Πρόεδρος. – Σας ευχαριστώ θερμά, κυρία Gomes. Η συζήτηση έληξε. Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί αύριο, στις 12.00. Η ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση της τελευταίας έκθεσης της ημέρας, πιο συγκεκριμένα, την προφορική ερώτηση που υποβλήθηκε προς το Συμβούλιο και την Επιτροπή με θέμα το οικονομικό κόστος της εξέτασης των αιτήσεων ασύλου στα κράτη μέλη. Καταρχάς, θα ήθελα να δώσω τον λόγο στη συντάκτρια, την κ. Nadja Hirsch. Έχετε στη διάθεσή σας δύο λεπτά.

- Προφορική ερώτηση των Nadja Hirsch, Renate Weber, Cecilia Wikström, Louis Michel, Sonia Alfano, Stanimir Ilchev, Nathalie Griesbeck και Jan Mulder, εξ ονόματος της Ομάδας της Συμμαχίας Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη, προς το Συμβούλιο, με θέμα τη διαφάνεια των πληροφοριών σχετικά με το οικονομικό κόστος της εξέτασης των αιτήσεων ασύλου στα κράτη μέλη (O-0169/2010 – B7-0662/2010),

- προφορική ερώτηση των Nadja Hirsch, Renate Weber, Cecilia Wikström, Louis Michel, Sonia Alfano, Stanimir Ilchev, Nathalie Griesbeck και Jan Mulder, εξ ονόματος της Ομάδας της Συμμαχίας Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη, προς την Επιτροπή, με θέμα τη διαφάνεια των πληροφοριών σχετικά με το οικονομικό κόστος της εξέτασης των αιτήσεων ασύλου στα κράτη μέλη (O-0170/2010 – B7-0663/2010),

- προφορική ερώτηση των Monika Hohlmeier και Simon Busuttil, εξ ονόματος της Ομάδας τoυ Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (Χριστιανοδημοκράτες), προς το Συμβούλιο, με θέμα τη διαβίβαση πληροφοριών σχετικά με το κόστος που συνεπάγεται η εξέταση των αιτήσεων παροχής ασύλου στα κράτη μέλη (O-0175/2010 – B7-0664/2010),

- προφορική ερώτηση των Monika Hohlmeier και Simon Busuttil, εξ ονόματος της Ομάδας τoυ Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (Χριστιανοδημοκράτες), προς την Επιτροπή, με θέμα τη διαβίβαση πληροφοριών σχετικά με το κόστος που συνεπάγεται η εξέταση των αιτήσεων παροχής ασύλου στα κράτη μέλη (O-0176/2010 – B7-0665/2010),

- προφορική ερώτηση των Monika Flašíková Beňová, Claude Moraes, Sylvie Guillaume, Carmen Romero López και Antonio Masip Hidalgo, εξ ονόματος της Ομάδας της Προοδευτικής Συμμαχίας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προς το Συμβούλιο, με θέμα την πρόοδο των εργασιών όσον αφορά την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με την αναδιατύπωση της οδηγίας για τις διαδικασίες (O-0179/2010 – B7-0003/2011),

- προφορική ερώτηση της Hélène Flautre, εξ ονόματος της Ομάδας τωv Πρασίνων/Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία, προς το Συμβούλιο, με θέμα τη σημερινή κατάσταση σχετικά με την οδηγία που αφορά τις διαδικασίες για τη χορήγηση ασύλου (O-0210/2010 – B7-0004/2011),

- προφορική ερώτηση των Κυριάκου Τριανταφυλλίδη, Cornelis de Jong, Cornelia Ernst και Marie-Christine Vergiat, εξ ονόματος της Συνομοσπονδιακής Ομάδας της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς/Αριστερά των Πρασίνων των Βορείων Χωρών, προς το Συμβούλιο, με θέμα τη διαβίβαση πληροφοριών προς το Κοινοβούλιο και την Επιτροπή σχετικά με εκκρεμούντα θέματα στο Συμβούλιο όσον αφορά την οδηγία για τις διαδικασίες στον τομέα του ασύλου (O-0177/2010 – B7-0002/2011).

  Nadja Hirsch, συντάκτρια. – (DE) Κύριε Πρόεδρε, συμφωνήσαμε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι επιθυμούμε τη θέσπιση ενός κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου έως το έτος 2012. Αυτό συνεπάγεται και την καθιέρωση κοινών ή παρεμφερών συνθηκών σε όλα τα κράτη μέλη.

Ωστόσο, έχει προβληθεί αντίσταση στην εφαρμογή του συστήματος και αυτό οφείλεται πρωτίστως στο γεγονός ότι, κατά τις συζητήσεις επί της δέσμης μέτρων για το άσυλο, λαμβάναμε ελλιπείς, ενίοτε δε και καθόλου πληροφορίες ή ακόμα και αντιφατικές πληροφορίες. Είχαμε στη διάθεσή μας ελάχιστα στοιχεία ως βάση για τις οικονομικές εκτιμήσεις σχετικά με την οδηγία για τις διαδικασίες και το κόστος στα κράτη μέλη. Στόχος μας είναι να ζητήσουμε από την Επιτροπή να διαβιβάσει στο Κοινοβούλιο σχετική μελέτη ή τις απαραίτητες πληροφορίες. Οι τελευταίες αφορούν τομείς όπως οι υπηρεσίες διερμηνείας, αλλά και η νομική αρωγή. Δεν είναι σαφές τι είδους επιπτώσεις θα έχουν ουσιαστικά τα κράτη μέλη.

Από την άλλη πλευρά, κατά τη διαδικασία αναθεώρησης της οδηγίας για τις διαδικασίες, κατέστη σαφές ότι μπορούμε να διασφαλίσουμε μια ταχεία διαδικασία υψηλής ποιότητας, η οποία θα είναι επωφελής για αμφότερες τις πλευρές, διότι συνδράμει στην ταχύτερη λήψη των αποφάσεων προκειμένου να είναι η κατάσταση σαφής για τους ενδιαφερόμενους και να επιτυγχάνεται χαμηλό ποσοστό σφάλματος. Στόχος των Φιλελευθέρων είναι να παράσχουμε πλήρη στήριξη στα σχέδια της Επιτροπής. Πλην όμως, χρειαζόμαστε επιχειρήματα, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων με τα κράτη μέλη, τα οποία θα αναδείξουν τον αντίκτυπο της αναθεώρησης της εν λόγω δέσμης μέτρων για το άσυλο και, ειδικότερα, της οδηγίας για τις διαδικασίες. Για τον λόγο αυτόν, ζητούμε από την Επιτροπή να μας παράσχει πραγματική στήριξη, ώστε να διασφαλιστεί ότι αυτή η δέσμη μέτρων για το άσυλο θα εφαρμοστεί στην πράξη έως το 2012 και να μπορέσουμε, συνεπώς, να θεσπίσουμε κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου.

  Monika Hohlmeier, συντάκτρια. – (DE) Κύριε Πρόεδρε, είναι σημαντικό η ΕΕ να εγκύψει στα προβλήματα της μετανάστευσης και στο δικαίωμα ασύλου. Η Επιτροπή έχει υποβάλει προτάσεις στον εν λόγω τομέα. Εντούτοις, επί του παρόντος δεν υπάρχει ακριβής ανάλυση της εφαρμογής των ισχυουσών νομικών διατάξεων, ;όπως δεν υπάρχουν και λεπτομερείς εκτιμήσεις και αναλύσεις επί των νέων προτάσεων. Η Ομάδα τoυ Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (Χριστιανοδημοκράτες) τάσσεται ένθερμα υπέρ του δικαιώματος ασύλου και του δικαιώματος προστασίας για τους ανθρώπους που την έχουν ανάγκη.

Μολαταύτα, εξετάζοντας την παρούσα κατάσταση, καθίσταται, δυστυχώς, προφανές ότι ορισμένα άτομα υποβάλλουν αίτηση χορήγησης ασύλου για πολύ διαφορετικούς λόγους, ακόμα δε και καταχρώμενοι συστηματικά το σχετικό καθεστώς. Το δικαίωμα ασύλου και η επικουρική προστασία δεν αποτελούν μέσο γενικής μετανάστευσης προς τα 27 κράτη μέλη. Οφείλουμε να μεριμνήσουμε ώστε οι οργανωμένοι διακινητές λαθρομεταναστών να μην έχουν τη δυνατότητα να κερδίζουν δισεκατομμύρια ευρώ εκμεταλλευόμενοι την τύχη των ανθρώπων συνεπεία του δικαιώματος ασύλου που παρέχουμε.

Οι διαδικασίες ασύλου πρέπει να είναι κατάλληλες για τον σκοπό αυτόν και πρέπει να εφαρμόζονται με ιδιαίτερη επιμέλεια. Η χορήγηση ασύλου στην ΕΕ πρέπει να είναι εγγυημένη για τα θύματα διώξεων. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο διατυπώνονται στα νέα σχέδια οι υποχρεώσεις της Επιτροπής εν προκειμένω. Θεωρώ ότι πολλές από αυτές είναι ενδεδειγμένες, συμπεριλαμβανομένης της διάθεσης διερμηνέων, της παροχής υγειονομικής περίθαλψης και της συνεκτίμησης των αναγκών ειδικής προστασίας.

Ωστόσο, θα ήθελα να αναφέρω και τα ζητήματα που είναι, κατά την κρίση μου, προβληματικά. Στις αρχές των κρατών μελών παρέχονται αναμφίβολα ελάχιστες δυνατότητες για την πρόληψη των καταχρήσεων. Η επιλογή της ταχείας διαδικασίας και η διαδικασία στα σύνορα θα πρέπει να υπόκεινται σε περιορισμούς, μέσω της επιβολής χρεώσεων. Αν ένας αιτών παραβεί κατάφωρα το καθήκον του να συνεργαστεί, υπάρχουν ελάχιστες δυνατότητες επιβολής κυρώσεων. Αντιθέτως, σε περίπτωση εξαφάνισης κάποιου αιτούντος άσυλο, το ενεχόμενο κράτος μέλος δεν δύναται να περατώσει τη διαδικασία καταλήγοντας σε αρνητική απόφαση. Σε περίπτωση επανεμφάνισής του, του παρέχεται ευρύ φάσμα διαδικαστικών επιλογών. Ακόμα και αν μια αίτηση είναι εμφανώς αβάσιμη, η χρήση της ταχείας διαδικασίας είναι δυνατή μόνο μετά την υποβολή μεταγενέστερης αίτησης. Η κατάσταση αυτή οδηγεί σε σημαντική αύξηση του κόστους.

Το παρόν σχέδιο της Επιτροπής ορίζει ότι η δωρεάν νομική συνδρομή θα παρέχεται από δικηγόρο, διάταξη η οποία οδηγεί και σε σημαντική αύξηση του κόστους στα κράτη μέλη. Θα επιθυμούσα απλώς η Επιτροπή να επανεξετάσει τις πρακτικές επιπτώσεις των προτάσεών της, τον οικονομικό αντίκτυπο και τα προβλήματα που συνεπάγονται για τις αρχές των κρατών μελών. Προσβλέπουμε στην καθιέρωση ενός συστήματος υψηλών προδιαγραφών, αλλά το σύστημα αυτό πρέπει να είναι εφαρμόσιμο δεν θα πρέπει να επιφορτίζει τα ήδη υπερβολικά επιβαρυμένα κράτη μέλη με εντελώς ανέφικτες υποχρεώσεις.

  Sylvie Guillaume, συντάκτρια. – (FR) Κύριε Πρόεδρε, καταρχάς, θα ήθελα να επισημάνω ότι θεωρώ πως ένα από τα θέματα της παρούσας συζήτησης είναι η θέσπιση κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου έως το 2012, το οποίο θα μας επιτρέψει επιτέλους να θέσουμε τέλος στη συνεχιζόμενη άσκηση των πλέον ακατάλληλων εθνικών πρακτικών στον τομέα του ασύλου.

Ας μην το παραβλέπουμε αυτό, διότι σημαίνει ότι πρέπει να προσανατολιστούμε προς την περαιτέρω εναρμόνιση, βάσει κοινών κανόνων. Πράγματι, πιστεύω ότι η πρακτική συνεργασία από μόνη της δεν πρόκειται να επιλύσει τις υφιστάμενες αποκλίσεις μεταξύ των εθνικών συστημάτων ασύλου.

Επιτρέψτε μου, επίσης, να εκφράσω την ανησυχία μου σχετικά με την παρούσα κατάσταση του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου, λόγω της έντονης κωλυσιεργίας στο πλαίσιο του Συμβουλίου. Το μέλλον αυτού του σύνθετου εγχειρήματος δεν είναι καθόλου ξεκάθαρο. Αρκεί να εξετάσουμε την προσπάθεια της Επιτροπής να σώσει την κατάσταση με την επικείμενη πρότασή της για την αναδιατύπωση δύο οδηγιών.

Υπό αυτές τις συνθήκες, λοιπόν, πρέπει να συζητήσουμε το κόστος, διότι αυτό ακριβώς είναι το κεντρικό θέμα της σημερινής μας συζήτησης. Αυτό που ακούμε είναι ότι οι αυστηρότερες διαδικαστικές εγγυήσεις θα αυξήσουν σημαντικά το οικονομικό βάρος για τα κράτη μέλη κατά την εξέταση των αιτήσεων χορήγησης ασύλου, επιβάρυνση που θα θεωρηθεί εκ μέρους τους ακόμα πιο επαχθής, δεδομένης της κατάστασης των προϋπολογισμών τους εξαιτίας της οικονομικής κρίσης.

Εντούτοις, επαναλαμβάνω, οι ανεπαρκείς, πρόχειρες διαδικασίες είναι εκείνες που συνεπάγονται μεγαλύτερες δαπάνες για τα κράτη μέλη. Εκτιμώ ότι η υιοθέτηση μιας προσέγγισης που επικεντρώνεται στην αρχή της διαδικασίας (front-loading), όπως υποστηρίζει η Επιτροπή στην πρότασή της για την αναδιατύπωση, με άλλα λόγια, η βελτίωση των πρωτοβάθμιων διαδικασιών, θα μας επιτρέψει να επιτύχουμε πραγματικές οικονομίες κλίμακας σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.

Για ποιον λόγο; Διότι ευθύς εξαρχής, οι εν λόγω εναρμονισμένες διαδικασίες θα διευκολύνουν τις αρχές στην αναγνώριση των καταχρηστικών αιτήσεων και θα παρέχουν σαφέστερες κατευθυντήριες γραμμές για το σκεπτικό των αποφάσεων. Αυτό θα καταστήσει δυνατή τη λήψη ορθών αποφάσεων, και, μάλιστα, την ταχύτερη λήψη τους, επιτρέποντας, συνεπώς, τη μείωση τόσο της διάρκειας της διαδικασίας όσο και του αριθμού των αποφάσεων κατά των οποίων ασκούνται προσφυγές και εκδίδονται ακυρωτικές αποφάσεις από τα δικαστήρια, περιορίζοντας, κατά τον τρόπο αυτόν, τις δαπάνες κράτησης και, εντέλει, το συνολικό κόστος.

Επιπλέον, εάν θέλουμε να συζητήσουμε το ζήτημα του κόστους, γιατί να μην μιλήσουμε και για το σύστημα Eurodac της σύμβασης του Δουβλίνου; Για ποιον λόγο δεν έχει τολμήσει κανένα κράτος μέλος να ζητήσει έκθεση κόστους/ωφέλειας επί της εφαρμογής του εν λόγω συστήματος; Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι ορισμένες ειδεχθείς επιπτώσεις σε ανθρώπινο επίπεδο δεν προβλέπονται από καμία αξιολόγηση βάσει πειστικών τεκμηρίων, τόσο όσον αφορά στις πραγματικές μεταφορές των αιτούντων όσο και στην πρόληψη δευτερογενών μεταναστευτικών κινήσεων ή πολλαπλών αιτήσεων, μολονότι πρόκειται ακριβώς για τους λόγους για τους οποίους δημιουργήθηκε το καθεστώς του Δουβλίνου. Ας συζητήσουμε, λοιπόν, για το κόστος, εφόσον πρέπει να το πράξουμε, αλλά ας εξετάσουμε το σύστημα συνολικά, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών στο πλαίσιο του καθεστώτος τους Δουβλίνου.

Κατά την εκτίμησή μου ως εισηγήτριας για την οδηγία σχετικά με τις διαδικασίες ασύλου, το επίπεδο εναρμόνισης ως έχει είναι ανεπαρκές και επιζήμιο για την ποιότητα και την αποδοτικότητα της διαδικασίας. Οι εν λόγω ελλείψεις έχουν επιπτώσεις τόσο για τα κράτη μέλη όσο και για τα θύματα διώξεων. Εξακολουθούμε να στοχεύουμε στο έτος 2012, αλλά δεν πρέπει να πιστεύουμε ότι οφείλουμε να επισπεύσουμε την έγκριση ενός κειμένου που βασίζεται στους χαμηλότερους κοινούς παρονομαστές απλώς και μόνον προς χάριν της αυστηρής τήρησης των προθεσμιών. Εκείνο που χρειαζόμαστε είναι δίκαιες, προσβάσιμες και αποτελεσματικές διαδικασίες, και αυτός θα εξακολουθήσει να είναι, εν πάση περιπτώσει, τόσο ο δικός μου στόχος όσο και ο στόχος της πολιτικής μου Ομάδας στην παρούσα συζήτηση.

  Hélène Flautre, συντάκτρια. – (FR) Κύριε Πρόεδρε, φρονώ ότι ο στόχος της παρούσας συζήτησης είναι να πείσουμε το Συμβούλιο να αποκαλύψει επιτέλους τις προθέσεις του, διότι οφείλω να ομολογήσω ότι, δεδομένης αυτής της φιλόδοξης, και οπωσδήποτε απαραίτητης, δέσμης μεταρρυθμιστικών μέτρων για το άσυλο, είναι αδιανόητο να λαμβάνουμε ψήγματα πληροφοριών, ορισμένες από τις οποίες είναι ενδεχομένως αντιφατικές, ως προς τη θέση του Συμβουλίου έναντι των εν λόγω προτάσεων, οι οποίες βρίσκονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων εδώ και πολύ καιρό.

Λαμβάνουμε αόριστες πληροφορίες ότι το Συμβούλιο ή τα κράτη μέλη καθυστερούν ενδεχομένως σκόπιμα λόγω του κόστους, αλλά δεν καθίσταται σαφές ούτε τι ακριβώς εννοούν με αυτό. Αναφέρονται στο ανθρώπινο κόστος, στο πολιτικό κόστος ή στο οικονομικό κόστος; Εν πάση περιπτώσει, αυτοί οι διαφορετικοί τύποι κόστους ενίοτε συνδέονται μεταξύ τους.

Ένα πράγμα είναι βέβαιο: επί του παρόντος, στην Ευρώπη υπάρχουν περιπτώσεις μη ικανοποιητικών πρακτικών και πλημμελούς προστασίας. Κατά πρώτον, δεν αληθεύει ο ισχυρισμός ότι η Ευρώπη επωμίζεται όλα τα προβλήματα του πλανήτη. Το 2007, για παράδειγμα, νομίζω ότι η Ευρώπη υποδέχθηκε μόνο το 14% των προσφύγων σε παγκόσμια κλίμακα. Κατά δεύτερον, ορισμένες από τις υφιστάμενες πρακτικές είναι απολύτως απαράδεκτες. Αναφέρομαι σε περιπτώσεις όπως η φαλλομετρική μέθοδος εξέτασης στην Τσεχική Δημοκρατία, εδώ, στην Ευρώπη, ή στα έγγραφα της Επιτροπής του ΟΗΕ κατά των βασανιστηρίων, τα οποία έφεραν στο φως πολλές υποθέσεις, όπως ο αναγκαστικός επαναπατρισμός χωρίς το δικαίωμα προσφυγής ή βάσει εσπευσμένων διαδικασιών.

Φρονώ ότι μπορούμε ασφαλώς να συζητήσουμε το κόστος· για παράδειγμα, θα μπορούσαμε να συζητήσουμε το κόστος της απέλασης μεταναστών, η οποία είναι ιδιαίτερα δαπανηρή: η γαλλική γερουσία δηλώνει ότι κοστίζει 20.000 ευρώ για κάθε άτομο που απελαύνεται. Πάνω απ’ όλα, μπορούμε να συζητήσουμε τον τρόπο με το οποίο θα μπορούσαμε να βελτιώσουμε την κατάσταση. Εγείρονται, βεβαίως, ερωτήματα ως προς τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να βελτιώσουμε την πρωτοβάθμια διαδικασία λήψης αποφάσεων, όπως το έπραξε η κ. Guillaume στην έκθεσή της, δεδομένου ότι περίπου το 50% των πρωτοβάθμιων αποφάσεων ακυρώνονται κατόπιν προσφυγής. Αναμφίβολα, υπάρχουν περιθώρια σημαντικής εξοικονόμησης από πλευράς οικονομικού, ανθρώπινου και πολιτικού κόστους.

Θα μπορούσαμε ενδεχομένως να επανεξετάσουμε τις παρεκκλίσεις της σύμβασης του Δουβλίνου και θεωρώ ότι το Συμβούλιο θα έπρεπε να εγκύψει σε αυτό το θέμα, διότι συνεπάγεται εξίσου υψηλό κόστος τόσο σε ανθρώπινο όσο και σε οικονομικό επίπεδο.

Τέλος, και θα ολοκληρώσω με αυτό, εξαιρετικά δαπανηρή είναι η κράτηση, όπως επιβεβαιώνεται και στην κοινοβουλευτική μελέτη. Το κόστος της κράτησης αιτούντων άσυλο είναι απαγορευτικό. Πρέπει να επισημανθεί αυτό, πρέπει να γίνει γνωστό στην κοινή γνώμη και πρέπει να συζητηθεί στο Συμβούλιο. Πρόκειται για επιτακτική ανάγκη.

  Cornelis de Jong, συντάκτης. – (NL) Κύριε Πρόεδρε, ορισμένες φορές πέφτουμε θύματα των ίδιων των μεθόδων εργασίας μας. Εάν είχαμε μόνο μία οδηγία για το άσυλο, η οποία θα ρύθμιζε τις διαδικασίες, τα κριτήρια αξιολόγησης και την υποδοχή, θα είχαμε στη διάθεσή μας μόνο δύο επιλογές: είτε να εγκρίνουμε την οδηγία, με ή χωρίς τροποποιήσεις, είτε να αποτύχουμε στις διαπραγματεύσεις. Αυτή η εκδοχή θα επέτρεπε σε εμάς, τους βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, να απορρίψουμε την ενδεχόμενη κοινή πολιτική για το άσυλο, καθώς και τη θέσπιση ενός συστήματος που θα διαμορφωνόταν βάσει του κανονισμού του Δουβλίνου.

Μολαταύτα, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Έχουμε στη διάθεσή μας ευρύ φάσμα οδηγιών. Το Συμβούλιο έχει την εναλλακτική δυνατότητα να δώσει προτεραιότητα σε κάποια οδηγία, θεωρώντας κάποια άλλη αμφιλεγόμενη. Σύντομα θα καταλήξουμε σε μια κατάσταση στην οποία θα είμαστε όντως σε θέση να διαπραγματευθούμε έναν νέο κανονισμό του Δουβλίνου, αλλά θα εξακολουθεί να εκκρεμεί η επίτευξη συμφωνίας επί των διαδικασιών ασύλου ή επί της υποδοχής, για παράδειγμα. Ας αναλογιστούμε ποιες θα είναι ενδεχομένως οι επιπτώσεις αυτής της κατάστασης. Εάν συνέβαινε κάτι τέτοιο, θα μπορούσαμε να καταστήσουμε τα κράτη μέλη υπεύθυνα για την εξέταση των αιτήσεων χορήγησης ασύλου, χωρίς καμία απολύτως εγγύηση για την ορθή εξέταση των εν λόγω αιτήσεων ή για την ανθρώπινη μεταχείριση των αιτούντων άσυλο. Θεωρώ ότι αυτό είναι εντελώς απαράδεκτο, ιδίως εάν ληφθεί υπόψη η παρούσα κατάσταση.

Θα ήθελα, συνεπώς, να υποβάλω μια ερώτηση στο Συμβούλιο και την Επιτροπή: με ποιον τρόπο προτίθεστε να διασφαλίσετε τη διάσωση της οδηγίας για τις διαδικασίες ασύλου από την αποτελμάτωση χωρίς να θυσιάσετε την ποιότητα; Σύντομα θα λάβετε από το Κοινοβούλιο μια σειρά προτάσεων σχετικά με τους πιθανούς τρόπους βελτίωσης της οδηγίας. Θα προσπαθήσετε να μεταφέρετε στα κράτη μέλη το σαφές μήνυμα που έχουν στείλει οι βουλευτές του ΕΚ και προτίθεστε να εμμείνετε πεισματικά σε αυτό, σε περίπτωση που τα κράτη μέλη επιμείνουν υπέρ της προσέγγισης ελεύθερης επιλογής;

Εν κατακλείδι, θα ήθελα να αποσαφηνίσω ένα ζήτημα. Στην ερώτησή μου, δεν έκανα καμία αναφορά στο κόστος της διαδικασίας ασύλου. Δεν το παρέλειψα επειδή δεν γνώριζα το θέμα, αλλά επειδή η ανθρώπινη μεταχείριση των αιτούντων άσυλο είναι κεφαλαιώδους σημασίας για εμένα. Η μεταχείριση αυτή απαιτεί μεθοδική διαδικασία και κατάλληλες ρυθμίσεις υποδοχής. Εάν αποτύχουμε να ρυθμίσουμε κατάλληλα αυτό το ζήτημα, τότε δεν θα έχω καμία επιθυμία να εργαστώ επί των άλλων επιμέρους πρωτοβουλιών. Ελπίζω να έχω την πλήρη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επί αυτού του θέματος ειδικά..

  Enikő Győri, ασκούσα την Προεδρία του Συμβουλίου. – (HU) Σας ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε, για τα καλά σας λόγια. Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, αξιότιμοι κύριοι βουλευτές, θα ήθελα να ευχαριστήσω το Σώμα για τη δυνατότητα που μου παρέχει σήμερα το βράδυ να μιλήσω σχετικά με το σημαντικότατο ζήτημα των διαδικασιών υποβολής αιτήσεων ασύλου.

Το Κοινοβούλιο υπέβαλε στο Συμβούλιο πέντε ερωτήσεις, και δεδομένου ότι όλες αφορούν την πρόταση της Επιτροπής περί της αναδιατύπωσης της οδηγίας για τις διαδικασίες ασύλου, προτείνω να συζητήσουμε αυτές τις πέντε ερωτήσεις ως μία ενιαία ερώτηση.

Στις ερωτήσεις σας αναφερθήκατε στην έκθεση της Επιτροπής του Σεπτεμβρίου 2010 σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας για τις διαδικασίες ασύλου. Η εν λόγω έκθεση επιβεβαιώνει ότι εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τις διαδικασίες ασύλου και τις διαδικαστικές εγγυήσεις. Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμφωνούν ότι αυτή η κατάσταση δεν συνάδει με τον αμοιβαία αποδεκτό στόχο μας για τη δημιουργία κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου. Τον Οκτώβριο του 2008, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε το ευρωπαϊκό σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο, στο οποίο υπογραμμίζεται ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη δεσμεύονται να χειρίζονται τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που παρουσιάζουν η μετανάστευση και το άσυλο με δίκαιο, αποτελεσματικό και συνεκτικό τρόπο.

Μεταξύ άλλων, το σύμφωνο περιλαμβάνει μια ειδική δέσμευση για την ανάληψη των απαραίτητων πρωτοβουλιών στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης του ενιαίου ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου. Ως εκ τούτου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις για τη θέσπιση ενιαίας διαδικασίας ασύλου, η οποία θα περιέχει κοινούς κανόνες.

Το πρόγραμμα της Στοκχόλμης ορίζει επίσης με σαφήνεια ότι, στο πλαίσιο της δημιουργίας ενός κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου, η ενισχυμένη εναρμόνιση πρέπει να παραμείνει μεταξύ των θεμελιωδών στόχων πολιτικής της ΕΕ. Μετά, λοιπόν, την πολιτική ώθηση που έδωσε στη διαδικασία το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, η Επιτροπή υπέβαλε, τόσο το 2008 όσο και το 2009, πολλαπλές προτάσεις στον τομέα της πολιτικής για το άσυλο: το σύστημα Eurodac, όπως αναφέρατε νωρίτερα κατά τις εναρκτήριες ομιλίες, την πρόταση τροποποίησης του κανονισμού του Δουβλίνου ή την πρόταση τροποποίησης της οδηγίας για τις συνθήκες υποδοχής· επίσης, την πρόταση για την ίδρυση Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο· και, τέλος, την πρόταση τροποποίησης της οδηγίας για τις διαδικασίες ασύλου και της οδηγίας για την αναγνώριση.

Μόλις παρέλαβε τις εν λόγω προτάσεις από την Επιτροπή, το Συμβούλιο ξεκίνησε αμέσως τις εργασίες. Σε αυτό το στάδιο, το Συμβούλιο και τα προπαρασκευαστικά του όργανα υπέβαλαν όλες τις προτάσεις σε εντατική και ενδελεχή εξέταση. Μέχρι στιγμής, η μοναδική πρόταση που κατόρθωσαν να εγκρίνουν το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ήταν ο κανονισμός για την ίδρυση Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο και είμαι ευτυχής που θα ξεκινήσει σύντομα η λειτουργία αυτής της υπηρεσίας. Πέρυσι, το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο συμφώνησαν επίσης επί της τροποποίησης της οδηγίας για τους επί μακρόν διαμένοντες, η οποία θα δώσει, κατά την άποψή μου, σημαντική ώθηση στις μελλοντικές εργασίες επί του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου.

Δυστυχώς, και δικαίως διαμαρτύρεστε, η επίτευξη προόδου σε άλλους τομείς απέβη δυσκολότερη. Είμαι βέβαιη ότι έχετε πλήρη επίγνωση της πολιτικής ευαισθησίας και των τεχνικών δυσκολιών του εν λόγω ζητήματος. Εν προκειμένω, φρονώ ότι όλοι, τόσο στο Συμβούλιο όσο και στο Κοινοβούλιο, χρειαζόμαστε περισσότερο χρόνο. Όπως πολύ σωστά επισημάνατε στις υποβληθείσες ερωτήσεις, η πρόταση αναδιατύπωσης της οδηγίας για τις διαδικασίες ασύλου περιέχει εξαιρετικά μεγάλο αριθμό δυσεπίλυτων ζητημάτων. Και το Κοινοβούλιο βρίσκεται στο στάδιο διαμόρφωσης της θέσης του, γεγονός που αποτελεί σαφή ένδειξη του σύνθετου χαρακτήρα της διαδικασίας. Είναι προφανές ότι, στο πλαίσιο του Συμβουλίου, εξακολουθούν να εγείρονται σοβαρές ανησυχίες επί αρκετών ζητημάτων που συνδέονται με τη συγκεκριμένη πρόταση. Τα ζητήματα αυτά αφορούν ιδιαίτερα το θέμα των δυνητικών επιπτώσεων των προτεινόμενων μέτρων στο κόστος των εθνικών διαδικασιών ασύλου και την αποτελεσματικότητα ανάλογων διαδικασιών. Εσείς οι ίδιοι αναφέρατε νωρίτερα σήμερα το βράδυ ότι πρέπει πράγματι να αποδώσουμε ιδιαίτερη προσοχή στην αποτελεσματικότητα και στο κόστος. Τα κράτη μέλη τάσσονται ένθερμα υπέρ των στόχων εναρμόνισης ενόψει της επίτευξης συμφωνίας επί ορισμένων κοινών στοιχειωδών κανόνων και αξιών, καθώς και ενιαίων κριτηρίων προστασίας. Με αυτήν την προοπτική, τα κράτη μέλη δεσμεύονται για τον απόλυτο σεβασμό του δικαιώματος προστασίας των αιτούντων άσυλο.

Ωστόσο, τα κράτη μέλη επιθυμούν να καταστήσουν τα συστήματά τους βιώσιμα, λαμβανομένης ιδίως υπόψη της τρέχουσας δύσκολης οικονομικής κατάστασης. Προς τον σκοπό αυτόν, επιβάλλεται η εξισορρόπηση των παρεχόμενων εγγυήσεων στους αιτούντες άσυλο και των κανόνων, οι οποίοι πρέπει να είναι αποτελεσματικοί και εφαρμοστέοι, χωρίς να οδηγούν σε αυξημένες διοικητικές ή οικονομικές επιβαρύνσεις. Εν γένει, το Συμβούλιο είναι πεπεισμένο ότι εάν δεν κατορθώσουμε να επιτύχουμε κατάλληλη ισορροπία σε αυτό το θέμα, εκείνοι που ουδόλως χρήζουν προστασίας, όπως ήδη ανέφερε η κ. Hohlmeier, θα έχουν περισσότερα κίνητρα ώστε να προβαίνουν σε κατάχρηση του συστήματος ασύλου. Η κατάχρηση αυτού του είδους ενδέχεται να είναι επιζήμια για τους αιτούντες άσυλο που έχουν πραγματική ανάγκη προστασίας και θα μπορούσε, μακροπρόθεσμα, να υπονομεύσει το ζήτημα του ασύλου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε αυτό το πλαίσιο, η εξαγγελία της πρόθεσης της Επιτροπής για την υποβολή τροποποιημένης πρότασης έχει κερδίσει ευρεία υποστήριξη από το Συμβούλιο, όπως θα εξηγήσει νομίζω αναλυτικά σε λίγο και ο κ. Επίτροπος.

Έχω την πεποίθηση ότι αυτή η νέα πρόταση θα δώσει νέα ώθηση στη συζήτηση στο πλαίσιο του Συμβουλίου, διασφαλίζοντας την αποτύπωση των απόψεων αμφότερων του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου στην εν λόγω νέα πρόταση. Με τον τρόπο αυτόν, θα μπορέσουμε να σημειώσουμε πρόοδο επί της πρότασης για τις διαδικασίες ασύλου, οι οποίες αποτελούν –όπως ορθώς επισημάνατε στις υποβληθείσες ερωτήσεις– σημαντικό στοιχείο της δέσμης μέτρων για το άσυλο. Σε αυτό το σημείο, οφείλω να προσθέσω, σε συνέχεια της εξαγγελίας της Επιτροπής, ότι τα κράτη μέλη έχουν εκφράσει σθεναρά την προθυμία τους να παράσχουν τη συνδρομή τους στην Επιτροπή κατά την κατάρτιση της νέας πρότασης.

Σε αυτό το πλαίσιο, επιτρέψτε μου να υπογραμμίσω μία ακόμα πτυχή. Θα μπορούσαμε να διευκολύνουμε την ακριβέστερη αξιολόγηση του κόστους εξέτασης των υποβαλλόμενων αιτήσεων εάν είχαμε στη διάθεσή μας μια εκτίμηση η οποία θα μας επέτρεπε να διεξαγάγουμε μια κατάλληλη συζήτηση στο Συμβούλιο. Δυστυχώς, οφείλω να σας ενημερώσω ότι δεν έχουμε στη διάθεσή μας κανένα τέτοιο στοιχείο. Δυνάμει των Συνθηκών, η εξέταση των αιτήσεων χορήγησης ασύλου εμπίπτει στο πεδίο αρμοδιοτήτων των κρατών μελών. Η συλλογή και η απαίτηση παροχής πληροφοριών σχετικά με το κόστος εξέτασης των αιτήσεων χορήγησης ασύλου δεν συνιστούν καθήκον που ανατίθεται βάσει των Συνθηκών στο Συμβούλιο. Κατά συνέπεια, ως εκπρόσωπος του Συμβουλίου, δεν δύναμαι να αναλάβω δεσμεύσεις στην παρούσα συζήτηση, ούτε προσωπικά ούτε εξ ονόματος του Συμβουλίου, για τη διάθεση των εν λόγω πληροφοριών. Παρά ταύτα, το Συμβούλιο εμμένει, ασφαλώς, στη δέσμευσή του για τη συνέχιση των εργασιών του επί της πρότασης τροποποίησης της οδηγίας για τις διαδικασίες ασύλου και θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για το έργο που έχετε επιτελέσει μέχρι στιγμής. Είμαι δε πεπεισμένη ότι η Επιτροπή θα ενσωματώσει τις παρατηρήσεις που έχετε διατυπώσει έως τώρα σχετικά με τη νέα πρόταση.

Υπολογίζουμε στη συστράτευση και την εμπειρογνωμοσύνη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η ουγγρική Προεδρία έχει τη βεβαιότητα ότι, χάρη στην κατάλληλη συνεργασία, θα είμαστε σε θέση να σημειώσουμε πρόοδο και σε αυτόν τον τομέα. Επιτρέψτε μου να σας επισημάνω ότι αυτός είναι ο στόχος της ουγγρικής Προεδρίας: να ετοιμάσει το κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου, η δημιουργία του οποίου προβλέπεται για το έτος 2012. Και εσείς αναφέρατε σήμερα αρκετά νομοθετήματα επί των οποίων επιθυμούμε οπωσδήποτε να καταγράψουμε πρόοδο. Σκοπός μας είναι να επιτύχουμε πολιτική συμφωνία κατά τη συζήτηση σχετικά με την οδηγία για την αναγνώριση, καθώς και σχετικά με τον κανονισμό του Δουβλίνου, πριν από τη λήξη της ουγγρικής Προεδρίας. Θα καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων μας, ούτως ώστε να εναρμονισθούν περαιτέρω οι θέσεις μεταξύ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και σε θέματα επί της διαδικασίας.

  Štefan Füle, μέλος της Επιτροπής. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, η οδηγία για τις διαδικασίες ασύλου αποτελεί βασικό στοιχείο του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου. Στόχος της Επιτροπής είναι η θέσπιση ενός συστήματος το οποίο θα είναι ισορροπημένο, δίκαιο, αποτελεσματικό και οικονομικά αποδοτικό. Ο οικονομικός αντίκτυπος αποτελεί καίρια πτυχή κάθε πρότασης της Επιτροπής και υποβάλλεται σε ενδελεχή αξιολόγηση.

Η Επιτροπή διεξήγαγε εκτεταμένη έρευνα κατά την περίοδο κατάρτισης της οδηγίας για τις διαδικασίες ασύλου, σύμφωνα με τις απαιτήσεις περί της εκτίμησης επιπτώσεων. Η εκτίμηση των οικονομικών επιπτώσεων βασίστηκε κατά κύριο λόγο σε στατιστικά στοιχεία και δεδομένα που ελήφθησαν από τα κράτη μέλη μέσω των εμπεριστατωμένων ερωτηματολογίων που απέστειλε η Επιτροπή.

Μόνο μερικά κράτη μέλη ήταν σε θέση να προσδιορίσουν το πλήρες κόστος των διαδικασιών ασύλου. Κάποια άλλα προσκόμισαν ορισμένα στοιχεία, κυρίως σχετικά με το κόστος της νομικής συνδρομής και της διερμηνείας. Η Επιτροπή αξιολόγησε τις οικονομικές επιπτώσεις βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών.

Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, δεδομένου, μεταξύ άλλων, του στόχου της μείωσης του κόστους, θα ήταν προτιμότερη η υιοθέτηση μιας προσέγγισης που επικεντρώνεται στην αρχή της διαδικασίας (front-loading), επενδύοντας, δηλαδή, πόρους στα πρώιμα στάδια της διαδικασίας ασύλου, προκειμένου να καταστεί ταχύτερη, αποδοτικότερη και πιο δίκαιη. Πρόσθετες επενδύσεις στις πρωτοβάθμιες διαδικασίες βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας ασύλου. Τέτοιες επενδύσεις είναι αντισταθμιστικές, λόγω της εξοικονόμησης κόστους στα στάδια προσφυγής και της μείωσης του κόστους υποδοχής συνολικά.

Η επιλογή αυτής της προσέγγισης στηρίχθηκε πλήρως από τα αποτελέσματα ενός πρόσφατου προγράμματος στο Ηνωμένο Βασίλειο, του αποκαλούμενου «Πιλοτικού προγράμματος Solihull», το οποίο παρουσιάστηκε στην υπουργική διάσκεψη του 2010 για το άσυλο. Το εν λόγω πρόγραμμα επιβεβαίωσε την υπόθεση ότι η υιοθέτηση μιας προσέγγισης που επικεντρώνεται στην αρχή της διαδικασίας (front-loading) ασύλου –παρέχοντας, ειδικότερα, πρόσβαση σε αρμόζουσα νομική συνδρομή για τους αιτούντες άσυλο κατά την έναρξη της διαδικασίας και επιτρέποντας τη συνεργασία των νομικών εκπροσώπων με τους υπευθύνους λήψης αποφάσεων– επιφέρει σημαντικές βελτιώσεις στην ποιότητα των πρωτοβάθμιων αποφάσεων.

Τούτο οδήγησε στη σαφώς ταχύτερη λήψη αποφάσεων και σε υψηλότερο ποσοστό θετικών αποφάσεων σε πρώτο βαθμό, σε μικρότερο αριθμό προσφυγών και σε μεγαλύτερο ποσοστό απομάκρυνσης προς τις χώρες καταγωγής. Κατέστη δυνατή η αισθητή μείωση των δαπανών στο πλαίσιο των προσφυγών, καθώς και της στέγασης και της καλής διαβίωσης. Η εξοικονόμηση αυτών των δαπανών αντιστάθμισε σημαντικά το επιπρόσθετο κόστος της νομικής αρωγής.

Θα ήθελα να σας υπενθυμίσω επίσης την πρόσφατη μελέτη που εκπονήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με το κόστος υποδοχής των αιτούντων άσυλο που επωμίζονται τα κράτη μέλη, η οποία που παρέχει μια ανάλυση του κόστους των διαδικασιών ασύλου και υποδοχής, συμπεριλαμβανομένης της νομικής αρωγής.

Εν κατακλείδι, η Επιτροπή έχει εστιάσει ιδιαιτέρως την προσοχή της στο στοιχείο του κόστους στο πλαίσιο της εκτίμησης επιπτώσεων. Τα συμπεράσματα επιβεβαιώθηκαν από εμπειρικά αποδεικτικά στοιχεία, ενώ οι πληροφορίες συμπληρώθηκαν και από τη μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή δεν προτίθεται να εκπονήσει περαιτέρω μελέτη σχετικά με το κόστος. Εντούτοις, κατά τα προσεχή στάδια των διαπραγματεύσεων σχετικά με την οδηγία για τις διαδικασίες ασύλου, η Επιτροπή θα συνεχίσει να λαμβάνει μέριμνα για τις πτυχές που αφορούν το κόστος.

  Simon Busuttil, εξ ονόματος της Ομάδας PPE. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, το μοναδικό ζήτημα που τίθεται επί του παρόντος είναι αναμφίβολα η εμπλοκή της δέσμης μέτρων για το άσυλο, και αυτό είναι λυπηρό. Πρόκειται για θλιβερή κατάσταση και θα πρέπει να καταβάλουμε όλοι κάθε δυνατή προσπάθεια για την απεμπλοκή της.

Μπορώ να σκεφθώ πολλούς λόγους στους οποίους οφείλεται η εμπλοκή της κατάστασης. Καταρχάς, φαίνεται να εστιάζουμε την προσοχή μας σε νέες προτάσεις, ενώ όλοι γνωρίζουμε ότι τα κράτη μέλη πασχίζουν ήδη να εφαρμόσουν την ισχύουσα νομοθεσία – και τούτο έχει δημιουργήσει ένα αίσθημα αμηχανίας μεταξύ των κρατών μελών, διότι είναι σαφές ότι δεν είναι προετοιμασμένα να προχωρήσουν σε νέα νομοθετήματα όταν αντιμετωπίζουν δυσκολίες με τα ήδη ισχύοντα.

Δεύτερον, οι νέες προτάσεις αναδεικνύουν και προβλέπουν νέες και πολύ μεγαλύτερες υποχρεώσεις και επιβαρύνσεις οι οποίες είναι, ενίοτε, μη ρεαλιστικές, ιδίως στην παρούσα συγκυρία, και οι οποίες θα μπορούσαν εξίσου, όπως έχει ήδη επισημανθεί, να οδηγήσουν σε καταχρήσεις που θα έπρεπε να αποφευχθούν.

Τρίτον, υπάρχει πράγματι έλλειψη μιας οικονομικής εκτίμησης, μιας μελέτης για τον προσδιορισμό του κόστους, και φοβάμαι ότι πρέπει να διαφωνήσω μαζί σας, κύριε Επίτροπε: δεν θεωρώ ότι η μελέτη που εκπόνησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τον καταμερισμό των επιβαρύνσεων αφορά το κόστος των εν λόγω προτάσεων. Εν πάση περιπτώσει, είναι καθήκον της Επιτροπής να μελετήσει τις οικονομικές επιπτώσεις των δικών της προτάσεων.

Επιπλέον, δεν υπάρχει καμία πρόταση για την καθιέρωση ενός κατάλληλου, νομικά δεσμευτικού μηχανισμού καταμερισμού των επιβαρύνσεων και αυτό εγείρει επίσης δυσκολίες για πολλά κράτη μέλη, αλλά και για το Κοινοβούλιο.

Τέλος, το Συμβούλιο εξακολουθεί να κωλυσιεργεί επί προτάσεων όπως η αναθεώρηση του κανονισμού του Δουβλίνου. Πληροφορούμαι με χαρά ότι το Συμβούλιο δηλώνει πως η Προεδρία θα εστιάσει ιδιαιτέρως την προσοχή της σε αυτό το θέμα και ότι θα εντείνει τις προσπάθειες για την εξεύρεση λύσης επί του φακέλου του Δουβλίνου.

Υπάρχουν δυσκολίες. Έχουμε περιέλθει σε μια δύσκολη κατάσταση από την οποία πρέπει να βγούμε. Η Ομάδα PPE παραμένει σαφέστατα ανοικτή στη συνεργασία με το Συμβούλιο και, το σημαντικότερο, με άλλες Ομάδες του Σώματος, προκειμένου να καταβληθούν προσπάθειες ώστε να επιτευχθεί συμβιβαστική λύση αποδεκτή για όλους.

  Cecilia Wikström, εξ ονόματος της Ομάδας ALDE. – (SV) Κύριε Πρόεδρε, όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ έχουν προθεσμία έως το 2012 για την προετοιμασία του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου. Οφείλω να ομολογήσω ότι διακατέχομαι από ανάμεικτα αισθήματα ελπίδας και απόγνωσης γι’ αυτό το θέμα. Θα κατορθώσουμε να το υλοποιήσουμε ή όχι; Βασίζεται σε ένα κοινό σύστημα για την υποδοχή αιτούντων άσυλο, την εξέταση των αιτήσεων και τις αποφάσεις σχετικά με το μέλλον αυτών των ανθρώπων. Αμέσως μετά τη θέσπισή του, το εν λόγω σύστημα θα είναι το ίδιο για όλες τις χώρες, κάτι που δεν ισχύει επί του παρόντος. Προς το παρόν, υπάρχουν τεράστιες διαφορές ως προς τον τρόπο υποδοχής των ατόμων στα επιμέρους κράτη μέλη μας.

Από την έκθεση στην οποία μόλις αναφέρθηκε ο Επίτροπος κ. Füle, γνωρίζουμε πως αληθεύει το γεγονός ότι υπάρχουν μείζονες αποκλίσεις στον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη υποδέχονται τους αιτούντες άσυλο. Γνωρίζουμε επίσης ότι το κόστος μειώνεται όταν ενισχύουμε την ποιότητα των πρωτοβάθμιων αποφάσεων. Επί του παρόντος, εργαζόμαστε επί της τροποποίησης της οδηγίας για τις διαδικασίες, και θα ήταν, συνεπώς, εξαιρετικά σημαντικό για εμάς, στο Κοινοβούλιο, να λάβουμε γνώση του ειδικού κόστους της διαδικασίας ασύλου για τα διάφορα κράτη μέλη.

Εκτιμώ ότι, προβαίνοντας σε επισταμένη εξέταση των αιτήσεων, θα περιορίσουμε τον κίνδυνο δημιουργίας σφαλμάτων και πρόκλησης προβλημάτων για τα ενδιαφερόμενα άτομα. Θα έχει ενδιαφέρον να δούμε κατά πόσον η Επιτροπή μπορεί να καταλήξει σε μια πιο διεξοδική διαδικασία και να καταδείξει τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να μειώσουμε το κόστος υποδοχής των αιτούντων άσυλο.

Τελικά, αυτό ενδέχεται να είναι το καθοριστικό επιχείρημα στο οποίο αναφέρθηκε ο κ. Busuttil, με άλλα λόγια, το στοιχείο που θα επιτρέψει την απεμπλοκή της κατάστασης έναντι των αδιάλλακτων θέσεων που βλέπουμε να τηρεί το Συμβούλιο. Με λυπεί βαθιά το γεγονός ότι το Συμβούλιο παρουσιάζεται τόσο επιφυλακτικό στην παρούσα διαδικασία.

Σήμερα δεχθήκαμε την επίσκεψη του ούγγρου πρωθυπουργού, ο οποίος ανέλαβε τα καθήκοντα της Προεδρίας του Συμβουλίου και θα ήθελα τώρα να ζητήσω από την ουγγρική Προεδρία να συνεχίσει το θετικό έργο που ξεκίνησε με τη θητεία της βελγικής Προεδρίας. Θα ήταν λυπηρό να διακοπεί αυτή η διαδικασία. Από κοινού, μπορούμε πράγματι να αναπτύξουμε ένα λειτουργικό σύστημα ασύλου, οι βασικές έννοιες του οποίου θα είναι ο ανθρωπισμός και η μέριμνα για τον συνάνθρωπό μας, και αυτό μπορούμε να το επιτύχουμε έως το έτος 2012. Ας διατηρήσουμε την αισιοδοξία μας και ας εργαστούμε για την πραγμάτωση αυτού του στόχου.

  Rui Tavares, εξ ονόματος της Ομάδας GUE/NGL. – (PT) Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ότι αυτές οι συζητήσεις εμπεριέχουν πάντα την απορρέουσα πτυχή του δαπανηρού ανθρώπινου κόστους, οπότε δεν αναλαμβάνουμε ανθρωπιστική δράση διότι είναι δαπανηρή, αλλά αυτή η πτυχή παρουσιάζει επίσης έναν ενδιαφέροντα συσχετισμό: θα αναλαμβάναμε ανθρωπιστική δράση εάν δεν ήταν δαπανηρή. Η αλήθεια είναι ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η ανθρωπιστική πολιτική συνιστά φθηνότερη πολιτική. Μια πρόσφατη μελέτη της βρετανικής Βουλής των Κοινοτήτων αποδεικνύει ακριβώς αυτή τη διαπίστωση: ένα σύστημα που επιτρέπει την ταχεία ανταπόκριση στους αιτούντες άσυλο είναι μακράν φθηνότερη, ενώ οι καθυστερήσεις και η αναγκαστική απομάκρυνση των οικογενειών είναι, απεναντίας, μακράν δαπανηρότερη.

Συζητούμε αποκλειστικά για το διοικητικό κόστος, χωρίς να συνυπολογίζουμε το κόστος για τους ίδιους τους αιτούντες άσυλο, τόσο για εκείνους που δικαιούνται πράγματι άσυλο όσο και για εκείνους των οποίων οι αιτήσεις εντέλει απορρίπτονται, είτε για τους σωστούς είτε για τους λάθος λόγους.

Το ερώτημα, επομένως, είναι το εξής: εφόσον μπορούμε να αναλάβουμε ανθρωπιστική δράση, να εκπληρώσουμε τα ηθικά μας καθήκοντα και να το πράξουμε με φθηνότερο τρόπο, για ποιον λόγο δεν το κάνουμε; Η ΕΕ δεν διαθέτει ούτε συντονισμένο ούτε κοινό σχέδιο δράσης και λαμβάνω το θάρρος εν προκειμένω να διαφωνήσω με τον κ. Busuttil: αυτό δεν οφείλεται στο γεγονός ότι η ισχύουσα νομοθεσία είναι δαπανηρή για τα κράτη μέλη, αλλά στο γεγονός ότι η εν λόγω εφαρμογή είναι μεροληπτική και πλημμελής. Επί του παρόντος, έχουμε στη διάθεσή μας μόνο μια αποτρεπτική πολιτική, η οποία καταλήγει να είναι άδικη για τους αιτούντες άσυλο, για τις αρχές και, εντέλει, όπως πλέον ανακαλύπτουμε, και για τους ευρωπαίους φορολογούμενους.

Θα ήθελα να ζητήσω από το Συμβούλιο να μας παράσχει επικαιροποιημένη πληροφόρηση και να απαντήσει στις εν λόγω ερωτήσεις, ούτως ώστε να μπορέσουμε τελικά να σημειώσουμε πρόοδο στην καθιέρωση μιας συνεκτικής και συντονισμένης πολιτικής.

  Gerard Batten, εξ ονόματος της Ομάδας EFD. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, η παρούσα συζήτηση είναι αποτέλεσμα της εφαρμογής του κοινού συστήματος μετανάστευσης και ασύλου που κατοχυρώνεται στη Συνθήκη της Λισαβόνας. Τα κράτη μέλη χάνουν ακόμα περισσότερο τον έλεγχο της ίδιας τους της τύχης, ενώ καλούνται να πληρώσουν το –άγνωστο ακόμα– τίμημα αυτού του προνομίου.

Το καθεστώς ασύλου της Βρετανίας βρίσκεται ήδη σε αδιέξοδο, καθώς εκατοντάδες χιλιάδες υποθέσεις εξακολουθούν να βρίσκονται σε εκκρεμότητα και οι αιτούντες άσυλο απλώς χάνονται και περνούν στην παρανομία. Ολόκληρο το σύστημα λειτουργεί ουσιαστικά ως μέσο εκμετάλλευσης για όσους δεν πληρούν τα κριτήρια επιλογής στο πλαίσιο της νόμιμης μετανάστευσης. Συνειδητοποιώ ότι μιλώ επί ματαίω γι’ αυτό το ζήτημα εδώ, διότι οι περισσότεροι εξ υμών ουδόλως ενδιαφέρεστε για τη διατήρηση των δημοκρατικών εξουσιών των εθνικών κρατών. Οι περισσότεροι γοητεύεστε από την τραγελαφική αυταπάτη ενός κόσμου ατέρμονης ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, θυμίζοντας πρόσωπα από κάποιον πίνακα του Ιερώνυμου Μπος, αλλά οι βρετανοί πολίτες θα καταστήσουν κάποια μέρα υπόλογους τους προδότες και επίβουλους πολιτικούς της Βρετανίας, οι οποίοι επέτρεψαν να δημιουργηθεί αυτή η κατάσταση, αρνούμενοι τη διοργάνωση δημοψηφίσματος επί της Συνθήκης της Λισαβόνας.

  Franz Obermayr (NI). – (DE) Κύριε Πρόεδρε, ο στόχος είναι η τυποποίηση του δικαιώματος ασύλου στο εσωτερικό της ΕΕ έως το 2012. Ωστόσο, δεν είναι σαφές κατά πόσον θα είμαστε σε θέση να κάνουμε χρήση της ταχείας απέλασης σε ζώνες διέλευσης, για παράδειγμα, η οποία έχει αποδείξει τη χρησιμότητά της στη Γερμανία.

Η Επιτροπή απέρριψε το σχέδιο κατάργησης αυτού του κανονισμού για τους αερολιμένες, ο οποίος περιέχει αινιγματικές δηλώσεις που αφήνουν να εννοηθεί ότι θα εξακολουθεί να είναι δυνατή στο μέλλον η απομάκρυνση αιτούντων άσυλο στα σύνορα, εφόσον προέρχονται από ασφαλή χώρα.

Όλοι έχουμε την εμπειρία της συζήτησης σχετικά με τον προσδιορισμό μιας ασφαλούς χώρας και οι απόψεις διαφοροποιούνται σημαντικά στο εσωτερικό της Ευρώπης. Το σχέδιο προβλέπει επίσης το δικαίωμα διαμονής σε αδέλφια, διάταξη που εφαρμοζόταν κατά το παρελθόν μόνο για γονείς και παντρεμένα ζευγάρια, καθώς και την επέκταση του δικαιώματος στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Δεν θέλω καν να ξεκινήσω να συζητώ τις προτάσεις σύμφωνα με τις οποίες οι αιτούντες άσυλο θα πρέπει να υπάγονται στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της αρμόδιας χώρας.

Ως εκ τούτου, διατηρώ έντονες αμφιβολίες ως προς τη δυνατότητα μείωσης του κόστους της διαδικασίας βάσει των εν λόγω προτάσεων. Αμφιβολίες διατηρώ επίσης ως προς τον περιορισμό της γραφειοκρατίας. Εκτιμώ ότι θα αυξηθούν οι επιβαρύνσεις για τα κράτη μέλη και ότι θα χαλαρώσει η νομοθεσία για το άσυλο, γεγονός που θα οδηγήσει εντέλει σε αύξηση των μεταναστευτικών ροών. Δυστυχώς, αυτή δεν είναι θετική εξέλιξη για την Ευρώπη.

  Salvatore Iacolino (PPE). – (IT) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η εν λόγω οδηγία για τις διαδικασίες είναι εξαιρετικής σημασίας. Η αυστηρή διακρίβωση του καθεστώτος πρόσφυγα συνεπάγεται, αμέσως μετά, την ταχεία και ομαλή διαδικασία αναγνώρισης, και, ειλικρινά, κάτι τέτοιο δεν ισχύει.

Ενώ η δέσμη μέτρων για το άσυλο –η οποία θα έπρεπε να καθορίζει ένα νέο, πιο επικαιροποιημένο πλαίσιο αναφοράς– είναι καθηλωμένη στο Συμβούλιο, έχει αναδυθεί μια διαφορετική άποψη στα κράτη μέλη όσον αφορά την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών ασύλου βάσει των ήδη ισχυόντων κανόνων. Δηλώνω στον κ. Επίτροπο και στην ασκούσα την Προεδρία του Συμβουλίου το εξής: δεν μπορείτε να επικαλείστε την κρίση για τη μείωση της χρηματοδότησης που είναι απαραίτητη για μια σημαντική διαδικασία ή άλλα, ουδόλως πειστικά κατ’ εμέ, επιχειρήματα σχετικά με μια διαδικασία που καθυστερεί σκοπίμως επί του παρόντος.

Είναι δίκαιο να παρέχεται σε ανθρώπους που αδυνατούν να παραμείνουν στην ίδια τους τη χώρα, για τεκμηριωμένους πολιτικούς, θρησκευτικούς ή άλλους λόγους, το δικαίωμα υποδοχής τους στα κράτη μέλη, όπως είναι εξίσου δίκαιο να απορρίπτεται το δικαίωμα υποδοχής κάποιου ανθρώπου ο οποίος ισχυρίζεται ότι είναι πρόσφυγας, ενώ δεν είναι στην πραγματικότητα. Είναι αλήθεια ότι το πρόγραμμα της Στοκχόλμης ορίζει ρητώς αυτήν την αρχή: κατά την τελευταία διετία έχουν υποβληθεί 250.000 αιτήσεις, πρόκειται δηλαδή για μεγάλο αριθμό αιτήσεων, αν και είναι μικρότερος κατά το τελευταίο έτος αναφοράς. Εκείνο που χρειάζεται είναι η παροχή συμβουλών, πιθανότατα υπηρεσίες διερμηνείας, χαμηλότερο κόστος και ισορροπημένος καταμερισμός των επιβαρύνσεων.

Εκείνο που χρειάζεται είναι ίσως η εκτέλεση καλύτερου και εντατικότερου έργου από τις υπηρεσίες υποστήριξης –υπολογίζουμε στο έργο που επιτελεί η Μάλτα– και η πραγματική επιθυμία της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προβεί σε ένα αποφασιστικό βήμα προς τα εμπρός, να διασφαλίζει στους πρόσφυγες τα δικαιώματά τους, αλλά να επιτρέπει, ταυτόχρονα, την είσοδο στα κράτη μέλη της ΕΕ μόνο σε όσους δικαιούνται πραγματικά να υπάγονται στο καθεστώς του πρόσφυγα.

  Claude Moraes (S&D). – (EN) Κύριε Πρόεδρε, όπως επεσήμανε και η συνάδελφος βουλευτής κ. Guillaume, πρόκειται για κρίσιμη καμπή στην ανάπτυξη του ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου. Έχουμε σημειώσει κάποια σημαντική πρόοδο σε ορισμένες ενότητες της δέσμης μέτρων –μεταξύ άλλων, κατά τη θητεία της βελγικής Προεδρίας, η δική μου έκθεση σχετικά με τους δικαιούχους διεθνούς προστασίας–, αλλά πρόκειται, προφανώς, για δευτερεύοντα στοιχεία της δέσμης μέτρων για το άσυλο. Πρέπει να υπογραμμισθεί σήμερα ότι η αναδιατύπωση των διαδικασιών αποτελεί τον κεντρικό άξονα της δέσμης μέτρων.

Κατά συνέπεια, είναι σημαντικό να δώσουμε περαιτέρω συνέχεια στην εν λόγω αναδιατύπωση ενόψει της επικείμενης προθεσμίας του 2012 για τη δημιουργία του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου. Μία από τις επαναλαμβανόμενες επικρίσεις που διατυπώνουν τα κράτη μέλη επί της προτεινόμενης αναδιατύπωσης των διαδικασιών συνίσταται στην επιβολή περιττής οικονομικής επιβάρυνσης, αλλά υπάρχει ένα σύνολο σημαντικών ενδείξεων –και επικροτώ τις παρατηρήσεις της Επιτροπής σχετικά με το πρόγραμμα Solihull στο Ηνωμένο Βασίλειο– ότι η προσέγγιση που επικεντρώνεται στην αρχή των διαδικασιών (front-loading) ασύλου οδηγεί στη λήψη καλύτερων αποφάσεων σε πρώτο βαθμό· η λήψη ποιοτικών αποφάσεων αποτελεί βασικό στοιχείο που δεν πρέπει να παραβλέψουμε. Για τον λόγο αυτόν, θέλουμε τα κράτη μέλη να παρέχουν περισσότερες πληροφορίες προς επίρρωση των ισχυρισμών τους.

Μολαταύτα, θα ήθελα να τονίσω ότι η παρούσα συζήτηση δεν θα πρέπει να αφορά αποκλειστικά το κόστος. Όπως επεσήμανε ο κ. de Jong, το ζητούμενο στην αναδιατύπωση των διαδικασιών είναι η αύξηση του επιπέδου προδιαγραφών σε ολόκληρη την ΕΕ. Είναι σαφές ότι οι προδιαγραφές διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών και το ισχύον νομικό πλαίσιο χρήζει αναθεώρησης. Γνωρίζουμε ότι η Επιτροπή πρόκειται να υποβάλει αναθεωρημένη πρόταση αναδιατύπωσης κατά τους προσεχείς μήνες, σε συνέχεια της αντίθεσης που εξέφρασε το Συμβούλιο. Το Κοινοβούλιο θα πρέπει να διατηρήσει σθεναρή στάση επί του εν λόγω ζητήματος, ούτως ώστε να διασφαλισθεί ότι η Επιτροπή δεν θα μετριάσει την αρχική της πρόταση.

Δικαίωμα σε νομική συνδρομή, εγγύηση προσωπικής συνέντευξης, περιορισμοί επί της χρήσης των ταχέων διαδικασιών – όλες αυτές οι διασφαλίσεις είναι ουσιώδεις για την καθιέρωση ενός δίκαιου και αποτελεσματικού συστήματος ασύλου. Αυτός ο στόχος της επίτευξης ενός κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου δεν συνιστά στόχο που έχει θέσει το Κοινοβούλιο· όλοι θυμόμαστε ότι τους στόχους αυτούς τους έθεσε το Συμβούλιο το 1999, στο Τάμπερε, και ότι τους έθεσε εκ νέου στη Χάγη και στη Στοκχόλμη· ας επανεξετάσουμε, λοιπόν, την ιστορία μας και ας συνειδητοποιήσουμε ότι εξαρτόμαστε από το Συμβούλιο για την απεμπλοκή του συστήματος. Θα συνεργαστούμε δε με την ουγγρική Προεδρία στο πλαίσιο των προσπαθειών μας για τη διατήρηση της ώθησης που έδωσε η βελγική Προεδρία.

Σε αυτό ακριβώς προσβλέπουν πολλοί βουλευτές από ολόκληρο το φάσμα των πολιτικών κομμάτων· μπορεί να προσδοκούμε διαφορετικά αποτελέσματα, αλλά σκοπεύουμε να συνεργαστούμε. Και ας εναποθέσουμε τις ελπίδες μας στην ουγγρική Προεδρία για την καταγραφή πραγματικής προόδου.

  Agustín Díaz de Mera García Consuegra (PPE). – (ES) Κύριε Πρόεδρε, κρίνεται επιτακτική η ανάγκη να διαθέτουμε κοινή πολιτική ασύλου το έτος 2012. Η έκθεση που υπέβαλε η Επιτροπή στις 8 Σεπτεμβρίου επισημαίνει τους πολυάριθμους φραγμούς με τους οποίους βρίσκονται αντιμέτωπα τα κράτη μέλη κατά την επιδίωξη των στόχων της οδηγίας 2005/85/ΕΚ.

Το δικαίωμα των αιτούντων άσυλο σε νομική αρωγή παρουσιάζει διαφορετικά επίπεδα εφαρμογής. Πολλά κράτη μέλη επικαλούνται την οδηγία για την παροχή νομικής συνδρομής στο στάδιο της προσφυγής, ενώ άλλα εκχωρούν το εν λόγω δικαίωμα τόσο στη διαδικασία υποβολής αίτησης και όσο και στις δευτεροβάθμιες διαδικασίες.

Ορισμένα κράτη μέλη απαιτούν την προσκόμιση δικαιολογητικών προκειμένου να αποφανθούν εάν πρέπει να χορηγηθεί νομική συνδρομή στο στάδιο της προσφυγής. Στην πλειονότητα των υποθέσεων, υπάρχουν μείζονες διαφορές ως προς τις προθεσμίες προσφυγής, ενώ δυσκολίες παρουσιάζει και η δυνατότητα εφαρμογής της αυτόματης αναστολής της ισχύος αρνητικών αποφάσεων, καθώς εφαρμόζεται μόνο σε έξι κράτη μέλη.

Οι διαφορές αυτές καταδεικνύουν την ανάγκη αναθεώρησης της οδηγίας. Κατά την αναθεώρησή της, η Επιτροπή τονίζει την ανάγκη επικέντρωσης των προσπαθειών στην αρχική φάση της διαδικασίας, ούτως ώστε να καταστεί αποτελεσματικότερη ως προς τη διαφοροποίηση των ατόμων που δικαιούνται προστασία. Σύμφωνα με την Επιτροπή, αυτό το μέτρο θα συμβάλει στην εξοικονόμηση σημαντικών δαπανών διερμηνείας και νομικής συνδρομής στις δευτεροβάθμιες διαδικασίες.

Παρόλ’ αυτά, η πρόταση δεν συνοδεύεται από αναλυτική μελέτη του ενδεχόμενου κόστους της διερμηνείας και της νομικής συνδρομής στις πρωτοβάθμιες διαδικασίες, ούτε του κόστους που πρόκειται να επωμιστούν πραγματικά τα κράτη μέλη κατά την εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.

Για τον λόγο αυτόν, η Επιτροπή πρέπει να παράσχει πληροφορίες σχετικά με το πραγματικό κόστος που συνδέεται με την πρότασή της για την επικέντρωση των προσπαθειών στον προαναφερθέντα στόχο και δεν θεωρώ αποδεκτή την άρνηση που μόλις εξέφρασε η Επιτροπή. Πιστεύω ειλικρινά ότι αυτή η απόφαση είναι απαράδεκτη και ότι χρήζει επανεξέτασης ή επαναξιολόγησης.

  Carmen Romero López (S&D). – (ES) Κύριε Πρόεδρε, κυρία Győri, καλωσορίσατε στο Σώμα, στο οποίο ανήκατε και εσείς, και φρονούμε πως, μολονότι το υπό συζήτηση θέμα δεν εμπίπτει στο πεδίο των δικών σας γνώσεων, εκδηλώνετε ενδιαφέρον για την εν λόγω δέσμη μέτρων για το άσυλο, την οποία προωθούσε ουσιαστικά η βελγική Προεδρία ώστε να λάβει εν συνεχεία τη σκυτάλη η ουγγρική Προεδρία. Παρά το γεγονός ότι ορισμένες από τις αρμοδιότητές σας δεν ανταποκρίνονται σε αυτές που αναφέρθηκαν εδώ, η Προεδρία μπορεί να ενεργήσει κατά τέτοιον τρόπο ώστε να διασφαλισθεί ότι η Επιτροπή θα έχει στη διάθεσή της όλες τις πληροφορίες που χρειάζεται επί του συγκεκριμένου θέματος.

Έχουμε επίγνωση των δυσκολιών που παρουσιάζει η συλλογή αυτών των στοιχείων για την Επιτροπή και το Συμβούλιο, διότι ορισμένα κράτη μέλη δεν είναι σε θέση να τα παράσχουν, ενδεχομένως επειδή δεν έχουν εκπονήσει μελέτη σχετικά με τις επιπτώσεις της βελτίωσης των διαδικασιών για τη λήψη απόφασης επί της χορήγησης καθεστώτος πρόσφυγα ή διεθνούς προστασίας. Ίσως τα κράτη μέλη δεν θεωρούν ότι η τυποποίηση των εν λόγω διαδικασιών θα μπορούσε να βελτιώσει την ποιότητα της πρώτης περιόδου –όπως επισημάνθηκε σήμερα εδώ– και να μειώσει τον αριθμό των προσφυγών που κατατίθενται επί του παρόντος και τις οποίες καλούνται να διαχειριστούν τα κράτη μέλη που δέχονται σήμερα αιτήσεις χορήγησης ασύλου.

Μπορεί αυτό το σημείο να μην υπογραμμίσθηκε επαρκώς. Το διαφοροποιημένο φάσμα διαδικασιών έχει ως συνέπεια ορισμένα κράτη μέλη να χειρίζονται καλύτερα από κάποια άλλα τις αιτήσεις χορήγησης ασύλου. Μέσω της βελτίωσης αυτών των διαδικασιών, η πρόταση της Επιτροπής θα μπορούσε να αποφύγει τη χρήση σημαντικού αριθμού πόρων και δευτερογενών κινήσεων και, συνεπώς, θα μπορούσε να μειωθεί το κόστος του κοινού συστήματος ασύλου, χάρη στην τυποποίηση των διαδικασιών και την αποφυγή των δαπανών υποδοχής.

Το θέμα της συζήτησής μας δεν είναι μόνο το κόστος των εν λόγω διαδικασιών, αλλά, ακόμα σημαντικότερο και ουσιώδες, το θέμα του κόστους του να μην διαθέτουμε κοινό σύστημα ασύλου. Επί του παρόντος, καταμετρούμε αρκετές χιλιάδες αιτούντες άσυλο στα σύνορα της Ευρώπης από τους πολέμους στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, καθώς και από κράτη τα οποία έχουν καταρρεύσει ή στα οποία η κατάσταση έχει τεθεί εκτός ελέγχου, όπως η Σομαλία ή το Σουδάν. Όταν συζητούμε το αντίστοιχο κόστος, δεν λαμβάνουμε υπόψη το ανθρώπινο κόστος της κράτησης των αιτούντων σε κέντρα κράτησης επί αρκετούς μήνες, χωρίς τις απαραίτητες εγγυήσεις, ακόμα δε και χωρίς τις εγγυήσεις που παρέχονται στους εγκληματίες στις χώρες μας, και απουσία παροχής οιασδήποτε μορφής συνδρομής, ενώ οι επιτροπές προσφύγων αποφασίζουν εάν θα τους χορηγηθεί ή όχι καθεστώς πρόσφυγα και υπό ποία μορφή. Ομοίως, δεν λαμβάνουμε υπόψη ούτε το ανθρώπινο κόστος για τα άτομα που τελούν υπό καθεστώς επικουρικής προστασίας επί σειρά ετών και παραμένουν στους καταυλισμούς –ενώ το μοναδικό έγκλημα που διέπραξαν είναι το γεγονός ότι διέφυγαν από εμπόλεμες καταστάσεις και έφθασαν στην Ευρώπη με πλοιάρια– και αναγκάζονται να δίνουν τα δακτυλικά τους αποτυπώματα. Το έγκλημα που διέπραξαν είναι ότι δεν είχαν τα χρήματα να αγοράσουν αεροπορικό εισιτήριο και να παρουσιάσουν τα έγγραφά τους στο αεροδρόμιο.

Έχει αναλογιστεί το Συμβούλιο ότι η επιτάχυνση αυτών των διαδικασιών δεν θα απέτρεπε μόνο ανάλογες τραγωδίες, αλλά και το κόστος της διατήρησης αυτής της κατάστασης για ορισμένα κράτη μέλη;

  Carlos Coelho (PPE). – (PT) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να ξεκινήσω απευθύνοντας τα συγχαρητήριά μου στους συντάκτες της υπό συζήτησης ερώτησης, ειδικότερα δε στη συνάδελφο βουλευτή κ. Hohlmeier, και συμφωνώ ιδιαιτέρως με τις παρατηρήσεις που μόλις διατύπωσε ο κ. Díaz de Mera. Γνωρίζουμε ότι πρόκειται μόνο για το ένα από τα πέντε μέσα που αφορούν τις βάσεις του ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου. Άπτεται δε των ελάχιστων προδιαγραφών που ισχύουν για τις διαδικασίες ασύλου.

Εντούτοις, η έκθεση που μας υπέβαλε πέρυσι η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι τα κράτη μέλη έχουν υιοθετήσει αποκλίνουσες πρακτικές και ότι υφίσταται σημαντική διαφοροποίηση μεταξύ των διαδικαστικών εγγυήσεων που παρέχει έκαστο κράτος μέλος. Υπάρχουν μείζονες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών, οι οποίες ποικίλουν από τις διατάξεις σχετικά με τις ταχείες διαδικασίες έως τις διατάξεις που διέπουν τις προσωπικές συνεντεύξεις, τη συνδρομή και την πρόσβαση σε μια αποτελεσματική διαδικασία προσφυγής.

Ας είμαστε σαφείς: ορισμένα κράτη μέλη έχουν μεταφέρει την οδηγία με εσφαλμένο ή πλημμελή τρόπο, ενώ κάποια άλλα απλώς δεν την εφαρμόζουν με ιδιαίτερη αυστηρότητα. Έχουμε δύο επιλογές: είτε να εγκαταλείψουμε την ιδέα καθιέρωσης ενός ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου είτε να εξαλείψουμε αυτές τις διαδικαστικές διαφορές. Πρέπει να επιφέρουμε βελτιώσεις, δηλαδή τις βελτιώσεις που είναι απαραίτητες, ενισχύοντας, ειδικότερα, την ποιότητα της εξέτασης των αιτήσεων, η οποία είναι γνωστή και ως προσέγγιση που επικεντρώνεται στην αρχή της διαδικασίας (front-loading). Ως εκ τούτου, η αξιολόγηση που ζητούμε από την Επιτροπή είναι απαραίτητη. Είναι απαραίτητη προκειμένου να προσδιορίσουμε πού και τι είναι δυνατόν να βελτιωθεί και να αποσοβήσουμε τις εν λόγω διαφορές. Γνωρίζουμε ότι η Επιτροπή χρειάζεται τη συνεργασία των κρατών μελών, ιδίως για τη διασφάλιση της αναγκαίας κατάρτισης, μεταξύ άλλων, αλλά όχι αποκλειστικά, ως προς το κόστος.

Ας είμαστε, λοιπόν, σαφείς: τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη πρέπει να συνεργασθούν επί αυτού του στόχου. Πρέπει να συνεχίσουμε να έχουμε τον ίδιο στόχο: την υλοποίηση του κοινού συστήματος ασύλου μέχρι το 2012.

  Γεώργιος Παπανικολάου (PPE). – Κύριε Πρόεδρε, σήμερα μόλις η Γερμανική Κυβέρνηση ανακοίνωσε την απόφασή της να σταματήσει να επαναπροωθεί πρόσφυγες στην Ελλάδα για τους επόμενους δώδεκα μήνες. Ανάλογες αποφάσεις έχουν ληφθεί από τη Σουηδία, τη Μεγάλη Βρετανία, την Ισλανδία και τη Νορβηγία. Ωστόσο, μόλις πριν από λίγους μήνες, τον περασμένο Νοέμβριο, το Συμβούλιο των Υπουργών Δικαιοσύνης δεν δέχθηκε τη συμπερίληψη ενός μηχανισμού αναστολής μεταφοράς των αιτούντων άσυλο στον αναθεωρημένο κανονισμό «Δουβλίνο ΙΙ», όπως είχε προτείνει η Επιτροπή από το 2008, και θεώρησε ότι το «Δουβλίνο ΙΙ» έχει καλώς και δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα.

Την ίδια στιγμή επιθυμούμε –και καλώς κάνουμε και αυτό οφείλουμε να πράξουμε με την οδηγία που σήμερα συζητούμε– την παροχή δωρεάν νομικής υποστήριξης προς τους αιτούντες άσυλο στον πρώτο βαθμό εξέτασης του αιτήματός τους. Γνωρίζουμε όμως πολύ καλά –και αναφέρθηκε προηγουμένως αυτό και από την κυρία Hohlmeier– ότι αυτές τις διαδικασίες πολλές φορές τις καταχρώνται οι αιτούντες προκειμένου, ενώ δεν το δικαιούνται, να παρατείνουν όσο μπορούν με νομικά τερτίπια τη διαμονή τους σε ευρωπαϊκό έδαφος. Και όλα αυτά χωρίς να έχουμε σαφή αξιολόγηση για το κόστος ενός τέτοιου μέτρου και το κατά πόσο αυτό θα υπονομεύσει στη συνέχεια την υλοποίησή του.

Διερωτώμαι τελικά, αγαπητοί συνάδελφοι, με τέτοιες αντιφατικές αποφάσεις πώς θα μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε ένα βιώσιμο κοινό σύστημα ασύλου έως το 2012, όταν εμείς οι ίδιοι άλλα αποφασίζουμε, άλλα προτείνουμε και τελικά άλλες ενέργειες κάνουμε και άλλα αποτελέσματα έχουμε στην πράξη. Αυτό συμβαίνει για λόγους αδυναμίας, λόγω ελλείμματος αλληλεγγύης ή για κάποιον άλλον λόγο για τον οποίο ενδεχομένως μπορεί να μας διαφωτίσει το Συμβούλιο και η Επιτροπή;

  Alfredo Pallone (PPE). – (IT) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, δεν θα ήθελα να αποτελέσω παραφωνία, αλλά πιστεύω ακράδαντα ότι ο συσχετισμός, και από σημασιολογικής άποψης, που άκουσα από διάφορες Ομάδες, δηλαδή η σχέση μεταξύ της εξοικονόμησης κόστους και του δικαιώματος ασύλου είναι, κατά τη γνώμη μου, αρνητικός συσχετισμός.

Αν και έχω στη διάθεσή μου μόνο μερικά δευτερόλεπτα, επιτρέψτε μου να γίνω σαφέστερος: έχω τη βαθιά πεποίθηση ότι, ακόμα και αν μειωθούν οι διοικητικές δαπάνες, το κόστος θα είναι πλασματικό. Το πραγματικό ζήτημα είναι η εναρμόνιση· δεν πρόκειται όμως για ιδεολογικό ζήτημα, αλλά για ζήτημα νοοτροπίας. Δυστυχώς, επί του εν λόγω ζητήματος υφίστανται, επαναλαμβάνω, προσεγγίσεις βάσει νοοτροπίας και όχι ιδεολογικές προσεγγίσεις. Αυτό είναι το ζήτημα που πρέπει να επιλύσουμε.

Οι πλέον εκτεθειμένες χώρες είναι τα μεσογειακά κράτη, τα οποία έχουν πολύ ισχυρότερη νοοτροπία υποδοχής ατόμων από ό,τι άλλες χώρες, διότι συνδέονται σε μεγαλύτερο βαθμό με αυτό το ζήτημα. Ενώ οι συναφείς δαπάνες έχουν αυξηθεί στην Ιταλία –καθώς ανέρχονται πλέον σε 30 εκατομμύρια ευρώ– άλλες χώρες θέλουν να τις μειώσουν. Δεν το πιστεύω αυτό.

Πρέπει επίσης να μεριμνήσουμε ιδιαιτέρως ώστε να διατεθεί το ένα πέμπτο αυτών των δαπανών –εφόσον συζητούμε γι’ αυτά τα θέματα– σε ζητήματα αναπηρίας, διότι οι πολιτικοί πρόσφυγες πολύ συχνά έχουν αναπηρίες λόγω των βασανιστηρίων που έχουν υποστεί· και πρέπει να συζητήσουμε επίσης για την προστασία και τα προστατευόμενα άτομα, τα οποία συνιστούν μεν διαφορετικό ζήτημα, αλλά υπάγονται σε μια ομάδα που χρήζει υποδοχής. Δεν άκουσα να γίνεται λόγος για την προστασία αυτών των ατόμων που πρέπει να τύχουν υποδοχής.

Θα ήθελα να ολοκληρώσω λέγοντας ότι η Ευρώπη των ελευθεριών, η Ευρώπη της προστασίας των δικαιωμάτων ...

(Ο Πρόεδρος διακόπτει τον ομιλητή)

  Elena Băsescu (PPE). – (RO) Κύριε Πρόεδρε, θεωρώ και εγώ σημαντική την αναδιατύπωση της οδηγίας 2005/85/ΕΚ, διότι η διαδικασία θέσπισης ελάχιστων προδιαγραφών για τις διαδικασίες ασύλου πρέπει να είναι πιο δίκαιη και πιο αποτελεσματική. Σκοπός της πρότασης τροποποίησης είναι η απλοποίηση και η ενίσχυση των διαδικασιών σε επίπεδο ΕΕ. Οι προβλεπόμενες προδιαγραφές πρέπει να βασίζονται στις βέλτιστες πρακτικές που εντοπίζονται σε ολόκληρη την ΕΕ.

Παρότι όλα τα κράτη μέλη εκχωρούν επισήμως το δικαίωμα υποβολής αίτησης ασύλου, ανακύπτουν προβλήματα με τα εθνικά συστήματα πρόσβασης. Ποικίλουν σε σημαντικό βαθμό ως προς την τρέχουσα μορφή τους από τη μια χώρα στην άλλη. Αυτό οδηγεί σε πολλά διοικητικά προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν με τη χρήση μιας κοινής προσέγγισης. Θα ήθελα επίσης να ζητήσω από το Συμβούλιο να παράσχει όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την υφιστάμενη κατάσταση στα κράτη μέλη. Είναι σημαντικό να ξεκινήσουμε εκ νέου τις διαπραγματεύσεις επί αυτού του φακέλου και να επιτύχουμε αποτελέσματα έως την προκαθορισμένη προθεσμία.

  Monika Hohlmeier, συντάκτρια. – (DE) Κύριε Πρόεδρε, σας ευχαριστώ θερμά που μου επιτρέπετε να λάβω και πάλι τον λόγο για λίγο. Θα ήθελα να σας υποβάλω ένα αίτημα, κύριε Füle. Θα ήθελα να ξεκινήσω επισημαίνοντας ότι εσφαλμένες υποθέσεις οδηγούν σε εσφαλμένες εκτιμήσεις κόστους. Επί του παρόντος, ο αριθμός των αιτούντων άσυλο δεν παρουσιάζει πτώση, αλλά αισθητή άνοδο. Αυτό οφείλεται στην απλούστευση της έκδοσης θεωρήσεων, επί παραδείγματι, για τη Σερβία και τη Μακεδονία. Παρατηρούμε επίσης επί του παρόντος μια μαζική αύξηση των καταχρήσεων του συστήματος ασύλου κατά τις απόπειρες εισόδου σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ξεκινώντας με εσφαλμένες υποθέσεις, ότι, δηλαδή, η διεξοδική εξέταση των πρωτοβάθμιων διαδικασιών θα περιορίσει τις δαπάνες στα επακόλουθα στάδια, δημιουργείται αυτομάτως η εντύπωση ότι όλα τα κράτη μέλη διαθέτουν ελλιπείς πρωτοβάθμιες διαδικασίες. Αυτό όμως δεν αληθεύει. Αν αυξηθούν τα συνολικά πρότυπα, η συνέπεια θα είναι η αύξηση του κόστους. Η βελτίωση των προδιαγραφών ποιότητας για όλους και η ενίσχυση του σύνθετου χαρακτήρα των διαδικασιών θα επιφέρει, στην πραγματικότητα, αυξημένες δαπάνες. Είμαι απολύτως πρόθυμη να συζητήσουμε αυτό το ζήτημα. Ως εκ τούτου, θα ήθελα να σας ζητήσω συγκεκριμένα να λάβετε σοβαρά υπόψη τις ανησυχίες των κρατών, διότι ορισμένες εκθέσεις χωρών επί της πρακτικής εφαρμογής έχουν ήδη ολοκληρωθεί και πρόκειται να διανεμηθούν.

  Štefan Füle, μέλος της Επιτροπής. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, άκουσα με προσοχή τις απόψεις που εξέφρασαν οι βουλευτές του Σώματος.

Η οδηγία για τις διαδικασίες ασύλου αποτελεί βασικό στοιχείο του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου, το οποίο πρέπει να καθιερωθεί πριν από το τέλος του έτους 2012.

Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για τη δέσμευση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να προβεί στις διαπραγματεύσεις επί της οδηγίας για τις διαδικασίες ασύλου. Όσον αφορά στις διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο του Συμβουλίου, η Επιτροπή εκτιμά τη δέσμευση των κρατών μελών να συζητήσουν την πρόταση με διαλλακτικό και εποικοδομητικό τρόπο.

Μολαταύτα, αρκετά στοιχεία της πρότασης αποδείχθηκαν πράγματι δύσκολα. Ως εκ τούτου, για να διευκολύνει την έγκριση της οδηγίας, η Επιτροπή σκοπεύει να εγκρίνει μια τροποποιημένη πρόταση πριν από την έναρξη της πολωνικής Προεδρίας.

Ο συνολικός στόχος της Επιτροπής στο πλαίσιο της εν λόγω οδηγίας είναι η περαιτέρω προώθηση της κοινής διαδικασίας και η διευκόλυνση της συνεκτικότερης και αποτελεσματικότερης εφαρμογής των διαδικαστικών προδιαγραφών. Η τροποποιημένη πρόταση θα εξακολουθήσει να προάγει τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και τη λήψη αποφάσεων υψηλής ποιότητας σε πρώτο βαθμό, γεγονός που θα οδηγήσει στη διαμόρφωση αξιόπιστων αποφάσεων και στην ταχύτερη ολοκλήρωση των διαδικασιών, διασφαλίζοντας έτσι τη μείωση του κόστους.

Στην τροποποιημένη πρόταση, η Επιτροπή θα θέσει ως στόχο την απλοποίηση ορισμένων διατάξεων με σκοπό τη διευκόλυνση της εφαρμογής τους. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να καταβάλλει φιλόπονες προσπάθειες προκειμένου να διασφαλίσει ορθή ισορροπία μεταξύ του δίκαιου και αποτελεσματικού χαρακτήρα των διαδικασιών.

Όσον αφορά ειδικότερα στις οικονομικές επιπτώσεις, η Επιτροπή αντιλαμβάνεται πλήρως τη σημασία που αποδίδεται στα στοιχεία της πρότασης που σχετίζονται με το κόστος και θα συνεχίσει να λαμβάνει μέριμνα για τις πτυχές του κόστους κατά τα επόμενα στάδια των διαπραγματεύσεων.

Επιτρέψτε μου να ολοκληρώσω υπογραμμίζοντας ότι η άποψη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συνιστά, ασφαλώς, βασικό σημείο αναφοράς, το οποίο θα επιτρέψει στην Επιτροπή να λάβει υπόψη τη θέση του Κοινοβουλίου κατά την κατάρτιση της τροποποιημένης πρότασης. Θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε με το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο προκειμένου να σημειωθεί πρόοδος επί της παρούσας πρότασης στο πλαίσιο της ευρύτερης δέσμης μέτρων για το άσυλο.

  Enikő Győri, ασκούσα την Προεδρία του Συμβουλίου. – (FR) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, σας ευχαριστώ θερμά για τη σημερινή χρήσιμη συζήτηση. Σας ευχαριστώ επίσης που μας παρέχετε τη δυνατότητα να συζητήσουμε απτά γεγονότα και είμαι πεπεισμένη ότι τούτο θα συμβάλει στη συνεκτίμηση αυτών των προβληματισμών στην πρόταση της Επιτροπής. Συζητήσαμε την καθιέρωση ελάχιστων κοινών κριτηρίων, την εξάλειψη των μη ενδεδειγμένων πρακτικών μέσω ενός ενιαίου συστήματος, την αποτελεσματική και οικονομικά αποδοτική δράση μας, καθώς και την πρόληψη των περιπτώσεων κατάχρησης. Φρονώ ότι όλες αυτές οι ιδέες είναι πολύ σημαντικές, επί των οποίων θα πρέπει να εργαστούμε από κοινού.

Επιτρέψτε μου, παρακαλώ, να εκφράσω μια τελευταία σκέψη. Είμαστε όλοι υπερήφανοι που ανήκουμε σε μια κοινότητα, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία κατατάσσει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια μεταξύ των σημαντικότερων αξιών της. Και η πολιτική για το άσυλο αποτελεί ένα ζήτημα στο οποίο η υπεροχή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας συνιστά την κατεξοχήν κατευθυντήρια αρχή μας. Η ουγγρική Προεδρία θεωρεί τον ανθρώπινο παράγοντα ως το σημαντικότερο μέλημα όλων των πολιτικών της ΕΕ. Ο πρωθυπουργός κ. Orbán δήλωσε σήμερα το πρωί ότι, αν και η υφιστάμενη κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιτάσσει διαύγεια πνεύματος και ψυχραιμία, πρέπει να αποδείξουμε επίσης ότι είμαστε φιλεύσπλαχνοι. Αυτή η δήλωσή του αφορούσε την πολιτική για τους Ρομά. Εκτιμώ ότι το ίδιο πρέπει να διατρανώσουμε και στο πλαίσιο της πολιτικής για το άσυλο: ναι, η ΕΕ πρέπει να είναι σε θέση να αποδεικνύει ότι διαθέτει και φιλευσπλαχνία.

Η ουγγρική Προεδρία θα συνεχίσει το έργο της απελθούσης βελγικής Προεδρίας. Στη σελίδα 25 του προγράμματός μας, αυτού του πράσινου φυλλαδίου που έλαβαν εχθές ταχυδρομικώς όλοι οι βουλευτές, θα παρατηρήσετε ότι μεταξύ των προτεραιοτήτων μας σε σχέση με το Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων συμπεριλαμβάνεται το κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου. Κατά την εναρκτήρια ομιλία μου σήμερα, εξήγησα επίσης, διεξοδικότερα από ό,τι περιγράφεται στο φυλλάδιο, ότι έχουμε την πρόθεση να καταλήξουμε σε συμφωνία με το Συμβούλιο τόσο επί του κανονισμού του Δουβλίνου όσο και επί της οδηγίας για την αναγνώριση. Κατά συνέπεια, είμαι βέβαιη ότι, βάση των προαναφερθέντων, θα αναγνωρίσετε πως η ουγγρική Προεδρία αντιμετωπίζει πράγματι ως προτεραιότητα το εν λόγω ζήτημα και υπολογίζουμε εφεξής στη συνεργασία σας.

  Πρόεδρος. – Η συζήτηση έληξε.