Go back to the Europarl portal

Choisissez la langue de votre document :

  • bg - български
  • es - español
  • cs - čeština
  • da - dansk
  • de - Deutsch
  • et - eesti keel
  • el - ελληνικά
  • en - English
  • fr - français
  • ga - Gaeilge
  • hr - hrvatski
  • it - italiano
  • lv - latviešu valoda
  • lt - lietuvių kalba
  • hu - magyar
  • mt - Malti
  • nl - Nederlands (Selected)
  • pl - polski
  • pt - português
  • ro - română
  • sk - slovenčina
  • sl - slovenščina
  • fi - suomi
  • sv - svenska
 Index 
 Full text 
Procedure : 2013/0409(COD)
Document stages in plenary
Document selected : A8-0165/2015

Texts tabled :

A8-0165/2015

Debates :

OJ 04/10/2016 - 32
CRE 04/10/2016 - 4

Votes :

PV 04/10/2016 - 7.6

Texts adopted :

P8_TA(2016)0368

Debates
Tuesday, 4 October 2016 - Strasbourg Revised edition

4. Legal aid for suspects and accused persons in criminal proceedings and for requested persons in European arrest warrant proceedings (debate)
Video of the speeches
PV
MPphoto
 

  Dennis de Jong, rapporteur . – Toen ik ruim anderhalf jaar geleden aan de slag ging als rapporteur voor deze richtlijn over rechtsbijstand, hield ik er serieus rekening mee dat het vele jaren zou duren voordat we er een akkoord over zouden hebben. Dat hing samen met het feit dat het hier wetgeving betreft die op het snijvlak zit van strafprocesrecht en sociale zekerheid en dat is een gevoelig terrein. Ik denk dat de Commissie zich daar ook heel goed van bewust was, want de oorspronkelijke voorstellen van de Commissie strekten zich eigenlijk alleen maar uit tot rechtsbijstand in het geval van een Europees aanhoudingsbevel en voorlopige rechtsbijstand in andere gevallen. In een aparte aanbeveling had de Commissie daarnaast regels opgenomen over onder meer de kwaliteit van de rechtsbijstand. Dat was wel erg bescheiden. Als we werkelijk vertrouwen willen hebben in elkaars rechtssystemen, dan hoort daar ook vertrouwen in elkaars rechtsbijstandssystemen bij. In de Europese Unie mag geen plaats zijn voor klassenjustitie. Gelijke toegang tot het recht voor iedereen, ongeacht je inkomen. Het recht op een advocaat had de EU al geregeld in een aparte richtlijn. Dan was het in mijn ogen logisch dat in die gevallen waarin je recht hebt op een advocaat, je ook recht op rechtsbijstand krijgt, als je ten minste zelf geen advocaat kunt betalen.

Daarnaast lijkt het me belangrijk dat bepaalde onderdelen uit de aanbeveling, met name over de kwaliteit van de rechtsbijstand, ook in de richtlijn zouden worden opgenomen. De meerderheid in het Europees Parlement steunde deze benadering en zo gingen we met een ambitieus standpunt de onderhandelingen in met de Raad. De stemming in de Raad was behoorlijk terughoudend. Ondanks goede inspanningen van het Luxemburgse voorzitterschap bleven de verschillen tussen Raad en Parlement groot. Het was te danken aan de grote inzet van het daaropvolgende Nederlandse voorzitterschap dat we uiteindelijk een tekst konden overeenkomen die sterker was dan de oorspronkelijke Commissievoorstellen, ook al kreeg het Parlement niet op alle punten zijn zin.

Grote winst is dat het gelukt is om rechtsbijstand te regelen in gewone strafzaken, niet in alle gevallen, maar wel bij vrijheidsontneming en bij bepaalde ingrijpende onderzoeksmethoden waar de verdachte zelf bij betrokken is. Bij verhoren van de verdachte is het recht op rechtsbijstand verzekerd en in geval van Europese aanhoudingsbevelen is er een recht op rechtsbijstand in de uitvoerende, maar ook in de verzoekende lidstaat, als dat nodig is. In alle gevallen geldt als hoofdregel dat een onafhankelijke instantie verantwoordelijk wordt voor de toevoeging van een advocaat. Alleen in noodgevallen speelt de politie hier nog een rol in. Lidstaten moeten er verder op toezien dat er voldoende geld is voor een kwalitatief goede vorm van rechtsbijstand.

Gaat er nu heel veel veranderen in de Europese Unie? Dat zal per lidstaat verschillen, maar alle lidstaten zullen nu in ieder geval een kwalitatief goed rechtsbijstandssysteem moeten opzetten voor mensen die zelf geen advocaat kunnen betalen. Voor sommige lidstaten, zo bleek uit de effectenrapportage die we als Parlement zelf hebben laten uitvoeren, zal dat een flinke financiële investering betekenen. In ieder geval betekent het dat absoluut geen sprake kan zijn van de tendens van de regeringen in andere lidstaten waar wel rechtsbijstand is, zoals ook in Nederland, om dan te gaan bezuinigen op de rechtsbijstand.

Een groot deel van de rechten die in de richtlijn zijn terechtgekomen, is ontleend aan de jurisprudentie van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. Ook naar belangrijke VN-instrumenten, zoals de beginselen en richtsnoeren voor toegang tot rechtsbijstand, wordt in de richtlijn expliciet verwezen als leidinggevend voor de uitvoeringspraktijken van de lidstaten. Dit versterkt de kracht van al deze internationale instrumenten en maakt controle op de uitvoering daarvan makkelijker. Al met al ben ik tevreden met het eindresultaat. Ik ben ervan overtuigd dat in de praktijk veel mensen ervan gaan profiteren die nu nog verstoken zijn van een goede advocaat. Met dank aan de schaduwrapporteurs en aan de Commissie en de Raad.

 
Last updated: 25 May 2018Legal notice