουλίου και της Επιτροπής, παρά την επείγουσα ανάγκη ανάληψης δράσης· το λυπηρό γεγονός ότι η προώθηση της τέταρτης οδηγίας για το έδαφος εμποδίζεται από το Συμβούλιο· το λυπηρό γεγονός ότι η πρόταση εξάρτησης όλων των χρηματοδοτήσεων από προϋποθέσεις σχετικά με τη διατήρηση της βιοποικιλότητας απορρίφθηκε με διαφορά μίας μόλις ψήφου από την Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων· και το λυπηρό γεγονός ότι οι προκλήσεις όσον αφορά τη βιοποικιλότητα δεν ενσωματώθηκαν εκτενέστερα στη στρατηγική ΕΕ 2020, έτσι ώστε να διασφαλιστεί η βιώσιμη έξοδος από την κρίση μέσω της οικολογικής στροφής του οικονομικού μας προτύπου.
Επιβάλλεται να επιδείξουμε συνέπεια. Υπάρχει ακόμη χρόνος για να κατανοήσουμε και να δεσμευτούμε ότι θα διασφαλίσουμε τη διατήρηση και αναβάθμιση του φυσικού μας κεφαλαίου. Κάτι τέτοιο θα αποτελούσε εξαιρετικά επικερδή επένδυση για το μέλλον.
Peter van Dalen, εξ ονόματος της Ομάδας ECR. – (NL) Διαπιστώνουμε με θλίψη ότι, ιδίως στην τρέχουσα συγκυρία –το 2010, που είναι διεθνές έτος βιοποικιλότητας– οι στόχοι μας απέχουν πολύ από την επίτευξή τους. Η βιοποικιλότητα στην Ευρώπη και παγκοσμίως μειώνεται ραγδαία, και αυτό είναι άκρως ανησυχητικό. Η βιοποικιλότητα αποτελεί τον πυρήνα της δημιουργίας του Θεού και είναι το φυσικό κεφάλαιο του πλανήτη. Αποτελεί τη βάση της διατροφής μας και των πρώτων υλών που χρησιμοποιούμε, ενώ εγγυάται και τη σταθερότητα του κλίματος.
Κατά συνέπεια, είναι καιρός να σταματήσουμε τα λόγια –και σε τούτο το Σώμα– και να αρχίσουμε να λαμβάνουμε απτά μέτρα από κοινού και με αποφασιστικότητα. Η Επιτροπή, τα κράτη μέλη και το παρόν Κοινοβούλιο πρέπει να μιλούν με μία φωνή αν θέλουμε να επιτευχθεί ο φιλόδοξος στόχος που έχει τεθεί για το 2020, δηλαδή να ανασχεθεί η απώλεια της βιοποικιλότητας και να υιοθετηθεί ένα παγκόσμιο όραμα υπέρ της διασφάλισης της προστασίας, της εκτίμησης και της αποκατάστασης των οικοσυστημάτων.
João Ferreira, εξ ονόματος της Ομάδας GUE/NGL. – (PT) Ο καθορισμός ενός συνεκτικού οικολογικού δικτύου σε ευρωπαϊκό επίπεδο, που θα συνδυάζει σημαντικά και αντιπροσωπευτικά οικοσυστήματα –πολλά από τα οποία απειλούνται– αποτελεί σημαντική προϋπόθεση ώστε να διασφαλιστεί η διατήρηση της βιοποικιλότητας, όμως αυτό από μόνο του δεν αρκεί.
Πρέπει να διατεθούν επαρκείς πόροι για τη διαχείριση αυτού του δικτύου, έτσι ώστε να καταστεί δυνατή όχι μόνον η παρακολούθηση των παραγόντων που το απειλούν και η διατήρηση των υφιστάμενων περιοχών, αλλά και η αποκατάσταση και ο επαναχαρακτηρισμός υποβαθμισμένων περιοχών. Είναι, επομένως, λυπηρό το γεγονός ότι η δημιουργία του δικτύου Natura 2000 δεν συνοδεύτηκε από τη δημιουργία ειδικών χρηματοδοτικών μέσων με σκοπό τη διαχείριση των περιοχών τις οποίες περιλαμβάνει, γεγονός το οποίο έχει συμβάλει σημαντικά, και συνεχίζει να συμβάλλει, στην υπονόμευση της αποτελεσματικότητάς του. Οι περικοπές που έγιναν στο δημοσιονομικό μέσο για το περιβάλλον στον προϋπολογισμό του 2010 –τον ίδιο προϋπολογισμό στον οποίο αυξήθηκαν οι στρατιωτικές δαπάνες– είναι επίσης λυπηρές.
Ωστόσο, η αποτελεσματική διατήρηση της βιοποικιλότητας σε όλες τις άπειρες πτυχές της απαιτεί επίσης τη συμπερίληψή της σε μια σειρά από σημαντικές τομεακές πολιτικές, και στο σημείο αυτό πρέπει να αναμορφωθούν ριζικά οι πολιτικές τις οποίες εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, από τη γεωργία μέχρι το εμπόριο. Εκμεταλλεύομαι το γεγονός ότι ο Επίτροπος που είναι αρμόδιος γι’ αυτόν τον τομέα βρίσκεται σήμερα στο Σώμα. Πολλά μπορούν να γίνουν και να επενδυθούν στις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς όφελος της βιοποικιλότητάς μας.
Anna Rosbach, εξ ονόματος της Ομάδας EFD. – (DA) Κύριε Πρόεδρε, είναι πραγματικά θλιβερό να έχουμε σήμερα μπροστά μας μια έκθεση σχετικά με τη βιοποικιλότητα στην οποία να δηλώνεται ότι πρέπει να φροντίσουμε τον πλανήτη μας. Αυτό έπρεπε να θεωρείται αυτονόητο. Ωστόσο, μιας και προφανώς δεν είμαστε ικανοί να φροντίσουμε τη γη, τα νερά, τα βουνά, τα φυτά και τα ζώα εμείς οι ίδιοι, έχουμε τώρα στη διάθεσή μας μια εξαντλητική και εμπεριστατωμένη έκθεση η οποία προσεγγίζει με κριτικό τρόπο την καθημερινή απώλεια βιοποικιλότητας. Συμφωνώ λοιπόν με τη θέση της εισηγήτριας ότι η κοινή αλιευτική πολιτική πρέπει να προστατεύει τη βιοποικιλότητα. Θα απαιτηθούν τροποποιήσεις, όμως αυτές είναι αναγκαίες.
Το ίδιο ισχύει για τη γεωργία. Δεν ωφελεί να συνεχίσουμε τις παλιές πρακτικές των ζιζανιοκτόνων. Η διατήρηση της βιοποικιλότητας πρέπει να ενσωματωθεί και σε αυτόν τον τομέα, έτσι ώστε να αποτελέσει φυσική παράμετρο της βιομηχανίας.
Η βιομηχανία είναι σημαντικός παράγοντας. Είναι δύσκολο να είναι ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο και να λαμβάνει συγχρόνως υπόψη τις επιθυμίες του Κοινοβουλίου. Ωστόσο, θα έλεγα στους παράγοντες της βιομηχανίας, της γεωργίας και της αλιείας ότι είναι επίσης κάτοικοι αυτού του κόσμου και ότι πρέπει να μπορούν και τα παιδιά τους να ακούνε το κελάηδημα των πουλιών. Εκείνο πάντως που έχει τη μεγαλύτερη σημασία είναι όλοι οι πολίτες της ΕΕ να κάνουν πράξη στην καθημερινή τους ζωή όλα αυτά τα ωραία λόγια περί προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος.
Cristina Gutiérrez-Cortines (PPE). – (ES) Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ότι κατά το διεθνές έτος βιοποικιλότητας έχουμε μιλήσει πολύ για την καταστροφή που συντελείται, ελάχιστα όμως για τις λύσεις. Εκτιμώ ότι η κοινωνία χρειάζεται λύσεις και νέους τρόπους προσέγγισης του προβλήματος.
Πρώτον, ο διαχωρισμός της Ευρώπης σε βιογεωγραφικές περιοχές πρέπει να μετατραπεί σε συγκεκριμένη πολιτική, καθότι δεν αντιμετωπίζουν όλες οι επιμέρους περιοχές της Ευρώπης τα ίδια προβλήματα. Συνεπώς, πρέπει να εφαρμόσουμε μια μικροπολιτική για τη βιοποικιλότητα, δεδομένου ότι η βιοποικιλότητα είναι τοπικό ζήτημα.
Δεύτερον, είναι φοβερό να εγκαταλείψουμε όλες τις παρεμβάσεις που αφορούν το έδαφος και την εγκατάλειψη του γεωργικού εδάφους, όταν οι τροφικοί κύκλοι των ζώων απαιτούν λεπτομερή μελέτη σε κάθε περιοχή. Αυτό δεν έχει συμβεί. Δεν είναι ευρέως γνωστό ότι σε πολλές περιοχές, αν φυτευτούν ορισμένα δέντρα, θα συγκεντρωθούν περισσότερα πτηνά και, αν φυτευτούν ορισμένα φυτά, θα υπάρξουν επίσης περισσότερα έντομα. Οι εμπειρογνώμονες αναγνωρίζουν ότι η απουσία εντόμων είναι η μεγάλη τραγωδία της απώλειας βιοποικιλότητας, ιδίως σε σχέση με τα πτηνά. Δεν λέγεται τίποτε σχετικά με τα προβλήματα που αφορούν το έδαφος, τα έντομα και τον οργανικό πλούτο του εδάφους. Φαίνεται ότι είναι έγκλημα να μιλάμε για έδαφος στην Ευρώπη.
Τέλος, θέλω να επισημάνω ότι ο ρόλος των ιδιοκτητών γης είναι θεμελιώδης. Μια τροπολογία σχετικά με τους ενδιαφερόμενους την οποία κατέθεσα στην αρμόδια επιτροπή απορρίφθηκε. Όταν, όμως, ασχολούμαστε με ζώα ή πτηνά, οι αγρότες που φυτεύουν τα φυτά από τα οποία τρέφονται δεν πρέπει να έχουν λόγο; Δεν θα δικαιούται να πει τίποτε ο ιδιοκτήτης του ενδιαιτήματός τους; Οι αγρότες δεν θα μπορούν να πουν τίποτε; Νομίζω ότι αυτή η μέθοδος επιβολής ιδεολογικών δικτατοριών πρέπει να τερματιστεί στην Ευρώπη, αν θέλουμε να επιτύχουμε τη βελτίωση της βιοποικιλότητας.
Andres Perello Rodriguez (S&D). – (ES) Κύριε Πρόεδρε, η κ. de Lange ανέφερε ότι ηχεί ο κώδων του κινδύνου, και έχει δίκιο. Ένα άλλο πράγμα που ακούμε είναι απογοήτευση, για παράδειγμα, στις ομιλίες που γίνονται στο Κοινοβούλιο, διότι δεν επιτεύχθηκαν οι αναπτυξιακοί στόχοι της Χιλιετίας.
Η αλήθεια είναι ότι διακυβεύονται πάρα πολλά. Το φυσικό μας περιβάλλον είναι τόσο ευαίσθητο ώστε, αν κάποια στιγμή, το μεγάλο ψάρι αποφάσιζε να μην συνεχίσει να τρώει το μικρό ψάρι, θα καταβάλλαμε ως τίμημα την υγεία και την ευημερία μας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ηγείται σήμερα του αγώνα κατά της αλλαγής του κλίματος, ενώ έχει υπάρξει για μεγάλο διάστημα πρωτοπόρος στη λήψη μέτρων και τη διατήρηση. Ωστόσο, όπως μαρτυρούν οι στόχοι που δεν έχουν επιτευχθεί, φαίνεται ότι απουσίαζε η βούληση, όχι μόνον για την εφαρμογή και τον συντονισμό που αναφέρθηκαν ήδη εδώ, αλλά και για την επέκταση πέρα από τις εξαιρετικά περιορισμένες περιοχές ειδικής προστασίας που καθορίσαμε.
Φυσικά, η βιοποικιλότητα δεν είναι μουσειακό αντικείμενο το οποίο μπορεί να κλειστεί σε ένα γκέτο και εκεί να παρακολουθείται κατά καιρούς, όπως φαίνεται να συμβαίνει ενίοτε. Η βιοποικιλότητα είναι ζωντανή και δεν έχει σύνορα, γι’ αυτό καλύπτει όλον τον πλανήτη με το φαινόμενο ντόμινο, πράγμα που σημαίνει ότι αν πέσει ένα από τα πλακάκια του, θα πέσουν διαδοχικά και όλα τα υπόλοιπα.
Θέλω επίσης να επιστήσω την προσοχή στην ανάγκη για παγκόσμια και πιο εστιασμένη στην Ένωση βούληση, ιδίως όσον αφορά το έδαφος, καθότι η χρήση της επικουρικότητας ως αποκλειστικής μεθόδου διαχείρισης του εδάφους ή των δασών μπορεί να εξελιχθεί σε έναν από τους νέους, φοβερούς εχθρούς της βιοποικιλότητας. Γι’ αυτό εφιστώ την προσοχή στην παράγραφο 67, και στο δυνητικό αποτέλεσμα της ψηφοφορίας, και σας ζητώ να απορρίψετε το δεύτερο τμήμα, καθώς είμαι πεπεισμένος ότι μια κοινή πολιτική για το έδαφος θα συνέβαλλε στη διατήρηση ολόκληρης της επικράτειας της Ευρώπης, η οποία –καλώς ή κακώς– χαρακτηρίζεται από μεγάλη πολυμορφία, απουσία πολιτικής βούλησης από πλευράς των κρατών μελών, και από την ανάγκη εντονότερης συμμετοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά την ευρύτερη δυνατή έννοια: χρειαζόμαστε περισσότερη Ένωση και το έδαφος.
Bas Eickhout (Verts/ALE). – (NL) Κύριε Πρόεδρε, ευχαριστώ τη συνάδελφό μου κ. de Lange, για την έκθεσή της σχετικά με τη βιοποικιλότητα στην Ευρώπη. Σε τελευταία ανάλυση, η Ευρώπη δεν έχει επιτύχει την ανάσχεση της απώλειας βιοποικιλότητας. Το ζήτημα είναι σοβαρό και χρήζει προσοχής, και πολύ ορθώς η κ. de Lange ζητεί να επιδειχθεί αυτή η προσοχή.
Εμείς, ως Κοινοβούλιο, στηρίζουμε την Επιτροπή στις προσπάθειές της να επιτύχει τουλάχιστον την ανάσχεση της απώλειας βιοποικιλότητας έως το 2020. Αυτό όμως σημαίνει πως πρέπει να κάνουμε κάτι, γιατί στην αντίθετη περίπτωση, το 2020, θα διαπιστώσουμε για μια ακόμη φορά ότι ο στόχος δεν έχει επιτευχθεί. Σημαίνει ότι πρέπει να αλλάξουμε τη γεωργική μας πολιτική και τον τρόπο χρηματοδότησης της αλιευτικής μας πολιτικής· σημαίνει ότι πρέπει να αλλάξουμε την πολιτική υποδομών μας, καθώς και τον τρόπο προσέγγισης της περιφερειακής ανάπτυξης.
Όλα αυτά θα συζητηθούν στο πλαίσιο των δημοσιονομικών προοπτικών της προσεχούς περιόδου, και υποθέτω ότι η κ. de Lange και ο κ. van Dalen, ο οποίος είπε τόσο ωραία πράγματα για τη βιοποικιλότητα, θα τα εφαρμόσουν και στις συζητήσεις μας για τη διαμόρφωση αυτών των δημοσιονομικών προοπτικών. Εξάλλου, εκείνο που έχει σημασία είναι εμείς ως Ευρώπη να ενισχύσουμε πραγματικά και να προστατεύσουμε την πολιτική μας για τη βιοποικιλότητα. Διαφορετικά, θα παραμείνει ένα ακόμη κενό κέλυφος.
James Nicholson (ECR). – (EN) Κύριε Πρόεδρε, σε αυτήν την έκθεση πολύ σοφά αναγνωρίζεται ο ρόλος των αγροτών στη διατήρηση της βιοποικιλότητας, καθώς και η συμβολή τους σε ορθές περιβαλλοντικές πρακτικές εν γένει.
Καθώς συζητούμε την επικείμενη μεταρρύθμιση της κοινής γεωργικής πολιτικής, μια από τις βασικές πτυχές της συζήτησης αρχίζει να εστιάζεται στην ευθύνη των αγροτών από την άποψη αυτή, και στο πώς πρέπει να αποζημιώνονται γι’ αυτά τα περιβαλλοντικά οφέλη ή δημόσια αγαθά που προσφέρουν.
Πιστεύω ότι πρέπει να τροποποιήσουμε την προσέγγισή μας ως προς το θέμα αυτό. Θα ήθελα οι αγρότες να ενθαρρύνονται να συμμετέχουν σε γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα, αντί να υποβάλλονται σε αυστηρούς κανόνες πολλαπλής συμμόρφωσης.
Από αυτήν την άποψη, τάσσομαι μάλλον υπέρ του καρότου, αντί του ραβδιού. Στην έκθεση της κ. de Lange αναφέρεται η ιδέα μιας πρόσθετης άμεσης ενίσχυσης εκτάσεων, η οποία εκτιμώ ότι είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και θα ενθάρρυνε τους αγρότες να συμβάλουν περισσότερο στην προστασία του περιβάλλοντος.
Δεν συμφωνώ με όσους υποστηρίζουν ότι χρειαζόμαστε μια οδηγία για τη διαχείριση του εδάφους. Δεν πιστεύω ότι χρειαζόμαστε κάτι τέτοιο. Έχουμε αρκετά μέσα στην εργαλειοθήκη μας. Πρέπει να ανταποκριθούμε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε σήμερα σε αυτόν τον τομέα, και δεν έχω αμφιβολία ότι θα μπορέσουμε να το πράξουμε στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων.
Elena Oana Antonescu (PPE). – (RO) Θέλω και εγώ να συγχαρώ την εισηγήτρια, κ. de Lange, για όλες τις προσπάθειες που κατέβαλε για τη συγκέντρωση των στοιχείων και τη διαχείριση αυτού του φακέλου.
Είτε πρόκειται για τη διαχείριση του φυσικού οικοσυστήματος, είτε για τη ρύθμιση του κλίματος, το νερό και τον αέρα, τη γονιμότητα του εδάφους ή την παραγωγή τροφίμων, καυσίμων, ινών και φαρμάκων, όλα αυτά εξαρτώνται από τη βιοποικιλότητα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και κυρίως τα κράτη μέλη, πρέπει να αναλάβουν ενεργό δέσμευση υπέρ της διατήρησης των φυσικών πόρων που είναι αναγκαίοι για τη βιώσιμη ανάπτυξη των κοινοτήτων τους, χρησιμοποιώντας ανανεώσιμους πόρους και διασφαλίζοντας τη φυσική ομορφιά και τη χρήση του περιβάλλοντος για την αναψυχή των πολιτών, την προστασία, και τις οικολογικές ισορροπίες που είναι αναγκαίες για ένα υγιές περιβάλλον.
Η αύξηση των κονδυλίων του δημοσιονομικού μέσου της ΕΕ για το περιβάλλον θα ήταν ευπρόσδεκτη, έστω και αν συνεχίζει να αντιστοιχεί σε πολύ μικρό τμήμα του προϋπολογισμού της ΕΕ. Χρειαζόμαστε πρόσθετα επενδυτικά προγράμματα και πρέπει να αναζητήσουμε τρόπους ενθάρρυνσης επενδύσεων οι οποίες είναι ευνοϊκές για τη βιοποικιλότητα, αποθαρρύνοντας παράλληλα τις επενδύσεις οι οποίες πλήττουν τη βιοποικιλότητα, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Πρέπει να καθιερώσουμε ορθές πρακτικές όσον αφορά την αποτελεσματικότητα και την προστιθέμενη αξία των προγραμμάτων.
Συμμερίζομαι επίσης την άποψη της εισηγήτριας ως προς το αίτημά της να λάβει υπόψη η Επιτροπή όλους τους παράγοντες που σχετίζονται με τη βιωσιμότητα των προγραμμάτων και να καθιερώσει τη συστηματική παρακολούθηση των εν λόγω προγραμμάτων.
Kathleen Van Brempt (S&D). – (NL) Κύριε Πρόεδρε, αν ακούσει κανείς τους συναδέλφους στο παρόν Σώμα, θα διαπιστώσει ότι επικρατεί ευρεία συναίνεση ως προς τον επείγοντα χαρακτήρα αυτού του θέματος. Αυτό, βεβαίως, ισχύει, όμως στην περίπτωση αυτή οφείλουμε να επιδείξουμε την αναγκαία τόλμη ώστε να αγγίξουμε τον πραγματικό πυρήνα του ζητήματος.
Το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον έχει υπολογίσει ότι η επένδυση στη βιοποικιλότητα μπορεί να αποδώσει κέρδη: κάθε ευρώ που δαπανάται μπορεί να αποφέρει τριπλάσιο έως 75πλάσιο κέρδος. Αυτό σημαίνει ότι η επένδυση στη βιοποικιλότητα μπορεί να προσφέρει επίσης σημαντική οικονομική προστιθέμενη αξία. Εφόσον όμως είναι έτσι, απαιτείται να επιδείξουμε θάρρος και να ακολουθήσουμε με συνέπεια αυτήν την προσέγγιση σε όλες τις πολιτικές μας, περιλαμβανομένων της αλιείας, της γεωργίας και των διαρθρωτικών μας ταμείων. Παρότι έχουμε σημειώσει αξιόλογη πρόοδο τα τελευταία 10 ή 15 έτη στον τομέα της γεωργίας, ο απώτερος στόχος μας παραμένει ακόμη πολύ μακρινός.
Η γεωργία μπορεί, αν θελήσουμε, να συμβάλει στην προαγωγή της βιοποικιλότητας, αντί να την καταστρέφει Γι’ αυτό, η πρόκληση στην οποία πρέπει να ανταποκριθούμε σε ολόκληρη την ΕΕ είναι όχι απλώς να αξιοποιήσουμε το χρηματοδοτικό μέσο για το περιβάλλον (LIFE), αλλά και να εφαρμόσουμε αυτήν την προσέγγιση με συνέπεια σε όλους τους τομείς.
Maria Da Graça Carvalho (PPE). – (PT) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, η σημασία της έκθεσης αυτής αντικατοπτρίζει την ανάγκη εντατικοποίησης των προσπαθειών μας όσον αφορά τη βιοποικιλότητα. Είναι δυσάρεστο το γεγονός ότι δεν επιτεύχθηκε εντέλει ο στόχος τον οποίο είχε συμφωνήσει η ΕΕ το 2001 στο Γκέτεμποργκ, για σταθεροποίηση της απώλειας βιοποικιλότητας έως το 2010. Οι συνέπειες της απώλειας της βιοποικιλότητας θέτουν σε κίνδυνο το μέλλον και την ευημερία μας, και έχουν άμεσο οικονομικό αντίκτυπο. Η ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας που διέπει το δίκτυο Natura 2000 διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην υλοποίηση των στόχων όσον αφορά τη βιοποικιλότητα.
Ως εκ τούτου, απευθύνω έκκληση στα κράτη μέλη να δώσουν ύψιστη προτεραιότητα στην υλοποίηση του δικτύου Natura 2000. Είναι επίσης σημαντικό η Επιτροπή να μεριμνήσει για την καλύτερη ενσωμάτωση των θεμάτων βιοποικιλότητας σε άλλες πολιτικές, όπως η γεωργία, η αλιεία, η περιφερειακή πολιτική, ο τουρισμός και η ανάπτυξη. Ο προϋπολογισμός για την επιστημονική έρευνα στον τομέα του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας πρέπει να αυξηθεί στο πλαίσιο του ογδόου προγράμματος πλαισίου, προκειμένου να είναι αντίστοιχος των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε. Για τους λόγους αυτούς, πρέπει να τεθεί ένας νέος κεντρικός στόχος για το 2020, με στόχο την πρόληψη της απώλειας της βιοποικιλότητας στην ΕΕ και παγκοσμίως.
Seán Kelly (PPE). – (EN) Κύριε Πρόεδρε, ένα τραγούδι λέει «Όλα τα πλάσματα του Θεού έχουν θέση στη χορωδία· κάποια τραγουδούν ψηλά και κάποια άλλα χαμηλά, και κάποια άλλα χτυπάνε μόνο παλαμάκια». Δυστυχώς, βλέπουμε ότι πολλά από τα πλάσματα του Θεού αρχίζουν να εξαφανίζονται, κυρίως εξαιτίας της δραστηριότητας του ανθρώπου, του homo sapiens. Είναι καιρός να μπει λίγη λογική στο όλο αυτό ζήτημα.
Συμφωνώ απολύτως με την κ. de Lange και άλλους ομιλητές, ότι είναι οπωσδήποτε καιρός να δράσουμε. Τα οικονομικά επιχειρήματα είναι αδιαμφισβήτητα: απώλεια 50 δισ. ευρώ σήμερα, 1% του ΑΕγχΠ, η οποία θα αυξηθεί το 2050 σε 14 τρισεκατομμύρια ευρώ, αν δεν αποτρέψουμε αυτήν την εξέλιξη.
Η κατάσταση μπορεί να είναι επωφελής για όλους μας, όμως απαιτούνται δύο στοιχεία. Συμφωνώ με τον κ. Nicholson: χρειαζόμαστε το καρότο, αναμφίβολα, όσον αφορά τους αλιείς και τους αγρότες, απαιτείται όμως και εκπαίδευση, κυρίως όσον αφορά τη νεολαία.
Bogusław Sonik (PPE). – (PL) Η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών κήρυξε το 2010 διεθνές έτος βιοποικιλότητας. Οι σχετικοί εορτασμοί μας προσφέρουν την ευκαιρία να εφαρμόσουμε μια παγκόσμια εκστρατεία ευαισθητοποίησης της κοινωνίας σχετικά με τη βιοποικιλότητα. Σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωβαρομέτρου, από έρευνα που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2010, μόνον το 38% των ερωτηθέντων γνώριζαν τον ορισμό της βιοποικιλότητας. Πρέπει να αυξήσουμε την ευαισθητοποίηση ως προς τη σπουδαιότητα της βιοποικιλότητας σε σχέση με την ποιότητα ζωής των ανθρώπων και να υπογραμμίσουμε τα μέχρι στιγμής επιτεύγματα στο πεδίο της προστασίας των φυσικών πόρων, αλλά και ενθαρρύνουμε πρόσθετες, πιο εντατικές προσπάθειες για την καταπολέμηση της απώλειας βιοποικιλότητας.
Οι ημέρες πολιτιστικής κληρονομιάς, στις οποίες εορτάζεται συνήθως η ιστορική ή αρχιτεκτονική κληρονομιά, ή αυτό που οι Γάλλοι αποκαλούν «patrimoine», σημειώνουν μεγάλη επιτυχία. Νομίζω ότι η Επιτροπή θα μπορούσε να εφαρμόσει μια αντίστοιχη πρωτοβουλία καθιερώνοντας ημέρες εορτασμού της φυσικής μας κληρονομιάς, έτσι ώστε να αυξηθεί η προβολή και να αναδειχθεί η σπουδαιότητα της βιοποικιλότητας. Πιστεύω επίσης, και απευθύνω έκκληση προς αυτήν την κατεύθυνση, ότι ενόψει της επικείμενης Διάσκεψης των Συμβαλλομένων Μερών στη Σύμβαση του ΟΗΕ για τη Βιοποικιλότητα στη Ναγκόγια, έχει ζωτική σημασία να δηλώσει η Ευρωπαϊκή Ένωση τη θέση της σχετικά με τη στρατηγική για τη βιοποικιλότητα μετά το 2020 όσον αφορά τη δημοσιονομική της πολιτική και τη συναίνεση μεταξύ των κρατών μελών σε σχέση με τα μέτρα που πρέπει να ενσωματωθούν στο μέλλον στην εθνική νομοθεσία.
Christa Klaß (PPE). – (DE) Κύριε Πρόεδρε, πρέπει να διαχειριζόμαστε το σπουδαίο δώρο της φύσης κατά τρόπο βιώσιμο και υπεύθυνο. Προς την κατεύθυνση αυτή, πιστεύω επίσης ότι η φύση μπορεί να διατηρηθεί μέσω της διαχείρισης. Η διαχείριση της γης και η διατήρηση της βιοποικιλότητας δεν είναι αλληλοαποκλειόμενες έννοιες. Απεναντίας, η ολοκληρωμένη διαχείριση δημιουργεί βιοτόπους.
Αυτό το βλέπουμε στη χώρα μου, παραδείγματος χάριν, και τα αποτελέσματα είναι εμφανέστερα στις μη διαχειριζόμενες περιοχές στις οποίες έχει σταματήσει η λειτουργία αμπελώνων. Ο Απόλλων, ένα σπάνιο είδος πεταλούδας, επιστρέφει σε αυτές τις περιοχές. Ζει σε τοίχους που μένουν καθαροί, και όχι σε χαμηλή βλάστηση. Η καθιέρωση της ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας και η δυνατότητα εστίασης της φυτοπροστασίας σε συγκεκριμένους παθογόνους παράγοντες είναι ιδιαίτερα επωφελείς για τη βιοποικιλότητα. Για να παρέχει ειδικές υπηρεσίες, η γεωργία χρειάζεται επίσης ειδικές αποζημιώσεις. Είναι σημαντικό λοιπόν να το εξασφαλίσουμε αυτό στο μέλλον, μέσω μιας καλής ευρωπαϊκής κοινής γεωργικής πολιτικής.
Έχουμε ήδη ξεκινήσει την επεξεργασία πολυάριθμων νομοθετικών ρυθμίσεων. Ορισμένες από αυτές πρέπει οπωσδήποτε να δοκιμαστούν προηγουμένως. Διαπιστώνουμε επίσης ότι οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί δεν εφαρμόζονται στον ίδιο βαθμό σε όλα τα κράτη μέλη. Για τον λόγο αυτόν, απαιτείται να ενισχυθούν οι υποχρεώσεις συμμόρφωσης και να διεξάγονται ενιαίοι έλεγχοι ως προς την εφαρμογή. Σε σχέση με την προστασία του εδάφους, τα κράτη μέλη μπορούν να κάνουν από τώρα την αρχή. Δεν χρειάζεται να περιμένουν όλα τη θέσπιση ευρωπαϊκής οδηγίας.
Csaba Sándor Tabajdi (S&D). – (HU) Είμαι ευγνώμων στην κ. de Lange, καθώς μου δίνεται η δυνατότητα να περιγράψω τις προσωπικές μου εμπειρίες σχετικά με το θέμα αυτό. Πολλοί ούγγροι αγρότες επικοινώνησαν μαζί μου το περασμένο έτος για να διαμαρτυρηθούν για τη μείωση των διαθέσιμων βοσκοτόπων βάσει της κοινής γεωργικής πολιτικής αν δεν αφαιρεθούν αυτόχθονα είδη δέντρων και θάμνων. Δημιουργήθηκε ευθεία σύγκρουση μεταξύ ενίσχυσης των γεωργών και προστασίας της βιοποικιλότητας. Αφενός, πληρώνουμε αγρότες για να δημιουργήσουν τεχνητά κουτιά φιλοξενίας πτηνών ενώ, αφετέρου, τους ενθαρρύνουμε να καταστρέφουν τους φυσικούς βιοτόπους που φιλοξενούν πτηνά και άλλα ζώα. Υπάρχει ένα ουγγρικό ρητό που περιγράφει θαυμάσια αυτήν την κατάσταση: το δεξί χέρι δεν ξέρει τι κάνει το αριστερό. Γι’ αυτό είναι πολύ σημαντικό να δοθεί προτεραιότητα στη βιοποικιλότητα στο πλαίσιο της αναθεώρησης του προγράμματος Natura 2000 το προσεχές έτος, της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ και της χάραξης της νέας πολιτικής για το νερό το διάστημα 2011-2012.
Rovana Plumb (S&D). – (RO) Συγχαίρω την εισηγήτρια για τη σημαντική έκθεση την οποία εκπόνησε. Οφείλω να αναφερθώ στον βασικό μηχανισμό της ΕΕ για την προστασία της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων, που είναι το δίκτυο Natura 2000, το οποίο καλύπτει το 18% της χερσαίας έκτασης της ΕΕ και το 17,84% στην περίπτωση της Ρουμανίας.
Σύμφωνα με τις δημοσιονομικές εκτιμήσεις της Επιτροπής, το ετήσιο κόστος διαχείρισης του δικτύου Natura 2000 ανέρχεται σε 6,1 δισ. ευρώ και στην περίπτωση της Ρουμανίας σε 342 εκατ. ευρώ. Δεδομένου ότι καλούμαστε να επιτύχουμε αυτόν τον στόχο όσον αφορά την προστασία της βιοποικιλότητας, θεωρώ ότι η Επιτροπή πρέπει να συμπληρώσει τα κονδύλια που διατίθενται για την προστασία της βιοποικιλότητας στο νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, αρχής γενομένης από το 2014, και να διενεργήσει ενδιάμεση αξιολόγηση του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου, ενόψει ιδίως του γεγονότος ότι δεν επιτεύχθηκε ο στόχος περί ανάσχεσης της απώλειας βιοποικιλότητας έως το 2010.
Barbara Matera (PPE). – (IT) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, η διατήρηση της βιοποικιλότητας είναι σημαντικό και επίκαιρο ζήτημα, δυστυχώς όμως υποτιμάται από πολλούς.
Πολλοί από τους πολίτες των 27 κρατών μελών δεν κατανοούν τον σοβαρό κίνδυνο της απώλειας της βιοποικιλότητας, ούτε τις συνέπειες που θα έχει για το κλίμα, το περιβάλλον και την οικονομία των χωρών μας.
Είμαι πεπεισμένη ότι από εμάς εξαρτάται η πλήρης και αποτελεσματική εφαρμογή της ισχύουσας ευρωπαϊκής νομοθεσίας, ο συνδυασμός των πηγών χρηματοδότησης με πολιτικές διατήρησης της βιοποικιλότητας στην Ευρώπη, καθώς και η απλούστευση των κανόνων για την αξιολόγηση της χρηματοδότησης σχεδίων τα οποία εφαρμόζονται σε τοπικό επίπεδο. Αναφέρομαι στο πρόγραμμα LIFE, το οποίο έθιξε και η κ. Antonescu.
Επιπλέον, η διατήρηση τόσο των χερσαίων όσο και των θαλάσσιων οικοτόπων πρέπει να είναι προτεραιότητα της ευρωπαϊκής πολιτικής, αλλά και του συνόλου των κρατών μελών, τα οποία πρέπει να εργαστούν για την εναρμόνιση των παρεμβάσεών τους. Σε όλες τις πολιτικές που εφαρμόζονται σε τοπικό επίπεδο, η διατήρηση της βιοποικιλότητας πρέπει να συμπεριλαμβάνεται ως κριτήριο.
Εν κατακλείδι, θέλω να επισημάνω ότι το Κοινοβούλιο έχει χρέος να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα στην Ευρώπη όσον αφορά τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής μας, πρωτίστως όμως της ζωής των μελλοντικών γενεών.
Rareş-Lucian Niculescu (PPE). – (RO) Θέλω σε συνάρτηση με αυτήν την έκθεση να κρούσω τον κώδωνα του κινδύνου για μια ανησυχητική κατάσταση. Σε σειρά μελετών που διενεργήθηκαν προσφάτως, παρατηρήθηκε πρωτόγνωρη αύξηση της θνησιμότητας των ψαριών του Ευξείνου Πόντου. Οι μεγαλύτερες πηγές ρύπανσης που επηρεάζουν τη βιοποικιλότητα του θαλασσίου περιβάλλοντος σε αυτήν την περιοχή είναι οι ποταμοί Δνείπερος, Δον, Δνείστερος και Δούναβης, οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για τη μεταφορά 600.000 τόνων φωσφόρου και 340 τόνων ανόργανου αζώτου στον Εύξεινο Πόντο σε ετήσια βάση. Μια ομάδα εμπειρογνωμόνων έχει εκτιμήσει ότι η θαλάσσια ζωή ενδέχεται ακόμη και να εξαφανιστεί ολοκληρωτικά από τον Εύξεινο Πόντο σε περίπου 30 χρόνια, λόγω του υδροθείου.
Εκτιμώ ότι η ευρωπαϊκή πολιτική πρέπει να θέσει τα θέματα αυτά στην κορυφή των προτεραιοτήτων της. Για τον λόγο αυτόν επικροτώ την έκθεση που συζητήθηκε σήμερα στο Κοινοβούλιο και συγχαίρω επίσης την εισηγήτρια για την εκπόνησή της.
Janusz Wojciechowski (ECR). – (PL) Θέλω να συγχαρώ την κ. de Lange για την εξαίρετη έκθεσή της. Η συζήτησή μας για τη βιοποικιλότητα είναι εξαιρετικά σημαντική, φαίνεται όμως ότι στις ανταλλαγές απόψεών μας δεν καλύψαμε ένα πολύ σημαντικό θέμα, τις γενετικώς τροποποιημένες καλλιέργειες. Οι καλλιέργειες αυτές αποτελούν σοβαρή απειλή για τη βιοποικιλότητα. Στην Ευρώπη, οι γενετικώς τροποποιημένες καλλιέργειες είναι ακόμη λίγες, όμως δεχόμαστε πιέσεις για να επιτρέψουμε την περαιτέρω εξάπλωσή τους. Η προοπτική αυτή είναι πολύ επικίνδυνη. Πρόκειται για μια προσέγγιση της γεωργίας η οποία δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για τη βιοποικιλότητα.
Η απώλεια βιοποικιλότητας είναι αυτό ακριβώς το τίμημα που θα καταβάλουμε αν επιτρέψουμε μεγάλης κλίμακας μονοκαλλιέργειες γενετικώς τροποποιημένων ειδών. Κατά συνέπεια, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αναλάβει δράση για να αποτρέψει μια τέτοια εξέλιξη. Ενώ είναι αλήθεια ότι, από πολιτική άποψη –όπως διαπιστώνω από τις θέσεις που έχουν υιοθετήσει οι διάφορες πολιτικές Ομάδες– η απαγόρευσή τους σε επίπεδο ΕΕ δεν είναι επί του παρόντος εφικτή, πρέπει οπωσδήποτε να εξετάσουμε το ενδεχόμενο απόσυρσης των επιδοτήσεων της Ένωσης από περιοχές στις οποίες καλλιεργούνται γενετικώς τροποποιημένα είδη διότι δεν πρέπει να χρηματοδοτούνται με πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Angelika Werthmann (NI). – (DE) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, η βιοποικιλότητα μας αφορά όλους. Η θέσπιση ενιαίων οδηγιών είναι επιβεβλημένη, διότι τα προβλήματα από την καταστροφή των οικοσυστημάτων και την απώλεια βιοποικιλότητας δεν σταματούν στα σύνορα. Επομένως, συμφωνώ με το αίτημα να βελτιώσουν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πολλές πτυχές που σχετίζονται με τις δομές λήψης αποφάσεών τους και τη συμμόρφωση με τους ισχύοντες κανόνες.
Oreste Rossi (EFD). – (IT) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, η βιοποικιλότητα είναι ενδεικτική της ποικιλίας των ζωικών και φυτικών ειδών της βιόσφαιρας: είναι αποτέλεσμα μακροπρόθεσμων εξελικτικών διαδικασιών.
Η εξέλιξη είναι ο μηχανισμός ο οποίος, για πάνω από 3 δισ. χρόνια, επέτρεπε στη ζωή να προσαρμοστεί στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της Γης και ο οποίος πρέπει να συνεχίσει να λειτουργεί προκειμένου να μπορεί να υποστηρίξει και στο μέλλον την ύπαρξη μορφών ζωής στον πλανήτη. Πρέπει να θεωρείται όχι μόνον αποτέλεσμα των εξελικτικών διαδικασιών, αλλά και το απόθεμα στο οποίο στηρίζεται η εξέλιξη για να επιφέρει όλες τις γενετικές και μορφολογικές αλλαγές από τις οποίες προκύπτουν τα νέα βιολογικά είδη.
Η βιοποικιλότητα είναι η ασφάλεια ζωής του πλανήτη μας, γι’ αυτό η διατήρησή της πρέπει να επιδιωχθεί χωρίς όρια, καθότι αποτελεί μια παγκόσμια κληρονομιά η οποία μπορεί να προσφέρει άμεσα οφέλη στην ανθρωπότητα, όπως τη διατήρηση των κλιματικών ισορροπιών σε τοπικό και σε παγκόσμιο επίπεδο, ως πηγή υλικών προς μελέτη που μας επιτρέπουν να αντλούμε θεμελιώδεις γνώσεις για την κατανόηση βιολογικών μηχανισμών οι οποίοι είναι παρόμοιοι στους ανθρώπους, ή μέσω της βιώσιμης χρήσης της πανίδας και της χλωρίδας για διατροφικούς και φαρμακευτικούς σκοπούς.
Πολύ σωστά, λοιπόν, η διατήρησή της αποτελεί έναν από τους ευρωπαϊκούς στόχους μετά το 2010, το έτος που είναι αφιερωμένο στη βιοποικιλότητα.
Karel De Gucht, μέλος της Επιτροπής. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, επιτρέψτε μου καταρχάς να απαντήσω σε ορισμένα επίκαιρα ερωτήματα και στη συνέχεια θα διατυπώσω τις καταληκτικές μου παρατηρήσεις.
Πρώτον, όσον αφορά τους κοινούς κανόνες σχετικά με τη βιοποικιλότητα, η Επιτροπή συνεργάζεται με τα κράτη μέλη και με ενδιαφερόμενους παράγοντες για τη χάραξη κατευθυντηρίων γραμμών σε κρίσιμους τομείς που επηρεάζουν το φυσικό περιβάλλον, όπως λόγου χάρη η αιολική ενέργεια, οι λιμένες και οι εκβολές ποταμών. Σχεδιάζουμε επίσης μια εκστρατεία ενημέρωσης για το δίκτυο Natura 2000.
Η νέα στρατηγική για τη βιοποικιλότητα θα εστιάζεται πολύ συγκεκριμένα στην ενίσχυση της ολοκλήρωσης σε κεντρικές πολιτικές της ΕΕ που αφορούν τη βιοποικιλότητα, τη γεωργία, την αλιεία και την περιφερειακή ανάπτυξη. Σκοπός της είναι η διατύπωση μετρήσιμων φιλοδοξιών και επιτεύξιμων στόχων προκειμένου να καθοριστούν οι προτεραιότητες της δράσης μας έως το 2020. Όλα αυτά θα περιγράφονται στη νέα στρατηγική δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ως προς το θέμα της προστασίας του εδάφους, η πρόταση την οποία έχει υποβάλει η Επιτροπή για μια οδηγία πλαίσιο έχει παγώσει. Θεωρούμε ότι το γεγονός αυτό αποτελεί κρίσιμο κενό στις πολιτικές μας για τη χρήση των πόρων και τη βιωσιμότητα. Συμμεριζόμαστε σε μεγάλο βαθμό τις ανησυχίες σας για την υποβάθμιση του εδάφους και τις περιβαλλοντικές της συνέπειες. Να είστε βέβαιοι ότι εργαζόμαστε σκληρά για την επίτευξη κάποιας προόδου επί του θέματος αυτού στο Συμβούλιο.
Τέλος, μας ενθαρρύνει το γεγονός ότι η Επιτροπή και τα μέλη του Κοινοβουλίου έχουν τις ίδιες απόψεις σχετικά με το πόσο επείγουσα και σημαντική είναι η προσπάθεια να ανασχεθεί η απώλεια βιοποικιλότητας και να αποκατασταθούν οι οικοσυστημικές υπηρεσίες. Φαίνεται ότι συμφωνούμε επίσης ως προς τους λόγους οι οποίοι, δυστυχώς, είχαν ως αποτέλεσμα να μην επιτύχουμε τον στόχο μας για τη βιοποικιλότητα ως το 2010. Το μήνυμα του ψηφίσματος είναι σαφές και κατηγορηματικό: δεν πρέπει να αποτύχουμε ξανά. Δεν μπορούμε να παρουσιαστούμε στους πολίτες της ΕΕ το 2020 για να παραδεχτούμε απλώς ότι η ΕΕ δεν εξάντλησε όλες τις δυνατότητες στην προσπάθειά της να σταματήσει την απώλεια βιοποικιλότητας στην Ευρώπη.
Θα ολοκληρώσω αυτήν την παρέμβαση μοιραζόμενος με τα μέλη του Κοινοβουλίου το σύνθημα της εκστρατείας μας σε επίπεδο ΕΕ υπέρ της βιοποικιλότητας, η οποία εγκαινιάστηκε φέτος, το έτος της βιοποικιλότητας: «Είμαστε όλοι στο ίδιο καράβι». Μόνον όλοι μαζί μπορούμε να καθορίσουμε αν το μέλλον μας θα είναι η μαζική εξαφάνιση ειδών ή ένας πλανήτης πλούσιος και γεμάτος ζωή, σε όλη της την ποικιλία.
Θα διαβιβάσω όλα τα σχόλιά σας στον αρμόδιο επί του θέματος Επίτροπο, κ. Potočnik. Όπως γνωρίζετε, βρίσκεται στη Νέα Υόρκη και συμμετέχει σε μια σημαντική διάσκεψη γι’ αυτό ακριβώς το ζήτημα.
Esther de Lange, εισηγήτρια. – (NL) Κύριε Πρόεδρε, θέλω να ευχαριστήσω τους συναδέλφους μου για τα όσα συνεισέφεραν από ποικίλες οπτικές γωνίες. Σε κάθε περίπτωση, όλες αυτές οι παρεμβάσεις κατέδειξαν τη σημασία μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης, ή ενσωμάτωσης αυτής της πτυχής σε όλες τις συναφείς πολιτικές. Επιδοκιμάζω τη δήλωση του ευρωπαίου Επιτρόπου ότι προτίθεται να λάβει υπόψη αυτό το θέμα και να του δώσει ιδιαίτερη έμφαση στο πλαίσιο της στρατηγικής του. Εύχομαι, λοιπόν, η στρατηγική αυτή να προσφέρει τη σαφήνεια που έχουμε ανάγκη ενόψει των μεγάλων αποκλίσεων μεταξύ των κρατών μελών, για παράδειγμα – κάτι που επεσήμανε ο κ. Seeber.
Όσον αφορά την ενσωμάτωση του θέματος στις συναφείς πολιτικές, έχουν διατυπωθεί όλα τα απαραίτητα σχόλια σε σχέση με τη γεωργική πολιτική. Σε κάθε περίπτωση, ένας τομέας ο οποίος διαχειρίζεται πάνω από το 50% της υπαίθρου έχει ρόλο στην αναζήτηση λύσεων απέναντι σε αυτήν την πρόκληση. Η αλιευτική και η διαρθρωτική πολιτική αναφέρθηκαν επίσης και, για να απαντήσω ευθέως στον κ. Eickhout, ναι, η ενσωμάτωση της πτυχής της βιοποικιλότητας σε αυτές τις πολιτικές φυσικά αφορά και τη χρηματοδότηση, και πολύ λίγο με ενδιαφέρει από ποιο ταμείο θα προέρχεται αυτή η χρηματοδότηση, ή το πώς ακριβώς θα ονομάζεται –αρκεί να είναι αποτελεσματική. Ενώ, στο παρελθόν, πετυχαίναμε με έναν σμπάρο ένα τρυγόνι, με άλλα λόγια επιτυγχάναμε έναν στόχο πολιτικής με ένα δημοσιονομικό κονδύλιο, στη μελλοντική μας πολιτική, θα χρειαστεί να πετυχαίνουμε πολύ περισσότερα –τρία– τρυγόνια με έναν σμπάρο. Μία δαπάνη σε αυτό το πεδίο πρέπει να επιτυγχάνει τον στόχο όχι μόνον του τομέα για τον οποίο έχει διατεθεί, αλλά και έναν δεύτερο στόχο, κατά προτίμηση δε και κάποιον τρίτο. Το παν είναι να δημιουργούνται αμοιβαία επωφελείς καταστάσεις, και όχι μόνον από οικονομική άποψη.
Έγιναν αναφορές στη σημασία μιας διεθνούς προσέγγισης, καθώς και στην επιτυχία της διάσκεψης που θα διεξαχθεί στη Ναγκόγια τον επόμενο μήνα. Θέλω να επισημάνω ένα επιπλέον στοιχείο ως προς το θέμα του εδάφους. Ο κ. Perello Rodriguez δήλωσε ότι είναι σημαντική η εφαρμογή ενιαίας προσέγγισης στην πολιτική για το έδαφος στην Ευρώπη. Αυτό είναι το τελευταίο πράγμα που θέλουμε, δεδομένου ότι το έδαφος παρουσιάζει τεράστιες διαφοροποιήσεις μεταξύ των επιμέρους περιοχών της Ευρώπης. Είναι ευπρόσδεκτος να έρθει να δει την περιοχή στην οποία ζω, τρία μέτρα κάτω από τη στάθμη της θάλασσας. Εκτιμώ ότι τα προβλήματα που σχετίζονται με το έδαφος σε αυτήν την περιοχή είναι εντελώς διαφορετικά από τα προβλήματα στην Ιβηρική Χερσόνησο. Στην έκθεση υπογραμμίζεται η σημασία της πολιτικής για το έδαφος και καλούνται τα κράτη μέλη να αναλάβουν τις ευθύνες τους, όμως η ομοιογένεια σε αυτόν τον τομέα μου φαίνεται πολύ επικίνδυνη.
Μια τελευταία παρατήρηση: μέχρι στιγμής μιλήσαμε μόνον για τις δημόσιες παρεμβάσεις, για τα καθήκοντα των δημοσίων αρχών και τη δημόσια χρηματοδότηση. Η πτυχή που δεν συζητήσαμε είναι η εταιρική κοινωνική ευθύνη, η οποία πρέπει εντούτοις να συμπεριληφθεί σε αυτήν τη συζήτηση. Εξάλλου, η επίτευξη προόδου σε αυτήν τη συζήτηση θα είναι δυνατή μόνον όταν οι καταναλωτές είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν δίκαιες τιμές για βιώσιμα προϊόντα τα οποία έχουν παραχθεί με δίκαιο τρόπο.
ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ κ. Edward McMILLAN-SCOTT Αντιπροέδρου
Πρόεδρος. – Η συζήτηση έληξε.
Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί αύριο (Τρίτη 21 Σεπτεμβρίου 2010).
Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 149 του Κανονισμού)
János Áder (PPE) , γραπτώς. – (HU) Κύριε Πρόεδρε, δυστυχώς οφείλουμε όλοι να αναγνωρίσουμε το γεγονός ότι ο στόχος της ανάσχεσης της απώλειας βιοποικιλότητας έως το 2010 δεν έχει επιτευχθεί. Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, ο δείκτης μέτρησης της βιοποικιλότητας κατέγραψε μείωση 30% τα τελευταία 40 χρόνια, ενώ τα αίτια αυτής της τεράστιας μείωσης της βιοποικιλότητας δεν έχουν περιοριστεί. Ενόψει των στοιχείων αυτών, η πρώτη μας υποχρέωση είναι να αναζητήσουμε λύσεις για τα αίτια της απώλειας βιοποικιλότητας στο πλαίσιο τομεακών πολιτικών το ταχύτερο δυνατόν. Αυτό αποτελεί τεράστια πρόκληση για τους πολιτικούς, διότι υπάρχουν πολλά άλλα σημαντικά οικονομικά και κοινωνικά συμφέροντα τα οποία έρχονται σε αντίθεση με τις προσπάθειες διατήρησης της βιοποικιλότητας. Πρέπει, ωστόσο, να λάβουμε υπόψη ότι δεν μπορούμε να στερήσουμε από τις μελλοντικές γενιές τα οφέλη της βιοποικιλότητας στην προσπάθειά μας να διατηρήσουμε τη δική μας ευημερία και οικονομική ανάπτυξη. Εκτιμώ ότι είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί το σκέλος εκείνο της έκθεσης στο οποίο απευθύνεται έκκληση να ανασχεθεί η απώλεια γενετικής ποικιλίας και εγχώριων ειδών. Ποια θα ήταν η αξία του ουγγρικού τοπίου χωρίς τα γκρίζα βοοειδή, τους χοίρους της φυλής Mangalitza, τα ουγγρικά παρδαλά βοοειδή ή το στικτό ουγγρικό κοτόπουλο; Θα μπορούσα να αναφέρω επίσης τα μήλα Torokbalint, τα καρύδια Milota ή τα δαμάσκηνα Beszterce. Η διατήρηση της γενετικής ποικιλομορφίας στη γεωργία και την κτηνοτροφία είναι κρίσιμη για τα συμφέροντα πολλών ευρωπαϊκών χωρών, ενόψει της αξίας των εγχώριων ήμερων ειδών από άποψη οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική, αλλά –και αυτό είναι εξίσου σημαντικό– και από την άποψη της ασφάλειας των τροφίμων. Τέλος, όσον αφορά το πρόγραμμα LIFE+, προτείνω να εξετάσει προσεκτικά η Επιτροπή το ενδεχόμενο αύξησης του ποσοστού συγχρηματοδότησης της ΕΕ, καθώς η εξαιρετικά υψηλή συνεισφορά που απαιτείται από τα κράτη μέλη έχει ως αποτέλεσμα τη μικρή απορρόφηση των πόρων του προγράμματος.
Liam Aylward (ALDE), γραπτώς. – (GA) Η διατήρηση της βιοποικιλότητας είναι ζωτικής σημασίας. Εκτιμάται ότι ο παγκόσμιος ρυθμός εξαφάνισης των ειδών είναι μεταξύ 50 και 1.000 φορές υψηλότερος από τον συνήθη φυσικό ρυθμό. Στην ΕΕ, το 42% των θηλαστικών, το 43% των πτηνών και το 52% των ψαριών γλυκού νερού κινδυνεύουν από εξαφάνιση. Εκτιμάται ότι ο ρυθμός απώλειας θα δεκαπλασιαστεί έως το 2050. Πρέπει να ληφθεί μέριμνα ώστε η μείωση της βιοποικιλότητας να μην συνεχιστεί με τους σημερινούς σοβαρούς ρυθμούς.
Όπως επεσήμανα στο Συμβούλιο κατά την προηγούμενη σύνοδο, προκαλεί μεγάλη ανησυχία το γεγονός ότι οι στόχοι της ΕΕ για ανάσχεση της μείωσης της βιοποικιλότητας έως το 2010, οι οποίοι τέθηκαν στο Γκέτεμποργκ το 2001, δεν έχουν επιτευχθεί. Αν θέλουμε να αποφύγουμε σοβαρές περιβαλλοντικές, οικολογικές και οικονομικές απώλειες, πρέπει να δοθεί η δέουσα σημασία στην σημαντική αξία της βιοποικιλότητας.
Επικροτώ το μακροπρόθεσμο όραμα για αποκατάσταση της βιοποικιλότητας της ΕΕ έως το 2050, προκειμένου όμως να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, πρέπει να βρίσκεται στην πρώτη θέση της ημερήσιας διάταξης των διαπραγματεύσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη σχετικά με το μέλλον της γεωργίας και το περιβάλλον, ενώ για να επιτευχθούν ουσιαστικά αποτελέσματα, πρέπει να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα.
Vasilica Viorica Dăncilă (S&D), γραπτώς. – (RO) Η πολλαπλή συμμόρφωση είναι μέρος της κοινής γεωργικής πολιτικής και έχει πολλαπλό αντίκτυπο στο θέμα της διατήρησης του εδάφους. Παρέχει επίσης έναν μηχανισμό ελέγχου και επιβολής κυρώσεων για τη μείωση των άμεσων ενισχύσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τα θεσπισμένα πρότυπα τα οποία δεν καλύπτουν μόνον την προστασία του περιβάλλοντος, της δημόσιας υγείας, της χλωρίδας και πανίδας, αλλά και την ευζωία των ζώων. Η πολλαπλή συμμόρφωση σχετίζεται με την απαίτηση να διατηρείται η γη σε καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση. Θεωρώ ότι η πολλαπλή συμμόρφωση πρέπει να ισχύει για τις άμεσες πληρωμές εισοδηματικής ενίσχυσης και την πλειονότητα των περιβαλλοντικών πληρωμών που χορηγούνται στο πλαίσιο της ανάπτυξης της υπαίθρου. Τα κράτη μέλη πρέπει να καθιερώσουν επίσης αυτήν την πρακτική σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο, σύμφωνα με ισχύον κοινό πλαίσιο της ΕΕ.
Robert Dušek (S&D), γραπτώς. – (CS) Η απώλεια βιοποικιλότητας συνεχίζεται με ραγδαίους ρυθμούς. Οι ρυθμοί εξαφάνισης ορισμένων ειδών είναι 50 έως 1.000 φορές μεγαλύτεροι από τους φυσικούς ρυθμούς εξαφάνισης. Η ανάσχεση της απώλειας βιοποικιλότητας πρέπει να καταστεί προτεραιότητα όλων μας, πρώτον, για λόγους ηθικού χρέους, καθώς οφείλουμε να διατηρήσουμε έναν βιώσιμο πλανήτη για τις μελλοντικές γενιές, και δεύτερον, για περιβαλλοντικούς λόγους, καθώς μια σειρά από αλληλεπιδράσεις μεταξύ διαφόρων ειδών ζωντανών οργανισμών είναι αναγκαία για να διασφαλιστεί ότι ο πλανήτης μας θα είναι κατοικήσιμος. Τρίτον, η απώλεια βιοποικιλότητας πρέπει να ανασχεθεί και για οικονομικούς λόγους, καθώς το φυσικό περιβάλλον και η φυσική του ποικιλομορφία μας προσφέρουν τους βασικούς πόρους για τη ζωή μας –τρόφιμα, νερό, καύσιμα και ίνες– και αποκαθιστούν τη γονιμότητα του εδάφους, ενώ διασφαλίζουν ταυτόχρονα την επικονίαση των φυτών. Η διατήρηση της βιοποικιλότητας έχει άλλωστε ζωτική σημασία για τους ανθρώπους και σε σχέση με τη μείωση των φαινομένων και των συνεπειών της αλλαγής του κλίματος, μιας και τα χερσαία και θαλάσσια συστήματα απορροφούν το CO2 και είναι οι μόνοι φυσικοί μηχανισμοί παγίδευσης και αποθήκευσης άνθρακα. Η οδηγία για το περιβάλλον θα επιτρέψει την εφαρμογή μέτρων προσαρμοσμένων στις τοπικές συνθήκες. Ωστόσο, είναι αναγκαίο να ληφθεί μέριμνα ώστε να μην υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των κρατών μελών σε σχέση με την προστασία της βιοποικιλότητας. Είναι αναγκαίο να καθορίσουμε αρχές προστασίας οι οποίες πρέπει να τηρούνται σε κάθε περίπτωση. Είναι επίσης αναγκαίο να επεκτείνουμε την προστασία της βιοποικιλότητας στον τομέα της αλιείας. Οι αγρότες έχουν ιδιαίτερο ρόλο στην αποτελεσματική προστασία της βιοποικιλότητας. Σε σχέση με την αύξηση του πληθυσμού, θα καταστεί αναγκαίο να αυξηθεί η παραγωγή και συγχρόνως να υποστηρίζεται η ζωή στις αγροτικές περιοχές και να διατηρείται η βιοποικιλότητα κατά τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται η ισορροπία μεταξύ των τριών αυτών πτυχών.
José Manuel Fernandes (PPE), γραπτώς. – (PT) Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών κήρυξε το 2010 διεθνές έτος βιοποικιλότητας. Δυστυχώς, η ΕΕ δεν θα επιτύχει τον στόχο που είχε θέσει για το 2010 όσον αφορά τη βιοποικιλότητα. Η απώλεια βιοποικιλότητας συνεχίζεται με ανησυχητικούς ρυθμούς. Υπολογίζεται ότι ο ρυθμός απώλειας επιταχύνεται έτσι ώστε το 2050 θα είναι δεκαπλάσιος από τον σημερινό. Στην ΕΕ, το 42% των θηλαστικών, το 43% των πτηνών, το 45% των πεταλούδων, το 30% των αμφιβίων, το 45% των ερπετών και το 52% των ψαριών του γλυκού νερού απειλούνται με εξαφάνιση. Στην ενδιάμεση αναθεώρησή της όσον αφορά την εφαρμογή του κοινοτικού σχεδίου δράσης για τη βιοποικιλότητα, που διεξήχθη το 2008, η Επιτροπή επεσήμανε ότι το 50% των ειδών και έως και το 80% των βιοτόπων, η προστασία των οποίων είναι θέμα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, βρίσκονται σε κακή κατάσταση διατήρησης. Η απώλεια βιοποικιλότητας είναι απαράδεκτη όχι μόνον από ηθική σκοπιά, αλλά και από οικολογική και οικονομική άποψη, δεδομένου ότι στερούμε από τις μελλοντικές γενιές την ευκαιρία να απολαύσουν τα οφέλη μιας υγιούς βιοποικιλότητας. Οι ευρωπαϊκές πολιτικές για την προστασία της βιοποικιλότητας πρέπει να συντονίζονται και να συνδυάζονται με άλλες τομεακές πολιτικές, ιδίως αυτές που σχετίζονται με τη γεωργία, τη δασοκομία και την αλιεία, καθώς και με τις πολιτικές πρόληψης φυσικών καταστροφών, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή προστασία της βιοποικιλότητας.
Véronique Mathieu (PPE), γραπτώς. – (FR) Η ενσωμάτωση της βιοποικιλότητας στις δραστηριότητες που καλύπτονται από τη νομοθεσία της ΕΕ πρέπει να αναγνωριστεί για την οικονομική της αξία. Ήθελα να συνεισφέρω σε αυτήν την έκθεση δίνοντας έμφαση στην αποζημίωση για τις πρόσθετες υπηρεσίες προώθησης της βιοποικιλότητας τις οποίες παρέχουν οι αγρότες. Αυτή πρέπει να έχει τη μορφή μονάδων πριμοδότησης («bonus») στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης, ανταμείβοντας μέτρα τα οποία προχωρούν πέραν από τις υποχρεώσεις των ιδιοκτητών γεωργικών εκμεταλλεύσεων. Πολύ σωστά, επίσης, υπογραμμίζουμε την ανάγκη προαγωγής της γενετικής ποικιλίας μέσω της χρήσης παραδοσιακών γεωργικών ποικιλιών που είναι χαρακτηριστικές για συγκεκριμένες περιοχές.
Αυτό το θέμα είναι σημαντικό, και το γνωρίζω πολύ καλά, διότι μια παραδοσιακή φυλή βοοειδών παραγωγής γάλακτος στα Βόσγια, την περιοχή καταγωγής μου, θα εξαφανιστεί αν δεν παρασχεθεί εγκαίρως εξωτερική στήριξη. Ήθελα επίσης να επισημάνω ότι τα σχέδια που χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα LIFE+ πρέπει να υλοποιούνται λαμβάνοντας υπόψη τη βιωσιμότητα, εφόσον, δυστυχώς, παρατηρούμε ότι ορισμένα σχέδια δεν διατηρούνται μετά τον τερματισμό της χρηματοδότησής τους.
Τέλος, συμμερίζομαι την άποψη ότι η συλλογή δεδομένων δεν μπορεί να αγνοηθεί, και θα ήθελα να επικροτήσω τη σύσταση του Εθνικού Παρατηρητηρίου Θηραμάτων στη Γαλλία. Το εν λόγω παρατηρητήριο μελετά τη μετανάστευση και διαχείμαση ζωικών ειδών τα οποία μεταναστεύουν διά ξηράς, στηριζόμενο κυρίως σε μελέτες που πραγματοποιούνται από κυνηγούς, γεγονός που αποδεικνύει –αν υπήρχε ανάγκη αποδείξεων– ότι οι κυνηγοί μεριμνούν ενεργά για την προστασία της βιοποικιλότητας.
Alajos Mészáros (PPE), γραπτώς. – (HU) Η διατήρηση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων έχει ανεκτίμητη αξία για την κοινωνία. Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις μας, πρέπει να διατηρήσουμε τον πλανήτη σε κατάσταση τέτοια που να προσφέρει βιώσιμο περιβάλλον και στην επόμενη γενιά. Δυστυχώς, η παρούσα κατάσταση δεν είναι ενθαρρυντική. Η βιοποικιλότητα μειώνεται δραστικά. Ο σημερινός ρυθμός μείωσης των ειδών παγκοσμίως μπορεί να είναι ακόμη και 1.000 φορές μεγαλύτερος του φυσικού ρυθμού. Αν δεν λάβουμε μέτρα, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ο ρυθμός αυτός είναι πιθανόν να δεκαπλασιαστεί έως το 2050. Η καταστροφή των οικοσυστημάτων μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα και την εκπομπή μεγάλων ποσοτήτων αερίων του θερμοκηπίου, τα οποία ενδέχεται να προκαλέσουν περαιτέρω αύξηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη και μείωση της ικανότητας της Γης να δεσμεύει διοξείδιο του άνθρακα. Το σημαντικότερο μέσο που έχει στη διάθεσή της η Ένωση για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας είναι το δίκτυο Natura 2000, το οποίο αποτελείται από ειδικές ζώνες προστασίας που καθορίζονται από τα κράτη μέλη. Ο σημαντικότερος στόχος του είναι να συνεισφέρει στη βιοποικιλότητα μέσω της διατήρησης φυσικών ενδιαιτημάτων και ειδών άγριας πανίδας και χλωρίδας. Ωστόσο, προκειμένου να λειτουργήσει αποτελεσματικά αυτή η συμφωνία, απαιτείται επειγόντως εναρμόνιση των νομοθεσιών, περιλαμβανομένης της εφαρμογής εναρμονισμένων και συγκεκριμένων μέτρων σε επίπεδο κρατών μελών.
Andreas Mölzer (NI), γραπτώς. – (DE) Η απώλεια τεράστιου αριθμού μελισσών την οποία παρατηρήσαμε τα τελευταία χρόνια, και η οποία δεν είναι ξεκάθαρο αν οφείλεται στη μείωση της βιοποικιλότητας ή σε γενετικώς τροποποιημένα φυτά, μας αποδεικνύει, πάνω από όλα, ότι υπάρχουν ακόμη πάρα πολλά πράγματα τα οποία δεν γνωρίζουμε. Οι επιδράσεις της βιοποικιλότητας στη σταθερότητα των οικοσυστημάτων παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστες· δεν γνωρίζουμε καν σε περιφερειακό επίπεδο τι βαθμός ποικιλίας υπάρχει σε μια συγκεκριμένη περιοχή. Το 2010, ως διεθνές έτος βιοποικιλότητας, θα έπρεπε συνεπώς να αξιοποιηθεί για να αποκτήσουμε τις γνώσεις που μας λείπουν και συγχρόνως για να αυξήσουμε την ευαισθητοποίηση – έτσι ώστε, αφενός, οι χώρες και οι τοπικές αρχές να μπορούν να λάβουν υπόψη τη βιοποικιλότητα στη βιώσιμη ανάπτυξή τους, καθώς και κατά την προστασία χερσότοπων και συστημάτων υδάτων, αλλά και σε σχέση με την αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος και, αφετέρου, ο μέσος πολίτης να μπορεί να συμμετάσχει σε αυτήν την προσπάθεια. Αρκεί να σκεφτείτε, για παράδειγμα, την περίπτωση του φυτού πολύγονο το αιχμηρό, το οποίο άρχισε να χρησιμοποιείται ως καλλωπιστικό φυτό σε κήπους, αλλά έχει επεκταθεί και έχει εκτοπίσει την ιθαγενή βλάστηση, ενώ το ριζικό του σύστημα προκαλεί σοβαρές ζημιές σε κατασκευές αναχωμάτων. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να επιτρέψουμε να επικρατήσει η μάστιγα των γεωργικών ή δασικών μονοκαλλιεργειών. Η μεταρρύθμιση της γεωργικής πολιτικής μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να απομακρυνθούμε από τη μαζική παραγωγή και να στραφούμε στην ενίσχυση της βιωσιμότητας και την προαγωγή της διατήρησης του τοπίου. Χρειαζόμαστε επίσης στρατηγικές οι οποίες θα έχουν ως αποτέλεσμα να μην ανταγωνίζονται πλέον για την ίδια καλλιεργήσιμη γη η προστασία του κλίματος, με τη μορφή των ενεργειακών καλλιεργειών, και η προστασία της βιοποικιλότητας.
Pavel Poc (S&D), γραπτώς. – (CS) Επικροτώ αυτήν την έκθεση και εκτιμώ ότι προτείνει ορισμένα μέτρα τα οποία κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Από την άλλη πλευρά, έχω την αίσθηση ότι απουσιάζει από το κείμενο η ουσιαστικά κριτική προσέγγιση των σημερινών δραστηριοτήτων σε αυτόν τον τομέα, καθώς και μια πιο φιλόδοξη στάση απέναντι στο μέλλον. Η πραγματική κατάσταση πρέπει επιτέλους να αναγνωριστεί. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπόρεσε να επιτύχει τους στόχους της ως προς την ανάσχεση της απώλειας βιοποικιλότητας έως το 2010. Και η ευρωπαϊκή νομοθεσία, αλλά και η γενικότερη προσέγγιση του θέματος, εξακολουθούν να εστιάζονται στην προστασία των ειδών. Είναι αναγκαίο να προχωρήσουμε στην προστασία οικοσυστημάτων, περιλαμβανομένου του πλανητικού οικοσυστήματος. Είναι αναγκαίο να συνειδητοποιήσουμε, χωρίς θρησκευτικές ή ιδεολογικές προκαταλήψεις, ότι ο άνθρωπος είναι μέρος της πλανητικής βιόσφαιρας και ότι οι άνθρωποι δεν μπορούν να υπάρξουν χωρίς το πλανητικό οικοσύστημα. Τα σημερινά επείγοντα προβλήματα, όπως το πρόβλημα των αερίων του θερμοκηπίου, η καταστροφή του εδάφους, οι κίνδυνοι που απειλούν τα θαλάσσια οικοσυστήματα, οι ελλείψεις τροφίμων και άλλα, μπορούν να συνοψιστούν σε έναν κοινό παρονομαστή, ήτοι στην άσκηση πληθυσμιακής πίεσης από το είδος homo sapiens. Εάν δεν εξετάσουμε το όλο πρόβλημα από την άποψη της οικολογίας του δικού μας είδους, ξεπερνώντας το κοινωνικό, το οικονομικό και το πολιτικό πεδίο, το 2020 θα διαπιστώσουμε ότι και πάλι δεν πετύχαμε τους στόχους μας ως προς την ανάσχεση της απώλειας βιοποικιλότητας και, το χειρότερο, θα διαπιστώσουμε ότι το πλανητικό οικοσύστημα έχει προχωρήσει ακόμη περισσότερο προς την κατεύθυνση της μη βιωσιμότητας όσον αφορά τη συνέχιση της επιβίωσης του δικού μας είδους.