Πρόεδρος. – Η ημερήσια διάταξη προβλέπει την κοινή συζήτηση:
- της έκθεσης (A7-0314/2010) του κ. Balz, εξ ονόματος της Επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής, σχετικά με την ετήσια έκθεση της ΕΚΤ για το 2009 (2010/2078(INI)), και
– της δήλωσης της Επιτροπής σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στις διεθνείς συναλλαγματικές ισοτιμίες (2010/2914(RSP)).
Burkhard Balz, εισηγητής. – (DE) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, μόλις έγινε έκκληση σε όλους μας να ησυχάσουμε λίγο. Ίσως να μπορούσαν ορισμένοι βουλευτές να ανταποκριθούν σε αυτήν την έκκληση.
Κυρίες και κύριοι, η έκθεσή μου σήμερα αφορά ουσιαστικά τις επιδόσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας το 2009 – δηλαδή σε μια περίοδο όπου η οικονομική, χρηματοπιστωτική και, σε ολοένα μεγαλύτερο βαθμό, και η πολιτική δραστηριότητα κυριαρχούνταν ουσιαστικά από την οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση. Η κρίση, που αρχικά ήταν μια καθαρά χρηματοπιστωτική κρίση, επεκτάθηκε και το δεύτερο κύμα της έπληξε και ολόκληρη την πραγματική οικονομία. Η οικονομική δραστηριότητα μειώθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο, ενώ η μείωση των φορολογικών εσόδων και η αύξηση των δαπανών κοινωνικής πρόνοιας συνεπεία της κρίσης οδήγησε στην αύξηση των δημοσίων ελλειμμάτων. Το επίπεδο του χρέους αυξήθηκε επίσης λόγω περαιτέρω μέτρων για την αναθέρμανση της οικονομίας. Συνεπεία αυτών των αυξημένων ελλειμμάτων, οι κυβερνήσεις σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκριναν ευρείες δέσμες λιτότητας. Κατά τη γνώμη μου, οι δέσμες αυτές ήταν αναγκαίες, σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα έπρεπε να είχαν εγκριθεί εδώ και καιρό. Ωστόσο, περιόρισαν την ικανότητα δράσης των κυβερνήσεων.
Μολονότι το δεύτερο εξάμηνο του 2009 η οικονομική δραστηριότητα άρχισε να ανακάμπτει, ένα τρίτο κύμα της χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης απείλησε να εξελιχθεί σε κρίση δημοσίου χρέους το 2010. Κατά τη γνώμη μου, ο κίνδυνος αυτός δεν έχει ακόμα αποσοβηθεί. Τις τελευταίες ημέρες, η περίπτωση της Ιρλανδίας μας θύμισε πολύ ξεκάθαρα ότι το πρόβλημα του υπερβολικού χρέους δεν έχει λυθεί σε καμία περίπτωση στα κράτη μέλη, και συνεπώς συμφωνώ και με τον Πρόεδρο Van Rompuy: η αποτυχία του ευρώ αποκλείεται. Όμως αυτή είναι η σημερινή κατάσταση. Αντίθετα, η έκθεσή μου αφορά το 2009, για το οποίο μπορούμε να πούμε ότι η ΕΚΤ αντέδρασε ικανοποιητικά –στην πραγματικότητα μάλιστα καλά– στις προκλήσεις. Τα μέτρα της αποδείχθηκαν γενικά επιτυχημένα και απέτρεψαν την κατάρρευση πολλών χρηματοπιστωτικών οργανισμών. Ωστόσο, οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί δεν μεταβίβασαν πλήρως σε όλες τις περιπτώσεις τη ρευστότητα στην πραγματική οικονομία, με αποτέλεσμα να μην καταστεί δυνατή η εκμετάλλευση ολόκληρου του δυναμικού ανάκαμψης των μέτρων αυτών.
Εφόσον τα μέτρα αυτά συμπεριελάμβαναν έκτακτα βήματα, τώρα είναι ουσιαστικό να αρθούν με φροντίδα και προσεκτικό σχεδιασμό. Μπορεί τα προβλήματα στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες του ευρώ να προκλήθηκαν εν μέρει από τις ίδιες τις χώρες, όμως αποκάλυψαν επίσης θεμελιώδη προβλήματα που υπήρχαν στην οικονομική και νομισματική ένωση. Παραβιάστηκαν οι αρχές του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Τώρα βιώνουμε τις συνέπειες, και σε αυτό περιλαμβάνονται αυτά που συμβαίνουν στην Ιρλανδία. Αυτές οι παραβιάσεις πρέπει τώρα να σταματήσουν και πρέπει να προληφθούν νέες. Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης πρέπει να ενισχυθεί και η οικονομική και νομισματική ένωση πρέπει να αποκτήσει μεγαλύτερη ισορροπία.
Στο παρελθόν, ο ανεπαρκής συντονισμός των οικονομικών πολιτικών στη νομισματική ένωση επέτρεψε τη δημιουργία σημαντικών οικονομικών ανισορροπιών μεταξύ των χωρών της ευρωζώνης και άφησε την ευρωζώνη χωρίς έναν προκαθορισμένο μηχανισμό διαχείρισης κρίσεων. Η ευρωζώνη θα πρέπει να διορθώσει αυτές τις ανισορροπίες αν θέλει να προλάβει μια νέα κρίση. Τελικά όμως η διαδικασία της διαρθρωτικής μεταρρύθμισης –σε συνδυασμό με την αναθεώρηση του ρυθμιστικού πλαισίου της χρηματοοικονομικής πολιτικής– μπορεί να ενισχύσει την ευρωζώνη. Το ζήτημα της ανεξαρτησίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας θα αποτελέσει επίσης μια σημαντική πτυχή της νέας οικονομικής διακυβέρνησης, ιδίως όσον αφορά το πρόσφατα συσταθέν Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου. Επομένως, το Κοινοβούλιο θα συνεχίσει να παίρνει πολύ σοβαρά το καθήκον του να εξετάζει τις επιδόσεις της ΕΚΤ.
Είμαι απόλυτα πεπεισμένος ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και η ευρωζώνη θα βρουν έναν τρόπο να βγουν από αυτήν την κρίση και μάλιστα ακόμη ισχυρότερες από προηγουμένως. Ωστόσο, τους επόμενου μήνες πρέπει να αντλήσουμε τα σωστά διδάγματα από όσα συνέβησαν. Αυτό αποτελεί μείζονα πρόκληση, όμως στη μέχρι τώρα ιστορία της, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποδεικνύει διαρκώς ότι αναπτύσσεται καλύτερα όταν πρέπει να ξεπεράσει προκλήσεις. Επομένως, αυτή η κρίση αποτελεί και μια ευκαιρία που πρέπει να εκμεταλλευτούμε.
Τελειώνοντας θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους σκιώδεις εισηγητές από τις άλλες Ομάδες για την εξαιρετικά ευχάριστη και εποικοδομητική συνεργασία τους για την παρούσα έκθεση. Αυτό δεν είναι κάτι που μπορούμε να θεωρούμε δεδομένο, στην προκειμένη περίπτωση όμως αξίζει να υπογραμμιστεί ιδιαίτερα.
Jean-Claude Trichet, Πρόεδρος της ΕΚΤ. – (FR) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Balz, κυρίες και κύριοι, έχω την τιμή να σας παρουσιάσω, όπως προβλέπει η Συνθήκη, την ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για το 2009. Επειδή το χρονοδιάγραμμα καταστρατηγήθηκε κάπως, συγκεκριμένα εξαιτίας των ευρωεκλογών, σας μίλησα για την προηγούμενη ετήσια έκθεση τον περασμένο Μάρτιο. Επομένως, αυτή είναι η δεύτερη φορά που απευθύνομαι εφέτος στο Κοινοβούλιο.
Πρώτα απ’ όλα επιτρέψτε μου να σας πω πόσο χαίρομαι για την υποστήριξη που εκφράζει για μία ακόμη φορά η πρόταση ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όσον αφορά τακτικές ακροάσεις στην Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής και γενικότερα τη διατήρηση στενών σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Αυτό το επικροτώ ακόμα περισσότερο διότι εφέτος το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδειξε πολύ πειστικά την προθυμία και την ικανότητά του να υπερασπιστεί το πρωταρχικό ευρωπαϊκό συμφέρον, ιδίως αναφορικά με τη δέσμη της χρηματοπιστωτικής εποπτείας.
(DE) Θα ήθελα να αρχίσω παρουσιάζοντάς σας μια σύντομη σύνοψη των μέτρων νομισματικής πολιτικής που έλαβε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης. Πέρα από την περίοδο της κρίσης, θα ήθελα επίσης να κάνω μια ανασκόπηση σχετικά με τα πρώτα δώδεκα χρόνια ζωής της ΕΚΤ. Τέλος, θα ήθελα να εξετάσω τις πιο επείγουσες προκλήσεις που μας περιμένουν το 2011.
(EN) Κύριε Πρόεδρε, επιτρέψτε μου να αναφερθώ πρώτα στη δράση που αναλήφθηκε στη διάρκεια της κρίσης.
Το 2009 ήταν ένα έτος με πολύ μεγάλες προκλήσεις για τη νομισματική πολιτική της ΕΚΤ. Ξεκίνησε με μια σοβαρή οικονομική ύφεση σε ολόκληρο τον κόσμο μετά από το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης το φθινόπωρο του 2008. Σε αυτό το περιβάλλον χαμηλών πληθωριστικών πιέσεων συνεχίσαμε την πολιτική μας της περαιτέρω μείωσης των βασικών επιτοκίων. Γενικά, μέσα σε περίοδο μόλις επτά μηνών –μεταξύ Οκτωβρίου 2008 και Μαΐου 2009– μειώσαμε το βασικό μας επιτόκιο αναχρηματοδότησης κατά 325 μονάδες. βάσης Αυτό έφερε το βασικό μας επιτόκιο αναχρηματοδότησης στο 1%.
Προκειμένου να εξασφαλίσουμε ότι τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις της ευρωζώνης θα επωφελούνταν από αυτούς τους πολύ ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης, το 2009 συνεχίσαμε επίσης –και μάλιστα επεκτείναμε– την ενισχυμένη πιστωτική μας στήριξη σε τράπεζες της ευρωζώνης. Το κάναμε αυτό αντιδρώντας σε δυσλειτουργικές χρηματαγορές που είχαν αποδυναμώσει την ικανότητα της νομισματικής πολιτικής να επηρεάζει την προοπτική της σταθερότητας των τιμών μόνο μέσω αποφάσεων που αφορούν τα επιτόκια. Μεταξύ αυτών των μη τυποποιημένων μέτρων –όπως τα αποκαλούμε– το σημαντικότερο είναι η διάταξη για την πλήρη κατανομή της ρευστότητας μέσω των πράξεων αναχρηματοδότησής μας για τράπεζες της ευρωζώνης κατά των καλών ασφαλειών και με το βασικό επιτόκιο αναχρηματοδότησης που ίσχυε εκείνο το διάστημα για διάφορες προθεσμίες λήξης που ξεπερνούσαν κατά πολύ τις εβδομαδιαίες πράξεις. Το 2009 παρατείναμε επίσης τη διάρκεια των πιο μακροπρόθεσμων πράξεων αναχρηματοδότησής μας στο ένα έτος. Αυτές ήταν, φυσικά, αποφάσεις εξαιρετικής σημασίας.
Όπως ορθά υπογραμμίζεται στο σχέδιο ψηφίσματός σας για την ετήσια έκθεση της ΕΚΤ, αυτή η ενίσχυση της πιστωτικής στήριξης κατόρθωσε να αποτρέψει κάτι που –αν είχαν παρατηρηθεί πρόσθετες δυσλειτουργικές τάσεις– θα ήταν μια ύφεση ή μια πολύ βαθύτερη ύφεση. Επιτρέψτε μου να υπογραμμίσω ότι όλες μας οι ενέργειες ήταν απόλυτα σύμφωνες με την εντολή μας να φροντίσουμε για μεσοπρόθεσμη σταθερότητα των τιμών για ολόκληρη την ευρωζώνη. Το γεγονός ότι κατορθώσαμε να ανταποκριθούμε αξιόπιστα στην εντολή μας αντανακλάται σε μια ευνοϊκή προοπτική σχετικά με τον πληθωρισμό και σε βάσιμες πληθωριστικές προσδοκίες στην ευρωζώνη.
Μετά από ορισμένες βελτιώσεις στις συνθήκες της χρηματοπιστωτικής αγοράς κατά τη διάρκεια του 2009, νέες εντάσεις της αγοράς ξέσπασαν σε ορισμένους τομείς της αγοράς ομολόγων της ευρωζώνης. Εφόσον η ομαλή λειτουργία της αγοράς ομολόγων είναι ουσιαστική για τη μεταβίβαση των βασικών επιτοκίων της ΕΚΤ, αποφασίσαμε να παρέμβουμε στις αγορές χρεωστικών τίτλων της ευρωζώνης με σκοπό να βοηθήσουμε ώστε να αποκατασταθεί μια πιο ομαλή μεταβίβαση της νομισματικής πολιτικής στην οικονομία. Για τον σκοπό αυτόν θεσπίσαμε το πρόγραμμά μας για τις αγορές κινητών αξιών. Για να εξασφαλίσουμε ότι το πρόγραμμα αυτό δεν θα επηρεάσει τη θέση μας για τη νομισματική πολιτική, επαναπορροφούμε όλη τη ρευστότητα που προσφέρουμε.
Επιτρέψτε μου να συνοψίσω λέγοντας ότι όλα τα μη τυποποιημένα μέτρα που υιοθετήσαμε κατά τη διάρκεια της περιόδου της οξείας οικονομικής πίεσης είναι προσωρινού χαρακτήρα και σχεδιάστηκαν έχοντας υπόψη προβληματισμούς που αφορούν την έξοδο από την κρίση. Ορισμένα από τα μη τυποποιημένα μέτρα που δρομολογήθηκαν το 2009 και στις αρχές του 2010 έχουν ήδη καταργηθεί σταδιακά ενόψει βελτιώσεων των συνθηκών σε ορισμένες χρηματοπιστωτικές αγορές και λαμβανομένης υπόψη της εν εξελίξει ανάκαμψης της οικονομίας της ευρωζώνης.
Επιτρέψτε μου να μοιραστώ για λίγο μαζί σας μερικές σκέψεις σχετικά με το ιστορικό της πορείας του ευρώ. Κατά τη γνώμη μου, τρία σημεία είναι θεμελιώδη.
Πρώτον, η ΕΚΤ έκανε αυτά που αναμενόταν να κάνει σύμφωνα με την εντολή της δυνάμει της Συνθήκης, δηλαδή προσέφερε σταθερότητα των τιμών. Πράγματι, ο μέσος πληθωρισμός στην ευρωζώνη τα τελευταία 12 περίπου χρόνια βρίσκεται στο 1,97%. Αυτό εκφράζει απόλυτα τον ορισμό μας για τη σταθερότητα των τιμών, δηλαδή τον στόχο μας να διατηρήσουμε τα ετήσια ποσοστά πληθωρισμού στην ευρωζώνη κάτω από το 2% και μεσοπρόθεσμα κοντά στο 2%. Με αυτήν την έννοια, το σύστημα του ευρώ λειτούργησε τα τελευταία 12 χρόνια ως άγκυρα σταθερότητας και εμπιστοσύνης και έκανε το ίδιο πρόσφατα, παρά το γεμάτο προκλήσεις περιβάλλον που δημιούργησε η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.
Δεύτερον –και με ευνοϊκό αντίκτυπο για την αξιοπιστία της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ– οι πληθωριστικές προσδοκίες παρέμειναν, όπως ανέφερα, σταθερά σε επίπεδα σύμφωνα με τη σταθερότητα των τιμών.
Τρίτον, η επιτυχία πιστεύουμε ότι είναι θεμελιωμένη στην πλήρη ανεξαρτησία της ΕΚΤ από πολιτικές επιρροές, στην πρωταρχική εντολή της να διατηρεί τη σταθερότητα των τιμών και στη διαφάνεια της επικοινωνίας της, ιδίως αναφορικά με τον ορισμό της σταθερότητας των τιμών. Η νομισματική στρατηγική δύο πυλώνων της ΕΚΤ καθιστά δυνατή μια μελλοντοστραφή και μεσοπρόθεσμα προσανατολισμένη πορεία δράσης που βασίζεται σε ένα σταθερό αναλυτικό πλαίσιο. Αυτό το πλαίσιο περιλαμβάνει μια διεξοδική ανάλυση των νομισματικών και πιστωτικών εξελίξεων που λαμβάνει υπόψη τη νομισματική φύση του πληθωρισμού μεσοπρόθεσμα έως μακροπρόθεσμα.
Θεωρούμε ότι αυτή η ευρεία προσέγγιση επιτρέπει τη λήψη αποφάσεων μετά από καλή ενημέρωση και με συνέπεια, ενώ παραμένουμε σταθεροί και κοιτάζουμε πέρα από τη βραχυπρόθεσμη αστάθεια.
Όσον αφορά την εξωτερική διάσταση του ευρώ, επιτρέψτε μου να πω μόνο ότι το νόμισμά μας έχει καθιερωθεί διεθνώς. Το 2009, το ευρώ αποτελούσε περίπου το 30% των διεθνών χρεωστικών τίτλων και των παγκοσμίων αποθεμάτων ξένου συναλλάγματος.
Μιλώντας για την εξωτερική διάσταση του ευρώ, θέλω να πω δυο λόγια για τα σημερινά θέματα της συναλλαγματικής ισοτιμίας, τομείς που θα καλούσα να αντιμετωπιστούν με μεγάλη σύνεση.
Υπάρχουν δύο μείζονα ζητήματα. Το ένα είναι η σχέση μεταξύ των σημαντικότερων κυμαινόμενων μετατρέψιμων νομισμάτων των βιομηχανικών χωρών, όπως το δολάριο, το ευρώ, το γιεν, η στερλίνα και το δολάριο Καναδά. Τα νομίσματα αυτά κυμαίνονται από τότε που κατέρρευσε το σύστημα Bretton Woods στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Θέλω να υπογραμμίσω την έντονη άποψη της διεθνούς κοινότητας ότι η υπερβολική αστάθεια και οι άτακτες κινήσεις όσον αφορά τις συναλλαγματικές ισοτιμίες έχουν αρνητικές συνέπειες για την οικονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Επιτρέψτε μου να πω ότι η ΕΚΤ εκτιμά τις πρόσφατες δηλώσεις των αρχών των ΗΠΑ, συγκεκριμένα του υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ και του προέδρου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, που επαναλαμβάνουν ότι ένα ισχυρό δολάριο έναντι των άλλων σημαντικών μετατρέψιμων νομισμάτων είναι προς το συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών. Συμμερίζομαι απόλυτα αυτήν την άποψη. Ένα αξιόπιστο δολάριο μεταξύ των σημαντικών νομισμάτων των προηγμένων οικονομιών είναι προς το συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ευρώπης και ολόκληρης της διεθνούς κοινότητας.
Το δεύτερο ζήτημα αφορά τα νομίσματα των αναδυομένων οικονομιών της αγοράς που έχουν σήμερα πλεονάσματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και συναλλαγματικές ισοτιμίες που δεν είναι επαρκώς ευέλικτες. Ως προς το ζήτημα αυτό, η διεθνής κοινότητα συμφωνεί –και αυτό δηλώθηκε και πάλι την περασμένη εβδομάδα στην Κορέα, αλλά και από την Επιτροπή– ότι η μετάβαση προς συστήματα συναλλαγματικών ισοτιμιών που θα καθορίζονται περισσότερο από την αγορά, η ενίσχυση της σταθερότητας των συναλλαγματικών ισοτιμιών έτσι ώστε να αντικατοπτρίζει τα υποκείμενα θεμελιώδη στοιχεία και η αποφυγή της ανταγωνιστικής υποτίμησης νομισμάτων είναι προς το συμφέρον των ενδιαφερομένων αναδυομένων οικονομιών και της διεθνούς κοινότητας.
Η ΕΚΤ έλεγε ότι δεν είναι καιρός για εφησυχασμό. Αυτό είναι αλήθεια, σήμερα περισσότερο από ποτέ. Οι προκλήσεις που βρίσκονται μπροστά μας είναι ποικίλες. Όλες οι σχετικές αρχές, καθώς και ο ιδιωτικός τομέας, πρέπει να αναλάβουν πλήρως τις ευθύνες τους, και αυτό ισχύει για τους εκτελεστικούς κλάδους, τις κεντρικές τράπεζες, τις ρυθμιστικές αρχές, τις εποπτικές αρχές, τον ιδιωτικό τομέα και τον χρηματοπιστωτικό κλάδο. Ειδικότερα, η σημερινή κρίση κατέδειξε ότι η υλοποίηση φιλόδοξων μεταρρυθμίσεων στην οικονομική διακυβέρνηση είναι προς το συμφέρον τόσο των χωρών της ευρωζώνης όσο και της ευρωζώνης ως συνόλου.
Οι προτάσεις που παρουσίασε ο Πρόεδρος Van Rompuy για τη μεταρρύθμιση της οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ και εγκρίθηκαν στη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Οκτώβριο του 2010 αντιπροσωπεύουν μια βελτίωση του σημερινού εποπτικού πλαισίου σε επίπεδο ΕΕ και φαίνονται γενικά κατάλληλες για τις χώρες της ΕΕ που δεν συμμετέχουν στη νομισματική ένωση. Ωστόσο, όσον αφορά τις ειδικές απαιτήσεις της ευρωζώνης, κατά τη γνώμη μας, αυτές υπολείπονται από αυτά που θεωρούμε αναγκαία για να εξασφαλιστεί η καλύτερη δυνατή λειτουργία της οικονομίας του ενιαίου νομίσματος.
Είμαι πεπεισμένος ότι τους επόμενους μήνες το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα βοηθήσει την Ευρώπη να κάνει πραγματικότητα το απαραίτητο άλμα στην οικονομική διακυβέρνηση. Με τον νομοθετικό του ρόλο σχετικά με τη χρηματοπιστωτική εποπτεία και το ΕΣΣΚ, το Κοινοβούλιο έδειξε την αποφασιστικότητα που διαθέτει όταν πρόκειται για μείζονα ζητήματα.
Θα ήθελα να εκμεταλλευτώ την ευκαιρία για να σας ευχαριστήσω γι’ αυτό και να εκφράσω και πάλι την πεποίθησή μου ότι η επιρροή του Κοινοβουλίου θα είναι καθοριστική στη συζήτηση για την οικονομική διακυβέρνηση.
Μια άλλη σημαντική πρόκληση αφορά τη χρηματοπιστωτική ρύθμιση. Θα πρέπει να αξιοποιήσουμε πλήρως τα διδάγματα από την κρίση και να διατηρήσουμε την ορμή για χρηματοπιστωτική μεταρρύθμιση. Όπως υποστηρίζετε στο σχέδιο ψηφίσματός σας, η γρήγορη εφαρμογή της Βασιλείας ΙΙΙ είναι κεντρικής σημασίας. Οι νομοθετικές προτάσεις της Επιτροπής για τις ανοιχτές πωλήσεις και τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα είναι επίσης απαραίτητες για να καταστεί το χρηματοπιστωτικό σύστημα πιο διαφανές και ανθεκτικό.
Αντιμετωπίζουμε μια χρονιά αποφασιστικής σημασίας. Το 2011 πρέπει να πραγματοποιηθούν η έγκριση του αναθεωρημένου πλαισίου διακυβέρνησης, εις βάθος συζητήσεις για το πλαίσιο διαχείρισης κρίσεων και πιθανώς η έναρξη της διαδικασίας για τροποποίηση της Συνθήκης. Πρέπει να επιτύχουμε όλες αυτές τις μεταρρυθμίσεις προκειμένου να εξασφαλίσουμε ότι η Ευρώπη ως σύνολο και η ευρωζώνη θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις μελλοντικές προκλήσεις με ακόμα μεγαλύτερη ικανότητα και πεποίθηση.
Το 2011 θα είναι επίσης το πρώτο έτος της ύπαρξης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου. Όπως ζητεί το σχέδιο ψηφίσματός σας, κάνουμε τα πάντα για να υποστηρίξουμε το νέο όργανο. Ταυτόχρονα, φυσικά, η πλήρης ανεξαρτησία και η πρωταρχική εντολή της ΕΚΤ, που κατοχυρώνεται στη Συνθήκη του Μάαστριχτ, παραμένουν αναλλοίωτες, και αυτό το σημείο το έχω ήδη υπογραμμίσει ενώπιον του Κοινοβουλίου.
Θα συνεχίσουμε να εκπληρώνουμε την εντολή μας. Αυτό ζητάει η Συνθήκη από εμάς. Μπορείτε να είστε βέβαιοι ότι θα εκπληρώσουμε τις προσδοκίες των συμπολιτών μας.
Olli Rehn, μέλος της Επιτροπής. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, επιτρέψτε μου να ευχαριστήσω καταρχάς τον εισηγητή κ. Balz για τη σοβαρή και περιεκτική έκθεση σχετικά με την ετήσια έκθεση της ΕΚΤ για το 2009. Η Επιτροπή επικροτεί την έκθεση, η οποία απεικονίζει σωστά τα κεντρικά ζητήματα. Η έκθεση αναγνωρίζει και επαινεί το έργο της ΕΚΤ σχετικά με τη διαχείριση της κρίσης. Η Επιτροπή συμμερίζεται την άποψη αυτή· η ΕΚΤ υπό την ηγεσία του προέδρου Jean-Claude Trichet πέρασε με επιδεξιότητα και με σταθερό χέρι αυτήν τη δύσκολη κατάσταση.
Θα ήθελα να εκμεταλλευτώ την ευκαιρία για να ευχαριστήσω τον Jean-Claude Trichet για την εξαιρετική συνεργασία και ειδικά για τον καίριο ρόλο του σε αυτήν την ταραγμένη εποχή. Τόσο με την παρακολούθησή της όσο και με τα μη τυποποιημένα μέτρα της, η ΕΚΤ συνέβαλε καθοριστικά στη μάχη για να ξεπεραστεί η κρίση και συνακόλουθα να τεθούν τα θεμέλια για βιώσιμη ανάπτυξη και δημιουργία θέσεων εργασίας.
Η έκθεσή σας ορθά υπογραμμίζει ότι η χρηματοπιστωτική κρίση αποκάλυψε την ανάγκη για ενισχυμένη οικονομική εποπτεία στην ευρωζώνη. Η Επιτροπή συμφωνεί με αυτό, και αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο παρουσιάσαμε διάφορες νομοθετικές προτάσεις για την ενίσχυση της οικονομικής διακυβέρνησης στην ΕΕ, ιδίως στην ευρωζώνη.
Υιοθετήσαμε επίσης διάφορες προτάσεις από την έκθεση Feio για την ενίσχυση και την επέκταση της οικονομικής διακυβέρνησης στην Ένωση. Η Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής έλαβε τις προτάσεις της Επιτροπής και τώρα εργάζεται για την επίτευξη της φιλόδοξης προθεσμίας του Ιουνίου του επομένου έτους, πράγμα που εκτιμώ και επικροτώ.
Επιτρέψτε μου να στραφώ τώρα στο δεύτερο μέρος της συζήτησης, που είναι οι τελευταίες εξελίξεις στις διεθνείς συναλλαγματικές ισοτιμίες. Είναι σωστό ότι η αστάθεια στις αγορές ξένου συναλλάγματος αυξήθηκε τις τελευταίες εβδομάδες, με σημαντικές μεταβολές της αξίας σημαντικών διμερών συναλλαγματικών ισοτιμιών.
Το ευρώ ανατιμήθηκε έναντι του δολαρίου από τον Ιούνιο του τρέχοντος έτους εξαιτίας ισχυρότερων δεδομένων για την οικονομία της ευρωζώνης και της περαιτέρω διεύρυνσης της νομισματικής πολιτικής των ΗΠΑ. Πιο πρόσφατα όμως το ευρώ αποδυναμώθηκε κάπως έναντι πολλών νομισμάτων, καθώς επηρεάστηκε από τις αυξημένες ανησυχίες για τα δημόσια οικονομικά των κρατών μελών – κυρίως στην Ιρλανδία. Σε πραγματικούς όρους, το ευρώ σήμερα πλησιάζει τον μακροχρόνιο μέσο όρο του μετά από μια γενική υποτίμηση αυτόν τον χρόνο από ένα υπερτιμημένο επίπεδο στο τέλος του περασμένου χρόνου. Συγκριτικά με τις αρχές του έτους, η υποτίμηση του ευρώ σε πραγματικούς όρους ανέρχεται σε περίπου 7%.
Στο πλαίσιο μιας αργής ανάκαμψης στις προηγμένες οικονομίες και μεγάλων ροών κεφαλαίου προς αναδυόμενες οικονομίες, πολλές χώρες επιδίωξαν να αποδυναμώσουν το νόμισμά τους ή τουλάχιστον να καταφύγουν σε ανταγωνιστική μη ανατίμηση. Είναι επομένως σημαντικό το γεγονός ότι οι ηγέτες στη σύνοδο κορυφής της G20 στη Σεούλ την περασμένη εβδομάδα παρείχαν σαφέστατη και ισχυρή δέσμευση να μην προβούν σε ανταγωνιστικές υποτιμήσεις των νομισμάτων τους.
Η σύνοδος κορυφής της G20 συμφώνησε επίσης να συνεχίσει να εργάζεται για την επανεξισορρόπηση της παγκόσμιας ανάπτυξης. Επιτεύχθηκε συμφωνία για εργασία επί ενδεικτικών κατευθυντηρίων γραμμών. Είναι σαφές ότι η ευελιξία της συναλλαγματικής ισοτιμίας πρέπει να διαδραματίσει ρόλο στην απαραίτητη επανεξισορρόπηση προκειμένου οι συναλλαγματικές ισοτιμίες να αντικατοπτρίζουν τα βασικά οικονομικά μεγέθη, όπως υπογράμμισε ο Πρόεδρος Trichet. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να στηρίζει αυτό το σημαντικό μέρος του έργου της G20, το οποίο θα αποτελέσει επίσης ένα από τα κύρια σημεία εστίασης της γαλλικής προεδρίας της G20 τον επόμενο χρόνο.
Τέλος, πρέπει να σας ενημερώσω για μια σημαντική εξέλιξη που αφορά την ευρωζώνη. Όταν χθες το Συμβούλιο ECOFIN δέχτηκε ευνοϊκά το αίτημα της ιρλανδικής κυβέρνησης για οικονομική συνδρομή από την ΕΕ, οι υπουργοί συμφώνησαν με την Επιτροπή και την ΕΚΤ ότι η παροχή συνδρομής στην Ιρλανδία απαιτείται για να διαφυλαχθεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα στην Ευρώπη. Η οικονομική συνδρομή της ΕΕ μπορεί να παρασχεθεί στο πλαίσιο ενός προγράμματος με αυστηρούς πολιτικούς όρους, για το οποίο η Επιτροπή και το ΔΝΤ μαζί με την ΕΚΤ διεξάγουν τώρα διαπραγματεύσεις με τις ιρλανδικές αρχές. Το πρόγραμμα θα αντιμετωπίσει τις δημοσιονομικές προκλήσεις της ιρλανδικής οικονομίας με αποφασιστικό τρόπο και θα περιλαμβάνει επίσης ένα ταμείο για πιθανές μελλοντικές κεφαλαιακές ανάγκες του τραπεζικού τομέα. Για να αντιμετωπιστεί η ένταση στον τραπεζικό τομέα θα πρέπει να ληφθεί μεγάλος αριθμός μέτρων, που θα συμπεριλαμβάνουν την απομόχλευση και την αναδιάρθρωση, τα οποία θα συμβάλουν στην εξασφάλιση ότι το ιρλανδικό τραπεζικό σύστημα θα εκτελέσει σωστά τον ρόλο του στο πλαίσιο της λειτουργίας της οικονομίας γενικά.
Οι τεχνικές συζητήσεις για ένα πρόγραμμα ΕΕ-ΔΝΤ είναι τώρα εν εξελίξει και οι διαπραγματεύσεις μπορούν να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος Νοεμβρίου. Πέρα από τη χρηματοδότηση της ΕΕ και του ΔΝΤ, μπορώ να σας ενημερώσω ότι το Ηνωμένο Βασίλειο και η Σουηδία δήλωσαν ότι είναι έτοιμα να συνεισφέρουν στο πρόγραμμα μέσω διμερών δανείων, κάτι που είναι ευπρόσδεκτο.
Γενικά, οι χθεσινές αποφάσεις αποτελούν ένα κρίσιμο βήμα προόδου όσον αφορά τις κοινές προσπάθειες σταθεροποίησης της ιρλανδικής οικονομίας και, ως εκ τούτου, της εξασφάλισης της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην Ευρώπη.
Jean-Paul Gauzès, εξ ονόματος της Ομάδας PPE. – (FR) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Trichet, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, σαφώς συντάσσομαι με το πλήθος των επαίνων για το έργο της ΕΚΤ και δεν θα επαναλάβω όσα είπε ο συνάδελφος κ. Balz ή όσα αναφέρονται στο ψήφισμα. Στον σύντομο χρόνο που έχω στη διάθεσή μου, θα ήθελα απλά να πω ότι πρέπει να λάβουμε υπόψη τους συμπολίτες μας.
Γιατί το λέω αυτό με αυτόν τον τρόπο σήμερα; Διότι χθες το βράδυ, σε όλους τους γαλλικούς τηλεοπτικούς σταθμούς, ένας μελλοντικός υποψήφιος για την προεδρία δημιούργησε θόρυβο σκίζοντας ένα χαρτονόμισμα των 10 ευρώ που είχε φωτοτυπήσει και μεγεθύνει θέλοντας να δείξει ότι σκίζοντας το χαρτονόμισμα αυτό έσκιζε τα αίτια όλων των δεινών μας.
Φυσικά, αυτό δεν είναι αλήθεια. Το μόνο που χρειάζεται είναι να κάνουμε όλοι μαζί μια προσπάθεια να επικοινωνήσουμε. Το έργο που επιτελέστηκε αναφορικά με την εποπτεία, την οργάνωση και τη ρύθμιση, στο οποίο αναφερθήκατε, κύριε Πρόεδρε, είναι εξαίρετο. Γνωρίζετε ότι έχετε την υποστήριξη του Κοινοβουλίου, το είπατε ο ίδιος. Ωστόσο, έχουμε να διεκπεραιώσουμε ένα πραγματικό καθήκον όσον αφορά εκείνους τους συμπολίτες μας που δεν κατανοούν τα μηνύματα που αποστέλλονται.
Καθημερινά, τα πρωτοσέλιδα του Τύπου αναφέρονται σε ολοένα πιο σοβαρές λύσεις και απίθανες καταστάσεις, μπορώ δε να σας πω ότι την Παρασκευή, όταν είχα βγει έξω στους δρόμους, όπως λέμε στην πολιτική, συνάντησα περίπου 100 με 150 ανθρώπους. Μου έθεσαν όλοι την ίδια ερώτηση: Τι θα γίνει με το ευρώ; Ο φόβος των συμπολιτών μας είναι ασύμβατος με αυτά που κάνει, και τα κάνε καλά, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
George Sabin Cutaş, εξ ονόματος της Ομάδας S&D. – (RO) Κύριε Πρόεδρε, καταρχάς θέλω να ευχαριστήσω τον εισηγητή, κ. Balz, για τη συνεργασία του. Επίσης, επιδοκιμάζω το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έλαβε μετά την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας καθεστώς θεσμικού οργάνου της ΕΕ.
Δεύτερον, θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι υπάρχουν σημαντικές μακροοικονομικές διαφορές μεταξύ των οικονομιών της ευρωζώνης, γεγονός που δείχνει την ανάγκη στενότερης εναρμόνισης των οικονομικών και νομισματικών πολιτικών. Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης δεν είναι κατάλληλο μέσο για τη διόρθωση των σημερινών οικονομικών ανισορροπιών. Μια λύση για να βγούμε από αυτό το αδιέξοδο θα μπορούσε να είναι η έκδοση κυβερνητικών ομολόγων σε επίπεδο ΕΕ. Αυτός ο μηχανισμός αλληλεγγύης θα προσέφερε σταθερή χρηματοδότηση για τα κράτη μέλη που περνούν δυσκολίες, θα έκανε αποτελεσματικότερη τη δημοσιονομική εποπτεία και θα βελτίωνε σημαντικά τη ρευστότητα. Το ενιαίο νόμισμα θα πρέπει να συμπληρωθεί με δημοσιονομική λιτότητα και κοινό μακροπρόθεσμο χρέος.
Η απερίσκεπτη συμπεριφορά χρηματοπιστωτικών φορέων βοήθησε να πυροδοτηθεί η οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση. Επιπροσθέτως, οι πρόσφατες κερδοσκοπικές επιθέσεις σε βάρος ορισμένων κρατών μελών τους προξένησαν δυσκολίες δανεισμού στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές, επηρεάζοντας έτσι στην πράξη τη σταθερότητα ολόκληρης της ευρωζώνης. Ως εκ τούτου, φρονώ ότι απαιτείται ένας μόνιμος μηχανισμός για την προστασία της ευρωζώνης από κερδοσκοπικές επιθέσεις. Είναι καθήκον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να παρακολουθεί τη δραστηριότητα των σημερινών οργανισμών αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας και να αναπτύξει μια δομή για έναν οργανισμό αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας σε επίπεδο ΕΕ.
Πρέπει επίσης να έχουμε υπόψη ότι τα μέτρα λιτότητας των εθνικών κυβερνήσεων θα μπορούσαν να περιορίσουν σημαντικά τη δυνατότητα ανάκαμψης της ευρωπαϊκής οικονομίας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο απαιτείται ένα πρότυπο οικονομικής διακυβέρνησης σε επίπεδο ΕΕ που θα συνδυάζει τη δημοσιονομική εξυγίανση με τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Η Επιτροπή πρέπει επίσης να προτείνει ειδικούς στόχους για να περιοριστεί το χάσμα μεταξύ των οικονομιών της ΕΕ ως προς την ανταγωνιστικότητα και, τέλος, να προχωρήσει σε επενδύσεις στην πράσινη ενέργεια.
Sylvie Goulard, εξ ονόματος της Ομάδας ALDE. – (FR) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, καταρχάς συμφωνώ με το πλήθος επαίνων για τον εισηγητή μας που θεωρώ ότι παρουσίασε με μεγάλη σαφήνεια το ζήτημα.
Στην έκθεσή του υπογραμμίζει τις καινοτομίες που προσέφερε η Συνθήκη της Λισαβόνας και θα ήθελα πραγματικά να σας ευχαριστήσω, κύριε Trichet, διότι υπενθυμίσατε απόψε και πάλι σε εκείνους από εμάς που φαίνεται να μην το καταλαβαίνουν –συμπεριλαμβανομένων, παρενθετικά, εκείνων που την υπέγραψαν και την επικύρωσαν– το γεγονός ότι η Συνθήκη της Λισαβόνας περιλαμβάνει μια σημαντική καινοτομία: θα μπορούμε να συζητήσουμε δημόσια, σε αυτήν την αίθουσα, τη μεταρρύθμιση του Συμφώνου Σταθερότητας.
Η Επιτροπή, υπό τον κ. Rehn, εκπόνησε μια σειρά προτάσεων που ακολουθούν τη σωστή κατεύθυνση και είναι μάλλον θαρραλέες, ειδικά όσον αφορά το αίτημα ενίσχυσης της πειθαρχίας με τη συμπερίληψη των μακροοικονομικών ανισορροπιών που όντως ανέφερε στην έκθεσή του ο κ. Balz. Επιπλέον, κύριε Trichet, αναφερθήκατε αρκετές φορές σε ένα «κβαντικό άλμα», δηλαδή ένα πραγματικό βήμα προόδου για αυτήν τη διακυβέρνηση.
Συμφωνώ απόλυτα με αυτό που είπε ο κ. Gauzès· όταν βγαίνει κανείς έξω στους δρόμους, σχεδόν απορεί αν οι προτάσεις που παρουσίασε τον Σεπτέμβριο η Επιτροπή είναι απόλυτα συναφείς, αναρωτιέται μήπως θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η τρέχουσα κρίση προκειμένου να καταστεί δυνατό να σημειωθεί η μέγιστη δυνατή πρόοδος. Θα ήθελα να υπογραμμίσω εδώ ότι εκείνοι που σχεδίασαν το ευρώ, δεν είχαν σκεφτεί ποτέ ότι μακροπρόθεσμα απλά θα συντονίζαμε οικονομικές πολιτικές. Στόχος ήταν μια πολιτική ένωση, δηλαδή η ικανότητα λήψης αποφάσεων υπό την εποπτεία του Κοινοβουλίου.
Προσωπικά, αυτό που βρίσκω μάλλον εντυπωσιακό, όταν μιλάμε με τους πολίτες, είναι ότι τελικά έχουμε οδηγούς οχημάτων –τα κράτη μέλη– που είναι ταυτόχρονα στο τιμόνι και στα πεζοδρόμια κάνοντας τους αστυφύλακες. Κάπως έτσι λειτουργεί το σημερινό σύστημα· με άλλα λόγια, είμαστε ταυτόχρονα οδηγοί, τα πρόσωπα που επιβάλλουν πρόστιμα και τα πρόσωπα που υποτίθεται ότι επιτηρούν τα άλλα αυτοκίνητα. Δεν νομίζω ότι υπάρχει έστω και μία χώρα με τέτοια οδική κυκλοφορία. Θα θέλαμε λοιπόν να αυξήσουμε λίγο το ύψος των προστίμων και θα εργαστούμε για τον σκοπό αυτόν. Σας ευχαριστώ που μας υπενθυμίσατε ότι το κάναμε ήδη στην πράξη αναφορικά με τη μεταρρύθμιση της χρηματοπιστωτικής εποπτείας, προς το γενικό συμφέρον της Ευρώπης.
Sven Giegold, εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE. – (DE) Κύριε Πρόεδρε, πρώτον, εξ ονόματος της Ομάδας μου, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον κ. Balz για το πνεύμα συνεργασίας με το οποίο διεξήχθησαν οι διαβουλεύσεις μας. Μπορέσαμε να συνεισφέρουμε με ορισμένες προτάσεις για να γίνει ακόμα πιο ισορροπημένη η έκθεση. Η περίοδος 2009-2010 χαρακτηρίστηκε από έκτακτα μέτρα εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και ενόψει αυτών των έκτακτων οικονομικών εξελίξεων θα ήθελα να ευχαριστήσω και πάλι τον κ. Trichet για τη λήψη αυτών των μέτρων, ιδίως επειδή δεν έτυχαν πάντα καλής αποδοχής στο ίδιο του το ίδρυμα.
Στην περίοδο αυτή είδαμε ότι το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης είναι ανεπαρκές. Αντίθετα, χρειαζόμαστε αποτελεσματικό συντονισμό της οικονομικής πολιτικής που θα λαμβάνει υπόψη όχι μόνο το δημόσιο, αλλά και το ιδιωτικό χρέος, και θα αντιμετωπίζει τις οικονομικές ανισορροπίες όχι μόνο σε χώρες με έλλειμμα, αλλά και σε χώρες με πλεόνασμα. Αναφορικά με τις τιμές, δεν πρέπει να εστιάζουμε μόνο στις τιμές καταναλωτή, αλλά και στις τιμές των ακινήτων, τη σχετική εξέλιξη της κερδοσκοπίας και τη δημιουργία φουσκών.
Πάνω απ’ όλα –και το συνιστούμε διαρκώς αυτό– χρειαζόμαστε ένα οριστικό πλαίσιο για τον φορολογικό ανταγωνισμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι απαράδεκτο να έχουμε μεγάλα προγράμματα λιτότητας στην πλευρά των δαπανών ενώ οι χώρες συνεχίζουν να έχουν φορολογικό ανταγωνισμό χωρίς περιορισμούς στην πλευρά των εσόδων.
Ειδικότερα, είναι απαράδεκτο –και αδύνατο να εξηγηθεί στους πολίτες μας– το γεγονός ότι σε μια κατάσταση σαν αυτήν που βρισκόμαστε τώρα, διασώζουμε τις τράπεζες της Ιρλανδίας χωρίς να διασφαλίζουμε ταυτόχρονα ότι θα διορθώσει τον σκανδαλωδώς χαμηλό συντελεστή του εταιρικού φόρου, που είναι σήμερα 12,5%, και θα τον εξομοιώσει με τον κοινό ευρωπαϊκό συντελεστή του 25%. Πρέπει να κάνουμε μερικές ξεκάθαρες συζητήσεις σχετικά με αυτό.
Θα ήθελα επίσης να ζητήσω από τον κ. Trichet να σχολιάσει δύο θέματα της έκθεσης: το ζήτημα της διαφάνειας που αναφέρεται στην παράγραφο 21 και το ζήτημα της αποδοχής τίτλων που αναφέρεται στην παράγραφο 39. Δεν έχετε κάνει ακόμα κανένα σχόλιο για τα ζητήματα αυτά. Εξ ονόματος όλων των εισηγητών και των σκιωδών εισηγητών, θα σας ήμουν ευγνώμων αν σχολιάζατε συγκεκριμένα τα εν λόγω ζητήματα.
Kay Swinburne, εξ ονόματος της Ομάδας ECR. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να συγχαρώ τον κ. Balz για την έκθεσή του. Ωστόσο, σε μια περίοδο όπου το ευρώ αντιμετωπίζει καθημερινά νέες κρίσεις και είναι γενικά παραδεκτό ότι για να επιβιώσουμε απαιτούνται νέες μορφές διακυβέρνησης και νέοι κανόνες, είναι δύσκολο για την ΕΚΤ να παρεμβαίνει σε εξωτερικά παγκόσμια ζητήματα.
Αυτό όμως ακριβώς θα μπορούσε να είναι το πρόβλημα. Μέχρι τώρα, οι περισσότεροι από τους μεγάλους παγκόσμιους παράγοντες κατάφεραν να συνεργαστούν για να αναζητήσουν λύσεις για τα προβλήματα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης. Ο συντονισμός σε τομείς της κανονιστικής μεταρρύθμισης των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, ιδίως σε τομείς όπως τα παράγωγα, ήταν πρωτόγνωρος. Όταν όμως προασπίζονται εθνικά νομίσματα έναντι πολυεθνικών τραπεζών, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να καταρρεύσει ο πολυμερής συντονισμός.
Εάν η ΕΚΤ επιδιώκει να προστατεύσει πάνω από οτιδήποτε άλλο το ευρώ, η Κεντρική Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ το δολάριο και οι Κινέζοι το γιουάν, θα βγούμε όλοι χαμένοι.
Από τη σύστασή της, η ΕΚΤ εκτελεί το δύσκολο έργο της εξισορρόπησης διαφορετικών κουλτούρων και μεθόδων νομισματικής πολιτικής. Ελπίζω ότι ακόμα και ενώ βρίσκεται υπό μεγάλη εσωτερική πίεση, θα μπορεί να χρησιμοποιήσει την εμπειρογνωμοσύνη της σε αυτούς τους τομείς για την ενίσχυση της συνεργασίας πέρα από την ΕΕ, σε ένα παγκόσμιο επίπεδο.
ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΗΣ κ. Silvana KOCH-MEHRIN Αντιπροέδρου
Jürgen Klute, εξ ονόματος της Ομάδας GUE/NGL. – (DE) Κυρία Πρόεδρε, καταρχάς θέλω να ευχαριστήσω θερμά τον κ. Balz για την τόσο εποικοδομητική συνεργασία του. Δεν μπορώ παρά να υπογραμμίσω το γεγονός ότι μολονότι ξεκινήσαμε από διαφορετικές θέσεις, η συνεργασία μας ήταν μια θετική εμπειρία.
Πολλοί πίστεψαν –και θα ήθελα να το υπογραμμίσω αυτό ξανά εδώ– ότι η κρίση στην ευρωζώνη πέρασε. Η Ιρλανδία δείχνει πως αυτό δεν ισχύει. Ακριβώς όπως και προηγουμένως, η Ευρώπη παραδίδεται εκούσια στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Τα κράτη μέλη της ΕΕ είναι ακόμα υποχρεωμένα να προσφέρουν τους δημόσιους χρεωστικούς τίτλους τους στο παζάρι των χρηματοπιστωτικών αγορών και προσπαθούν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των κερδοσκόπων υιοθετώντας δέσμες λιτότητας που ισοδυναμούν με αυτοκτονία. Το σαββατοκύριακο είδαμε γι’ άλλη μια φορά πού μας οδηγεί αυτό. Αυτήν τη φορά δεν ήταν οι Έλληνες, που υποτίθεται ότι επιδίωκαν να εξαπατήσουν τους πάντες, αλλά η Ιρλανδία –ο μαθητής-πρότυπο– εκείνη που αναγκάστηκε να στραφεί στο ευρωπαϊκό ταμείο διάσωσης για να σώσει το τραπεζικό της σύστημα – ένα σύστημα που θεωρείτο για πολύ καιρό λαμπρό παράδειγμα απορρύθμισης.
Στο μεταξύ ο χρηματοπιστωτικός τομέας περιμένει ήδη να συνθηκολογήσει η Πορτογαλία, καθώς τα επιτόκιά της εξακολουθούν να αυξάνονται. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πρέπει να μοιραστεί την ευθύνη για αυτό το δράμα. Δεν χρησιμοποίησε και εξακολουθεί να μην χρησιμοποιεί ευρωομόλογα για να προσφέρει μια πολιτισμένη εναλλακτική αντί γι’ αυτήν την προσέγγιση «καζίνο». Ενώ η μισή Ευρώπη ανακάμπτει από την κρίση, η ΕΚΤ παρακολουθεί άπραγη την άλλη μισή να πέφτει όλο και βαθύτερα στη φτώχεια και την ανασφάλεια. Οι καταστροφικές περικοπές σε όλες τις εθνικές οικονομίες μπορεί να αρέσουν στους ευρωπαϊκούς γίγαντες των επενδύσεων και του τραπεζικού τομέα, αλλά δεν προσφέρουν καμία βοήθεια ούτε στην Ιρλανδία ούτε στη νομισματική ένωση και την ΕΚΤ.
Κύριε Trichet, σας παρακαλώ, μην δώσετε σημασία στις απλουστευμένες βασικές χρηματοπιστωτικές γνώσεις που πρεσβεύει η κ. Merkel. Αν θέλετε να σώσετε την οικονομική και νομισματική ένωση, μην αφήσετε ξεκρέμαστους τους ευρωπαϊκούς δημόσιους χρεωστικούς τίτλους. Θεσπίστε ευρωομόλογα πριν οι κερδοσκόποι απαιτήσουν το επόμενο θύμα τους.
(Ο ομιλητής δέχεται να απαντήσει σε ερώτηση στο πλαίσιο της διαδικασίας της γαλάζιας κάρτας σύμφωνα με το άρθρο 149, παράγραφος 8, του Κανονισμού)
Hans-Peter Martin (NI). – (DE) Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα να ρωτήσω τον κ. Klute πώς μπορεί να συμβιβαστεί η πρότασή του για πανευρωπαϊκούς χρεωστικούς τίτλους και ευρωομόλογα με τη θέση του γερμανικού ομοσπονδιακού συνταγματικού δικαστηρίου για τέτοια ζητήματα και ποιο πιστεύει ότι θα ήταν το αποτέλεσμα εάν ένα τέτοιο μέτρο παραπεμπόταν στο γερμανικό ομοσπονδιακό συνταγματικό δικαστήριο στην Karlsruhe.
Jürgen Klute (GUE/NGL). – (DE) Κυρία Πρόεδρε, παραδέχομαι ότι αυτό είναι δύσκολο να εκτιμηθεί. Δεν μπορώ να δώσω μια άμεση απάντηση σε αυτήν την ερώτηση τώρα. Χωρίς αμφιβολία, πρόκειται για μια δύσκολη κατάσταση, πιστεύω όμως ότι τώρα τα πράγματα έχουν εξελιχθεί τόσο ώστε ίσως να είναι δυνατή μια επανεξέταση. Λυπάμαι, αλλά δεν μπορώ να δώσω μια άμεση απάντηση σε αυτήν την ερώτηση.
John Bufton, εξ ονόματος της Ομάδας EFD. – (EN) Κυρία Πρόεδρε, διάβασα με μεγάλο ενδιαφέρον την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής για την ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η έκθεση αναγνωρίζει ότι οι μεγάλες ανισότητες μεταξύ κρατών μελών της ευρωζώνης συνέβαλαν στα προβλήματα που βιώνουμε. Η έκθεση αναφέρει ότι «οι εν λόγω ανισορροπίες σηματοδοτούν σημαντικές δυσκολίες στην άσκηση κατάλληλης νομισματικής πολιτικής εντός της ευρωζώνης» και επαναλαμβάνει ότι «η χρηματοπιστωτική κρίση σε ορισμένες χώρες εντός της ευρωζώνης αποτελεί σοβαρό ζήτημα για την ευρωζώνη στο σύνολό της», το οποίο αντικατοπτρίζει αυτήν τη «δυσλειτουργία της ευρωζώνης».
Προσπαθώ να κατανοήσω τι νόημα έχει να ζητάμε μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών στην ευρωζώνη. Η σπασμωδική αντίδραση είναι η αύξηση της οικονομικής διακυβέρνησης, όμως αυτό που οδήγησε ορισμένα κράτη μέλη σε χρηματοπιστωτική κρίση ήταν οι περιορισμοί της επιβεβλημένης κοινής προσέγγισης σε συνδυασμό με εξωγενή αίτια που μέχρι τώρα βρίσκονται έξω από τον έλεγχό μας. Ίσως το σύστημα να μην επιτρέπει την απαραίτητη οικονομική ελαστικότητα και αυτοπροσδιορισμό που θα έδινε στις κυβερνήσεις τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν με αποτελεσματικό τρόπο ιδιάζοντα προβλήματα όπως τα ποσοστά πληθωρισμού.
Η έκθεση διαφωτίζει το σημείο αυτό παρατηρώντας ότι «η κρίση, μαζί με τις επακόλουθες ‘ειδικές ενισχύσεις’ και πακέτα οικονομικών κινήτρων, οδήγησε στο να ληφθούν εκτεταμένα μέτρα λιτότητας τα οποία … περιορίζουν σε μεγάλο βαθμό την ικανότητα των κυβερνήσεων να ενεργούν».
Ένα επιχείρημα είναι ότι δεν μπορεί κανείς να έχει ένα κοινό νόμισμα χωρίς περαιτέρω ομογενοποίηση για να εξομαλυνθούν οι διαφορές μεταξύ των κρατών μελών και μεταξύ των επιπέδων του πλούτου. Ωστόσο, όποιος είναι ρεαλιστής γνωρίζει ότι δεν πρόκειται να συμβεί αυτό. Είναι αντίθετο στην ανθρώπινη φύση, που λογικά θα έπρεπε να λάμπει σε μια δημοκρατία, όσο άβολο κι αν είναι αυτό.
Είναι έτοιμη η ευρωζώνη για την Εσθονία τον Ιανουάριο; Ανασηκώνω τα φρύδια στη δήλωση ότι «η υιοθέτηση του ευρώ από την Εσθονία δείχνει τη θέση που κατέχει το νόμισμα αυτό» και την υπόθεση ότι αυτό «θα ενθαρρύνει (άλλα) κράτη μέλη να επιδιώξουν την προσχώρηση στην ευρωζώνη».
Η ιδεολογική προσκόλληση στο ευρώ θα έχει ως αποτέλεσμα την επανεμφάνιση νομισματικών προβλημάτων σε περιόδους έντονων διακυμάνσεων. Ένα ενιαίο νόμισμα λειτουργεί μόνο σε ένα στενό ομοσπονδιακό περιβάλλον. Ίσως, αν αυτός είναι ο απώτατος στόχος της Επιτροπής, να τον προσεγγίζει με τον λάθος τρόπο.
Μολονότι το ΗΒ δεν ανήκει στην ευρωζώνη, υποφέρουμε από τις συνέπειες της συνεισφοράς σε ειδικές ενισχύσεις διάσωσης και λόγω της περίπλοκης διασύνδεσης των οικονομιών εντός της Ένωσης, δεν έχει νόημα να περιμένουμε την ώρα που θα πούμε «σας το είχα πει». Η ώρα αυτή έχει ήδη περάσει.
Hans-Peter Martin (NI). – (DE) Κυρία Πρόεδρε, θα ήταν καλό να μπορούσε να παρουσιαστεί αυτή η έκθεση του κ. Balz με επιφύλαξη, και η επιφύλαξη αυτή να αφορούσε το ιστορικό. Πιστεύω ότι θα μπορούσαμε να μάθουμε πολύ περισσότερα αν παρουσιάζατε το κεφάλαιο για τα έτη 2008-2009 από τη δική σας οπτική, κύριε Trichet. Όσο δεν έχουμε αυτήν τη γνώση, εργαζόμαστε κάπως στα τυφλά εδώ, και αυτός είναι ο λόγος για να πιστέψει κανείς πως υπάρχουν πολλές εξωγενείς συνθήκες που δεν τις γνωρίζουμε σήμερα. Ωστόσο, κύριε Trichet, δηλώσατε ότι τα μακροπρόθεσμα χρηματοδοτικά μέτρα έλαβαν και πάλι παράταση. Αυτό ίσως να είναι κάτι θετικό. Η ιστορία θα μας δείξει αν ήταν πραγματικά τόσο καλή ιδέα. Δεν είναι ανάγκη να κατηγορούμε πάντα αμέσως τον Alan Greenspan.
Υπάρχει, ωστόσο, κάτι που με ανησυχεί, και αυτό είναι πως απλά δεν λέμε στους πολίτες μας πού χρησιμοποιείται πραγματικά αυτή η ενίσχυση ρευστότητας, καθώς και η έλλειψη διαφάνειας σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο εξαναγκάζονται οι Ιρλανδοί –έτσι το βλέπουν πολλοί άνθρωποι– να μπουν κάτω από αυτήν την προστασία. Γνωρίζουμε ότι η Ιρλανδία έχει ήδη λάβει 130 δισεκατομμύρια ευρώ, τα 35 εκ των οποίων πήγαν σε επιδοτήσεις μιας γερμανικής επιχείρησης, της Hyporealestate. Γιατί όμως ασκείται τόσο μεγάλη πίεση σήμερα; Γιατί δεν είμαστε σε θέση να πούμε ποιοι είναι οι πραγματικοί πιστωτές των ιρλανδικών τραπεζών; Είναι η ασφάλεια ζωής μου στην Allianz; Είναι τελικά οι γερμανικές τράπεζες, όπως υποστηρίζεται πάντα; Εάν συμβαίνει αυτό, μήπως κάνουμε εδώ τη λάθος συζήτηση; Στην περίπτωση αυτή θα έπρεπε να είμαστε αρκετά ειλικρινείς ώστε να πούμε στους πολίτες μας ότι εκείνους σώζουμε, ότι μπορεί να είναι τα δικά τους χρήματα που έκαναν το λάθος να επενδύσουν στην Ιρλανδία, σε έναν τραπεζικό κόσμο χτισμένο πάνω σε ψεύτικα θεμέλια. Φυσικά, έτσι εγείρεται και το ερώτημα αν είναι πραγματικά κάθε ιρλανδική τράπεζα σημαντική για το σύστημα. Γιατί δεν έχουμε το θάρρος να δεχτούμε ότι κάποιες θα αποτύχουν; Η λύση της Lehman Brothers δεν μπορεί να είναι πάντα η απάντηση. Οι κίνδυνοι πρέπει να κατανέμονται δίκαια διότι μεγάλο μέρος των προηγούμενων κερδών πήγε αναμφισβήτητα στον ιδιωτικό τομέα.
Ildikó Gáll-Pelcz (PPE). – (HU) Κυρία Πρόεδρε, καταρχάς, θα ήθελα να συγχαρώ τον εισηγητή για το εξαίρετο έργο του. Εφόσον το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι το κύριο θεσμικό όργανο μέσω του οποίου η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι υπόλογη στους ευρωπαίους πολίτες, χαίρομαι πολύ για τη συμμετοχή του προέδρου Trichet σε αυτήν την Ολομέλεια, καθώς και για το ότι συμμετέχει τακτικά σε συζητήσεις για νομισματικά θέματα με την Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής.
Η χρηματοπιστωτική οικονομία έχει παγκόσμιο χαρακτήρα. Η κρίση είναι επίσης παγκόσμια. Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, οι λύσεις για την κρίση πρέπει επίσης να είναι παγκόσμιες. Δεν μπορούμε να αγνοήσουμε το γεγονός ότι τα οικονομικά και χρηματοπιστωτικά προβλήματα των κρατών μελών εξακολουθούν να πλήττουν όλες τις πτυχές του ευρώ. Συμφωνώ και πάλι με τον εισηγητή. Δυστυχώς, η ΟΝΕ δεν συμμορφώθηκε με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, ούτε κατέστησε τα κράτη μέλη υπόλογα για τη συμμόρφωση με όλες τις αρχές του. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο μιλάμε για αύξηση του δημοσίου χρέους, και για τον οποίο τώρα βλέπουμε ένα νέο κύμα της κρίσης, την κρίση του δημοσίου χρέους.
Ευελπιστώ ότι τα ζητήματα που αφορούν την ανεξαρτησία της ΕΚΤ και την ευθύνη της για τη λήψη αποφάσεων θα επιλυθούν με καθησυχαστικό τρόπο και ότι αυτό, παράλληλα με το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα με στόχο τη δημιουργία μιας επιτυχημένης οικονομικής ένωσης, θα βοηθήσει να ενισχυθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση και η ευρωζώνη εντός αυτής. Πιστεύω ότι μπορούμε να διδαχθούμε από την κρίση και από τα λάθη μας και ότι η κρίση θα μας προσφέρει ευκαιρίες.
Robert Goebbels (S&D). – (FR) Κυρία Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, το ευρώ αντιμετωπίζει προβλήματα, όμως ποιο μετατρέψιμο νόμισμα δεν αντιμετωπίζει προβλήματα μετά από τη συστημική κρίση που προκάλεσε η τρελή οικονομία;
Το δημόσιο χρέος είναι ένα σοβαρό πρόβλημα. Παρ’ όλα αυτά, η αύξηση των δημοσίων ελλειμμάτων είναι αποτέλεσμα της σωτηρίας ιδιωτικών τραπεζών από το κράτος. Επιπλέον, η οικονομία έπρεπε να αναζωογονηθεί. Η χρηματοπιστωτική κρίση εξαπλώθηκε γρήγορα στην πραγματική οικονομία, πράγμα που οδήγησε σε οξεία ύφεση και ανεργία.
Φαίνεται πως ο κόσμος της τρελής οικονομίας δεν έμαθε τίποτα από την κρίση. Οι επιζήσαντες της Wall Street και του City κερδοσκοπούν στις νομισματικές αγορές και με ανοικτές πωλήσεις CDS (συμφωνίες ανταλλαγής κινδύνων αθέτησης) που δεν τις έχουν καν. Πρέπει να αυξηθούν τα επιτόκια δανεισμού των χωρών που είναι ύποπτες για ενδεχόμενη χρεωκοπία με το να τους επιβληθούν έμμεσα πολιτικές λιτότητας οι οποίες θα καταστήσουν ακόμα πιο δύσκολη την ανάκαμψή τους.
Η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη επιδεικνύεται με δυσκολία και φειδώ. Η διάσωση της Ελλάδας σημαίνει πρωτίστως τη διάσωση γαλλικών και γερμανικών τραπεζών που κατέχουν σημαντικό χαρτοφυλάκιο ελληνικού χρέους. Η ενίσχυση που παρέχεται στην Ιρλανδία είναι πρωτίστως διάσωση των βρετανικών και γερμανικών τραπεζών που θα πλήττονταν βαθιά εάν κατέρρεαν οι ιρλανδικές τράπεζες.
Το γεγονός ότι το επιτόκιο του ευρώ παραμένει ασταθές δεν αποτελεί σημάδι αδυναμίας του κοινού νομίσματος. Είναι μια αντανάκλαση της έντασης στις αγορές, ιδίως ενόψει ενός νομισματικού πολέμου μεταξύ Αμερικανών και Κινέζων.
Από την αρχή του χρόνου, η Κίνα δεν δανείζεται πια σε δολάρια, αλλά τα πουλάει. Η φορολογική κατάσταση στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι χειρότερη από αυτήν στην Ευρώπη. Εκτός από τα ομοσπονδιακά δημόσια ελλείμματα, υπάρχουν τεράστια ιδιωτικά ελλείμματα. 48 από τις 50 πολιτείες της αμερικανικής ένωσης παρουσιάζουν δημοσιονομικό έλλειμμα.
Ο κ. Van Rompuy είπε ότι το ευρώ αγωνίζεται να επιβιώσει. Κάνει λάθος. Το ευρώ, ο φάρος σταθερότητας για τον οποίο μόλις μίλησε ο κ. Trichet, θα επιβιώσει του κ. Van Rompuy, διότι η Ένωση και η δομή που τη στηρίζει, η ευρωομάδα, είναι οι σημαντικότερες οικονομικές μονάδες στον κόσμο. Παρά τα υπαρκτά προβλήματα, στα οποία η Ευρώπη απαντά με διαρκή αναποφασιστικότητα, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι σε παγκόσμιο επίπεδο οι 27 είναι οι μεγαλύτεροι εξαγωγείς αγαθών, οι μεγαλύτεροι εισαγωγείς αγαθών και οι μεγαλύτεροι εξαγωγείς υπηρεσιών.
Έχουμε την πιο φερέγγυα εσωτερική αγορά στον κόσμο. Επιπλέον, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις κάνουν διπλάσιες εξαγωγές εντός της εσωτερικής αγοράς απ’ ό,τι στις παγκόσμιες αγορές. Η Ένωση είναι ο κύριος προορισμός των αμέσων επενδύσεων τρίτων χωρών. Οι εταιρείες της Ένωσης έχουν το μεγαλύτερο επενδυτικό απόθεμα παγκοσμίως.
Με 500 εκατομμύρια κατοίκους ή το 7% του παγκόσμιου πληθυσμού, η Ένωση παράγει το 30% του ακαθάριστου παγκοσμίου προϊόντος. Οι ΗΠΑ παράγουν το 25%, η Ιαπωνία το 8% και η Κίνα επίσης το 8% του παγκοσμίου προϊόντος.
Η Ευρωπαϊκή μας Ένωση, η οποία προσφέρει επίσης το 55% της παγκόσμιας αναπτυξιακής βοήθειας, θα μπορούσε να έχει μεγαλύτερη επιρροή αν οι ηγέτες μας είχαν λίγο περισσότερο πολιτικό θάρρος, αν χρησιμοποιούσαν την ισχύ της Ευρώπης.
Θα κλείσω λέγοντας απλά ότι πρέπει να επιβληθεί στη διεθνή οικονομία ένα αυστηρό και διαφανές πλαίσιο. Πρέπει να συνεργαστούμε για να ξεπεράσουμε τα προβλήματά μας.
Sophia in 't Veld (ALDE). – (ΕΝ) Κυρία Πρόεδρε, όπως υπογράμμισε ο συνάδελφος κ. Gauzès, ορισμένοι μισούν το ευρώ· το θεωρούν ρίζα κάθε κακού και χαίρονται με την προοπτική κατάρρευσης της ευρωζώνης. Όμως οι άνθρωποι αυτοί κάνουν λάθος και ζουν στο παρελθόν. Τα σημερινά προβλήματα δεν προκαλούνται από το ευρώ· αντίθετα, το ευρώ μας προστατεύει από τα χειρότερα. Χρειαζόμαστε το κοινό νόμισμα, χρειαζόμαστε όμως επίσης σωστή διακυβέρνηση στην ευρωζώνη· η χαλαρή συνεργασία επί τη βάσει της ομοφωνίας δεν αποτελεί πλέον εναλλακτική.
Συνάδελφοι, βρισκόμαστε σε ένα πλοίο με ένα τεράστιο ρήγμα στο πλευρό· αυτήν τη στιγμή, είτε θα κολυμπήσουμε είτε θα βουλιάξουμε. Όμως οι εθνικές κυβερνήσεις φαίνονται παρ’ όλα αυτά να πιστεύουν ότι αρκεί η σύσταση ειδικών ομάδων και ομάδων εργασίας και οι συνομιλίες για ενδεχόμενη επιδίωξη στενότερης συνεργασίας, ή και όχι. Τα καλά νέα είναι ότι στην περίπτωση της Ιρλανδίας φαίνεται να ενεργούν πιο αποφασιστικά και γρήγορα, γιατί απαιτείται και είναι καλοδεχούμενη η γρήγορη δράση. Δεν πρόκειται μόνο για τη διάσωση μεμονωμένων χωρών: πρόκειται για την αξιοπιστία της ευρωζώνης. Ο κόσμος μας περνά από έλεγχο.
Είμαστε διατεθειμένοι και ικανοί για δράση; Η παγκόσμια εμπιστοσύνη στην ευρωζώνη είναι ουσιαστική για τη σταθερότητα του νομίσματός μας· τα χρήματα που έχουμε στις τσέπες μας εξαρτώνται από την εμπιστοσύνη των άλλων σε μας. Για τον λόγο αυτόν παροτρύνω τους πολιτικούς των κρατών μελών να σταματήσουν να ποντάρουν στον λαϊκισμό, ή να σκίζουν δημοσίως χαρτονομίσματα του ευρώ, και αντί γι’ αυτό να οικειοποιηθούν και να αναλάβουν την ευθύνη για το κοινό μας νόμισμα.
Τέλος, δυο λόγια για τα μέτρα λιτότητας. Υφίστανται έντονη κριτική και ορισμένοι άνθρωποι λένε ακόμα και ότι θα βλάψουν την οικονομία. Φυσικά πρέπει να ενεργήσουμε προσεκτικά, αλλά τα μέτρα αυτά είναι απαραίτητα για τη μακροπρόθεσμη εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών και είναι επίσης δείγμα αλληλεγγύης μεταξύ χωρών της ευρωζώνης. Πιστεύω ότι δεν πρέπει να μιλάμε μόνο για την πλευρά των δαπανών, αλλά και για την πλευρά των εσόδων, διότι και εκεί είναι αναγκαίες και εκκρεμούν από καιρό μεταρρυθμίσεις – είτε της αγοράς εργασίας, είτε του συνταξιοδοτικού συστήματος και του συστήματος κοινωνικής ασφάλειας.
Peter van Dalen (ECR). – (NL) Κυρία Πρόεδρε, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν έχει γνωρίσει από τη θέσπιση του ευρώ άλλη χρονιά τόσο γεμάτη γεγονότα όσο το 2009. Η αντιμετώπιση της κρίσης απαίτησε μεγάλες προσπάθειες και αυτό συνεχίζεται. Πιστεύω πως θα πρέπει να έχουμε μια καλύτερη και δυναμικότερη προσέγγιση για να αντιμετωπίσουμε την κρίση. Η σύσταση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Έκτακτης Ανάγκης δεν αποτελεί διαρθρωτική λύση. Θα εξακολουθήσουμε να έχουμε μεγάλα χρέη που χώρες όπως η Ελλάδα ή η Ιρλανδία δεν θα μπορέσουν ποτέ να αποπληρώσουν. Ωστόσο, αυτό που θα βοηθήσει πραγματικά είναι μια στενή και αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία και οι συνακόλουθες αυτόματες κυρώσεις. Ευτυχώς, η έκθεση του κ. Balz είναι πολύ σαφής στο σημείο αυτό. Το Συμβούλιο θα πρέπει να υιοθετήσει την ίδια προσέγγιση για την προσαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Αν θέλουμε να ξεπεράσουμε την κρίση, απαιτούνται περικοπές. Η πλειοψηφία του Σώματος θα πρέπει επίσης να εφαρμόσει αυτήν την αρχή στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Η αποδοχή της αύξησης του προϋπολογισμού κατά 2,9% είναι ήδη πολύ μεγάλος συμβιβασμός. Κανένας πολίτης δεν θα καταλάβει το γεγονός ότι το Κοινοβούλιο επιθυμεί ακόμα περισσότερους και περαιτέρω συμβιβασμούς. Οπότε, μην το κάνετε!
Jaroslav Paška (EFD). – (SK) Κυρία Πρόεδρε, σύμφωνα με τα πρακτικά των διαπραγματεύσεων που διεξήχθησαν μεταξύ υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης από τις αρχές Σεπτεμβρίου του τρέχοντος έτους, που δημοσίευσε το πρακτορείο Τύπου Reuters, φαίνεται να είπατε, κύριε Trichet, ότι αν γνωρίζατε πως η Σλοβακία δεν θα συμφωνούσε να παράσχει εθελοντικά οικονομική βοήθεια στην ελληνική κυβέρνηση, δεν θα είχατε συμφωνήσει ποτέ να γίνει η Σλοβακία δεκτή στην ευρωζώνη. Το εν λόγω σχέδιο είχε ως στόχο να προστατεύσει μεγάλους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς από εκτεταμένες απώλειες εξαιτίας της αδυναμίας της Ελλάδας να εξοφλήσει τα χρέη της και, απ’ όσο θυμάμαι, είχατε αναφερθεί σε αυτό ρητά ως εκδήλωση προαιρετικής αλληλεγγύης.
Ίσως, κύριε Πρόεδρε, μέσα στις καθημερινές σας συναλλαγές που αφορούν δισεκατομμύρια ευρώ, διέφυγε της προσοχής σας ότι το χρηματικό ποσό που λαμβάνετε κάθε χρόνο για την εκτέλεση του ρόλου σας είναι αρκετό για να καλύψει τα μηνιαία έξοδα διαβίωσης σχεδόν 100 οικογενειών στην πατρίδα μου.
Κύριε Trichet, αν πιστεύετε πραγματικά ότι αυτές οι οικογένειες που ζουν με 600-700 ευρώ τον μήνα, ή οι συνταξιούχοι που ζουν με 300 ευρώ τον μήνα, θα πρέπει να μειώσουν κι άλλο την καθημερινή τους κατανάλωση τροφής μόνο και μόνο για να μπορέσουν οι συνάδελφοί σας των τραπεζών και των χρηματοπιστωτικών ταμείων να διατηρήσουν τα κέρδη τους, να καταβάλλουν μεγαλύτερα μπόνους και να απολαμβάνουν ακόμα μεγαλύτερες ποσότητες χαβιαριού, τότε σας παρακαλώ να μην το αποκαλείτε αυτό αλληλεγγύη.
Γνωρίζω ότι η κατάσταση στην Ευρώπη είναι πολύ περίπλοκη, όμως η Σλοβακία δεν είναι σε καμία περίπτωση χώρα την οποία είσαστε σε θέση να επικρίνετε.
Elisa Ferreira (S&D). – (PT) Κυρία Πρόεδρε, η παρέμβαση στην Ιρλανδία δείχνει τελικά ότι η ΕΕ έπρεπε να είχε παρουσιάσει μια κοινή λύση για τις ευρωπαϊκές τράπεζες, ιδίως τις μεγάλες, σχεδόν πριν να ασχοληθεί με οποιοδήποτε άλλο ζήτημα. Στην πράξη, σήμερα συζητάμε ανοιχτά την αποτυχία των κρατών, αλλά δεν έχουμε ακόμα μια σαφή πρόταση για μια λύση αναφορικά με τις ευρωπαϊκές τράπεζες.
Η παρέμβαση στην Ελλάδα και ο τρόπος με τον οποίο εξελίχθηκε αποδεικνύουν ότι η Ευρώπη χρειάζεται ευρωπαϊκές λύσεις, και η λύση που βρέθηκε μέχρι στιγμής βασίζεται κυρίως στη διμερή βοήθεια, όπου κάθε χώρα υπόκειται στην κρίση των εταίρων της βάσει κριτηρίων που δεν είναι ούτε σαφή ούτε σταθερά. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) λειτούργησε σταθεροποιητικά στην κατάσταση αυτή καλύπτοντας ορισμένα από τα κενά, ιδίως αναφορικά με την ευαισθησία του δημοσίου χρέους. Ωστόσο, ας μην γελιόμαστε: δεν μπορούμε να συνεχίσουμε έτσι μεσοπρόθεσμα.
Θα ήθελα, ως εκ τούτου, να θέσω στον Πρόεδρο της ΕΚΤ τα ακόλουθα τρία ερωτήματα: Πρώτον, ποια είναι η θέση της ΕΚΤ σχετικά με ένα σταθερό πρότυπο για τη δημιουργία ενός πραγματικού συστήματος αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με το δημόσιο χρέος; Το χρειαζόμαστε αυτό, και δεν πρέπει να αρνούμαστε να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα. Δεύτερον, ποιες ήταν οι διαφορές –εφόσον είναι δυνατό να τις εντοπίσουμε– που έκαναν την ΕΚΤ να μην υιοθετήσει όλες τις συστάσεις της έκθεσης που κατάρτισε η ειδική ομάδα υπό τον κ. Van Rompuy; Τρίτον, πιστεύει όντως η ΕΚΤ πως η ΕΕ μπορεί να επιβιώσει με την αυξανόμενη απόκλιση μεταξύ των κρατών μελών ως προς την ανάπτυξη, και χωρίς ένα κοινό μέσο που θα αποκαθιστά έναν βαθμό σύγκλισης αυτών των αναπτυξιακών στρατηγικών;
Sean Kelly (PPE). – (GA) Κυρία Πρόεδρε, ως βουλευτής από την Ιρλανδία, δεν μπορώ να πω ότι είμαι και πολύ περήφανος για αυτά που συμβαίνουν επί του παρόντος στη χώρα μου. Ωστόσο, είμαι βέβαιος ότι οι περισσότεροι από τους πολίτες μας θέλουν να κάνουν οτιδήποτε χρειάζεται για να διορθωθεί η κατάσταση.
(EN) Και για να διορθωθεί η κατάσταση στην Ιρλανδία απαιτούνται δύο πράγματα. Πρώτον, δυστυχώς αναγκαστήκαμε να στραφούμε στην ΕΚΤ και το ΔΝΤ για βραχυπρόθεσμη στήριξη. Δεύτερον, και σημαντικότερο, η αρχιτεκτονική εποπτείας των αρχών στην Ευρώπη πρέπει να λειτουργεί αποτελεσματικά, έτσι ώστε να μην δούμε ξανά στο μέλλον τη σχέση οικειότητας μεταξύ ανεύθυνων τραπεζών, κοιμισμένων ρυθμιστικών αρχών και αδύναμων κυβερνήσεων. Τρίτον, θα ήθελα απλά να ζητήσω από τον κόσμο να σταματήσουν να ασχολούνται τόσο με τον εταιρικό φόρο διότι, πρώτον, είναι θέμα επικουρικότητας, δεύτερον, άλλες χώρες στην ΕΕ έχουν παρόμοιους συντελεστές και, τρίτον, θα όξυνε αυτήν τη στιγμή μια ήδη πολύ δύσκολη κατάσταση στην Ιρλανδία.
(GA) Γνωρίζω λοιπόν ότι οι πολίτες της Ιρλανδίας θέλουν να αρχίσουν τη δουλειά και ότι τα πράγματα θα βελτιωθούν σε εύθετο χρόνο.
Proinsias De Rossa (S&D). – (EN) Κυρία Πρόεδρε, ο κ. Rehn και ο κ. Trichet μας έδωσαν απόψε εδώ περισσότερες πληροφορίες από την ιρλανδική κυβέρνηση, η οποία μας παραπλανούσε και μας έλεγε ψέματα επί μήνες. Ενδιαφέρθηκαν περισσότερο για την προάσπιση της ιστορικής τους κληρονομιάς παρά για την προάσπιση του μέλλοντος των μέσων διαβίωσης των πολιτών μας και, βασικά, του νομίσματος της Ιρλανδίας και της Ευρώπης.
Απευθύνω απόψε έκκληση στον κ. Rehn και τον κ. Trichet να εξασφαλίσουν ότι το χρονοδιάγραμμα για την ενίσχυση και οι στόχοι για τα ελλείμματα και το χρέος θα είναι τέτοιοι ώστε να ληφθούν υπόψη οι κοινωνικοί στόχοι της Ευρώπης, καθώς και η ανάγκη να εξασφαλιστεί πως δεν θα υπονομευθεί η δυνατότητα της Ιρλανδίας να αναπτύξει την οικονομία της και να δημιουργήσει θέσεις εργασίας.
Θα επιβεβαιώσετε επίσης ότι κατανοείτε πλήρως πως η αύξηση του ιρλανδικού φόρου επί των κερδών των επιχειρήσεων ύψους 12,5% δεν αποτελεί λύση για την κρίση της Ιρλανδίας, ούτε και για τη σημερινή κρίση στην Ευρώπη, αλλά θα μπορούσε ουσιαστικά να καταστρέψει την οικονομία και τις θέσεις εργασίας στη χώρα;
Olle Schmidt (ALDE). – (SV) Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τον κ. Rehn και τον κ. Trichet για την εξαίρετη εργασία τους σε αυτούς τους ταραγμένους καιρούς. Έχω ένα πολύ συγκεκριμένο ερώτημα και για τους δυο σας. Στην πατρίδα μου, που δεν ανήκει στην ευρωζώνη, διεξάγεται σήμερα συζήτηση όπου ακούγονται πράγματα όπως: «Αυτό δείχνει ακριβώς αυτό που λέγαμε όταν ψηφίσαμε κατά του ευρώ το 2001. Δείχνει ότι είχαμε δίκιο – το ευρώ δεν μπορεί να λειτουργήσει.»
Φυσικά, αυτός ο ισχυρισμός είναι εσφαλμένος. Για τον λόγο αυτόν θέλω να θέσω και στους δυο σας ένα ερώτημα. Θεωρώ ότι είναι κρίσιμο ερώτημα και κρίσιμη ευθύνη και των δυο σας να εξηγήσετε για ποιον λόγο η Ευρώπη και η ευρωζώνη κατέληξαν σε αυτές τις δυσκολίες. Επειδή η ευρωζώνη και το κοινό νόμισμα έχουν προβλήματα; Ή επειδή έχουμε ορισμένους πολιτικούς στις επιμέρους χώρες, σε χώρες δηλαδή όπως η Ιρλανδία, η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ελλάδα, που στην ουσία δεν έκαναν αυτά που έπρεπε; Κύριοι, αυτό πρέπει να το εξηγήσετε. Διαφορετικά δεν θα μπορέσω ποτέ να το εξηγήσω όταν επιστρέψω στην πατρίδα μου.
Joe Higgins (GUE/NGL). – (EN) Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα να θέσω ένα ερώτημα στον κ. Trichet. Ως Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, γιατί τόσο εσείς όσο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνθηκολογήσατε πλήρως μπροστά στους κερδοσκόπους και τους διάφορους μεγαλοκαρχαρίες των διεθνών χρηματοπιστωτικών αγορών; Τους αφήσατε να κατασκευάσουν έναν πανικό στις αγορές σχετικά με την ιρλανδική κρίση – έναν πανικό με σκοπό να σας κάνει να παρέμβετε για να εξασφαλίσετε τα δισεκατομμύρια που οι κάτοχοι ομολόγων απέκτησαν κερδοσκοπώντας με επισφαλή χρέη. Εσείς και ο Επίτροπος Rehn συνθηκολογήσατε πλήρως με μια δικτατορία της αγοράς που δεν είναι εκλεγμένη, είναι ανώνυμη και ανεύθυνη, επειδή σας απείλησαν ότι θα επιτεθούν προσεχώς στην Πορτογαλία και την Ισπανία.
Σας ζητώ να το δικαιολογήσετε αυτό. Οι ιδιώτες κερδοσκόποι και οι κάτοχοι ομολόγων κερδοσκοπούν αποκομίζοντας δεκάδες δισεκατομμύρια από ιδιωτικές συναλλαγές με ιδιώτες κατασκευαστές και τραπεζίτες στην Ιρλανδία προς όφελός τους και όταν αυτό αποτυγχάνει, εσείς στηρίζετε την παθητική κυβέρνηση της Ιρλανδίας ώστε να επιβαρύνει τους εργαζομένους, τους συνταξιούχους και τους φτωχούς με το κόστος αυτής της κερδοσκοπίας. Τώρα επιστρατεύσατε το ΔΝΤ ως δύναμη κρούσης του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού προκειμένου να πληρώσει ο ιρλανδικός λαός.
Από ηθική και από κάθε άλλη άποψη, δεν πρέπει να πληρώσουν αυτοί, και πρέπει να αντισταθούν σε αυτήν την καταστροφική επίθεση κατά των υπηρεσιών τους, του βιοτικού τους επιπέδου και της δημοκρατίας τους.
Gerard Batten (EFD). – (EN) Κυρία Πρόεδρε, οι ψηφοφόροι μου στο Λονδίνο απλά δεν μπορούν να καλύψουν τις 288 στερλίνες ανά οικογένεια που εκτιμάται ότι θα είναι η δική τους συνεισφορά στα επτά δισεκατομμύρια για τη διάσωση της Ιρλανδίας. Οι Ιρλανδοί είναι εκείνοι που κατασκεύασαν την κακή τους τύχη: η κυβέρνησή τους διαχειρίστηκε κακά την οικονομία τους και τροφοδότησε μια έκρηξη κατασκευής κατοικιών που δεν είχε καμία σχέση με την πραγματικότητα. Το χειρότερο όμως είναι ότι προσχώρησαν στο κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα.
Το πρώτο βήμα για την επίλυση των προβλημάτων τους είναι να εγκαταλείψουν το ευρώ· αντί γι’ αυτό, η Ιρλανδία επέλεξε να υπαχθεί σε χρηματοπιστωτική διακυβέρνηση εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όσο περισσότερο καθυστερούν να εγκαταλείψουν το ευρώ, τόσο χειρότερες θα είναι οι συνέπειες της εξόδου τους. Φυσικά, το ίδιο ισχύει για την Πορτογαλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Ελλάδα, και ασφαλώς και άλλες χώρες. Το μόνο λογικό πράγμα που έκανε η παρελθούσα κυβέρνηση των Εργατικών, που κανείς δεν την νοσταλγεί, ήταν να κρατήσει τη Βρετανία έξω από την ευρωζώνη. Ένα λογικό πράγμα που μπορεί να κάνει η κυβέρνηση συνασπισμού είναι να σταματήσει να πληρώνει χρήματα που δεν πρέπει.
Mairead McGuinness (PPE). – (EN) Κυρία Πρόεδρε, ο κ. Batten έχει δίκιο. Η ιρλανδική κυβέρνηση προέβη σε τρομακτικά κακή διαχείριση στη χώρα μας και αυτή η ημέρα όπου γίνεται λόγος για μας σε αυτήν την Αίθουσα υπό αυτές τις ιδιαίτερες συνθήκες είναι μια θλιβερή ημέρα για τους Ιρλανδούς. Όμως βρισκόμαστε σε μια κατάσταση όπου χρειαζόμαστε αλληλεγγύη. Ίσως ο κ. Batten να μην κατανοεί αυτήν τη λέξη, ή το ότι η Ιρλανδία χρειάζεται την Αγγλία όσο χρειάζεται και η Αγγλία την Ιρλανδία και την οικονομία της.
Είμαστε όλοι πολύ στενά συνδεδεμένοι, αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε.
Μπορώ να θέσω μόνο μερικές ερωτήσεις; Γιατί σε αυτούς τους φορτισμένους συναισθηματικά καιρούς, χρειαζόμαστε μερικούς ψύχραιμους ανθρώπους και σαφή ενημέρωση.
Πού είναι απόψε τα τεστ αντοχής των τραπεζών, όταν οι ιρλανδικές τράπεζες φαίνεται να έχουν υποστεί πίεση οπωσδήποτε ανώτερη της αντοχής τους;
Δεύτερον, η ΕΚΤ πρέπει να απαντήσει στο ερώτημα ποια είναι η εντολή της. Νομίζω ότι αυτό συμπεραίνεται από τις εναρκτήριες παρατηρήσεις, γιατί υπάρχουν σχέσεις διασύνδεσης μεταξύ όλων των τραπεζών. Οι τράπεζες της Γερμανίας και της Γαλλίας και άλλων χωρών που είχαν επενδύσει σε ιρλανδικές τράπεζες πρέπει να εξετάσουν τι έκαναν και για ποιον λόγο.
Τέλος, απόψε υπάρχει πολιτική αστάθεια στην Ιρλανδία. Είναι λυπηρό, αλλά αναγκαίο να γίνουν γενικές εκλογές.
Liisa Jaakonsaari (S&D). – (FI) Κυρία Πρόεδρε, ο Robert Schuman, ιδρυτής της ΕΕ, έλεγε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αναπτυσσόταν μέσα από μια σειρά κρίσεων και ότι η ανάπτυξη μπορεί τώρα να είναι γρήγορη γιατί υπάρχουν στο περιβάλλον αρκετές κρίσεις. Αυτό συνιστά μια τεράστια απειλή για το πολιτικό σύστημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη.
Πρέπει να πούμε ότι τα προβλήματα της Ιρλανδίας οφείλονται εν μέρει στο γεγονός ότι η χώρα έχει μια ανίσχυρη κυβέρνηση. Το πολιτικό κατεστημένο πρέπει τώρα να προσέξει ώστε η θεραπεία να μην είναι χειρότερη από την ασθένεια. Για παράδειγμα, ο εκπρόσωπος της Ομάδας των Πρασίνων/Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία είπε εδώ ότι ο φόρος εισοδήματος των εταιρειών στην Ιρλανδία θα πρέπει να αυξηθεί στο επίπεδο της Ευρώπης και ότι αυτό μπορεί, ωστόσο, να αποτελέσει τελικά ένα θανάσιμο πλήγμα για την Ιρλανδία, την ανάπτυξη και την απασχόληση στη χώρα. Η ιδέα είναι η επιστροφή των χρημάτων με τη μορφή ανάπτυξης και απασχόλησης για την Ιρλανδία και όχι η επιβολή τιμωρίας στη χώρα. Πρέπει να βοηθήσουμε την Ιρλανδία και όχι να την τιμωρήσουμε.
Wolf Klinz (ALDE). – (DE) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Trichet, όλοι γνωρίζουμε ότι το κύριο καθήκον της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας είναι να εξασφαλίζει τη νομισματική σταθερότητα και ότι μπορείτε να επιτύχετε καλύτερα αυτόν τον στόχο όντας πολιτικά ανεξάρτητοι. Ανέκαθεν σας υποστηρίζαμε σε αυτό.
Οι κρίσεις των δύο τελευταίων ετών έδειξαν ότι έχετε ακόμα ένα καθήκον, που είναι η εξασφάλιση της σταθερότητας των χρηματοπιστωτικών αγορών και του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Και αυτό το καθήκον το εκτελέσατε με πολύ επαγγελματικό και πειστικό τρόπο. Για να το κάνετε όμως αυτό, αναγκαστήκατε να δεχτείτε τη σύνδεσή σας με τις αντίστοιχες κυβερνήσεις. Με άλλα λόγια, εδώ δεν είχατε τη δυνατότητα να ενεργήσετε με πλήρη πολιτική ανεξαρτησία· αντίθετα, έπρεπε να συνεργαστείτε με τις κυβερνήσεις.
Θα ήθελα να μάθω πώς ακριβώς προτίθεστε να εκπληρώσετε μελλοντικά αυτόν τον ρόλο προκειμένου να εξασφαλίσετε, πρώτον, ότι είστε ανεξάρτητοι και δεύτερον, ότι μπορείτε να συνεχίσετε να εκπληρώνετε σωστά αυτό το καθήκον χωρίς οι κυβερνήσεις να εκμεταλλεύονται αυτήν την ευκαιρία για να υπονομεύσουν ουσιαστικά την ανεξαρτησία σας.
Ilda Figueiredo (GUE/NGL). – (PT) Κυρία Πρόεδρε, οι ανισορροπίες και οι διαφορές μεταξύ των οικονομιών της ευρωζώνης οξύνονται, παρ’ όλες τις υποσχέσεις και τις προτάσεις, και το ερώτημα που ανακύπτει είναι το εξής: Δεν νομίζετε ότι ήρθε η ώρα να επανεξεταστούν κάποιες πολιτικές; Δεν βλέπετε ότι η εμμονή να τηρούν αυστηρά χώρες με τόσο ασθενείς οικονομίες τα παράλογα κριτήρια του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης οδηγεί σε μεγαλύτερες διαφορές, ανισότητες, ανεργία και φτώχεια;
Δεν νομίζετε ότι ήρθε η ώρα να δοθεί προσοχή στην κοινωνική βιωσιμότητα; Ένα παράδειγμα είναι η κατάσταση στην Πορτογαλία, όπου οι εργαζόμενοι θα κάνουν αυτήν την εβδομάδα γενική απεργία διαμαρτυρόμενοι για τις επονομαζόμενες πολιτικές λιτότητας, που σημαίνουν περικοπές αμοιβών και επενδύσεων και θα πυροδοτήσουν μια ακόμα σοβαρότερη ύφεση. Δεν νομίζετε ότι ήρθε η ώρα να αλλάξετε πολιτικές και να δώσετε απόλυτη προτεραιότητα στην κοινωνική βιωσιμότητα και να δημιουργήσετε μηχανισμούς αλληλεγγύης, συγκεκριμένα …
(Η Πρόεδρος διακόπτει την ομιλήτρια)
Olli Rehn, μέλος της Επιτροπής. – (FI) Κυρία Πρόεδρε, αξιότιμοι βουλευτές, καταρχάς θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για αυτήν την πολύ υπεύθυνη συζήτηση.
Η κ. Jaakonsaari είπε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ανέκαθεν αναπτυσσόταν μέσα από μια σειρά κρίσεων. Αυτό είναι γενικά σωστό, και το ίδιο συμβαίνει σήμερα, βραχυπρόθεσμα, ενώ πρέπει να είμαστε σαν την πυροσβεστική υπηρεσία και να σβήσουμε τις φωτιές που μαίνονται και απειλούν τώρα τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα στην Ευρώπη. Σήμερα εργαζόμαστε κυρίως στην Ιρλανδία για να διασφαλίσουμε τη σταθερότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ταυτόχρονα, προσπαθούμε να δημιουργήσουμε μια πιο μακροπρόθεσμη ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική η οποία στην πραγματικότητα θα ενισχύσει την οικονομική και τη νομισματική ένωση, που αυτήν τη στιγμή είναι ήδη ισχυρές, μέσω μιας δυνατής και γνήσιας οικονομικής ένωσης, πράγμα που με άλλα λόγια σημαίνει την υλοποίηση του αρχικού σκοπού της οικονομικής και νομισματικής ένωσης.
Αυτά είναι και τα δύο σημαντικά καθήκοντα και δεν έχουμε περιθώριο να παραμελήσουμε κανένα από τα δύο. Αντίθετα, πρέπει να λειτουργούμε πάντα σαν την πυροσβεστική υπηρεσία, σβήνοντας τις δασικές πυρκαγιές και δημιουργώντας ταυτόχρονα μια νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική για την καλύτερη ρύθμιση των χρηματοπιστωτικών αγορών και για την επιτυχέστερη λειτουργία της οικονομικής ένωσης.
Η Ιρλανδία αντιμετωπίζει δυσκολίες. Η κ. Jaakonsaari γνωρίζει καλά ότι στη Φινλανδία έχουμε μια παροιμία που θα μπορούσε να μεταφραστεί περίπου ως εξής: «Να βοηθάς έναν άνθρωπο όταν έχει δυσκολίες, όχι όταν δεν έχει». Αυτό ασφαλώς ισχύει και για τους άντρες και για τις γυναίκες. Τώρα είναι πολύ σημαντικό να διατηρήσουμε όλοι την ψυχραιμία μας και να προσπαθήσουμε να στηρίξουμε την Ιρλανδία όσο αντιμετωπίζει δυσκολίες. Αυτό δεν γίνεται μόνο για την ίδια την Ιρλανδία, αλλά και για την οικονομική σταθερότητα της Ευρώπης, προκειμένου να μην αφήσουμε να βλαφτούν από την κατάσταση αυτή οι πρώτες ενδείξεις της οικονομικής ανάκαμψης. Είναι σημαντικό να δώσουμε στην ευρωπαϊκή οικονομία τη δυνατότητα για βιώσιμη ανάπτυξη και να είμαστε πιο ικανοί να εξασφαλίσουμε απασχόληση. Αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο: βιώσιμη ανάπτυξη και απασχόληση στην ευρωπαϊκή οικονομία.
(EN) Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για το περιεχόμενο της συζήτησης και συμφωνώ πράγματι με τον κ. Gauzès ότι, ναι, πρέπει να εξηγήσουμε καλύτερα γιατί κάνουμε αυτά που κάνουμε και να καθησυχάσουμε τους πολίτες μας. Αυτή η εποχή είναι δύσκολη και προκαλεί σύγχυση. Παρουσιάζεται τάση νευρικότητας και παραπληροφόρησης και συνεπώς πρέπει όλοι να συμβάλουμε στη σωστή παρουσίαση των προκλήσεων. Εδώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και όλοι εσείς ως εκπρόσωποι των πολιτών θα διαδραματίσετε καίριο ρόλο.
Το ζητούμενο δεν είναι να βρούμε κάποιον να κατηγορήσουμε, αλλά να ενισχύσουμε την ευρωπαϊκή δομή που προστατεύει τους ευρωπαίους πολίτες από πολύ χειρότερες συνέπειες. Κάθε συζήτηση για την αποδόμηση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος είναι ανεύθυνη. Όλα τα κράτη μέλη θα ήταν σε πολύ πιο δύσκολη κατάσταση χωρίς την Ευρωπαϊκή Ένωση και την προστατευτική ασπίδα της. Το ευρώ είναι και θα συνεχίσει να είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της Ευρωπαϊκής Ένωσης· δεν είναι μόνο μια τεχνική νομισματική συμφωνία, είναι πραγματικά το κεντρικό πολιτικό σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επομένως είναι πράγματι ουσιαστικό να κάνουμε ό,τι μπορούμε, το παν, για να προστατεύσουμε και να ενισχύσουμε αυτό το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.
Θα ήθελα να ολοκληρώσω λέγοντας ότι η κ. Goulard έκανε μια πολύ σημαντική παρατήρηση αναφερόμενη στον αρχικό σκοπό εκείνων που δημιούργησαν την Οικονομική και Νομισματική Ένωση: να έχουμε μια πολύ ισχυρή πολιτική διάσταση, στην πραγματικότητα μια πολιτική ένωση. Ο Πρόεδρος Trichet είναι καταλληλότερος για να το επιβεβαιώσει αυτό από εμένα, γιατί ήταν τότε εκεί, όμως τείνω να συμφωνήσω, και γι’ αυτό στη νομοθετική μας δέσμη που βρίσκεται τώρα στα χέρια σας και στα χέρια του Συμβουλίου επιδιώκουμε να συμπληρώσουμε την ισχυρή νομισματική ένωση δημιουργώντας επιτέλους μια γνήσια και ισχυρή οικονομική ένωση. Θεωρώ ότι είναι πράγματι πια καιρός να δώσουμε ζωή στο Ο της ΟΝΕ, και αυτό είναι τελικά το ζητούμενο της νομοθετικής δέσμης για την ενίσχυση της οικονομικής διακυβέρνησης.
μέλος της Επιτροπής. – (EN) (απαντώντας στον κ. De Rossa, που μίλησε με κλειστό το μικρόφωνο) Κυρία Πρόεδρε, όπως γνωρίζετε πολύ καλά, είμαι πρόθυμος να συναντηθώ με τους ιρλανδούς ευρωβουλευτές για να συζητήσουμε θέματα που αφορούν την Ιρλανδία, όμως –όσο σημαντική και δύσκολη και αν είναι σήμερα η κατάσταση στην Ιρλανδία– η παρούσα συζήτηση αφορά την ΕΚΤ και την έκθεση του Κοινοβουλίου για την ΕΚΤ.
Τέθηκαν τόσες ερωτήσεις στη διάρκεια αυτής της συζήτησης που αφορούσαν την Ιρλανδία ώστε απλά είναι αδύνατο να απαντηθούν όλες. Όπως είπα, είμαι πρόθυμος να συναντηθώ με τους ιρλανδούς ευρωβουλευτές και ελπίζω να καταφέρω να σας συναντήσω όλους αύριο προκειμένου να μπορέσουμε να συζητήσουμε το θέμα αυτό πιο συγκεκριμένα.
Jean-Claude Trichet, Πρόεδρος της ΕΚΤ. – (FR) Πρώτον, επιτρέψτε μου να πω ότι οι ερωτήσεις που τέθηκαν είναι εξαιρετικά σημαντικές και καλύπτουν σε μεγάλο βάθος όλα τα ζητήματα που έχουν σήμερα σημασία.
(EN) Θα απαντήσω ταυτόχρονα στους βουλευτές διότι ορισμένες από τις ερωτήσεις σας συμπίπτουν.
Πρώτα απ’ όλα θα ήθελα να δηλώσω και πάλι ότι είμαστε υπεύθυνοι για το Ν της ΟΝΕ, δηλαδή τη νομισματική ένωση. Έχουμε άποψη για το Ο, την οικονομική ένωση, αλλά είμαστε υπεύθυνοι για το Ν, και αυτό που μας ανέθεσαν να κάνουμε οι λαοί της Ευρώπης, τα κοινοβούλια που ψήφισαν τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, είναι να παρέχουμε σταθερότητα των τιμών. Αυτή είναι η εντολή μας. Είμαστε ανεξάρτητοι για να προσφέρουμε σταθερότητα τιμών σε 330 εκατομμύρια συμπολίτες μας.
Όπως εξήγησα πριν λίγο, επιτύχαμε σταθερότητα των τιμών σύμφωνα με τον ορισμό μας, που ήταν συνέχεια του καλύτερου ορισμού στον κόσμο, και επιτρέψτε μου να πω ότι ο ορισμός μας για τη σταθερότητα των τιμών φαίνεται να είναι τώρα το κριτήριο σε παγκόσμιο επίπεδο. Προσφέραμε σταθερότητα των τιμών κατά τα σχεδόν 12 έτη του ευρώ και σύμφωνα με όλες τις πληροφορίες που διαθέτουμε, είμαστε αξιόπιστοι για τα επόμενα δέκα χρόνια.
Έτσι, θέλω να είμαι πολύ σαφής, διότι –όπως είπε ο κ. Rehn– πολλές από τις ερωτήσεις που μου θέσατε αφορούν την οικονομική ένωση, που είναι ασφαλώς μέρος της ΟΝΕ, όμως δεν είμαστε εμείς οι υπεύθυνοι για την οικονομική ένωση. Έχουμε τις ιδέες μας και τις συστάσεις μας, έχουμε τη διάγνωση και την ανάλυσή μας, και ασφαλώς θα επανέλθω σε όλα αυτά.
Η δεύτερη σημαντική μου παρατήρηση είναι: βιώνουμε τη χειρότερη κρίση σε παγκόσμιο επίπεδο μετά από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Εάν εμείς –και οι κεντρικές τράπεζες συμπεριλαμβανομένης της ΕΚΤ, και οι κυβερνήσεις– δεν είχαμε αντιδράσει γρήγορα και θαρραλέα, θα είχαμε βιώσει τη χειρότερη κρίση όχι από τον Δεύτερο, αλλά από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, γιατί θα είχαμε τεράστια ύφεση και το γεγονός αυτό –ότι δηλαδή αποφύγαμε την τεράστια ύφεση σε παγκόσμιο επίπεδο– απαιτούσε τεράστια δραστηριοποίηση των κυβερνήσεων και των κοινοβουλίων.
Βάσει της δικής μας ανάλυσης, ο κίνδυνος για τους φορολογουμένους που κινητοποιήθηκε ως βοήθεια για την αποφυγής μιας δραματικής ύφεσης είναι περίπου ο ίδιος και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού από άποψη ΑΕγχΠ, περίπου 27% του ΑΕγχΠ. Φυσικά, δεν χρησιμοποιήθηκε για δαπάνες, ούτε και για απώλειες, μπορώ να πω, παρ’ όλα αυτά όμως η προσπάθεια που έγινε είναι τεράστια. Διαφορετικά θα είχαμε μια δραματική κρίση. Ασφαλώς αυτό σημαίνει ότι η παγκόσμια οικονομία και τα παγκόσμια οικονομικά είναι εξαιρετικά εύθραυστα και πρέπει να βρούμε τρόπους αποφυγής αυτής της ευαισθησίας σε παγκόσμιο επίπεδο.
Αυτό όμως δεν είναι ευρωπαϊκή κρίση. Είναι ο αντίκτυπος μιας παγκόσμιας κρίσης στην Ευρώπη, στην ευρωπαϊκή διακυβέρνηση, και οι ίδιοι ακριβώς συλλογισμοί και προβληματισμοί για το τι πρέπει να γίνει υπάρχουν στις ΗΠΑ ή στην Ιαπωνία, για να αναφέρω δύο μόνο από τις άλλες μεγάλες προηγμένες οικονομίες. Έχουν κι αυτές προβλήματα πρώτου μεγέθους και θα ήθελα να μην μετατρέπουμε έναν δικαιολογημένο προβληματισμό για τον τρόπο καλύτερης λειτουργίας μεγάλων και προηγμένων οικονομιών σε κριτική του ευρώ το οποίο, όπως είπα, είχε ακριβώς τα αποτελέσματα που αναμενόταν.
Επιτρέψτε μου επίσης να πω ότι εξετάζοντας την οικονομική και δημοσιονομική θέση, τη δημοσιονομική θέση των σημαντικών προηγμένων οικονομιών, διαπιστώνω ότι η Ευρώπη συνολικά και η ΕΕ ειδικότερα βρίσκονται σε καλύτερη κατάσταση –αυτό το είπε ο κ. Goebbels– από την Ιαπωνία ή τις ΗΠΑ από άποψη δημοσίου ελλείμματος: ίσως γύρω στο 6%, ή και λίγο λιγότερο, ως ενοποιημένη δημοσιονομική θέση το επόμενο έτος, ενώ είναι της τάξεως μεγέθους του 10% ή και παραπάνω στις δύο άλλες μεγάλες προηγμένες οικονομίες.
Αυτό το λέω για να έχουμε και εμείς μια ιδέα της τάξεως μεγέθους. Αυτό λοιπόν που έχουμε είναι κακή συμπεριφορά εκ μέρους ορισμένων χωρών που δημιουργούν προβλήματα στην ίδια τη χώρα και προκαλούν χρηματοοικονομική αστάθεια. Το θέμα δεν είναι το ευρώ, αλλά η χρηματοοικονομική αστάθεια που οφείλεται ασφαλώς σε κακές δημοσιονομικές πολιτικές, με την αλληλεπίδραση με τις αγορές που σημειώνεται πάντα εφόσον βρισκόμαστε σε οικονομίες της αγοράς. Επαναλαμβάνω ότι βασικά η διάγνωσή μας είναι πως αυτό που δεν ήταν φυσιολογικό στη λειτουργία της Ευρώπης ήταν πως δεν είχαμε τη σωστή διακυβέρνηση, τη σωστή διακυβέρνηση της οικονομικής ένωσης.
Μπορώ δυστυχώς να πω ότι αυτό δεν προκαλεί έκπληξη διότι το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης επεκρίθη εσφαλμένα από ορισμένους από τότε που συστάθηκε. Πρέπει επίσης να σας υπενθυμίσω ότι εγώ ο ίδιος ήμουν αυτός που μίλησε στο Κοινοβούλιο για τον αγώνα που διεξαγάγαμε επειδή ορισμένες μεγάλες χώρες ήθελαν την κατάργηση του συμφώνου ή τουλάχιστον τη σημαντική αποδυνάμωσή του. Δυστυχώς πρέπει να πω ότι οι μεγάλες χώρες εντός της ευρωζώνης το έκαναν αυτό και ότι οι μικρές και μεσαίες χώρες αντιδρούσαν στην τάση αυτή. Αυτά έγιναν το 2004 και το 2005. Θα θυμάστε ότι ήταν ένας βίαιος αγώνας, γιατί κατέληξε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, και η Επιτροπή –που πρέπει να της δώσω εύσημα– είχε διαύγεια, περισσότερη διαύγεια από το Συμβούλιο εκείνο τον καιρό, και εμείς υποστηρίξαμε πλήρως την Επιτροπή. Πρέπει επομένως να το υπενθυμίσω αυτό σε όλους σας.
Τώρα μου υποβλήθηκε μια σειρά ερωτήσεων που αφορά το τι ακριβώς ζητούμε στο παρόν στάδιο. Πρέπει να πω ότι είπαμε ήδη όταν η Επιτροπή παρουσίασε την πρότασή της πως θεωρούσαμε ότι αυτή δεν αρκεί.
Λαμβάνοντας υπόψη αυτά που πιστεύουμε, λαμβάνοντας υπόψη αυτά που βλέπουμε στη λειτουργία της Ευρώπης συνολικά, των 27 και των 16 (και από αύριο 17), θεωρήσαμε ότι η πρώτη πρόταση της Επιτροπής ήταν υπερβολικά αδύναμη όσον αφορά τον αυτοματισμό και την αυστηρότητα της διακυβέρνησης, τόσο για τη δημοσιονομική εποπτεία όσο και για τους δείκτες ανταγωνιστικότητας, τις ανισορροπίες.
Έτσι, εφόσον στην παρούσα μορφή της η πρόταση του Συμβουλίου αποδυναμώνει ακόμα και την πρόταση της Επιτροπής, δεν μπορούμε να σας πούμε τίποτα άλλο, κυρίες και κύριοι βουλευτές, από το ότι ευελπιστούμε πως ανταποκρινόμαστε στις απαιτήσεις της κατάστασης· και αυτές είναι ότι χρειαζόμαστε πολύ ισχυρή εποπτεία και πολύ ισχυρή διακυβέρνηση.
Το 2005 είχα πει εξ ονόματος του Διοικητικού Συμβουλίου ότι δεν ήμασταν καθόλου ικανοποιημένοι από την τότε θέση του Συμβουλίου, η οποία τελικά έγινε αποδεκτή.
Έτσι, δεν θέλω να προχωρήσω περισσότερο, διότι θα έχουμε αρκετές ευκαιρίες για επαφή με το Κοινοβούλιο. Φυσικά, σημείωσα όσα είπε η κ. Goulard σχετικά με το πολύ σκληρό έργο που πρέπει να φέρει σε πέρας το Κοινοβούλιο, μαζί με το Συμβούλιο και την Επιτροπή, για να επεξεργαστεί την τελική θέση της Ευρώπης. Επαναλαμβάνω όμως ότι το μήνυμά μας σχετικά με αυτό είναι πολύ σαφές.
Τώρα επιτρέψτε μου να ασχοληθώ για μόνο ένα λεπτό με το θέμα της επικοινωνίας. Ασφαλώς πρέπει να βελτιώνουμε διαρκώς την επικοινωνία μας. Προσπαθούμε να το κάνουμε αυτό. Επιτρέψτε μου να πω μόνο ότι όσον αφορά τη δική μας επικοινωνία, δίνουμε τον σαφή ορισμό της σταθερότητας των τιμών που επιτρέπει στον καθένα να κρίνει διαρκώς σε πραγματικό χρόνο αυτά που κάνουμε.
Θα ήθελα επίσης να πω ότι υπήρξαμε η πρώτη μεγάλη και σημαντική κεντρική τράπεζα που καθιέρωσε τις συνεντεύξεις τύπου αμέσως μετά το διοικητικό συμβούλιο. Ήμασταν οι πρώτοι που δημοσιεύσαμε εισαγωγική δήλωση, που συνιστά τη διάγνωσή μας σχετικά με την κατάσταση. Προσπαθούμε λοιπόν να είμαστε όσο το δυνατόν πιο υπεύθυνοι από τη σκοπιά της επικοινωνίας.
Το μόνο που δεν κάνουμε είναι να δημοσιεύουμε την ατομική θέση των διαφόρων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου. Πιστεύουμε πως αυτό έχει μεγάλη σημασία για το θεσμικό όργανο που εκδίδει ένα νόμισμα για 16 κράτη, τα οποία είναι ενωμένα μέσα την Ευρώπη αλλά παραμένουν κυρίαρχα κράτη, ότι είναι καλύτερο να εμφανίζεται το Διοικητικό Συμβούλιο συνολικά ως η αρμόδια οντότητα όσον αφορά την απόφασή μας.
Υπήρξαν αρκετά πολύ σημαντικά ερωτήματα. Επιτρέψτε μου να αναφέρω μόνο την παρατήρηση ότι είμαστε υπεύθυνοι για το Ν, αλλά στο μέτρο που το Ο βρίσκεται στα χέρια των κυβερνήσεων και της Επιτροπής, πρέπει φυσικά να λαμβάνουμε υπόψη το Ο στον τομέα αυτόν, όπως πάντα, όπως κάνει κάθε ανεξάρτητη κεντρική τράπεζα: όταν η δημοσιονομική πολιτική είναι ορθή και λογική, το βάρος που φέρει η νομισματική πολιτική για την επίτευξη της σταθερότητας των τιμών δεν είναι μεγάλο. Αν η δημοσιονομική πολιτική είναι κακή, τότε επιβαρύνονται υπερβολικά οι αποφάσεις που πρέπει να λάβει η κεντρική τράπεζα.
Θα έλεγα ότι το ίδιο ισχύει για εμάς αναφορικά με την αλληλεπίδραση με τις κυβερνήσεις, εμείς όμως εμμένουμε στην ανεξαρτησία μας, και όπως εξήγησα, έπρεπε να λάβουμε μια σειρά μη τυποποιημένων μέτρων προκειμένου να μας δοθεί η δυνατότητα να μεταδώσουμε την ώθηση των νομισματικών μας πολιτικών όσο καλύτερα γίνεται, σε συνθήκες όπου οι αγορές δεν λειτουργούσαν σωστά και, ως εκ τούτου, οι αποφάσεις που λαμβάναμε για τα επιτόκια δεν μεταδίδονταν σωστά στην οικονομία συνολικά.
Αυτή είναι η ουσία των μη τυποποιημένων μέτρων: να βοηθήσουν στην αποκατάσταση μιας ομαλότερης λειτουργίας των διαύλων μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής, και εμείς κάναμε πολύ σαφή διάκριση –αυτό το επανέλαβα σε ένα σεμινάριο που έγινε πρόσφατα και στο οποίο συμμετείχε ο Ben Bernanke– μεταξύ των τυποποιημένων μέτρων, που είναι πραγματικά αυτό που έχει σημασία από την άποψη της θέσης της νομισματικής πολιτικής, και των μη τυποποιημένων μέτρων που έχουν ως στόχο να βοηθήσουν στη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής.
Επιτρέψτε μου τώρα να πω μόνο ότι σημείωσα το σημαντικό ερώτημα …
(FR) Αναφορικά με την ερώτηση του κ. Gauzès για την επικοινωνία, που νομίζω ότι την επανέλαβαν και άλλοι, υπάρχει σε ορισμένους διαύλους επικοινωνίας μια τάση να θεωρείται η Ευρώπη ως ένα είδος αποδιοπομπαίου τράγου. Όταν τα πράγματα πηγαίνουν στραβά, φταίει η Ευρώπη. Γνωρίζουμε ότι αυτό δεν είναι αλήθεια και φυσικά, αυτό το γνωρίζει καλύτερα από κάθε άλλον το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Επίσης, υπάρχει μια τάση να λέγεται ότι όταν τα πράγματα δεν πηγαίνουν καλά, φταίει η Επιτροπή ή η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ή, ακόμα καλύτερα, το ευρώ. Αυτό είναι το κλασικό φαινόμενο του αποδιοπομπαίου τράγου. Το ευρώ είναι το νόμισμα που διατήρησε εξαιρετικά καλά την εσωτερική και εξωτερική του σταθερότητα. Επιπλέον, δεν ανέφερα ακόμα πως αυτό είναι πιο αξιοσημείωτο από οτιδήποτε έχει κάνει ποτέ μια κεντρική τράπεζα στις ιδρύτριες χώρες του ευρώ κατά τα τελευταία 50 χρόνια – αυτό το άφησα για το τέλος, μπορώ να πω. Θεωρώ ότι έχουμε εδώ ένα νόμισμα που είναι πραγματικά σταθερό, και από ιστορική άποψη. Συνεπώς, ας προφυλαχθούμε από το φαινόμενο του αποδιοπομπαίου τράγου.
Πρέπει να πω ότι είναι απαραίτητο να εργαστούμε όλοι πολύ σκληρά όσον αφορά την επικοινωνία, όμως το μήνυμα αυτό το απευθύνω και στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και συνολικά στο σύστημα του ευρώ, δηλαδή σε όλες τις εθνικές κεντρικές τράπεζες της ζώνης του ευρώ. Επιπλέον, θα ήθελα να πω ότι αυτό είναι αναμφίβολα και ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι 27, και ως εκ τούτου ένα πρόβλημα για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
(Χειροκροτήματα)
Πρόεδρος. – Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την αναλυτική απάντησή σας, κύριε Trichet. Θεωρώ ότι ήταν αναγκαίο να δοθεί στο σημείο αυτό μια πιο αναλυτική απάντηση από ό,τι συνηθίζεται εδώ στο Σώμα.
Burkhard Balz, εισηγητής. – (DE) Κυρία Πρόεδρε, καταρχάς θέλω και εγώ να ευχαριστήσω θερμά τον κ. Trichet, τον κ. Rehn και, πρωτίστως, τους βουλευτές του ΕΚ για την τόσο ανοικτή και περιεκτική συζήτηση. Υπήρξε εξαιρετικά αντικειμενική, ακόμα κι αν προς το τέλος τα μέλη μας από την Ιρλανδία άφησαν κάποιες φορές τα συναισθήματά τους να εκδηλωθούν – πράγμα απόλυτα κατανοητό.
Στον σύντομο χρόνο που διαθέτω, θέλω να αναφερθώ σε τρία σημεία. Το πρώτο είναι η ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Θεωρώ ότι ήταν σωστό και ζωτικής σημασίας το ότι οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων –υπό τη γενική ηγεσία του Helmut Kohl, σεβαστού πολίτη της Ευρώπης και τότε καγκελάριου της Γερμανίας– εγκαινίασαν την ανεξαρτησία της ΕΚΤ. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι ο φύλακας του ευρώ. Θεωρώ ότι το ευρώ επέδειξε τη σταθερότητα που επέδειξε τους τελευταίους μήνες της κρίσης ακριβώς επειδή έχουμε τελικά μια τέτοια ΕΚΤ. Για τον λόγο αυτόν θα ήθελα να σας ζητήσω, κύριε Trichet, να συνεχίσετε να ενεργείτε με τη μέγιστη δυνατή ανεξαρτησία τους ερχόμενους μήνες. Όταν κάποιοι σας εκφράζουν τις απόψεις τους, πρέπει οπωσδήποτε να τους ακούτε, τελικά όμως, ο πρόεδρος και το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ πρέπει να διαφυλάξουν αυτήν την ανεξαρτησία.
Δεύτερον, πρέπει να είμαστε πιο ανοιχτοί με τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό είναι σημαντικό. Πρώτα απ’ όλα, δεν πρέπει να τους ενημερώνουμε πάντα στη γλώσσα των Βρυξελλών, για την οποία έχουμε δεχθεί κάποιες επικρίσεις, αλλά έτσι ώστε οι πληροφορίες να γίνονται πραγματικά κατανοητές από εκείνους στους οποίους στέλνουμε το μήνυμα – τους πολίτες της Ευρώπης. Για μένα, αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό σημείο.
Τέλος, ο κ. Trichet αναφέρθηκε στη Βασιλεία ΙΙΙ. Αυτό είναι άλλο ένα σημείο που θα ήθελα ασφαλώς να τονίσω. Θέλουμε να εφαρμοστεί άμεσα η Βασιλεία ΙΙΙ. Ωστόσο, εγώ θέλω να εφαρμοστεί άμεσα η Βασιλεία ΙΙΙ μόνον εάν εφαρμοστεί ταυτόχρονα από όλους σε επίπεδο G20. Δεν είναι δυνατόν να αναλάβει η Ευρώπη και πάλι τον ηγετικό ρόλο και να είναι η μόνη πρωτοπόρος με αποτέλεσμα μεγάλη ζημία για τη διεθνή μας ανταγωνιστικότητα. Επομένως, συνηγορώ υπέρ του να τα εφαρμόσει αυτά η Ευρώπη πραγματικά μαζί με τους ανά τον κόσμο εταίρους της ή διαφορετικά να εξετάσει εναλλακτικές λύσεις.
Πρόεδρος. – Η κοινή συζήτηση έληξε.
Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί αύριο.
Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 149 του Κανονισμού)
Elena Băsescu (PPE), γραπτώς. – (RO) Θα ήθελα να συγχαρώ κι εγώ τον κ. Balz για όλες τις προσπάθειες που κατέβαλε για την εκπόνηση της παρούσας έκθεσης. Οι δέσμες λιτότητας που προτάθηκαν για την έξοδο από την κρίση δεν πρέπει να καταλήξουν σε μέτρα που θα μπορούσαν να διακυβεύσουν την οικονομική ανάκαμψη. Πιστεύω ότι πρέπει να επιτευχθεί ισορροπία μεταξύ της διαδικασίας της οικονομικής εξυγίανσης και της προστασίας των επενδύσεων μέσω της απασχόλησης και της βιώσιμης ανάπτυξης. Το μάθημα που έδωσαν τα κράτη μέλη που εντάχθηκαν στην ευρωζώνη χωρίς να έχουν προετοιμαστεί πρέπει να μας κάνει να εξετάσουμε συν τω χρόνω σοβαρά τον ορισμό ρεαλιστικών προθεσμιών. Στην παρούσα κατάσταση μπορεί να είναι αποδεκτή καθυστέρηση ενός ή δύο ετών. Η διεύρυνση πρέπει να συνεχιστεί, με προαπαιτούμενο την εκπλήρωση των κριτηρίων του Μάαστριχτ. Πιστεύω εν προκειμένω ότι η υιοθέτηση του ευρώ δεν θα πρέπει να θεωρείται προσωρινή λύση, αλλά μέρος μιας μεσοπρόθεσμης και ευρείας πολιτικής στρατηγικής.
Edward Scicluna (S&D), γραπτώς. – (EN) Επικροτώ και υποστηρίζω πλήρως την παρούσα έκθεση. Ωστόσο, θα πρέπει να θυμόμαστε πως όταν θα σταματήσουν όλες οι συζητήσεις για τη δημοσιονομική εξυγίανση, τη ρύθμιση και τη μακροοικονομική διακυβέρνηση, θα πρέπει να εξετάσουμε ποια αποτελέσματα είχαν αυτά στην οικονομική δραστηριότητα – που είναι το καθοριστικό σε κάθε συζήτηση. Στην πραγματικότητα, χρειαζόμαστε μια καλή και αποτελεσματική ρύθμιση και καλύτερη οικονομική διακυβέρνηση, προκειμένου να μπορέσουν να αναπτυχθούν και να μεγαλώσουν οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που είναι η κινητήρια δύναμη της οικονομικής ανάπτυξης. Η θλιβερή αλήθεια είναι πως οι εν λόγω επιχειρήσεις επλήγησαν σοβαρά τα τελευταία δύο χρόνια. Αυτό είχε ως συνέπεια υψηλή και αυξανόμενη ανεργία. Η πολιτική της ΕΚΤ να χορηγεί δισεκατομμύρια ευρώ για να βοηθήσει στη σωτηρία χρεωμένων τραπεζών ήταν σωστή, πολλές τράπεζες όμως άρχισαν να βασίζονται υπερβολικά στη ρευστότητα της ΕΚΤ. Έτσι, τώρα αντιμετωπίζουμε μια κατάσταση όπου οι τράπεζες που παρείχαν υπερβολικά εύκολα πιστώσεις κατά τα χρόνια της άνθησης αρνούνται τη χορήγηση πιστώσεων σε μικρές επιχειρήσεις. Αν συνεχιστεί αυτό, δεν θα έχουμε την ανάπτυξη που απαιτείται για τη μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και του ύψους του δημοσίου χρέους. Η ανεργία θα αυξηθεί και η οικονομική μας απόδοση θα παραμείνει στάσιμη. Ας ενεργήσουμε με σύνεση, αν δεν θέλουμε να απογοητεύσουμε και πάλι τους πολίτες της Ευρώπης.