De Voorzitter. − Aan de orde is Cambodja, in het bijzonder de zaak-Sam Rainsy.

  Marietje Schaake, auteur. − (EN) Mijnheer de Voorzitter, Sam Rainsy is een collega van ons, een parlementslid in Cambodja. Dat feit alleen al heeft geleid tot moordpogingen en een aantal politieke en juridische aanvallen door de regeringspartij, waaronder een gevangenisstraf van twaalf jaar. De regeringspartij is er blijkbaar niet blij mee dat Sam Rainsy corruptie en mensenrechtenschendingen afkeurt.

Ik wil deze regeringspartij eraan herinneren dat de EU de grootste geldverstrekker aan Cambodja is en dat deze hulp wordt verstrekt op voorwaarde van respect voor de mensenrechten en de fundamentele vrijheden.

In 2006 ontving Sam Rainsy de Prize for Freedom van Liberal International. Hij kreeg deze prijs voor het verdedigen van de vrijheden die wij delen in dit Parlement. We roepen daarom de Cambodjaanse autoriteiten op de aanbevelingen van de speciale rapporteur van de VN inzake mensenrechten in Cambodja ten uitvoer te leggen.

  Raül Romeva i Rueda, auteur. − (EN) Mijnheer de Voorzitter, zoals al is gezegd, is de Europese Unie de grootste geldverstrekker aan Cambodja en wij hebben zeker het recht om de Cambodjaanse autoriteiten op te roepen om niet alleen politieke en institutionele hervormingen door te voeren om een democratische staat op te bouwen, een rechtsstaat die is gebaseerd op respect voor fundamentele vrijheden en rechten, maar ook de wil te tonen om effectief op te treden tegen de endemische plaag van corruptie, massale ontbossing die leidt tot ontheemding van mensen, landbezetting en de sekstoerisme-industrie, om de huidige cultuur van straffeloosheid af te wijzen en om gerechtigheid te brengen voor iedereen die bij dergelijke activiteiten betrokken is.

De garantie van vrije en eerlijke politieke meningsuiting zonder intimidatie of bedreiging is eveneens noodzakelijk. Meer in het bijzonder willen we stellen dat we geschrokken zijn van de vervolging en veroordeling tot in totaal twaalf jaar gevangenisstraf van de oppositieleider, Sam Rainsy, vanwege een gebaar dat volgens de regering een symbolisch en duidelijk politiek karakter heeft. Het is met name verontrustend dat deze veroordeling, als zij wordt gehandhaafd, het Sam Rainsy onmogelijk zou maken deel te nemen aan de parlementsverkiezingen van 2013 en gevolgen zou hebben die veel verder gaan dan de zaak van Rainsy, aangezien deze de hele oppositie zullen treffen.

  Véronique De Keyser, auteur. – (FR) Mijnheer de Voorzitter, dit is een dringende resolutie die wordt gedomineerd door de heer Sam Rainsy, een soms omstreden persoon. Dat mag ons echter niet doen vergeten dat de democratie wel degelijk in het geding is in deze zaak.

Zoals gezegd is de heer Rainsy een liberale persoonlijkheid en tegenstander van leider Hun Sen. De heer Rainsy was reeds eerder veroordeeld tot achttien maanden gevangenisstraf en hij heeft in 2006 gratie gekregen. Feitelijk heeft hij de heer Hun Sen ervan beschuldigd achter de granaataanslag in 1997 te hebben gezeten.

Nu is hij veroordeeld – het is al gezegd, het is symbolisch – vanwege het verplaatsen van de grensmarkeringen van de betwiste grens tussen Vietnam en Cambodja en het verspreiden van zogenaamd valse landkaarten. Twaalf jaar bij verstek, dat is veel, maar het is in feite duidelijk waar het om gaat. Alles wat men wil is hem verhinderen deel te nemen aan de volgende verkiezingen in 2013, en hij is de leider van de tweede politieke oppositiepartij van het land.

Er is dus sprake van een gespannen politiek klimaat in Cambodja, er komen verkiezingen aan en er is sprake van electorale trucs. Er is echter ook sprake van autoritaire praktijken, en naast de zaak-Rainsy wil ik ook de zaak noemen van vertegenwoordigers van ngo´s die zijn vervolgd, namelijk parlementslid Mu Sochua die is veroordeeld wegens laster tegen de premier, journalist Hang Chakra, die is gearresteerd wegens het aan de kaak stellen van de corruptie in de kringen van vice-premier Sok An, enzovoort.

Ik wil er daarom eenvoudigweg aan herinneren, zoals ook anderen al gedaan hebben, dat wij donoren zijn, dat wij een samenwerkingsovereenkomst hebben waarin is bepaald dat de fundamentele vrijheden nageleefd moeten worden. Ik vraag ook om een plan voor humanitaire noodhulp voor de mensen, de bevolkingsgroepen die zijn getroffen door de crisis in de bouw en de textielindustrie. Dat is ook belangrijk.

  Charles Tannock, auteur. − (EN) Mijnheer de Voorzitter, hoewel Cambodja op papier een pluralistische democratie is, stelt de gerespecteerde ngo Human Rights Watch dat politici en journalisten die kritiek hebben op de regering te maken hebben met geweld en intimidatie.

Daarnaast blijft de rechterlijke macht zwak en staat hij onder invloed van de politiek. Bovendien blijft de regering een oogje toeknijpen voor de frauduleuze confiscatie van het land van boeren, illegale houtkap en grootschalige plundering van de natuurlijke hulpbronnen van het land.

Sam Rainsy, de oppositieleider die op dit moment in ballingschap leeft in Frankrijk, is bij verstek veroordeeld tot een gevangenisstraf van tien jaar. Zijn zogenaamde misdaad was aandacht vragen voor de confiscatie van het land van boeren door de regering na grensonderhandelingen met buurland Vietnam, in de loop waarvan hij werd beschuldigd van het opgraven van grenspalen.

De resolutie van vandaag dient als een tijdige herinnering aan de Cambodjaanse regering dat zij, als zij nauwere banden met de EU wil, moet garanderen dat de basisvrijheden en de grondrechten worden gerespecteerd. Zo niet, dan loopt Cambodja het risico om net als Birma een paria te worden in de ogen van de internationale gemeenschap.

  Monica Luisa Macovei, auteur. − (EN) Mijnheer de Voorzitter, de heer Rainsy, een oppositieleider, is bij verstek veroordeeld tot een gevangenisstraf van twaalf jaar. Zijn rechtszaak voldeed niet aan de internationale normen voor eerlijke en onpartijdige rechtspraak en zijn veroordeling was politiek gemotiveerd. Vergelijkbare veroordelingen van leden van de oppositiepartij zijn vrij gebruikelijk en laten zien dat er geen onpartijdige rechtspraak is in Cambodja. Deze uitspraken van de rechtbank belemmeren de basismensenrechten, waaronder de vrijheid van meninguiting en het recht op een eerlijk proces.

Ik maak ernstig bezwaar tegen de veroordeling van Sam Rainsy en anderen die net als hij gebruikmaken van hun recht op vrijheid van meningsuiting en ik roep de Cambodjaanse regering op te stoppen met deze tirannie. We moeten Cambodja er op internationaal niveau aan herinneren dat het moet streven naar democratie en moet ophouden met de selectieve toepassing van wetten op een manier die in strijd is met de rechten van individuen. Ik wil in het bijzonder de Commissie verzoeken er bij Cambodja op aan te dringen dat het geen nieuwe ngo-regels moet gebruiken om de oppositie en het maatschappelijk middenveld te beperken.

  Sari Essayah, namens de PPE-Fractie. − (FI) Mijnheer de Voorzitter, de behandeling van Sam Rainsy is slechts het topje van de ijsberg met betrekking tot de autoritaire controle en politieke macht die de regerende partij in Cambodja op een rechtbank uitoefent om alle kritiek op de regering te doen verstommen. Deze regering heeft natuurlijk de onderdrukking van het maatschappelijk middenveld en de bevordering van een eenpartijstelsel als hoofddoel. Dat komt ook tot uiting in de veroordeling van Rainsy, waarmee wordt geprobeerd te voorkomen dat hij deelneemt aan de verkiezingen in 2013.

Zoals hier al is gezegd, is de Europese Unie de grootste afzonderlijke donor van Cambodja en het is daarom belangrijk dat wij ons in deze resolutie niet slechts tevredenstellen met het veroordelen van het grote aantal mensenrechtenschendingen in het land, het ontbreken van een adequaat functionerend rechtssysteem en de politisering van de strijdkrachten. Wij moeten hen ook in duidelijke bewoordingen wijzen op de samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en Cambodja en vooral op artikel 1 daarvan, waarin wordt geëist dat de mensenrechten worden gerespecteerd. Het moet gevolgen hebben wanneer de burgervrijheden voortdurend worden geschonden en de Europese Unie moet een duidelijke verbetering van de mensenrechtensituatie als voorwaarde stellen voor het voortzetten van financiële steun.

  Corina Creţu, namens de S&D-Fractie. – (RO) De gevangenisstraf van twaalf jaar waartoe de Cambodjaanse oppositieleider Sam Rainsy is veroordeeld is in feite een ernstige mensenrechtenschending en een schaamteloze uiting van de autoritaire praktijken die het politieke leven in Cambodja kenmerken. Na zijn verwijdering uit de Nationale Assemblee, de ontneming van zijn parlementaire immuniteit tot driemaal toe, de talloze moordaanslagen die hij heeft overleefd en de moord op tientallen van zijn aanhangers, is Sam Rainsy nu bij verstek veroordeeld voor zijn protesten, die een sterke politieke lading hadden.

In feite is het uiteindelijke doel van het vonnis dat in september is gewezen, te voorkomen dat de leider van de oppositie zich kandidaat kan stellen voor de verkiezingen die over ruim twee jaar moeten plaatsvinden. Hierdoor worden de kansen van Cambodja om uit te groeien tot een democratie voorgoed op het spel gezet. In aanvulling op de oproepen die via deze resolutie aan de Cambodjaanse regering worden gedaan en waarmee wordt verzocht om het beëindigen van politieke vervolgingen, wil ik een verzoek doen aan de hoge vertegenwoordiger voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie om de nodige druk uit te oefenen op de autoriteiten teneinde hen te bewegen de politieke en institutionele hervormingen te hervatten die noodzakelijk zijn om een echte democratie tot stand te brengen.

  Gerald Häfner, namens de Verts/ALE-Fractie. – (DE) Mijnheer de Voorzitter, Cambodja is een buitengewoon mooi land met een rijk verleden, hoewel dit verleden en het land ook verschrikkelijke kanten hebben. Een bijzonder actueel geval: mensen verdwijnen, en mensen worden zonder redenen vastgehouden, er is sprake van grote corruptie, illegale toe-eigening van land, illegale houtkap, enzovoorts. Wat ons als leden van het Parlement de grootste zorgen moet baren is echter het feit dat diegenen die dit aan de kaak stellen en kritiek uiten, van de straat worden gehaald, in schijnprocessen worden veroordeeld en worden opgesloten.

Sam Rainsy, oppositieleider in Cambodja, werd reeds verschillende keren vervolgd. In 1995 werd hij uit het Parlement gezet, nadat hij gekozen was. Het is hem gelukt, weer terug te komen. Bij verkiezingsbijeenkomsten vonden verschillende aanslagen plaats, een daarvan had 80 doden als gevolg. Ik heb Sam Rainsy zelf in Cambodja kunnen bezoeken en heb hem leren kennen als een uitsproken vredelievende persoon, als een overtuigde voorvechter van de democratie en de mensenrechten. Kort geleden werd hij zonder gegronde redenen vanwege een symbolische actie tot twaalf jaar celstraf veroordeeld.

Wie de leider van de oppositie opsluit, sluit daarmee een groot deel van de bevolking van zijn land op die door deze persoon wordt vertegenwoordigd. Wie de leider van de oppositie opsluit om te verhinderen dat hij aan de volgende verkiezingen kan deelnemen, dwarsboomt daarmee ook de democratie en de uitoefening van de burger- en mensenrechten. Ik ben van mening dat we dit niet mogen accepteren en doe een beroep op de Commissie om met name de naleving van artikel 1 van de samenwerkingsovereenkomst met Cambodja te eisen, namelijk de eerbiediging van de mensenrechten in Cambodja als voorwaarde voor bijstand van de Europese Unie.

  Adam Bielan, namens de ECR-Fractie. – (PL) Ik ben twee keer in de gelegenheid geweest om Cambodja te bezoeken. De eerste keer was twee jaar geleden met de waarnemingsmissie van het Europees Parlement ten tijde van de parlementaire verkiezingen, de tweede keer was een half jaar geleden. Ik moet zeggen dat Cambodja een land is dat zich de laatste jaren op economisch gebied bijzonder snel heeft ontwikkeld, net als andere landen uit die regio. Helaas gaat de snelle economische groei van Cambodja niet gepaard met democratisering. Zonder sterke media die de regerende partij controleren, zonder sterke oppositie, zonder sterke niet-gouvernementele organisaties kan er namelijk geen sprake zijn van echte democratie.

De veroordeling van Sam Rainsy, overigens niet zijn eerste, is een nieuwe klap voor de oppositie. Als dit vonnis bevestigd wordt, kan Sam Rainsy zich niet kandidaat stellen bij de komende parlementsverkiezingen, hoewel hij behoorlijk populair is in zijn land. Het is een merkwaardig vonnis omdat in de dertig jaar na de val van het regime van de Rode Khmer, vele leiders van het regime in Cambodja nog steeds niet zijn berecht. De stabiliteit in de regio is ook zeker niet gebaat bij het betwisten van de grens tussen Cambodja en Vietnam. Deze kwestie moet echter langs politieke weg opgelost worden en niet via een gerechtelijk vonnis.

  Elena Băsescu (PPE). – (RO) Het valt te betreuren dat Cambodjaanse rechtbanken nog altijd hun toevlucht nemen tot de arrestatie van politieke tegenstanders en dissidenten om hen te intimideren. Doorgaans zijn journalisten, mensenrechtenactivisten en andere critici die zich uitspreken voor de vrijheid van meningsuiting het slachtoffer van een dergelijk optreden.

Het is duidelijk dat de feiten die Sam Rainsy ten laste werden gelegd meer van politieke dan van strafrechtelijke aard zijn. Hij is veroordeeld tot twaalf jaar gevangenisstraf na het maken van een symbolisch gebaar om te protesteren tegen de manier waarop de grens met Vietnam wordt afgebakend. De echte reden voor zijn veroordeling lijkt echter te zijn dat de regering de oppositie buiten de verkiezingsstrijd voor de parlementsverkiezingen van 2013 wil houden.

Ik wil van deze gelegenheid gebruikmaken om er bij de Cambodjaanse regering op aan te dringen dat zij haar verplichtingen ten aanzien van het verstevigen van de democratie moet nakomen. Sam Rainsy moet, als voornaamste oppositieleider, toestemming krijgen om zijn taken in het Cambodjaanse parlement zo snel mogelijk te hervatten. Dit zou helpen om de verschuiving richting een eenpartijsysteem, die een bedreiging vormt voor de eerbiediging van de mensenrechten, te stoppen.

  Eija-Riitta Korhola (PPE). − (FI) Mijnheer de Voorzitter, het besluit van de rechtbank in Cambodja om oppositieleider Sam Rainsy te veroordelen tot tien jaar gevangenisstraf onder beschuldiging van het verspreiden van valse informatie en het vervalsen van officiële documenten alsmede soortgelijke gevallen hebben geleid tot de gerechtvaardigde bezorgdheid in het Westen over de onpartijdigheid en onafhankelijkheid van het rechtssysteem in dat land.

In Cambodja wordt systematisch geprobeerd de artikelen in de wet over de verspreiding van valse informatie en laster zodanig oppervlakkig te interpreteren dat daarmee het werk van de oppositie en ngo’s wordt gehinderd. De betreffende wetsartikelen worden in feite gebruikt om de vrijheid van meningsuiting in te perken.

Hoewel ik de aanzienlijke ontwikkeling erken die Cambodja heeft doorgemaakt sinds het regime van Pol Pot, vind ik het verontrustend wanneer de regering van Cambodja besluit het proces van het opbouwen van een democratisch systeem niet af te maken, wat helaas in veel landen is gebeurd. Cambodja heeft zich in een aantal internationale verdragen, waaronder het samenwerkingsverdrag met de Europese Unie, verbonden tot het waarborgen van de fundamentele rechten van zijn burgers en de invoering van democratische beginselen op zijn grondgebied. De Europese Unie moet in duidelijke bewoordingen eisen dat de Cambodjaanse regering zich aan haar verplichtingen houdt.

  Cristian Dan Preda (PPE). – (RO) Zoals reeds is opgemerkt is Sam Rainsy twee maal veroordeeld tot een gevangenisstraf. De straf van tien jaar waartoe hij nu is veroordeeld op beschuldiging van het verspreiden van valse informatie en het vervalsen van overheidsstukken, is opgeteld bij zijn eerdere straf van twee jaar. Zoals mijn collega's ook hebben gezegd, is dit een doorzichtige poging om zijn deelname aan de volgende verkiezingen te blokkeren. Er is een probleem met de procedure die in dit hele verhaal is gevolgd, en dat is dat Sam Rainsy bij verstek is veroordeeld in een zaak die achter gesloten deuren is behandeld en die, volgens de berichten, werd gekenmerkt door talloze onregelmatigheden.

Toch staat deze zaak niet op zichzelf. Vele andere critici van de Cambodjaanse regering zijn al op vergelijkbare wijze behandeld en strafrechtelijk vervolgd. Zoals reeds is gezegd, ben ik van mening dat de Cambodjaanse autoriteiten, op basis van de samenwerkingsovereenkomst met de Europese Unie, hun duidelijke toezeggingen op het gebied van de mensenrechten moeten nakomen.

  Jaroslav Paška (EFD). - (SK) In Cambodja glijdt de strijd om de politieke macht net als in veel andere landen af naar een echte strijd: een strijd op leven en dood, zoals het gezegde wil. In dergelijke situaties vernietigen en vervolgen machthebbers hun politieke tegenstanders en worden deze tegenstanders gevangen gezet.

Dit lijkt het geval te zijn met Sam Rainsy, die de huidige leiders natuurlijk uit de weg willen ruimen omdat hij concurrentie vormt, en voor hen het risico belichaamt van toekomstige politieke verandering. Net als in andere gevallen zouden we kunnen optreden en de Cambodjaanse regering kunnen verzoeken om haar politieke tegenstander niet meer te misbruiken en hem de gelegenheid te bieden om zich op gelijke voorwaarden bij de anderen te voegen, zodat hij kan meedoen aan de politieke strijd.

Ik denk dat we door onze verbeterde betrekkingen met Cambodja in deze kwestie meer effect kunnen sorteren dan in het geval van Harare. Daarom denk ik dat het de moeite kan lonen om de Cambodjaanse regering onder druk te zetten en er bij haar op aan te dringen een andere koers te varen, politieke tegenstanders beter te behandelen en omstandigheden te creëren voor een vrije en correcte politieke strijd.

  Máire Geoghegan-Quinn, lid van de Commissie. – (GA) Mijnheer de Voorzitter, allereerst een woord van dank aan de leden die aan dit debat hebben deelgenomen.

(EN) Ik wil de leden van het EP die resoluties over Cambodja hebben ingediend voor dit spoeddebat bedanken. De situatie daar is inderdaad zorgwekkend.

We hebben eerlijk van gedachten gewisseld met onze Cambodjaanse gesprekspartners, het meest recentelijk tijdens het Gemengd Comité in Brussel op 8 oktober, over de toestand van de democratische instellingen van het land en in het bijzonder over de behandeling van de oppositie in het parlement. Het feit dat de oppositieleider, Sam Rainsy, zijn toevlucht heeft moeten nemen tot Frankrijk is symptomatisch voor een verslechterende trend.

Hetzelfde kan gezegd worden van de betrokkenheid van de rechterlijke macht bij de politiek en de vervolging van leden van de oppositie, onder wie degenen die zouden moeten profiteren van parlementaire onschendbaarheid. Het gevaar bestaat dat de Nationale Vergadering niet meer kan functioneren als een forum voor de vrije uitwisseling van meningen. De media staan eveneens onder druk.

Er zijn een paar lichtpuntjes. Cambodja heeft alle aanbevelingen van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties in de universele periodieke doorlichting geaccepteerd. We merken ook op dat er een nieuw wetboek van strafrecht en een nieuwe wet tegen corruptie zijn aangenomen. We zullen uiteraard nog moeten zien hoe deze in de praktijk ten uitvoer zullen worden gelegd. We zullen Cambodja blijven herinneren aan de aanbevelingen die onze verkiezingswaarnemingsmissies in het verleden hebben gedaan. De oprichting van een effectieve mensenrechtencommissie is een belangrijke doelstelling. We verwelkomen het voornemen van de regering om hiermee door te gaan en haar initiatief voor het instellen van een gezamenlijk forum met de organisaties van het maatschappelijk middenveld.

Cambodja blijft een erg arm land. Er kan veel worden gedaan om de impuls van de recente economische groei vast te houden, zonder dat tegelijkertijd de ongelijkheden in de maatschappij toenemen. Hiertoe behoren hervorming van de regels voor landbezit en een einde aan de onduurzame praktijken op het gebied van land- en bosbeheer, waaronder de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen.

Sancties opleggen aan de regering of onze contacten op een lager pitje zetten zou de armste en meest kwetsbare mensen niet helpen en zou degenen die de democratie met voeten treden, alleen maar aanmoedigen. Daarom ben ik het er niet mee eens dat het opschorten van onze bilaterale overeenkomst nuttig zou zijn.

Er is geen alternatief voor een geduldige dialoog. Als we niet worden gezien als een belangrijke speler in de ontwikkeling van het land, verspelen we de kans om de gebeurtenissen te beïnvloeden. Maar we kunnen veel doen in Cambodja op alle niveaus, van het kantoor van de premier tot het maatschappelijk middenveld. We zullen de positieve initiatieven die Cambodja neemt voor de mensenrechten, ontwikkeling en gendergelijkheid blijven stimuleren en tegelijkertijd blijven aandringen op een werkelijk pluralistische parlementaire democratie, een vrijere pers en een onafhankelijkere rechterlijke macht.

  De Voorzitter. − Het debat is gesloten.

De stemming vindt dadelijk plaats.

Schriftelijke verklaringen (artikel 149)

  Jarosław Leszek Wałęsa (PPE), schriftelijk. – (PL) De mensenrechtensituatie in Cambodja baart steeds meer zorgen. We kampen met het probleem van grove mensenrechtenschendingen door de autoritaire regering, die de democratie uitholt. Als Cambodja's grootste donor moet de EU snel actie ondernemen om de Cambodjaanse burgers te beschermen en hun te verzekeren dat er geen terugslag komt in het democratisch proces. Ik zou deze gelegenheid willen aangrijpen om me tot de Cambodjaanse regering te richten met het verzoek zo spoedig mogelijk gevolg te geven aan het verslag van de speciaal rapporteur van de Verenigde Naties. De zaak-Sam Rainsy brengt het onrecht in Cambodja aan het licht, waar de heer Rainsy, als leider van de oppositiepartij en parlementslid, is geconfronteerd met wat alleen maar kan worden gezien als een doelbewuste poging om elke vorm van oppositie tegen de autoritaire regering de kop in te drukken. Er moet een eind komen aan het beschuldigen en vasthouden van personen die als een bedreiging voor de regering worden gezien. Bovendien hebben de burgers nog steeds geen waarborg voor de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechterlijke macht. Deze kwesties moeten onder ogen worden gezien en onmiddellijk worden aangepakt door dit Parlement om de Cambodjaanse burgers ervan te verzekeren dat dit Parlement zich blijft inzetten voor hun recht op democratie.