Dossier
Dames in het Wit, Ibrahim en Reporters gezamenlijke Sacharovprijs winnaars
Instellingen - 27-06-2006 - 17:48
EP-voorzitter Josep Borrell heeft woensdag de Sacharovprijs uitgereikt aan drie laureaten die zich bijzonder verdienstelijk hebben gemaakt voor het behoud van de mensenrechten en de democratie en de bescherming van minderheden in de samenleving. Prijswinnaars dit jaar waren de Cubaanse protestbeweging "Vrouwen in Wit", de Nigeriaanse advocate en strijdster voor de mensenrechten Hauwa Ibrahim en de organisatie "Verslaggevers zonder Grenzen".
De Cubaanse autoriteiten weigerden de delegatie van "Vrouwen in Wit" naar Straatsburg te laten reizen. Borrell leverde kritiek op die beslissing en hoopte dat in de toekomst "Vrouwen in Wit" alsnog zelf hun prijs in ontvangst zullen kunnen nemen.
Veel Europeanen beschouwen mensenrechten als iets normaals, maar dat is helemaal niet zo. In het verleden niet en nu nog niet. Juist daarom hebben wij Europeanen hier een bijzondere verantwoordelijkheid.
De voorzitter heette mevrouw Bianca Reyes welkom die de Cubaanse vrouwen vertegenwoordigde. De "Vrouwen in Wit" betogen iedere zondag in Havanna tegen de detentie van hun familieleden en vrienden door de Cubaanse overheid. Die zijn er soms slecht aan toe. In 2004 zijn sommigen vrijgelaten, maar nog lang niet iedereen. Hopelijk komt het snel tot een vreedzame overgang naar de democratie op Cuba, hoopte Borrell.
Lof en bewondering uitte hij ook aan het adres van Hauwa Ibrahim, die als advocate in Nigeria de strijd aanbindt met de toepassing van de sharia. Volgens deze sharia is het stenigen van vrouwen die overspel pleegden geoorloofd. De voorzitter onderstreepte de vastberadenheid waarmee mevrouw Ibrahim te werk gaat. Het EP is haar bondgenoot in haar strijd en steunt haar inspanningen voor meer opleiding en onderwijs voor achtergestelde vrouwen.
In secretaris-generaal Robert Ménard van "Verslaggevers zonder Grenzen" huldigde Borrell alle journalisten die met gevaar voor eigen leven hun werk doen. Zij openen onze ogen en laten ons zien hoe gruwelijk onze wereld kan zijn. In 2005 stierven 58 journalisten bij de uitoefening van hun beroep. Dat is één journalist per week. Zij zijn een blijvende stem tegen de dictatuur. Sommige dictaturen duren al veel te lang, maar ze duren niet eeuwig, aldus de EP-voorzitter.
Namens "Vrouwen in Wit" toonde Bianca Reyes zich geroerd dat deze beweging de prijs mocht ontvangen: "De echte vertegenwoordigsters kunnen er niet zijn maar voor alle vrouwen is deze prijs een teken van verbondenheid met onze strijd. Vijf vreedzame vrouwen mochten niet naar Straatsburg, maar hier in Straatsburg luistert de hele wereld naar ons. Ze nodigde de EP-leden uit naar Cuba te komen om daar een prijs voor de vrijheid van meningsuiting uit te reiken". Namens de moeders, tantes, dochters en grootmoeders van "Vrouwen in Wit" hield ze het EP voor dat zonder liefde en verzoening niets onmogelijk is.
Hauwa Ibrahim legde het EP uit volgens welke strategie ze werkt bij de verdediging van de rechten van de vrouw in Nigeria. Het gaat er allereerst om de gedachtengang van het Islamitisch recht en de mullah's te doorgronden. Flexibel is het handelen, locaal de opstelling en globaal het denken. Om aanslagen te vermijden is het zaak nooit met dezelfde auto naar de zittingen van de rechtbank, nooit langs dezelfde route en nooit in dezelfde kleding te gaan.. Ze kondigde aan door te gaan met haar strijd voor de onderdrukten en stemlozen in haar land. Het geld van de Sacharovprijs zal ze geheel besteden aan een fonds voor opleiding en onderwijs. Immers, onderwijs is dé weg voorwaarts. Nog steeds worden anno 2005 in Nigeria vrouwen gestenigd wegens een buitenechtelijk kind. Door het shariarecht zijn al honderden mensenlevens verloren gegaan. Het EP heeft de armen en mij vandaag een stem gegeven en daarom is dit een blijde dag, besloot ze.
Robert Ménard wenste het EP geluk met het feit dat het een prijs verleent aan journalisten, die een politicus toch het leven aardig zuur kunnen maken. Ondanks alles zegt het EP hiermee dat journalisten dus belangrijk zijn voor de democratie. Bepaalde journalisten werken met gevaar voor eigen leven. In Irak zijn er nu al twee keer meer gestorven dan in Vietnam. Journalisten worden vastgehouden zonder dat iemand weet waar ze zijn of waarom. Ménard waarschuwde tegen het meten met twee maten. Wel is er kritiek op Cuba, maar het Amerikaanse leger houdt tegelijkertijd journalisten in detentie. Is het ene leven meer waard dan het ander? Hij wees het EP er op dat het niet de Westerse waarden, maar de universele waarden moet verdedigen.
Democratie is vechten voor de meningsvrijheid van anderen. Intussen is er in de helft van de landen geen democratie. Hij wilde dat politici hun woorden ook in daden omzetten en landen met wie verdragen zijn afgesloten ook oproepen die verdragen toe te passen.
Vervolgens reikte voorzitter Borrell de prijzen uit aan de drie laureaten.
Veel Europeanen beschouwen mensenrechten als iets normaals, maar dat is helemaal niet zo. In het verleden niet en nu nog niet. Juist daarom hebben wij Europeanen hier een bijzondere verantwoordelijkheid.
De voorzitter heette mevrouw Bianca Reyes welkom die de Cubaanse vrouwen vertegenwoordigde. De "Vrouwen in Wit" betogen iedere zondag in Havanna tegen de detentie van hun familieleden en vrienden door de Cubaanse overheid. Die zijn er soms slecht aan toe. In 2004 zijn sommigen vrijgelaten, maar nog lang niet iedereen. Hopelijk komt het snel tot een vreedzame overgang naar de democratie op Cuba, hoopte Borrell.
Lof en bewondering uitte hij ook aan het adres van Hauwa Ibrahim, die als advocate in Nigeria de strijd aanbindt met de toepassing van de sharia. Volgens deze sharia is het stenigen van vrouwen die overspel pleegden geoorloofd. De voorzitter onderstreepte de vastberadenheid waarmee mevrouw Ibrahim te werk gaat. Het EP is haar bondgenoot in haar strijd en steunt haar inspanningen voor meer opleiding en onderwijs voor achtergestelde vrouwen.
In secretaris-generaal Robert Ménard van "Verslaggevers zonder Grenzen" huldigde Borrell alle journalisten die met gevaar voor eigen leven hun werk doen. Zij openen onze ogen en laten ons zien hoe gruwelijk onze wereld kan zijn. In 2005 stierven 58 journalisten bij de uitoefening van hun beroep. Dat is één journalist per week. Zij zijn een blijvende stem tegen de dictatuur. Sommige dictaturen duren al veel te lang, maar ze duren niet eeuwig, aldus de EP-voorzitter.
Namens "Vrouwen in Wit" toonde Bianca Reyes zich geroerd dat deze beweging de prijs mocht ontvangen: "De echte vertegenwoordigsters kunnen er niet zijn maar voor alle vrouwen is deze prijs een teken van verbondenheid met onze strijd. Vijf vreedzame vrouwen mochten niet naar Straatsburg, maar hier in Straatsburg luistert de hele wereld naar ons. Ze nodigde de EP-leden uit naar Cuba te komen om daar een prijs voor de vrijheid van meningsuiting uit te reiken". Namens de moeders, tantes, dochters en grootmoeders van "Vrouwen in Wit" hield ze het EP voor dat zonder liefde en verzoening niets onmogelijk is.
Hauwa Ibrahim legde het EP uit volgens welke strategie ze werkt bij de verdediging van de rechten van de vrouw in Nigeria. Het gaat er allereerst om de gedachtengang van het Islamitisch recht en de mullah's te doorgronden. Flexibel is het handelen, locaal de opstelling en globaal het denken. Om aanslagen te vermijden is het zaak nooit met dezelfde auto naar de zittingen van de rechtbank, nooit langs dezelfde route en nooit in dezelfde kleding te gaan.. Ze kondigde aan door te gaan met haar strijd voor de onderdrukten en stemlozen in haar land. Het geld van de Sacharovprijs zal ze geheel besteden aan een fonds voor opleiding en onderwijs. Immers, onderwijs is dé weg voorwaarts. Nog steeds worden anno 2005 in Nigeria vrouwen gestenigd wegens een buitenechtelijk kind. Door het shariarecht zijn al honderden mensenlevens verloren gegaan. Het EP heeft de armen en mij vandaag een stem gegeven en daarom is dit een blijde dag, besloot ze.
Robert Ménard wenste het EP geluk met het feit dat het een prijs verleent aan journalisten, die een politicus toch het leven aardig zuur kunnen maken. Ondanks alles zegt het EP hiermee dat journalisten dus belangrijk zijn voor de democratie. Bepaalde journalisten werken met gevaar voor eigen leven. In Irak zijn er nu al twee keer meer gestorven dan in Vietnam. Journalisten worden vastgehouden zonder dat iemand weet waar ze zijn of waarom. Ménard waarschuwde tegen het meten met twee maten. Wel is er kritiek op Cuba, maar het Amerikaanse leger houdt tegelijkertijd journalisten in detentie. Is het ene leven meer waard dan het ander? Hij wees het EP er op dat het niet de Westerse waarden, maar de universele waarden moet verdedigen.
Democratie is vechten voor de meningsvrijheid van anderen. Intussen is er in de helft van de landen geen democratie. Hij wilde dat politici hun woorden ook in daden omzetten en landen met wie verdragen zijn afgesloten ook oproepen die verdragen toe te passen.
Vervolgens reikte voorzitter Borrell de prijzen uit aan de drie laureaten.
Sommaire du dossier :
De Sacharov-prijs: opkomen voor de mensenrechten 
Veelgestelde vragen: een wegwijzer 
Moed in Cuba: vrouwen die protesteren tegen onterechte gevangenschap 
Recht versus fundamentalisme - Hauwa Ibrahim, kandidaat voor de Sacharov-prijs van 2005 
Sacharov-genomineerde: journalisten die strijden voor de persvrijheid 
Sacharov-prijs – eerdere winnaars
REF.: 20051017FCS01528
De Sacharov-prijs: opkomen voor de mensenrechten
EP-Voorzitter Borrell ontmoet de laureaten van de Sacharovprijs
‘Dames in het wit’ (‘damas de blanco’) uit Cuba: sinds 2004 protesteert deze groep vrouwen elke zondag vreedzaam tegen de opsluiting van hun echtgenoten en zonen die politieke dissidenten in Cuba zijn. Ze dragen wit als symbool van vrede en de onschuld van de gevangenen.
Hauwa Ibrahim: Ibrahim is van eenvoudige afkomst en opgeklommen tot een vooraanstaande mensenrechtenadvocaat in Nigeria. Ze vertegenwoordigt vrouwen die conform het islamitische Sharia-strafrecht wegens overspel kunnen worden gestenigd en jonge mensen die amputatie te wachten staat wegens diefstal.
Hauwa Ibrahim: Ibrahim is van eenvoudige afkomst en opgeklommen tot een vooraanstaande mensenrechtenadvocaat in Nigeria. Ze vertegenwoordigt vrouwen die conform het islamitische Sharia-strafrecht wegens overspel kunnen worden gestenigd en jonge mensen die amputatie te wachten staat wegens diefstal.
‘Journalisten zonder grenzen’: deze internationale organisatie voert campagne voor persvrijheid over de gehele wereld. De organisatie komt tevens op voor de bescherming van journalisten en andere mediaprofessionals tegen censuur en tegenwerking.
De Sacharov-prijs is niet de enige manier waarop het Parlement respect voor mensenrechten en democratie ondersteunt. Voor meer informatie kunt u het achtergrondartikel over mensenrechten en het Europees Parlement in de perssectie van de website raadplegen.
De Sacharov-prijs is niet de enige manier waarop het Parlement respect voor mensenrechten en democratie ondersteunt. Voor meer informatie kunt u het achtergrondartikel over mensenrechten en het Europees Parlement in de perssectie van de website raadplegen.
Veelgestelde vragen: een wegwijzer
Sakharov Prize FAQ
1. Graag wat meer informatie over Andrej Sacharov.
De prijs is genoemd naar Andrej Sacharov (1921-1989) die wereldfaam verwierf als een van de uitvinders van de Sovjet-waterstofbom. Sacharov was zich bewust van de gevaren van potentieel misbruik van de bom en spande zich in om de aandacht te vestigen op de nucleaire wapenwedloop. In de Sovjet-Unie werd hij als een dissident beschouwd en kreeg hij gevangenisstraf. Sacharov richtte in 1970 tevens een comité op voor het verdedigen van de mensenrechten en de slachtoffers van politieke processen. Vijf jaar later ontving hij de Nobelprijs voor zijn inzet voor de internationale vrede.
2. Wie bepaalt wie de winnaar is?
Leder jaar worden kandidaten genomineerd door leden van het Europees Parlement en fracties in het Parlement – uit deze lijst selecteert de commissie voor Buitenlandse Zaken drie ‘finalisten’. De voorzitters van de fracties (de ‘Conferentie van voorzitters’) selecteren vervolgens een winnaar. De prijs wordt formeel uitgereikt door de Voorzitter van het Parlement tijdens de plenaire sessie in december. De winnaar ontvangt een certificaat en een cheque ter waarde van 50.000 euro.
3. Wat is het doel van de prijs?
Door opmerkelijke prestaties gericht op het beschermen van de vrijheid van denken en expressie tegen onverdraagzaamheid, fanatisme en haat te belonen, streeft het Parlement ernaar het bewustzijn op het gebied van de mensenrechten te vergroten. Dit weerspiegelt de overtuiging dat fundamentele vrijheden niet alleen het recht op leven en fysieke integriteit omvatten, maar tevens de vrijheid van expressie en de persvrijheid. Dit zijn twee van de meest belangrijke vrijheden in de strijd tegen onderdrukking en cruciale maatstaven waarmee kan worden bepaald of een samenleving democratisch en open is.
4. Wie heeft er afgelopen jaar gewonnen?
De Sacharov-prijs van 2004 ging naar de Wit-Russische vereniging voor journalisten voor hun activiteiten ter bevordering van de persvrijheid in Wit-Rusland. De prijs werd in 1988 voor het eerst uitgereikt aan Nelson Mandela en Anatoli Marchenko.
De prijs is genoemd naar Andrej Sacharov (1921-1989) die wereldfaam verwierf als een van de uitvinders van de Sovjet-waterstofbom. Sacharov was zich bewust van de gevaren van potentieel misbruik van de bom en spande zich in om de aandacht te vestigen op de nucleaire wapenwedloop. In de Sovjet-Unie werd hij als een dissident beschouwd en kreeg hij gevangenisstraf. Sacharov richtte in 1970 tevens een comité op voor het verdedigen van de mensenrechten en de slachtoffers van politieke processen. Vijf jaar later ontving hij de Nobelprijs voor zijn inzet voor de internationale vrede.
2. Wie bepaalt wie de winnaar is?
Leder jaar worden kandidaten genomineerd door leden van het Europees Parlement en fracties in het Parlement – uit deze lijst selecteert de commissie voor Buitenlandse Zaken drie ‘finalisten’. De voorzitters van de fracties (de ‘Conferentie van voorzitters’) selecteren vervolgens een winnaar. De prijs wordt formeel uitgereikt door de Voorzitter van het Parlement tijdens de plenaire sessie in december. De winnaar ontvangt een certificaat en een cheque ter waarde van 50.000 euro.
3. Wat is het doel van de prijs?
Door opmerkelijke prestaties gericht op het beschermen van de vrijheid van denken en expressie tegen onverdraagzaamheid, fanatisme en haat te belonen, streeft het Parlement ernaar het bewustzijn op het gebied van de mensenrechten te vergroten. Dit weerspiegelt de overtuiging dat fundamentele vrijheden niet alleen het recht op leven en fysieke integriteit omvatten, maar tevens de vrijheid van expressie en de persvrijheid. Dit zijn twee van de meest belangrijke vrijheden in de strijd tegen onderdrukking en cruciale maatstaven waarmee kan worden bepaald of een samenleving democratisch en open is.
4. Wie heeft er afgelopen jaar gewonnen?
De Sacharov-prijs van 2004 ging naar de Wit-Russische vereniging voor journalisten voor hun activiteiten ter bevordering van de persvrijheid in Wit-Rusland. De prijs werd in 1988 voor het eerst uitgereikt aan Nelson Mandela en Anatoli Marchenko.
Moed in Cuba: vrouwen die protesteren tegen onterechte gevangenschap
Campagne tegen onterechte gevangenschap
De arrestatie van politieke dissidenten in 2003 werpt nog steeds een schaduw over Cuba. Het grootste gedeelte van de 75 gevangengenomen mannen wordt nog steeds vastgehouden vanwege hun kritiek op het gebrek aan politieke vrijheid in hun land. De poging hun de mond te snoeren is echter mislukt, want hun vrouwen en dochters hebben via vreedzame protesten die iedere zondag plaatsvinden internationale aandacht voor de zaak gekregen.
Sinds begin 2004 noemen ze zichzelf de Dames in het Wit (Damas de Blanco). Door witte kleding te dragen als symbool voor onschuld en zuiverheid herinneren ze aan de Argentijnse vrouwen uit de jaren zeventig die een vergelijkbare tactiek hanteerden om informatie over hun vermiste kinderen te eisen tijdens de militaire dictatuur.
De betrekkingen van de Europese Unie met Cuba zijn door de arrestatie van de dissidenten ernstig bekoeld. In april 2004 nam het Europees Parlement een resolutie aan ter ondersteuning van de gevangengenomen mannen. De resolutie riep op tot de vrijlating van de mannen en stelde dat hun arrestatie "een schending van de meest elementaire mensenrechten, met name met betrekking tot de vrijheid van uitdrukking en politieke vereniging, vormde." Tevens eiste de resolutie dat de Cubaanse regering "belangrijke veranderingen doorvoert op weg naar volledig respect van fundamentele vrijheden." Ook ministers van de EU-regeringen legden een verklaring af waarin werd gesteld dat de handelwijze van Cuba "betreurenswaardig" was.
Er werd een reeks sancties afgekondigd waarmee de banden tussen de regering van Cuba en de EU werden doorgesneden. Sinds januari van dit jaar zijn de sancties echter opgeheven en de contacten hersteld, omdat Europa probeert de ‘zachte druk’ van economische en politieke overreding te gebruiken om de situatie in Cuba te verlichten – het land is sterk afhankelijk van toerisme en 20% van de bevolking leeft in armoede.
De Dames in het Wit gaan door met hun protest, ondanks de pogingen hen het zwijgen op te leggen. De ergste aanval op de Dames vond op 20 maart 2004 - Palmzondag – plaats toen ze werden lastiggevallen en beledigd door leden van de officiële Vrouwenfederatie van Cuba.
Er bestaat brede internationale steun voor hun zaak. De nominatie voor de Sacharov-prijs van het Europees Parlement voor vrijheid van denken onderstreept hun moed en toewijding aan de mensenrechtensituatie in Cuba. De groep wordt tevens ondersteund door het International Committee for Democracy in Cuba (ICDC), waarvan de oprichter, de voormalige Tsjechische president Vaclav Havel, recentelijk een brief afleverde bij de Iberisch-Amerikaanse top waarin hij opriep Cuba te houden aan eerdere verklaringen met betrekking tot de mensenrechten.
Recht versus fundamentalisme - Hauwa Ibrahim, kandidaat voor de Sacharov-prijs van 2005
Hauwa Ibrahim
De Nigeriaanse advocate Hauwa Ibrahim heeft een buitengewone praktijk opgebouwd: het verdedigen van vrouwen die zijn veroordeeld tot dood door steniging. In de Nigeriaanse provincies waar islamitisch recht van toepassing is, staat op overspel de doodstraf. Hauwa Ibrahim, zelf moslima, vecht onophoudelijk - vrijwillig en in weerwil van intimidatie - tegen religieus fundamentalisme. Volstaan de grondwet van haar land en de internationale steun om de strijd te winnen? Ze denkt van wel.
Hauwa Ibrahim is de enige advocaat in haar land die zich tegen de Sharia (islamitisch recht) verzet. Als vrouw heeft ze echter niet het recht in islamitische rechtbanken te verschijnen. Haar collega’s moeten het woord voor haar voeren. Als moslima wordt ze ervan beschuldigd haar geloof te verraden. Maar wie anders dan zij kan mensen (hoofdzakelijk vrouwen) verdedigen die door het systeem van Sharia-strafrecht zijn veroordeeld tot huiveringwekkende straffen (zweepslagen, steniging en amputatie) voor ‘afwijkend gedrag’? In een land waar de helft van de bevolking moslim is en er sprake is van een diepe kloof tussen de twee gemeenschappen, zijn haar christelijke collega’s zelden bereid betrokken te raken bij kwesties die aan de islam zijn gerelateerd. Moslimadvocaten, die de minderheid vormen, willen niet het risico lopen haar lot te treffen: pesterijen, dreigtelefoontjes, beledigende brieven en een formele aanklacht wegens smaad van de rechterlijke macht.
Ze laat zich echter niet het zwijgen opleggen. Ze is vastberaden om aan te tonen dat mensen die tot onrechtvaardige straffen zijn veroordeeld en veroordeelden die niet in staat zich zelf te verdedigen, op een legale en vreedzame manier kunnen worden verdedigd. Er is geen staatsgodsdienst in Nigeria – de 36 provincies zijn seculier. De grondwet stelt dat iedere burger het recht heeft op verdediging voor een rechtbank. Hauwa Ibrahim wil dat dit recht wordt toegepast en ze durft de grondwettigheid van het toepassen van het Sharia-strafrecht direct bij de Nigeriaanse autoriteiten aan te kaarten.
De activiteiten van een advocate die niet wil buigen, brengen de autoriteiten in grote verlegenheid. Het is aan Hauwa Ibrahim te danken dat gevallen waarbij vrouwen worden veroordeeld tot onmenselijke behandeling over de gehele wereld bekend zijn. Dankzij haar bekwaamheid om de internationale publieke opinie wakker te schudden, is het mogelijk geweest het leven van Amina Lawal, die was veroordeeld tot dood door steniging voor het ter wereld brengen van een onwettig kind, te redden. Er worden nog steeds doodstraffen uitgesprokenen, maar ze worden niet uitgevoerd – momenteel in elk geval niet. De situatie dient echter nauwlettend in het oog te worden gehouden.
Hauwa Ibrahim is 37 en moeder van twee kinderen. Ze werd geboren in een dorp met 2000 inwoners zonder waterleiding en elektriciteit. Een carrière als advocaat leek voor haar onmogelijk. Haar huwelijk werd geregeld toen ze twaalf was en normaal gesproken zou haar opleiding niet verder dan de lagere school hebben gevoerd. Ze financierde haar studie zelf en is zich bijzonder bewust van het belang van onderwijs als de beste verdediging voor mensen die met de grootste ontberingen te maken hebben. Armoede en analfabetisme gaan hand in hand – en fundamentalisme wordt gevoed door onwetendheid.
Sacharov-genomineerde: journalisten die strijden voor de persvrijheid
Journalisten zonder grenzen
"Reporters without Borders" – een organisatie die internationaal campagne voert voor de persvrijheid – is de derde en laatste genomineerde voor de Sacharov-prijs voor vrijheid van denken van het Parlement. De organisatie die dit jaar haar twintigjarig jubileum viert, komt op voor de bescherming van journalisten en andere mediaprofessionals tegen censuur en tegenwerking.
Dit is vooral van groot belang gezien het feit dat volgens deze organisatie één derde van alle landen in de wereld nog steeds niet over vrije media beschikt. Bovendien betalen nog te veel journalisten en andere mediaprofessionals met hun leven voor de persvrijheid. Volgens het International News Safety Institute (INSI) zijn dit jaar (tot 10 oktober) 62 journalisten tijdens hun werk omgekomen.
Een universeel recht: Reporters without Borders wordt geïnspireerd door artikel 19 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens uit 1948 waarin staat dat "een ieder het recht heeft op vrijheid van mening en van uiting van zijn mening" en ook het recht heeft om "inlichtingen en ideeën te zoeken, te ontvangen en te verspreiden." Dit uitgangspunt werd meerdere keren opnieuw geformuleerd in diverse handvesten en declaraties over de hele wereld, waaronder ook in Afrika en Amerika. In Europa werd dit recht in 1950 in het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden opgenomen.
"Probeer dreigementen van executie niet serieus te nemen": Naast de morele campagne tegen vervolging van journalisten, biedt de organisatie ook praktische en juridische ondersteuning aan journalisten die in oorlogsgebieden werkzaam zijn. In haar richtlijnen vinden journalisten advies over wat te doen in geval van een gijzeling: "Probeer de gijzelnemers zover te krijgen dat ze je bij naam noemen, zodat zij je beschouwen als een persoon en de spanning afneemt." De organisatie adviseert gijzelaars ook om "dreigementen van executie of beloftes over een eventuele vrijlating niet serieus te nemen."
In de richtlijnen staat verder informatie over de meest uiteenlopende zaken - van het ontwijken van scherpschutters tot het herkennen van bommen op de weg. Als aanvullende veiligheidsmaatregel stelt de organisatie kogelvrije vesten voor freelance journalisten in oorlogsgebieden ter beschikking met het woord "PRESS" erop.
Reporters without Borders biedt gezinnen van journalisten in gevangenschap bovendien financiële steun. Daaronder vallen ook vergoedingen voor medische en juridische kosten.
Eerder dit jaar haalde Reporters without Borders de voorpagina’s vanwege een felle campagne voor de vrijlating van twee Franse journalisten - Christian Chesnot (RFI, Radio France) en Georges Malbrunot (Le Figaro, RTL) – die door islamitische militanten in Irak werden gegijzeld. Gelukkig konden beide mannen na 124 dagen gevangenschap met hun families worden herenigd.
Sacharov-prijs – eerdere winnaars
Sacharov-prijswinnaar Nelson Mandela
De wereld zag er anders uit toen de eerste Sacharov-prijs in 1988 werd toegekend aan Nelson Mandela. De Berlijnse muur was nog intact en het kapitalistische West-Europa werd door het IJzeren Gordijn gescheiden van het door Rusland gedomineerde Oosten. In Zuid-Afrika heerste nog altijd Apartheid – en omwille van zijn verzet tegen de rassenscheiding werd de prijs aan Nelson Mandela opgedragen, die nog in gevangenschap verbleef. Nog twee jaar zou hij wachten op zijn vrijlating.
In hetzelfde jaar werd ook de Russische dissident Anatoli Marchenko geëerd. De prijs werd postuum aan hem opgedragen. Hij had 20 jaar gevangen gezeten en stierf in 1986 uiteindelijk aan de gevolgen van een hongerstaking.
In 1990 besloot de Sacharov-jury om opnieuw een dissident te onderscheiden – en wel de Birmese mensenrechtenactiviste Aung San Suu Kyi. Haar politieke partij won onder haar leiding de verkiezingen in mei van dat jaar met 82% van de stemmen. Het machthebbende militaire regime – de zogenoemde State Law and Order Restoration Council (SLORC) – weigerde echter deze overwinning te erkennen en arresteerde de leiders van de winnende partij. Aung San Suu Kyi heeft het overgrote deel van de afgelopen 16 jaar inmiddels in huisarrest doorgebracht en is in die tijd uitgegroeid tot een internationale heldin.
De Cubaanse prodemocratische campagnevoerder Oswaldo Payá werd in 2002 met de prijs onderscheiden. Als leider van de Christelijke Bevrijdingsbeweging zette hij zich fel in voor een vreedzame overgang naar een democratisch Cuba. Na de ontvangst van de prijs in Straatsburg zei hij tegen de leden van het Europees Parlement dat zij de prijs aan het Cubaanse volk hadden opgedragen.
Niet alleen individuele personen hebben de prijs ontvangen. In 2003 werden alle medewerkers van de Verenigde Naties en hun secretaris-generaal Kofi Annan onderscheiden; juist in een turbulent jaar voor de VN waarin talrijke controversiële debatten over Irak plaatsvonden. Afgelopen jaar werd het gebrek aan democratie in Wit-Rusland erkend door de prijs aan de Wit-Russische Vereniging van Journalisten toe te kennen; een organisatie die zich verzet tegen de onderdrukking van de media door het regime van president Aleksander Lukashenko.
Het is interessant om te vermelden dat de Sacharov-prijs in zijn 17-jarige geschiedenis aan drie winnaars van de Nobelprijs voor de vrede werd toegekend: Aung San Suu Kyi (1991 Nobelprijswinnares), Nelson Mandela (1993) en de VN en Kofi Annan (2001). Andrei Sacharov zelf won de Nobelprijs in 1975. Mandela en Suu Kyi ontvingen de Nobelprijs nadat zij eerder de Sacharovprijs hadden ontvangen.
In 1990 besloot de Sacharov-jury om opnieuw een dissident te onderscheiden – en wel de Birmese mensenrechtenactiviste Aung San Suu Kyi. Haar politieke partij won onder haar leiding de verkiezingen in mei van dat jaar met 82% van de stemmen. Het machthebbende militaire regime – de zogenoemde State Law and Order Restoration Council (SLORC) – weigerde echter deze overwinning te erkennen en arresteerde de leiders van de winnende partij. Aung San Suu Kyi heeft het overgrote deel van de afgelopen 16 jaar inmiddels in huisarrest doorgebracht en is in die tijd uitgegroeid tot een internationale heldin.
De Cubaanse prodemocratische campagnevoerder Oswaldo Payá werd in 2002 met de prijs onderscheiden. Als leider van de Christelijke Bevrijdingsbeweging zette hij zich fel in voor een vreedzame overgang naar een democratisch Cuba. Na de ontvangst van de prijs in Straatsburg zei hij tegen de leden van het Europees Parlement dat zij de prijs aan het Cubaanse volk hadden opgedragen.
Niet alleen individuele personen hebben de prijs ontvangen. In 2003 werden alle medewerkers van de Verenigde Naties en hun secretaris-generaal Kofi Annan onderscheiden; juist in een turbulent jaar voor de VN waarin talrijke controversiële debatten over Irak plaatsvonden. Afgelopen jaar werd het gebrek aan democratie in Wit-Rusland erkend door de prijs aan de Wit-Russische Vereniging van Journalisten toe te kennen; een organisatie die zich verzet tegen de onderdrukking van de media door het regime van president Aleksander Lukashenko.
Het is interessant om te vermelden dat de Sacharov-prijs in zijn 17-jarige geschiedenis aan drie winnaars van de Nobelprijs voor de vrede werd toegekend: Aung San Suu Kyi (1991 Nobelprijswinnares), Nelson Mandela (1993) en de VN en Kofi Annan (2001). Andrei Sacharov zelf won de Nobelprijs in 1975. Mandela en Suu Kyi ontvingen de Nobelprijs nadat zij eerder de Sacharovprijs hadden ontvangen.