Parlament Europejski,

–   uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie sytuacji na Białorusi, zwłaszcza rezolucję z dnia 17 grudnia 2009 r.(1),

–   uwzględniając konkluzje z posiedzenia Rady Spraw Zagranicznych w dniu 22 lutego 2010 r. oraz oświadczenie Catherine Ashton, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, z dnia 16 lutego 2010 r. w sprawie sytuacji Związku Polaków na Białorusi,

–   uwzględniając oświadczenie w sprawie partnerstwa wschodniego wydane przez Radę Europejską w dniu 19 marca 2009 r. oraz wspólne oświadczenie wydane podczas szczytu partnerstwa wschodniego w Pradze w dniu 7 maja 2009 r.,

–   uwzględniając Konwencję ramową Rady Europy o ochronie mniejszości narodowych z dnia 1 lutego 1995 r.,

–   uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że w dniu 15 lutego na Białorusi aresztowano 40 działaczy, głównie członków Związku Polaków na Białorusi, w tym Andżelikę Borys (prezes ZPB), Igora Bancera (rzecznika prasowego ZPB), Mieczysława Jaśkiewicza (wiceprezesa), Andrzeja Poczobuta (prezesa Rady Naczelnej ZPB) oraz Anatola Lebiedźkę, przywódcę opozycyjnej Zjednoczonej Partii Obywatelskiej na Białorusi, aby uniemożliwić im udział w procesie dotyczącym Domu Polskiego w Iwieńcu; mając na uwadze, że do dnia 20 lutego wszyscy działacze zostali uwolnieni,

B.  mając na uwadze, że Związek Polaków na Białorusi pod kierownictwem Andżeliki Borys, która została dwukrotnie demokratycznie wybrana – w 2005 i 2009 r., jest nieuznawany przez władze państwowe, a od 2005 r. jest obiektem systematycznych ataków i prześladowań, zaś jego członków regularnie oskarża się o nielegalną działalność i stawia im się zarzuty karne,

C. mając na uwadze, że władze białoruskie uznają Stanisława Siemaszkę za pełnoprawnego przywódcę Związku Polaków i deklarują poparcie dla organizacji pod jego kierownictwem, którą polski rząd uznaje za nielegalną,

D. mając na uwadze, że Dom Polski w Iwieńcu został w 2003 r. zakupiony przez ZPB, którego prezesem jest Andżelika Borys, i w świetle prawa jest własnością tej organizacji,

E.  mając na uwadze, że dnia 8 lutego przy drzwiach zamkniętych odbył się proces Teresy Sobol (prezes oddziału ZPB w Iwieńcu), której postawiono zarzut rzekomego nielegalnego przejęcia budynku Domu Polskiego, zaś wydany w wyniku procesu wyrok z dnia 15 lutego stanowi, że nieruchomość ta musi zostać przekazana nieprawowitemu związkowi popieranemu przez rząd białoruski,

F.  mając na uwadze, że spółka Polonica z siedzibą w Grodnie, którą kieruje Andżelika Borys i która stanowi jedyne źródło finansowania ZPB, została ukarana grzywną 71 mln białoruskich rubli za rzekome naruszenie przepisów podatkowych i obecnie grozi jej bankructwo,

G. mając na uwadze, że podjęte ostatnio zdecydowane kroki przeciwko ZPB, który jest największą organizacją pozarządową działającą na Białorusi, stanowią kolejne potwierdzenie ciągłego nacisku, zastraszania i prześladowania społeczeństwa obywatelskiego i demokratycznej opozycji na Białorusi,

H. mając na uwadze, że przedstawiciele instytucji europejskich – w tym Catherine Ashton, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej / wysoka przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Cecilia Malmström, komisarz ds. wewnętrznych, oraz Jerzy Buzek, przewodniczący Parlamentu Europejskiego – a także francuskie ministerstwo spraw zagranicznych, wyrazili zaniepokojenie ostatnimi działaniami władz białoruskich wobec ZPB, które są sprzeczne z zasadami zaakceptowanymi przez Białoruś i zobowiązaniami podjętymi przez nią w ramach partnerstwa wschodniego,

I.   mając na uwadze, że w swoich konkluzjach z dnia 17 listopada 2009 r. Rada Europejska uznaje, iż pojawiły się nowe możliwości dialogu i pogłębionej współpracy między Unią Europejską a Białorusią z myślą o wspieraniu rzeczywistych postępów na drodze do demokracji i przestrzegania praw człowieka, oraz w związku z tym potwierdza swoją gotowość do pogłębienia stosunków między Unią Europejską a Białorusią pod warunkiem osiągnięcia dalszych postępów na drodze ku demokracji, przestrzeganiu praw człowieka i praworządności, a także do wspierania Białorusi w realizacji tych celów,

1.  wyraża głęboki niepokój w związku z niedawnym naruszeniem w Republice Białorusi praw człowieka przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, a w szczególności członków Związku Polaków, i solidaryzuje się z obywatelami, którzy nie mogą korzystać w pełni z przysługujących im praw obywatelskich;

2.  potępia akcję milicji przeciwko Związkowi Polaków i wszelkie podejmowane przez władze białoruskie próby narzucenia nowego przywództwa polskiej społeczności; podkreśla, że Związek Polaków nie jest partią polityczną, ale organizacją, która prowadzi działalność oświatowo-kulturalną; nawołuje zatem władze białoruskie do umożliwienia mu swobodnego prowadzenia działalności i wypełniania zadań statutowych;

3.  nawołuje Białoruś do przestrzegania międzynarodowych i związanych z członkostwem w OBWE zobowiązań w zakresie ochrony i wspierania praw zamieszkujących ją mniejszości; jednocześnie wzywa władze do poprawy warunków funkcjonowania społeczeństwa obywatelskiego, szczególnie w odniesieniu do wolności słowa i zgromadzeń, sytuacji niezależnych środków przekazu oraz rejestracji organizacji pozarządowych;

4.  w związku z tym wzywa władze Białorusi do uwolnienia działaczy politycznych, jak Andrej Bandarenka, oraz więźniów sumienia, jak Iwan Michajłau, do wycofania środków restrykcyjnych wobec aktywistów społeczeństwa obywatelskiego, jak Tatiana Szapućko – uczestniczka forum społeczeństwa obywatelskiego partnerstwa wschodniego – oraz do powstrzymania się od środków mających na celu kontrolę treści białoruskich stron internetowych;

5.  ponawia swoje zainteresowanie otwartym i zorganizowanym dialogiem z Białorusią, ale podkreśla, że ów dialog oraz rozpoczęcie dialogu w zakresie praw człowieka między UE a Białorusią musi prowadzić do konkretnych rezultatów i znaczących postępów w dziedzinie reform demokratycznych, przestrzegania praw człowieka i praworządności;

6.  przypomina władzom Białorusi, że środki i programy partnerstwa wschodniego, szczególnie dotyczące projektów infrastrukturalnych, energetycznych i socjalnych, a także inne instrumenty i strategie UE są uzależnione od zaangażowania się Białorusi w osiągnięcie konkretnych postępów w dziedzinie swobód, demokracji, praworządności oraz przestrzegania praw człowieka i praw mniejszości;

7.  wzywa w związku z tym władze Białorusi do zapewnienia pełnego poszanowania wolności słowa i zrzeszania się oraz do ułatwienia rejestracji partii politycznych i stworzenia warunków sprzyjających działalności organizacji pozarządowych i niezależnych mediów na Białorusi, w perspektywie przygotowania i umożliwienia wolnych i uczciwych wyborów samorządowych w dniu 25 kwietnia;

8.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, parlamentom i rządom państw członkowskich, Sekretarzowi Generalnemu ONZ, zgromadzeniom parlamentarnym OBWE i Rady Europy, Sekretariatowi Wspólnoty Niepodległych Państw oraz parlamentowi i rządowi Białorusi.

(1) Teksty przyjęte, P7_TA-PROV(2009)0117.