Index 
 Vorige 
 Volgende 
 Volledige tekst 
Procedure : 2010/2855(RSP)
Stadium plenaire behandeling
Kies een document :

Ingediende teksten :

B7-0544/2010

Debatten :

PV 06/10/2010 - 10
CRE 06/10/2010 - 10

Stemmingen :

PV 07/10/2010 - 9.4

Aangenomen teksten :

P7_TA(2010)0351

Debatten
Woensdag 6 oktober 2010 - Brussel Uitgave PB

10. Werelddag tegen de doodstraf (debat)
Video van de redevoeringen
PV
MPphoto
 

  De Voorzitter. – Aan de orde is de verklaring van de Raad, namens de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, over de Werelddag tegen de doodstraf.

Alvorens het woord te verlenen aan de heer Chastel, zal ik een gedeelte voorlezen uit brief van de kinderen van Sakineh Mohammadi Ashtiani aan de leden van het Parlement. Deze brief is speciaal voor het debat over de Werelddag tegen de doodstraf aan mij gestuurd via AKI International.

Ik lees voor uit de brief: "Wij willen u bedanken voor uw inspanningen en voor de aandacht die u hebt besteed aan de zaak van onze moeder Sakineh. We willen u allereerst vragen om morele steun. De internationale gemeenschap blijft onze enige hoop en daarom willen we het Europees Parlement vragen om resoluut op te treden met alle instrumenten waarover het beschikt, om onze moeder te helpen. We smeken u ons niet in de steek te laten en gehoor te geven aan onze hulpkreet. Tot slot, hopende dat primitieve straffen als steniging en ophanging voorgoed wereldwijd zullen worden uitgebannen, zenden wij u onze allerhartelijkste groeten."

 
  
MPphoto
 

  Olivier Chastel, namens Catherine Ashton (vicevoorzitter van de Commissie en hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid). − (FR) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, zoals mevrouw de Voorzitter zojuist heeft gezegd, is het namens de hoge vertegenwoordiger, barones Ashton, dat ik op de Werelddag en ook de Europese dag tegen de doodstraf het woord richt tot deze vergadering.

Zoals u weet vertoont de toepassing van de doodstraf in de wereld een nog gemengd beeld. Enerzijds heeft een grote meerderheid van landen de doodstraf tegenwoordig afgeschaft, is het niet wettelijk dan toch in de praktijk, en is het bemoedigend te zien dat deze landen in aantal blijven toenemen. We kunnen zeker vaststellen dat er in de meeste landen een zeer duidelijke tendens is in de richting van afschaffing of van een zeer beperkt gebruik van de doodstraf.

Anderzijds blijft het aantal terechtstellingen en geldende procedures voor toepassing van de doodstraf wereldwijd helaas van een alarmerend gehalte: de 5 679 in 2009 gemelde executies waren 5 679 executies te veel. En met 58 landen en gebieden die de doodstraf handhaven, is ons werk nog lang niet gedaan.

Verder weten wij allen dat daar waar de doodstraf nog van kracht is, er grote problemen zijn ten aanzien van de eerbiediging van internationale normen, met name waar het gaat om het beperken van de doodstraf tot de ernstigste misdrijven, het onttrekken van minderjarige delinquenten aan zijn toepassingsgebied, of waarborgen voor een eerlijk proces.

De conclusie is duidelijk: zelfgenoegzaamheid is in deze kwestie nog altijd uit den boze. Wij alle beschikbare middelen gebruiken, waaronder diplomatieke kanalen en bewustmaking van het publiek, om ons doel te bereiken en het is om die reden dat de hoge vertegenwoordiger van het optreden van de Europese Unie voor de afschaffing van de doodstraf een persoonlijke prioriteit heeft gemaakt.

Wat betekent dat concreet? De toekomstige Europese dienst voor extern optreden zal zich uiteraard kunnen beroepen op het feit dat de Europese Unie vandaag de dag de instelling is die de strijd tegen de doodstraf aanvoert, maar de dienst zal ons ook de beste kans bieden voor het benutten van ons potentieel.

De dienst zal ons met name beter in staat stellen met één stem te spreken, waardoor we in de strijd tegen de doodstraf alle beschikbare instrumenten op Europees niveau kunnen inzetten en onderling verbinden.

Verder gaat de Europese Unie door om verbetering aan te brengen in de wijze waarop zij haar krachten bundelt met andere internationale organisaties en multilaterale organen die ijveren voor afschaffing van de doodstraf.

De resolutie waarin wordt opgeroepen tot een moratorium op de doodstraf, dit najaar te verwachten op de vijfenzestigste Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, moet een afspiegeling zijn van de voortgang in de richting van wereldwijde afschaffing. Het gaat erom de in alle delen van de wereld waarneembare tendens voor afschaffing van de doodstraf een steun in de rug te geven en uit te breiden. Nauwe samenwerking tussen de Europese Unie en de Raad van Europa is een ander troef in onze strijd tegen de doodstraf.

Wat dat betreft en als zeer specifiek voorbeeld, gaan wij onze krachten bundelen om Wit-Rusland aan te moedigen de doodstraf af te schaffen, met name door op deze Werelddag gezamenlijk manifestaties te houden in Minsk.

Dames en heren, omdat wij fundamenteel geloven dat de afschaffing van de doodstraf van essentieel belang is om de menselijke waardigheid te beschermen en de mensenrechten te eerbiedigen, stellen wij ons teweer tegen het gebruik van de doodstraf, in alle gevallen en onder alle omstandigheden, en zullen wij tot wereldwijde afschaffing ervan blijven oproepen.

De wereldwijde afschaffing is en blijft een prioritaire doelstelling van ons externe optreden ten aanzien van de mensenrechten en ik bevestig hier namens barones Lady Ashton onze vastbeslotenheid om de Europese Unie in de voorhoede te houden van onze strijd voor wereldwijde afschaffing van de doodstraf.

 
  
MPphoto
 

  De Voorzitter. – Ik moet erop wijzen dat we op voorstel van de Conferentie van voorzitters een debat zullen houden met slechts een enkele spreker per fractie. Er zal dus geen gelegenheid zijn het woord te voeren volgens de "catch the eye"-procedure. Dat is spijtig, want dit is een heel belangrijk debat.

 
  
MPphoto
 

  Eduard Kukan, namens de PPE-Fractie. (EN) Mevrouw de Voorzitter, de Europese Unie is gebaseerd op waarden en respect voor de mensenrechten, die overal ter wereld voortdurend moeten worden verdedigd en beschermd. Het recht op leven ligt daaraan ten grondslag. De Werelddag tegen de doodstraf herinnert ons eraan dat er nog steeds landen in de wereld zijn die de doodstraf uitvoeren. Dat is de reden dat we onze inspanningen moeten voortzetten en de strijd tegen deze praktijk moeten opvoeren.

Door de stevige oppositie van de EU tegen de doodstraf staan we in de voorhoede van deze strijd. Aangezien het Europees Parlement de eerste EU-instelling is die zich met deze strijd bezighoudt, is het onze plicht om invloed uit te oefenen op andere landen om de universele afschaffing van de doodstraf te bereiken.

De strijd tegen de doodstraf over de hele wereld is een belangrijke prioriteit van het externe mensenrechtenbeleid van de Europese Volkspartij. De EU moet voortdurend het bewustzijn over deze kwestie vergroten en initiatieven steunen die kunnen leiden tot universele afschaffing van de doodstraf.

Terwijl ik dat zeg, wil ik ook een beroep doen op de hoge vertegenwoordiger, de Commissie en de lidstaten om de landen die het tweede facultatieve protocol inzake de afschaffing van de doodstraf bij het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten nog niet hebben geratificeerd, ertoe over te halen dit te doen. De lidstaten die het dertiende protocol bij het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens nog niet hebben geratificeerd, zouden dat ook alsnog moeten doen.

Het spijt me te moeten zeggen dat Wit-Rusland als enige land in Europa de doodstraf nog steeds in praktijk brengt. We moeten alles in het werk stellen om verandering in deze situatie te brengen. Evenzo moet de EU voortdurend bijdragen aan het bewustzijn over afschaffing van de doodstraf, zowel in bilaterale onderhandelingen als in internationale fora.

Tot slot: de EU moet een de rest van de wereld tot inspiratie zijn. Het lijkt mij nu, enkele dagen vóór de Werelddag tegen de doodstraf, het juiste moment om ons standpunt opnieuw te bevestigen.

 
  
MPphoto
 

  Ana Gomes, namens de S&D-Fractie.(PT) Wit-Rusland, China, Iran, Saudi-Arabië en Sudan. Wat hebben deze landen gemeen op het gebied van de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden? Dat zij allemaal een primitieve en weerzinwekkende maatregel in stand houden, namelijk de doodstraf. In sommige landen wordt deze gruwelijke methode in het geheim toegepast, zonder dat de desbetreffende cijfers openbaar bekend worden gemaakt. Dat is het geval met China, Egypte, Iran, Maleisië, Sudan, Thailand en Vietnam. In de Europese Unie is er nog één lidstaat die in haar nationale wetgeving voorziet in de mogelijkheid om in buitengewone omstandigheden de doodstraf toe te passen voor bepaalde misdrijven. In deze resolutie zet het Europees Parlement Letland aan alles in het werk te stellen om deze wetgeving zo spoedig mogelijk in te trekken.

Dit Parlement is van oordeel dat de Europese Unie alle kansen moet benutten om bij te dragen tot de afschaffing van de doodstraf, met name op topbijeenkomsten en bilaterale en multilaterale vergaderingen, inzonderheid in het kader van de Verenigde Naties; wanneer onderhandeld wordt over internationale overeenkomsten tijdens staatsbezoeken; en tijdens de dialoog met derde landen in het kader van het extern beleid, samenwerking en financiële bijstand. Het is belangrijk dat de lidstaten van de Europese Unie ervoor zorgen dat de resolutie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over een wereldwijd moratorium wordt toegepast.

De hoge vertegenwoordiger, barones Ashton, moet de Europese Dienst voor extern optreden gelasten actief bij te dragen tot de wereldwijde afschaffing van de doodstraf. Er is nog veel werk aan de winkel. Desondanks hebben al 154 landen de doodstraf bij wet of in de praktijk afgeschaft.

Het is onontbeerlijk dat de delegaties van de Europese Unie een passend aantal ambtenaren tellen die gespecialiseerd zijn in mensenrechten en zich inzetten voor de wereldwijde afschaffing van de doodstraf. Bovendien roep ik de hoge vertegenwoordiger op te voorzien in een regeling ter identificatie van alle burgers van de Europese Unie die in de wereld ter dood veroordeeld zijn en al het mogelijke te doen om te voorkomen dat zij daadwerkelijk worden terechtgesteld. Met betrekking tot het interne beleid van de Europese Unie ter zake verwacht het Parlement dat de voor volgend jaar geplande herziening van de EU-richtlijnen over de doodstraf snel in de praktijk zal worden gebracht.

Op het gebied van het externe beleid mag de Unie krachtens het Handvest van de grondrechten niemand uitzetten of uitleveren aan een land waar de persoon in kwestie het risico loopt de doodstraf te ondergaan. Bovendien moet zij ervoor zorgen dat niemand het gevaar loopt ter dood veroordeeld te worden op grond van de informatie die aan derde landen wordt doorgegeven in het kader van de overeenkomsten inzake gegevensuitwisseling.

Het Europees Parlement spreekt in deze resolutie duidelijk zijn afkeer uit over de meest gruwelijke toepassingen van dit soort straf, zoals dood door steniging. In de resolutie worden de namen genoemd van diverse mannen en vrouwen die in hun land ter dood veroordeeld zijn: moge het licht van de beschaving en het medelijden hun leven redden. Daarom verzoekt het Parlement de Raad en de Commissie alle middelen aan te wenden om actie te ondernemen en deze mensen te redden.

 
  
MPphoto
 

  Marietje Schaake, namens de ALDE-Fractie. (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik ben heel trots dat de Europese Unie, als gemeenschap van waarden waar de doodstraf is afgeschaft, zich als mondiale speler krachtig inzet voor het afschaffen van de doodstraf overal.

Tijdens onderhandelingen met kandidaat-lidstaten en in het kader van onze dialogen met andere landen, of het nu de Verenigde Staten zijn of Iran, dringen we consequent aan op de wettelijke of feitelijke afschaffing van deze hoogst onmenselijke straf. Het is niet eens bewezen dat de doodstraf effect heeft bij de misdaadpreventie. Derhalve valt deze praktijk nog meer te betwisten. De ernstigste misdaden mogen niet ongestraft blijven, maar de doodstraf vormt op zich een schending van het recht op leven zoals vastgelegd in de Universele verklaring van de rechten van de mens.

We geloven in vervolging van misdaad op grond van internationale wetgeving, maar altijd door middel van een eerlijk en behoorlijk proces. Maar al te vaak is dit niet het geval en de Verenigde Naties hebben hoe dan ook vastgesteld dat drugsgerelateerde misdaden niet onder de ernstigste misdaden vallen.

De Verenigde Naties hebben zich ook uitgesproken vóór een moratorium op de doodstraf en dat is een belangrijke verklaring. Tegelijkertijd worstelt de VN met haar geloofwaardigheid wanneer het Iran een zetel in de Raad voor de rechten van de vrouw geeft.

De EU moet steeds met één stem spreken en strategischer te werk gaan als het gaat om belangrijke mensenrechtenkwesties, zoals het afschaffen van de doodstraf.

Terwijl wij hier spreken, wordt vandaag in Brussel de culturele top China-EU gehouden. Deze belangrijke stap moet worden toegejuicht, maar tegelijkertijd mogen we niet negeren dat China recordhouder is wat betreft het grootste aantal doodstraffen. Het werkelijke aantal weten we niet door gebrek aan transparantie en het feit dat bepaalde mensen worden aangeduid als niet-mensen. China wordt alleen voorbijgestreefd door Iran als het gaat om de executie van jeugdige personen. Het vermoorden van kinderen kan onder geen beding worden gerechtvaardigd. Een feest van de cultuur herinnert ons aan de essentiële vrijheid van meningsuiting, maar te veel mensen overal ter wereld worden blootgesteld aan de doodstraf en de angst ervoor als gevolg van de mening die ze hebben geuit.

De EU moet ook meer verantwoordelijkheid nemen als het gaat om het bieden van onderdak aan mensen uit landen waar de doodstraf wordt uitgevoerd. Het programma Shelter Cities moet zo snel mogelijk operationeel worden.

 
  
MPphoto
 

  Barbara Lochbihler, namens de Verts/ALE-Fractie. – (DE) Mevrouw de Voorzitter, de jaarlijkse resolutie tegen de doodstraf is een heel indrukwekkend voorbeeld van hoeveel de EU doet en heeft gedaan in de strijd tegen de wereldwijde afschaffing van de doodstraf. Toegegeven, er zijn nog steeds te veel executies – een zeer groot aantal executies – zoals de vertegenwoordiger van de vicevoorzitter van de Commissie al heeft gezegd. We mogen echter niet vergeten dat de wereldwijde strijd tegen de doodstraf een succesverhaal is. Er zijn nu nog maar 43 landen die de doodstraf uitspreken. Op internationaal niveau is de EU een van de belangrijkste actieve spelers die zich inspannen voor deze strijd en hem ook betrekken bij alle bilaterale relaties, en we mogen onze inspanningen niet terugschroeven.

Misschien moeten we nog overwegen om gerichter te werk te gaan, omdat niet ieder land of iedere regering dezelfde structuur heeft en we verschillende strategieën moeten toepassen. Het zal anders zijn in Japan waar hoge politici een verkiezingsstrijd voeren en de doodstraf zo vaak mogelijk gebruiken. We hebben daar een andere strategie nodig dan in Iran of Wit-Rusland. We moeten eventueel stap voor stap te werk gaan; bijvoorbeeld door de kring te verkleinen van mensen die de doodstraf mogen krijgen, om minderjarigen en mensen met een verstandelijke beperking uit te sluiten, of door het aantal misdrijven te beperken waarvoor de doodstraf geldt. In China bijvoorbeeld kunnen mensen nog steeds geëxecuteerd worden voor een simpel eigendomsdelict. Dit zouden stappen kunnen zijn op weg naar onze eigenlijke doelstelling namelijk de volledige afschaffing van de doodstraf. De EU moet hier nog wat subtieler te werk gaan.

Wat we in geen geval kunnen doen, zelfs als we landen verschillend benaderen, is verschillende standaarden toepassen en verschillende eisen stellen aan landen die nog steeds de doodstraf hanteren.

De resolutie tegen de doodstraf van dit jaar richt zich speciaal op de VS. Als voorbeeld wil ik hier graag een zaak voorleggen. Dit is de zaak van Mumia Abu-Jamal, die al twintig jaar in een dodencel zit. Hij is niet rijk, hij is een Afro-Amerikaan, en ten tijde van het misdrijf was hij een journalist met radicale politieke gedachten en artikelen. Er zijn terechte twijfels en tekortkomingen aan het licht gekomen over zijn rechtszaak. Ik vraag de EU om in deze zaak alles in het werk te stellen en alle middelen aan te wenden om ervoor te zorgen dat de doodstraf niet wordt uitgevoerd en dat hij een eerlijk proces krijgt.

 
  
MPphoto
 

  Sajjad Karim, namens de ECR-Fractie. (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik sta hier onder de paraplu van de ECR-Fractie, maar mijn commentaar is volledig gebaseerd op mijn persoonlijke overtuigingen. Ik verwelkom het debat dat hier vandaag in dit Parlement wordt gehouden, aangezien hieruit heel duidelijk onze betrokkenheid bij een fundamentele waarde van onze Unie blijkt.

Vorig jaar zijn er minstens 714 mensen door landen geëxecuteerd. Hierin is China niet meegeteld, aangezien China geen transparantie over de kwestie biedt. Veel van de landen die als strafmaatregel nog steeds de doodstraf hanteren, beschikken niet over het mechanisme om verdachten van misdrijven waar de doodstraf op staat, een eerlijk proces te bieden. Het verschil tussen de landen die de doodstraf kennen en toepassen en landen die nog steeds bevoegd zijn om de doodstraf uit te voeren maar dit niet daadwerkelijk doen, is niet zo spectaculair als men op het eerste gezicht zou denken. Het getal dat ik eerder noemde, is exclusief al diegenen die in afwachting zijn van hun lot, onder wie diverse onschuldigen die de mogelijkheid van een eerlijk proces wordt ontzegd.

Het debat dat wij nu voeren, is een zeer persoonlijk debat. Het gaat niet alleen om degenen die ter dood veroordeeld gaan worden maar, samen met hen, ook al die anderen die hierdoor getroffen worden, hun gezinnen en vele anderen in de maatschappij, simpelweg omdat die mensen zonder de kans op een eerlijk proces ter dood worden veroordeeld. We moeten ons ook op die gevallen concentreren.

 
  
MPphoto
 

  Søren Bo Søndergaard, namens de GUE/NGL-Fractie. (DA) Mevrouw de Voorzitter, met de ontwerpresolutie die we vandaag behandelen, leggen we onze onvoorwaardelijke afkeuring van de doodstraf vast. Er zijn eenvoudigweg geen excuses voor het feit dat staten op kille en weloverwogen wijze weerloze mensen liquideren die onder toezicht van die staten zijn gesteld. Dit betekent dat de doodstraf op zich al een misdaad is, maar vaak is het ook meer dan dat. Als ter dood veroordeelden jarenlang onder afschuwelijke omstandigheden moeten wachten, is de doodstraf ook een vorm van foltering. Als de doodstraf wordt gebruikt om de bevolking af te schrikken van protest tegen onderdrukking en dictatuur, zoals we bijvoorbeeld zien in Iran, is de doodstraf ook een vorm van terrorisme.

Zoals mevrouw Lochbihler heel terecht zei, is de Afrikaans-Amerikaanse journalist Mumia Abu-Jamal vandaag een symbool van de strijd tegen de doodstraf – ”The voice of the voiceless”, zoals hij werd genoemd, toen hij in 1981 werd aangeklaagd voor moord op een blanke politiebeambte en ter dood veroordeeld. Deze man zit al bijna 30 jaar als ter dood veroordeelde gevangen na een rechtszaak die werd gekenmerkt door fouten en gebreken en die racistische ondertonen had. Daarom is het ook zeer gepast dat de ontwerpresolutie op de zaak van Mumia Abu-Jamal wijst als een van de concrete voorbeelden waarop de aandacht moet worden gevestigd in de komende periode, onder andere doordat vertegenwoordigers van de EU de zaak aan de orde zullen stellen bij de Amerikaanse autoriteiten, de Amerikaanse regering en natuurlijk ook de Amerikaanse president. Dit voorbeeld is niet minder belangrijk omdat het uit de Verenigde Staten komt, een land dat natuurlijk op veel gebieden een bondgenoot van de EU is, wellicht eerder integendeel. In de strijd tegen de doodstraf is er namelijk geen plaats voor dubbele standaarden. In de strijd tegen de doodstraf geldt slechts één standaard: een onvoorwaardelijk ’nee’ tegen de doodstraf.

 
  
MPphoto
 

  Mara Bizzotto, namens de EFD-Fractie. (IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, we zijn het er allemaal over eens dat Europa zijn morele en politieke invloed moet aanwenden om de afschaffing van de doodstraf te bevorderen. Om niet te blijven hangen in abstracte beginselverklaringen moet de Europese Unie echt gebruik gaan maken van de concrete middelen die haar ter beschikking staan.

Zo mag Europa niet vergeten dat veel derde landen die nog altijd op zeer wrede en barbaarse wijze de doodstraf voltrekken, landen zijn waarmee de Unie lucratieve economische en handelsovereenkomsten heeft gesloten. Bovenal moet Europa deze landen erop wijzen dat zij zich door de ondertekening van dergelijke overeenkomsten hebben gecommitteerd aan het naleven van minimumnormen op het gebied van de grondrechten, wat stelselmatig niet gebeurt, terwijl Europa wegkijkt.

Laten we daarom allereerst duidelijke taal spreken tegen China, Egypte, India, Pakistan, Jemen, Bangladesh en andere landen waar de doodstraf geldt, en deze landen dwingen om de verplichtingen na te leven die zij zijn aangegaan om de menselijke waardigheid te respecteren. We kunnen alleen maar hopen dat Europa de woorden zo snel mogelijk omzet in daden, wat in veel gevallen helaas nog niet is gebeurd.

 
  
MPphoto
 

  Bruno Gollnisch (NI). - (FR) Mevrouw de Voorzitter, waarde collega’s, op deze achtste aflevering van de Werelddag tegen de doodstraf denk ik aan allen die niet voor de dood werden gespaard: aan de 200 000 onschuldige ongeboren kinderen die elk jaar in Frankrijk worden afgevoerd, aan Natacha Mougel, die jonge vrouw van 29 jaar die enkele weken geleden dodelijk met een schroevendraaier werd verwond door een recidivist, aan het kind van vier jaar dat enkele dagen geleden vlakbij mijn woning in Meyzieu werd gekeeld, aan de oudere heer die in januari in Roquebrune werd neergestoken door een man die al werd vervolgd voor aanvallen met een mes, aan de zeshonderd tot zevenhonderd onschuldigen die jaarlijks in Frankrijk worden gedood en aan de vele duizenden anderen in Europa en in de wereld; aan Marie-Christine Hodeau, Nelly Cremel, Anne-Lorraine Schmitt en zo veel anderen die enkel schuldig waren aan het feit dat ze op een dag het pad kruisten van een crimineel die vaak door de rechter in vrijheid was gesteld na een eerste, weerzinwekkende misdaad, aan de slachtoffers van types als Dutroux, Evrard en Fourniret, wier levens – als ze daarvan niet zijn beroofd – voorgoed zijn vernield; aan de doden in Londen, Madrid en elders, slachtoffers van blind terrorisme.

Ik denk aan hen omdat men voor hen, de slachtoffers, geen werelddag organiseert, maar wel voor de beulen die vaak inderdaad de dood verdienen.

In een rechtsstaat, en niet alleen in een rechtsstaat, is de doodstraf geen staatsmisdaad. Hij helpt de samenleving en de bevolking definitief te beschermen tegen criminelen voor wie hij soms de enige weg naar verlossing is.

 
  
MPphoto
 

  Olivier Chastel, namens Catherine Ashton (vicevoorzitter van de Commissie en hoge vertegenwoordiger van de Unie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid). (FR) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik kan u slechts danken voor uw toespraken omdat ons optreden er vrijwel unaniem mee wordt gesteund. Ik constateer dat wij het eens zijn over het belang dat de Europese Unie dient te hechten aan dit optreden ter afschaffing van de doodstraf.

Zoals ik net al heb gezegd en nu herhaal: de hoge vertegenwoordiger, barones Ashton, heeft er een persoonlijke prioriteit van gemaakt.

Wij hopen oprecht dat de Europese Unie er met haar partners in zal slagen een bevredigend resultaat te behalen op de, zoals ik heb gezegd, vijfenzestigste Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, met een resolutie die een wereldwijd moratorium nog dichterbij zal brengen.

Aangezien wij er rotsvast van overtuigd zijn dat afschaffing van de doodstraf essentieel is om de menselijke waardigheid te beschermen en de mensenrechten te eerbiedigen, stellen wij ons in alle gevallen teweer tegen de doodstraf, en – ik herhaal – onder alle omstandigheden, en zullen wij tot wereldwijde afschaffing blijven oproepen.

Zoals ik u net heb gezegd, is de conclusie in deze zaak duidelijk: zelfgenoegzaamheid is uit den boze en daarom zullen wij alle beschikbare middelen gebruiken om ons doel te bereiken.

 
  
MPphoto
 

  De Voorzitter. – Tot besluit van het debat zijn er vijf ontwerpresoluties(1) ingediend, overeenkomstig artikel 110, lid 2, van het Reglement.

Het debat is gesloten.

De stemming vindt donderdag, 7 oktober 2010, plaats.

Schriftelijke verklaringen (artikel 149)

 
  
MPphoto
 
 

  Elena Oana Antonescu (PPE), schriftelijk. (RO) De doodstraf vormt een schending het fundamentele recht op leven en er is geen enkele rechtvaardiging voor te vinden. Verschillende onderzoeken hebben aangetoond dat de doodstraf geen enkel effect heeft op trends wat gewelddadige criminaliteit betreft. Om die reden wil ik benadrukken dat Europa en de hele wereld zich gezamenlijk moeten inspannen voor universele afschaffing van de doodstraf in landen waar dat nog een veel voorkomende praktijk is. Daarnaast moet worden opgetreden tegen herinvoering ervan. Aan het eind van 2009 wordt deze straf gehandhaafd door 43 landen, waaronder een in Europa. Het is een feit dat ons aan het denken moet zetten. Het ligt in onze macht om wereldwijd zowel regeringen als burgers te overtuigen een einde te maken aan deze daad van foltering, die onaanvaardbaar is voor staten die de mensenrechten eerbiedigen. Deze doelstelling is een prioriteit en kan slechts bereikt worden door een nauwe samenwerking tussen de staten, door bewustmaking en educatie. Ik verwelkom de resolutie van het Europees Parlement met betrekking tot de Werelddag tegen de doodstraf, die de nadruk legt op het feit dat de volledige afschaffing van de doodstraf een van de voornaamste doelen blijft van het mensenrechtenbeleid van de EU.

 
  
MPphoto
 
 

  Proinsias De Rossa (S&D), schriftelijk. (EN) De doodstraf is de meest extreme wrede, onmenselijke en onterende vorm van bestraffing. We moeten niet vergeten dat de doodstraf in de eerste plaats kansarmen treft. Ik ben in alle gevallen en onder alle omstandigheden tegen de doodstraf en ik beklemtoon dat de afschaffing van de doodstraf bijdraagt tot de verhoging van de menselijke waardigheid en de geleidelijke ontwikkeling van de mensenrechten. Het moment voor deze resolutie was zo gekozen dat dit samenviel met de Europese dag en Werelddag tegen de doodstraf, die beide op 10 oktober vallen. De EU is de voornaamste institutionele speler en de voornaamste donor in de wereldwijde strijd tegen de doodstraf en haar optreden op dit terrein is een belangrijke prioriteit van haar externe mensenrechtenbeleid. In de Verenigde Naties steunt de EU al sinds 1997 met succes een jaarlijkse resolutie van de Commissie voor de rechten van de mens (CHR) waarin wordt opgeroepen tot afschaffing van de doodstraf en, tot het zover is, tot een moratorium op het gebruik van de doodstraf. Ik dring er bij de EU-instellingen op aan om de inspanningen te verdubbelen en alle instrumenten op het gebied van diplomatie en samenwerking waarover zij beschikken, in te zetten om de afschaffing van de doodstraf te bewerkstelligen.

 
  
MPphoto
 
 

  Anneli Jäätteenmäki (ALDE). (FI) De doodstraf is een onomkeerbare en onmenselijke straf die de mensenrechten schendt. Het is een wrede en mensonterende straf waar een onschuldig persoon toe veroordeeld kan worden. Het is niet aangetoond dat de doodstraf misdaad voorkomt of aanzienlijk vermindert. Het is zeer betreurenswaardig dat zij in 43 landen nog bestaat. Het verbod op de doodstraf is een van de speerpunten van het mensenrechtenbeleid van de Europese Unie. Ik ben blij dat vandaag, op de Werelddag tegen de doodstraf, het Europees Parlement een krachtig standpunt inneemt tegen de doodstraf, die in de hele wereld moet worden afgeschaft. Zij kan in geen enkele omstandigheid als rechtvaardiging worden beschouwd. Dank u wel.

 
  
MPphoto
 
 

  Monica Luisa Macovei (PPE), schriftelijk. (EN) De Werelddag en Europese dag tegen de doodstraf doen mij eraan herinneren dat dit Parlement eensgezind tegen de doodstraf is. Dat komt doordat de doodstraf de fundamentele menselijke waardigheid aantast en in strijd is met de internationale mensenrechtenwetgeving. Studies hebben aangetoond dat de doodstraf geen substantieel afschrikkend effect heeft op criminaliteit, terwijl kansarme mensen er onevenredig zwaar door worden getroffen. Ondanks deze feiten zitten wereldwijd meer dan 20 000 mensen in de dodencel. Tientallen van hen zijn Europese burgers. We moeten ons vanuit dit Parlement onder alle omstandigheden tegen executies blijven verzetten en een onvoorwaardelijk internationaal moratorium op de doodstraf blijven steunen. We moeten landen ook stimuleren om correcte en officiële statistieken te verstrekken over het gebruik van de doodstraf in hun land. Krachtens onze verdragen is de goedkeuring van het Parlement vereist voor internationale overeenkomsten met derde landen. We moeten de houding van deze landen ten opzichte van de doodstraf hierbij in overweging nemen.

 
  
MPphoto
 
 

  Kristiina Ojuland (ALDE), schriftelijk. (EN) Mevrouw de Voorzitter, de Werelddag tegen de doodstraf is een belangrijke zaak die ons herinnert aan het betreurenswaardige feit dat wereldwijd 43 landen nog steeds de doodstraf kennen. Ik ben het van ganser harte eens met Voorzitter Jerzy Buzek, die tijdens de opening van de plenaire vergadering zei dat de dood nooit als een daad van gerechtigheid kan worden beschouwd. Ik verwelkom de resolutie van het Europees Parlement waarin de inzet van de Europese Unie voor de afschaffing van de doodstraf waar dan ook wordt herhaald en waarin de landen die de doodstraf toepassen, worden opgeroepen een onmiddellijk moratorium op executies af te kondigen. Maar ik zou graag zien dat de verbale toezeggingen concreter terugkomen in het feitelijke beleid van de Europese Unie en haar lidstaten ten opzichte van derde landen. Het is zinvol om het belang van de kwestie elk jaar op 10 oktober te benadrukken, maar als we echt vooruitgang willen boeken, zullen we verder moeten gaan. De Europese Unie moet op een samenhangende wijze handelen en de afschaffing van de doodstraf als echte prioriteit op de agenda zetten om haar reputatie als fakkeldrager van de mensenrechten en menselijke waardigheid waar te maken.

 
  
MPphoto
 
 

  Justas Vincas Paleckis (S&D), schriftelijk. (LT) Momenteel passen 43 landen de doodstraf toe. De doodstraf wordt het vaakst uitgevoerd in China, Iran en Irak. Alleen al in China wordt de doodstraf vijfduizend keer uitgevoerd. Dat is 88 procent van alle executies ter wereld. Er bestaan ook EU-lidstaten waar de meeste burgers voorstanders van de doodstraf zijn. In de hele wereld zijn er nog meer van die landen. Het belangrijkste argument vóór is dat zo'n straf potentiële misdadigers afschrikt en de misdaad tegengaat. Echter, de statistieken vertellen een ander verhaal. Ik ben vóór deze resolutie, omdat ik geloof dat de instrumenten van de doodstraf thuishoren in een museum. De klemmende oproepen aan Wit-Rusland, het laatste land in Europa met de doodstraf, om deze straf zo snel mogelijk af te schaffen, zijn te rechtvaardigen. Daar is executie nog altijd een staatsgeheim. Familieleden van ter dood veroordeelden weten niet of de veroordeelden nog in leven zijn omdat de stoffelijke overschotten niet aan ouders of kinderen ter beschikking worden gesteld.

 
  
MPphoto
 
 

  Cristian Dan Preda (PPE), schriftelijk. (RO) Hoewel de strijd tegen de doodstraf nu al een van de prioriteiten van de EU is op het gebied van de mensenrechten, is de oprichting van de nieuwe Europese Dienst voor extern optreden een goede gelegenheid voor het herbevestigen van het belang dat we in Europa hechten aan dit onderwerp. Om effectief te kunnen handelen is het van belang dat we onderscheid maken tussen de vooruitgang in bepaalde landen en de kritieke situatie in andere landen. Zodoende, hoewel het zorgwekkend is dat de VS nog steeds de doodstraf toepast, moeten we toegeven dat het aantal executies op het grondgebied van de VS is gedaald met 60 procent in het afgelopen decennium. Aan de andere kant moet er een krachtige veroordeling uitgaan naar de Chinese regering, die in 2009 meer executies heeft uitgevoerd dan alle overige landen bij elkaar. Het is zeer betreurenswaardig dat, nadat voor het eerst in de moderne geschiedenis in 2009 niemand in Europa tot de dood is veroordeeld, Wit-Rusland dit jaar twee personen ter dood heeft veroordeeld en deze waarschijnlijk in de loop van dit jaar zal terechtstellen. Als afsluiting ben ik met voorzitter Buzek van mening dat de doodstraf in geen enkele omstandigheid als een justitiële handeling kan worden beschouwd.

 
  
MPphoto
 
 

  Joanna Senyszyn (S&D), schriftelijk.(PL) De toepassing van de doodstraf is gebaseerd op de onjuiste overtuiging dat de zwaarte van het vonnis anderen afschrikt van het plegen van misdaden. In werkelijkheid is het niet de zwaarte maar de onvermijdelijkheid van de straf die beslissend is voor de preventieve werking ervan. Het is daarom van belang om over een doeltreffend apparaat voor de opsporing van misdadigers te beschikken. Wetsovertreders moeten weten dat ze gepakt en gestraft zullen worden.

In 2009 waren het China, Iran, Saudi-Arabië, Noord-Korea en de VS die de meeste executies voltrokken. De toepassing van de doodstraf leidt niet aantoonbaar tot een vermindering van de zwaarste misdaden. Daarom zijn beschaafde landen in de loop van hun maatschappelijke ontwikkeling opgehouden de doodstraf op te leggen, nadat ze eerder al bepaalde vormen ervan hadden afgeschaft, zoals radbraken, vierendelen, de brandstapel en spietsen. Dit zijn namelijk praktijken die de laagste instincten losmaken en die tot een verwildering van de samenleving leiden.

In Polen bepleiten rechts-conservatieve partijen, voor wie regeren gelijkstaat met intimidatie van de samenleving, herinvoering van de doodstraf. Dergelijke methoden wekken angst in de samenleving en onzekerheid over de dag van morgen, en daardoor zorgen ze weer voor meer verwildering en misdaad. Zo bewerkstelligt de doodstraf het tegenovergestelde van het beoogde effect. Het is daarom essentieel dat mensen hier goed over onderwezen worden en dat de samenleving bewust gemaakt wordt van het feit dat de doodstraf het probleem van de ergste misdaden niet oplost.

 
  
MPphoto
 
 

  Csaba Sógor (PPE), schriftelijk. – (HU) De doodstraf is verboden in de landen die lid zijn van de Raad van Europa, en dus ook in alle 27 EU-lidstaten, en toch blijft het in diverse landen op de wereld een beproefde praktijk. Het betreurenswaardige is echter dat in veel gevallen de zwaarste straf niet wordt opgelegd voor het begaan van wettelijk strafbare misdrijven, maar vanwege de consequente en dappere expressie van politieke- en religieuze overtuigingen of de schending van culturele gebruiken. Europa is er achtergekomen dat het geen wetten kan opstellen waarin de gewelddadige beëindiging van mensenlevens wordt toegestaan. De tijd is gekomen om dit wijze inzicht resoluut uit te dragen en te verspreiden in de landen van de wereld waar hier momenteel niet zo over wordt gedacht. Culturele verscheidenheid en uiteenlopende wereldvisies verrijken de menselijke beschaving, en geen enkele wet kan de praktijk van de doodstraf rechtvaardigen.

 
  
MPphoto
 
 

  Róża Gräfin von Thun und Hohenstein (PPE), schriftelijk.(PL) Helaas, ‘de mens is geen prachtig dier’, om te spreken met de woorden van de grote Poolse filosofe Barbara Skarga. Een groot aantal mensen onder ons, burgers van de vrije en democratische lidstaten van de Europese Unie, is voorstander van de doodstraf. Het is verschrikkelijk, maar waar.

Gelukkig vinden we de doodstraf niet terug in de wetgeving van de Europese Unie en geen enkele regering binnen de Unie, zelfs niet de meest populistische, kan de doodstraf invoeren. De Europese Unie zou echter, met inzet van haar waarden en de methoden om die waarden hoog te houden, haar invloed moeten uitbreiden naar andere landen, wat zij inderdaad voornemens is te doen. Het is daarom belangrijk dat wij op mondiaal niveau te werk gaan. De Werelddag tegen de doodstraf, zoals voorgesteld door het Belgische voorzitterschap, is misschien een stap in die richting. Ik hoop dat de Werelddag onze aandacht zal vestigen op dit belangrijke vraagstuk en niet alleen het respect voor ieder mens zal versterken, maar ook onze verantwoordelijkheid voor mensenrechtennormen, zowel in de Europese Unie als in de delen van de wereld waar de doodstraf nog wordt voltrokken.

 
  
MPphoto
 
 

  Zbigniew Ziobro (ECR), schriftelijk.(PL) De Europese Unie heeft een verbod ingevoerd op de toepassing van de doodstraf. Dit is het eindresultaat van een proces dat in de landen van Europa heeft plaatsgevonden, hoewel er nog steeds veel voorstanders van de doodstraf in dit werelddeel te vinden zijn. De taak van het Europees Parlement is niet een standpunt in te nemen over het afschrikwekkend effect van de doodstraf, temeer daar in de afgelopen tijd, met name aan universiteiten in de VS, talrijke studies zijn verricht die uitwijzen dat de doodstraf wel degelijk afschrikt, onze taak is te zorgen voor een veilige samenleving.

Met betrekking tot de heersende wetgeving in de Europese Unie moet eraan worden herinnerd dat wij respect dienen te hebben voor meningen in andere democratische gemeenschappen, net zoals wij respect verwachten voor onze eigen besluiten. Wij mogen onze zienswijze van het recht niet aan die gemeenschappen opdringen. De samenlevingen van de VS, Japan en Zuid-Korea hebben het recht naar hun goeddunken desbetreffende wetgeving vast te stellen. Wij in Europa moeten ons herinneren dat afwijzing van de doodstraf geen lankmoedigheid mag betekenen tegenover de afschuwelijkste der misdaden: moord. Voor gevallen van moord hebben we strenge straffen nodig die een afschrikkende werking hebben en de dader isoleren van de gemeenschap, zoals levenslange gevangenisstraf zonder de mogelijkheid van voorwaardelijke vrijlating. Als wij in een veilige samenleving willen leven, moeten we strenge straffen hebben voor hen die het grondrecht van de mens – het recht om te leven – geweld aandoen, en vaak ook nog eens bereid zijn dezelfde misdaad te herhalen en onschuldige mensen te vermoorden.

 
  
MPphoto
 
 

  Jarosław Leszek Wałęsa (PPE), schriftelijk. (EN) Bij onze inspanningen om de volledige afschaffing van de doodstraf te bewerkstelligen, moeten we erkennen dat er wereldwijd 58 landen zijn waar in strafzaken nog steeds de doodstraf wordt opgelegd en een handjevol andere landen die de doodstraf in bepaalde situaties, zoals oorlogsberechting, toepassen. De Europese Unie heeft als geheel geijverd voor de afschaffing van deze onmenselijke praktijk en onze voortdurende inspanningen zullen veel vruchten afwerpen. Maar er moet nog veel worden gedaan. We hebben Europese buurlanden die deze praktijk nog niet volledig hebben afgeschaft en wij moeten onze inspanningen blijven richten op de volledige afschaffing. Ik geloof dat we door middel van voortdurende communicatie en vastberadenheid ons doel zullen bereiken. Het is duidelijk dat deze praktijk een schending van fundamentele mensenrechten is, maar veel culturen over de hele wereld hebben wetten die uitgaan van andere factoren zoals religie, traditie en macht. Deze factoren zorgen ervoor dat de afschaffing van de doodstraf steeds moeilijker wordt, maar wij hebben, niet alleen als Parlementsleden maar ook als leden van het menselijk ras, de plicht om door te gaan met onze onvermoeibare inspanningen om een eind aan deze praktijk te maken.

 
  

(1)Zie notulen.

Laatst bijgewerkt op: 28 februari 2011Juridische mededeling