Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoją rezolucję legislacyjną z dnia 20 maja 2008 r. w sprawie polityki zatrudnienia na lata 2008-2010,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 listopada 2008 r. w sprawie europejskiego planu naprawy gospodarczej (COM(2008)0800),

–  uwzględniając decyzję Rady z dnia 15 lipca 2008 r. w sprawie wytycznych dla polityki zatrudnienia państw członkowskich,

–  uwzględniając wniosek Komisji z dnia 28 stycznia 2009 r. dotyczący decyzji Rady w sprawie wytycznych dotyczących polityki zatrudnienia państw członkowskich (COM(2008)0869),

–  uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z dni 11 i 12 grudnia 2008 r. określające ramy działania UE w celu uniknięcia recesji oraz utrzymania działalności gospodarczej i zatrudnienia,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 października 2008 r. w sprawie propagowania integracji społecznej i walki z ubóstwem, w tym ubóstwem dzieci, w Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 103 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że istnieje silny związek między wzrostem gospodarczym, zatrudnieniem, walką z ubóstwem oraz integracją społeczną,

B.  mając na uwadze, że obecny kryzys gospodarczy wiąże się z bezprecedensowymi wyzwaniami w związku z rosnącym bezrobociem i wykluczeniem społecznym, mając również na uwadze, że ocenia się iż sytuacja gospodarcza UE ulegnie dalszemu pogorszeniu, co spowoduje zmniejszenie lub nawet negatywny wzrost zatrudnienia i zwiększone bezrobocie w UE w 2009 r.,

C.  mając na uwadze, że europejska strategia zatrudnienia i polityka zatrudnienia są podstawowymi instrumentami w ramach strategii lizbońskiej mającymi na celu sprostanie wyzwaniom na rynku pracy,

D.  mając na uwadze, że Unia Europejska oraz państwa członkowskie są współodpowiedzialne za podjęcie działań w związku z wyzwaniami, możliwościami i niepewnością obywateli w odniesieniu do globalizacji;

E.  mając na uwadze, że światowy kryzys finansowy i gospodarczy wymaga od UE zdecydowanej i skoordynowanej reakcji mającej na celu uniknięcie utraty miejsc pracy, wspieranie odpowiedniego wynagrodzenia obywateli i zapobieganie recesji oraz przekształcenie wyzwań związanych z zatrudnieniem w możliwości,

F.  mając na uwadze, że w związku z tym należy niezwłocznie podwoić wysiłki na wszystkich szczeblach zarządzania, z udziałem partnerów społecznych i innych zainteresowanych podmiotów, na rzecz inwestowania w ludzi i modernizacji rynków pracy, w szczególności z zastosowaniem zasady flexicurity,

Kwestie ogólne: odnowa gospodarcza i wytyczne polityki zatrudnienia

1.  z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji w sprawie europejskiego planu naprawy gospodarczej oraz położenie w nim nacisku na połączenie między krótkoterminowym bodźcem fiskalnym a długoterminową strategią lizbońską i zintegrowanymi wytycznymi; w tym kontekście podkreśla znaczenie zagwarantowania, że wszelkie krótkoterminowe działania podjęte przez państwa członkowskie w celu naprawy gospodarki przyczynią się do osiągnięcia wspólnie ustalonych celów;

2.  zwraca uwagę, że głównym problemem w czasie obecnego kryzysu jest to, że instrumenty europejskiej polityki gospodarczej nie są jeszcze na tyle rozwinięte, aby udanie sprostać nadchodzącym wyzwaniom; dlatego domaga się przeglądu i aktualizacji niezbędnych instrumentów polityki, w szczególności zintegrowanych wytycznych, paktu na rzecz stabilności i wzrostu oraz strategii zrównoważonego rozwoju, aby zintegrować je w ramach nowego porozumienia na rzecz inteligentnego wzrostu w Unii Europejskiej;

3.  podkreśla konieczność zmiany zintegrowanych wytycznych w świetle pogorszenia się koniunktury gospodarczej i wzywa Radę do wyrażenia zgody na zastosowanie krótkoterminowych środków w celu zabezpieczenia wskaźnika zatrudnienia z 2008 r. i dokonania inwestycji w walkę ze zmianami klimatycznymi, oraz do wezwania państw członkowskich i partnerów społecznych, aby zgodnie z praktyką krajową zagwarantowały wystarczające dochody, ze szczególnym uwzględnieniem najbardziej narażonych grup społeczeństwa; oczekuje, że Komisja uruchomi inicjatywy i przedstawi wnioski dotyczące tych celów na czas przed zbliżającym się wiosennym szczytem Rady Europejskiej;

4.  przypomina, że wykształcenie, kwalifikacje i szkolenia są najlepszymi instrumentami polityki zatrudnienia oraz że infrastrukturę opieki nad dziećmi należy postrzegać jako jeden z warunków wstępnych zwiększenia udziału w rynku pracy, w szczególności kobiet; zachęca państwa członkowskie do uwzględniania tych wspólnych zasad podczas konsultacji dotyczących krajowych programów reform z partnerami społecznymi;

   Wytyczne w dziedzinie zatrudnienia na lata 2008-2010: pilna potrzeba ich rygorystycznego wdrażania

5.  ponownie zwraca uwagę na znaczenie wykorzystania koncepcji flexecurity w wytycznej 20 w celu stworzenia pomostu między różnymi formami zatrudnienia oraz podkreśla, że wymaga to wysokiego poziomu ochrony w ramach programów ubezpieczeń społecznych oraz aktywnej polityki w zakresie rynku pracy;

6.  w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje oświadczenie Komisji, że niezbędne jest wzmocnienie programów aktywizacyjnych, w szczególności dla pracowników o niskich kwalifikacjach; wzmocnione subsydiowanie zatrudnienia oraz krótkie kursy szkoleniowe dla grup znajdujących się w trudnej sytuacji oraz najbardziej narażonych na bezrobocie długotrwałe; zapewnienie szkolenia i przekwalifikowania oraz zdobywania nowych umiejętności w sektorach w mniejszym stopniu dotkniętych przez kryzys; zagwarantowanie odpowiedniej ochrony socjalnej zapewniającej bezpieczeństwo dochodów oraz powzięcie kluczowego zobowiązania do dialogu społecznego oraz włączenia partnerów społecznych;

7.  podkreśla znaczenie ukierunkowanego działania na rzecz najbardziej narażonych grup w czasie wysokiego bezrobocia, a w szczególności ukierunkowanego działania w odniesieniu do przez dłuższy czas przebywających na bezrobociu grup osób niepełnosprawnych oraz imigrantów;

8.  uważa, że w obliczu rozmiaru kryzysu gospodarczego Komisja musi być przygotowana do przedsięwzięcia nadzwyczajnych środków, łącznie z rozszerzeniem dostępu do Funduszu Dostosowania do Globalizacji, które muszą być odpowiednie dla wspierania pracowników w większym zakresie, w tym pracowników, którzy utracili pracę, oraz tymczasowym przeznaczeniem środków z Europejskiego Funduszu Społecznego na wspieranie instrumentów ochrony zatrudnienia poprzez programy szkoleń;

9.  uważa, że kryzys gospodarczy wymaga wzmocnienia działań UE dla potrzeb restrukturyzacji, w szczególności wzmocnienia prawa do informacji i konsultacji;

10.  uważa, że następna reforma funduszy strukturalnych UE powinna się w większym stopniu koncentrować na utworzeniu trwałego, wysokiej jakości zatrudnienia;

11.  podkreśla ponadto znaczenie edukacji, nie tylko dla zwiększenia szans na zatrudnienie lecz również, aby zwiększyć mobilność pracowników, co jest istotne dla funkcjonowania wewnętrznego rynku; podkreśla zatem znaczenie potwierdzenia formalnie i nieformalnie zdobytych umiejętności;

12.  podkreśla znaczenie wytycznej 23 oraz znacznych inwestycji w programy uczenia się przez całe życie w celu zmniejszenia wskaźnika bezrobocia oraz osiągnięcia celu tworzenia lepszych miejsc pracy w Europie; w tym kontekście podkreśla potrzebę zapewnienia wszystkim obywatelom równego dostępu do programów uczenia się przez całe życie oraz szans udziału w nich, z poświęceniem szczególnej uwagi grupom najbardziej narażonym; podkreśla, że Europejski Fundusz Społeczny i Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji powinny być bezzwłocznie wykorzystane do finansowania takich działań;

13.  wyraża ubolewanie z powodu faktu, że osoby o najniższym poziomie wykształcenia podstawowego, ludzie starsi, osoby zamieszkałe na obszarach wiejskich oraz osoby niepełnosprawne, niezależnie od kraju, mają najmniejsze szanse na udział w edukacji, szkoleniach i programach uczenia się przez całe życie;

14.  podkreśla, że polepszenie systemów nauczania dla dorosłych jest niezbędne dla zwiększenia udziału, a środki promowania skutecznych systemów obejmują dostępność placówek szkolnych oraz lokalnych placówek opieki nad dziećmi; usługi nauczania otwartego i nauczania na odległość na trudno dostępnych obszarach; informowanie i poradnictwo, dostosowane do potrzeb programy i elastyczne warunki uczenia się;

15.  przypomina, że wskaźnik bezrobocia wśród młodych ludzi w Europie jest nadal zbyt wysoki; przypomina również, że doświadczenie z wcześniejszego kryzysu gospodarczego pokazuje, że w przypadku młodych dorosłych, którzy ukończyli edukację i pozostawali bez pracy znacznie zmniejsza się umiejętność ponownego odnalezienia się na rynku pracy; podkreśla zatem znaczenie wypełnienia wytycznej 18 przez wszystkie państwa członkowskie, tak aby każda młoda osoba po ukończeniu szkoły otrzymała w ciągu 4 miesięcy pracę, staż, dodatkowe szkolenie lub aby podjęto inne działania na rzecz zatrudnienia tych osób;

16.  wzywa do podjęcia zdecydowanych działań w celu rozwiązania problemu niskiego uczestnictwa kobiet w rynku pracy; przypomina, że wskaźnik zatrudnienia kobiet ogólnie jest niższy oraz że kobiety częściej niż mężczyźni wykonują pracę na część etatu; podkreśla zatem znaczenie polityki równego podziału odpowiedzialności między mężczyzn i kobiety; aby tego dokonać wzywa państwa członkowskie do pilnego wypełnienia ich zobowiązań wynikających z celów wyznaczonych w Barcelonie;

17.  z zaniepokojeniem dostrzega, że zatrudnienie na część etatu, w przypadku którego większość pracowników to kobiety, jest szczególnie zależne od kryzysu gospodarczego;

18.  uważa, że w czasach wysokiego bezrobocia istnieje oczywiste ryzyko, że ucierpi spójność regionalna i społeczna, a zatem podkreśla znaczenie wdrożenia wytycznej 17 dotyczącej spójności społecznej i terytorialnej dla uniknięcia problemów w tej dziedzinie;

19.  podkreśla znaczenie inwestycji w sektor opieki społecznej, szczególnie w okresie kryzysu gospodarczego; uważa, że jest to sektor, do którego należy duża liczba ważnych usług użyteczności publicznej i który zatrudnia duży odsetek społeczeństwa; podkreśla, że sektor opieki społecznej powinien być utrzymany, aby zapobiec zmniejszeniu jakości usług użyteczności publicznej i wzrostowi bezrobocia;

20.  zauważa z ubolewaniem, że istnieje możliwość, iż w okresie kryzysu gospodarczego niektóre przedsiębiorstwa będą wywierać presję na wynagrodzenia, jako dobrowolną alternatywę dla zwolnień; podkreśla jednak, aby nie dopuścić by kryzys wywarł ogólny negatywny wpływ na wysokość wynagrodzeń; uważa, że istotne jest aby:

   Potrzeba skoordynowanego działania w odpowiedzi na kryzys gospodarczy

21.  podkreśla znaczenie konstruktywnych i skoordynowanych inwestycji w państwach członkowskich, w tym inwestycji w infrastrukturę produkcyjną, edukację i zmiany klimatyczne, aby osiągnąć cel zwiększenia poziomu zatrudnienia, udziału w tworzeniu wysokiej jakości miejsc pracy i zagwarantować spójność społeczną; w tym kontekście podkreśla znaczenie wsparcia UE dla rozwoju nowoczesnego i zrównoważonego przemysłu;

22.  podkreśla znaczenie nie tylko tworzenia dodatkowych miejsc pracy, lecz również utrzymania i poprawy jakości dostępnych obecnie miejsc pracy;

23.  wzywa państwa członkowskie do dalszego promowania odpowiedzialności i w stosownych przypadkach zwiększenia udziału wszystkich zainteresowanych stron, w tym partnerów społecznych i innych zainteresowanych podmiotów w celu skutecznego wdrażania wytycznych dotyczących polityki zatrudnienia;

24.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu.