Parlament Europejski,

–   uwzględniając art. 2 TUE oraz art. 18, 20, 21, 67, 77 i 80 TFUE,

–   uwzględniając art. 45 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

–   uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z dnia 24 czerwca 2011 r.,

–   uwzględniając komunikat Komisji Europejskiej w sprawie migracji (COM(2011)0248 wersja ostateczna) z dnia 5 maja 2011 r.,

–   uwzględniając układ z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r.,

–   uwzględniając konwencję wykonawczą do układu z Schengen z dnia 19 czerwca 1990 r.,

–   uwzględniając dyrektywę 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich,

–   uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiające wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen),

–   uwzględniając wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia mechanizmu oceny w celu weryfikacji stosowania dorobku Schengen (COM(2010)0624 – C7 0370/2010 – 2010/0312(COD)),

–   uwzględniając projekt sprawozdania w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia mechanizmu oceny w celu weryfikacji stosowania dorobku Schengen (COM(2010)0624),

–   uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że utworzenie strefy Schengen oraz włączenie dorobku Schengen w ramy unijne jest jednym z największych osiągnięć procesu integracji europejskiej, charakteryzującym się zlikwidowaniem kontroli osób na granicach wewnętrznych oraz niespotykaną wcześniej swobodą przemieszczania się po terytorium UE,

B.  mając na uwadze, że swoboda przemieszczania się stała się jednym z filarów obywatelstwa UE oraz jednym z fundamentów Unii Europejskiej w ramach przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, zapewniającym prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu we wszystkich państwach członkowskich korzystających z tych samych praw, zabezpieczeń i gwarancji, w tym z zakazu wszelkiej dyskryminacji ze względu na narodowość,

C. mając na uwadze, że zasady Schengen dotyczące warunków przepływu osób przez granice wewnętrzne zostały zdefiniowane w kodeksie granicznym Schengen, którego art. 23-26 określiły już konkretne środki i procedury dotyczące tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych,

D. mając na uwadze, że zgodnie z kodeksem granicznym Schengen oraz art. 45 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej swobodą przemieszczania się w UE można dodatkowo objąć – na ściśle określonych warunkach – również obywateli krajów trzecich przebywających legalnie w UE,

E.  mając na uwadze, że mechanizm oceny oparty na pracach Grupy Roboczej ds. Oceny Schengen (SCH-EVAL), która jest organem całkowicie międzyrządowym, nie okazał się wystarczająco skuteczny,

F.  mając na uwadze, że nowy mechanizm oceny ustanowiono we wniosku dotyczącym rozporządzenia w sprawie ustanowienia mechanizmu oceny w celu weryfikacji stosowania dorobku Schengen, który jest obecnie przedmiotem prac w ramach zwykłej procedury ustawodawczej w PE; mając na uwadze, że w mechanizmie tym określono już procedury, zasady i narzędzia służące wspieraniu i ocenie przestrzegania przez państwa członkowskie dorobku Schengen, w tym także w przypadku wystąpienia nieprzewidzianych zdarzeń,

G. mając na uwadze, że art. 77 TFUE stwierdza, iż Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, przyjmują środki dotyczące między innymi kontroli, którym podlegają osoby przekraczające granice zewnętrzne, oraz braku jakiejkolwiek kontroli osób, niezależnie od ich przynależności państwowej, przy przekraczaniu przez nie granic wewnętrznych,

1.  przypomina, że swoboda przemieszczania się w ramach europejskiej przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości jest prawem podstawowym oraz filarem obywatelstwa UE, a warunki korzystania z tej swobody określono w traktatach oraz w dyrektywie 2004/38/WE;

2.  jest również zdania, że kwestię oferowania państwom członkowskim skutecznego wsparcia, służącego zapewnieniu przestrzegania dorobku Schengen w przypadku występowania presji na granice zewnętrzne, można już w pełni uregulować za pomocą mechanizmu oceny Schengen, który jest obecnie redefiniowany w drodze zwykłej procedury ustawodawczej;

3.  wyraża głębokie ubolewanie z powodu podjętej przez kilka państw członkowskich próby przywrócenia kontroli granicznych, która w sposób wyraźny zagraża samej istocie dorobku Schengen;

4.  przypomina, że napływ migrantów i osób ubiegających się o azyl do granic zewnętrznych Unii w żadnym wypadku nie może być per se traktowany jako dodatkowy powód przywrócenia kontroli na granicach;

5.  uznaje, że strefa Schengen ma zbyt istotne znaczenie, aby można było ją ograniczać, ponadto uważa, że możliwość przywracania kontroli granicznych powinna istnieć jedynie w sytuacjach bezwzględnie wyjątkowych, jako środek ostatniej szansy i w ograniczonych ramach czasowych oraz powinno się dopuścić korzystanie z niej dopiero po wyczerpaniu wszystkich innych środków; o przywróceniu tych kontroli powinno się decydować na szczeblu UE, a nie na szczeblu pojedynczych państw członkowskich;

6.  przypomina o swoim stanowczym sprzeciwie wobec wszelkich nowych mechanizmów Schengen wprowadzanych w celach innych niż zwiększenie swobody przemieszczania się i usprawnienie zarządzania przez UE strefą Schengen; nowy mechanizm powinien zastępować, a nie uzupełniać istniejące możliwości de facto jednostronnego przywracania kontroli granicznych przewidziane w kodeksie granicznym Schengen;

7.  zwraca uwagę na demokratyczne prerogatywy Parlamentu Europejskiego oraz podkreśla, że wszelkie próby odejścia od art. 77 TFUE jako właściwej podstawy prawnej w odniesieniu do środków w tym zakresie będą traktowane jako odstępstwo od Traktatów UE, oraz zastrzega sobie prawo do skorzystania w razie potrzeby z wszelkich dostępnych środków prawnych;

8.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.