Parlament Europejski,

–       uwzględniając deklarację barcelońską z dnia 28 listopada 1995 r., która ustanowiła partnerstwo pomiędzy Unią Europejską a państwami południowego wybrzeża Morza Śródziemnego,

–       uwzględniając Układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Królestwem Marokańskim, z drugiej strony,

–       uwzględniając decyzję Rady z dnia 14 października 2005 r. w sprawie zgody na podjęcie negocjacji z Marokiem dotyczących wzajemnych środków liberalizacyjnych w odniesieniu do produktów rolnych, przetworzonych produktów rolnych oraz ryb i produktów rybołówstwa,

–       uwzględniając projekt Porozumienia w formie wymiany listów między Unią Europejską a Królestwem Marokańskim dotyczącego wzajemnych środków liberalizacyjnych w odniesieniu do produktów rolnych, przetworzonych produktów rolnych oraz ryb i produktów rybołówstwa, a także zastąpienia protokołów 1, 2 i 3 oraz załączników do nich, jak również zmian do Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Królestwem Marokańskim, z drugiej strony,

–       uwzględniając wspólny komunikat Komisji Europejskiej i Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa do Rady Europejskiej, Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów z dnia 25 maja 2011 r. zatytułowany „Nowa koncepcja działań w obliczu zmian zachodzących w sąsiedztwie” (COM(2011)0303 final),

–       uwzględniając procedurę zgody na mocy art. 207 oraz art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C7-0201/2011),

–       uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,

A.     mając na uwadze, że nowa sytuacja polityczna na południowym wybrzeżu Morza Śródziemnego będąca wynikiem ostatnich wydarzeń Arabskiej Wiosny wymogła zmianę podejścia UE oraz silniejsze partnerstwo z odnośnymi państwami oraz że podejście UE wiąże wszelkie formy wzmocnionego partnerstwa z prawdziwym procesem demokratyzacji i praworządności w tych państwach (zasada „więcej za więcej”); mając na uwadze, że to nowe podejście UE zostało jasno określone w ostatnich komunikatach Komisji; mając na uwadze, że w ciągu ostatnich miesięcy Maroko poczyniło wielkie kroki w kierunku prawdziwego procesu demokratyzacji w bardziej pokojowy i stabilny sposób niż inne kraje regionu;

B.     mając na uwadze, że ważnym elementem tego nowego podejścia jest zacieśnienie stosunków handlowych oraz zrównoważona i stopniowa liberalizacja handlu z tymi krajami;

C.     mając na uwadze art. 16 układu o stowarzyszeniu między UE a Marokiem obowiązującego od dnia 1 marca 2000 r., który stanowi, że Wspólnota Europejska i Maroko będą stopniowo wprowadzać dalszą liberalizację wzajemnej wymiany handlowej w odniesieniu do produktów rolnych, przetworzonych produktów rolnych oraz ryb i produktów rybołówstwa;

D.     mając na uwadze, że udział rolnictwa w PKB Maroka wynosi od 15% do 20%, przy czym rolnictwo stanowi 12% marokańskiego wywozu, a poziom zatrudnienia w sektorze wynosi 38% siły roboczej w Maroku, osiągając maksymalną wartość 75% na obszarach wiejskich, zatem stabilność i rozwój tego sektora są niezwykle ważne dla stabilności politycznej kraju; mając na uwadze, że należy brać pod uwagę negatywny wpływ procesu liberalizacji handlu na niektóre wrażliwe rodzaje produktów rolniczych w UE, takie jak pomidory, które muszą konkurować z produktami eksportowanymi z Maroka po spełnieniu wyższych norm środowiskowych i społecznych oraz norm bezpieczeństwa;

E.     mając na uwadze, że w 2009 r. Maroko przyjęło krajowy „zielony plan”, którego celem jest rozwój prywatnych inwestycji, jak również małych i średnich przedsiębiorstw przy znacznej pomocy ze strony rządu centralnego; mając na uwadze, że Maroko rozpoczęło proces decentralizacji roli rządu celem wzmocnienia roli społeczności wiejskich;

F.     mając na uwadze, że Unia Europejska jest w pełni zaangażowana we wspieranie tego procesu modernizacji, decentralizacji i – bardziej ogólnie –rozwoju sektora rolnego, co jest kluczowe dla rozwoju gospodarczego i społecznego sektora rolnego w dążeniu do stabilizacji politycznej;

H.     mając na uwadze, że proponowane porozumienie w trybie natychmiastowym liberalizuje 55% stawek celnych na pochodzące z UE produkty rolne i rybołówstwa (wzrost z poziomu 33%) oraz 70% stawek celnych na marokańskie produkty rolne i rybołówstwa na przestrzeni 10 lat (wzrost z poziomu 1%);

F.     mając na uwadze, że Maroko jest jednym z czterech państw południowego wybrzeża Morza Śródziemnego, dla których Rada zatwierdziła dyrektywy negocjacyjne dotyczące pogłębionej i kompleksowej umowy o wolnym handlu (DCFTA); mając na uwadze, że część tych negocjacji będzie stanowił handel produktami rolnymi;

I.      mając na uwadze, że w ramach współpracy dwustronnej Maroko ma realizować projekty w zakresie bezpieczeństwa żywności z myślą o modernizacji swojego ustawodawstwa regulującego środki sanitarne i fitosanitarne, co dostosuje je bardziej do dorobku prawnego UE i jej norm jakościowych;

J.      mając na uwadze, że protokół ten wzbudził pewne obawy w Unii Europejskiej w sektorze rolnym, zwłaszcza w niektórych regionach obszaru Morza Śródziemnego, dla których pewne zawarte w porozumieniu szczególne środki liberalizacyjne mogłyby przynieść negatywne skutki;

K.     mając na uwadze, że Unia Europejska musi uwzględnić najbardziej podatne na zagrożenia europejskie sektory rolnicze i że nie można zaprzepaścić szansy zrównoważonego rozwoju w przypadku położonych w obrębie UE regionów słabych i znajdujących się w niekorzystnej sytuacji;

Kontekst polityczny

1.      uważa, że liberalizacja handlu i stopniowa integracja z rynkiem wewnętrznym UE mogą być silnymi narzędziami rozwoju państw południowego wybrzeża Morza Śródziemnego oraz pomogą zmniejszyć powszechne ubóstwo i bezrobocie pociągające za sobą problemy w regionie dotyczące gospodarki, migracji i bezpieczeństwa;

2.      podkreśla, że w obliczu Arabskiej Wiosny UE ma obowiązek pełnego wykorzystania swych możliwości handlowych i gospodarczych, aby wspomóc przemiany w tych krajach południowego wybrzeża Morza Śródziemnego, które ostatnio przeszły proces demokratyzacji; w związku z tym uważa, że Maroko poczyniło znaczące kroki w kierunku konsolidacji demokracji poprzez reformę konstytucji i przeprowadzenie niedawnego procesu wyborczego w sposób pokojowy;

3.      za istotne uznaje, aby inicjatywy w dziedzinie handlu i inwestycji przynosiły korzyści wszystkim grupom społecznym i były w szczególności ukierunkowane na MŚP oraz na drobnych producentów rolnych; w tym kontekście zauważa, że ponad 80% marokańskich rolników posiada mniej niż pięć hektarów ziemi, zatem z zadowoleniem przyjmuje poparcie porozumienia przez Marokański Związek Rolnictwa i Rozwoju Wsi (COMADER);

Porozumienie

4.      podkreśla, że – z uwagi na znaczenie i wagę sektora rolnego w Maroku, także jako głównego źródła zatrudnienia – porozumienie odgrywa kluczową rolę w rozwoju gospodarczym kraju, jak również w jego stabilizacji politycznej, ponieważ oferuje nowe możliwości wywozu do UE, która jest głównym rynkiem zagranicznym dla produktów marokańskich; uważa, że porozumienie otworzy również znaczne możliwości przed gospodarką rolną w UE, w szczególności w odniesieniu do żywności przetworzonej; podkreśla, że eksporterzy z UE ostatecznie skorzystają na zniesieniu marokańskich ceł importowych na 70% linii produktów rolnych i rybołówstwa, co pozwoli zaoszczędzić około 100 milionów EUR na opłatach celnych;

5.      z zadowoleniem przyjmuje dodatkowe środki pozataryfowe włączone do porozumienia, takie jak dodatkowa ochrona dla europejskich oznaczeń geograficznych, wzmocnione mechanizmy ochrony oraz środki sanitarne i fitosanitarne; wyraża nadzieję, że zawarcie niniejszego porozumienia utoruje drogę dalszej liberalizacji rynku usług; ponadto przypomina, że UE i Maroko porozumiały się co do mechanizmu rozstrzygania sporów, który pozwala UE na uzyskanie odszkodowania w przypadku, gdy Maroko nie przestrzegałoby warunków porozumienia;

6.      odnotowuje obawy niektórych europejskich grup branżowych dotyczące zwiększonych kontyngentów bezcłowych na import wrażliwych rodzajów owoców i warzyw, biorąc pod uwagę wrażliwość i podatność sektorów rolnych, w szczególności w regionach Morza Śródziemnego, które mogą ucierpieć na tym procesie liberalizacji, a także uznaje potrzebę utrzymywania odpowiednich kontroli i bezcłowych kontyngentów handlowych przy imporcie do Unii Europejskiej niektórych marokańskich owoców i warzyw, które mogłyby zagrażać równowadze rynkowej wrażliwych produktów rolnych, takich jak pomidory w Hiszpanii;

7.      uważa, że porozumienie UE–Maroko przewiduje szczególne rozwiązania i mechanizmy instytucjonalne, takie jak współpraca w celu uniknięcia zaburzeń na rynkach, organizowane przez Komisję posiedzenia grup eksperckich z udziałem państw trzecich, w tym Maroka, podkomisja ds. handlu rolnego w ramach zarządzania układem o stowarzyszeniu, wymiana informacji na temat polityki i danych dotyczących produkcji, jak również klauzula ochronna na podstawie art. 7 protokołu;

8.      jest zaniepokojony zarzutami dotyczącymi rzekomych nadużyć w systemie cen wejścia dla owoców i warzyw, jak również w realnym monitorowaniu bezcłowych kontyngentów na niektóre produkty; wzywa Komisję Europejską i państwa członkowskie do wzmocnienia mechanizmów kontrolnych; w związku z tym odnotowuje wnioski w sprawie dostosowania sposobu funkcjonowania systemu cen wejścia do Wspólnotowego kodeksu celnego w trakcie kolejnej reformy WPR, uważa jednak, że musi temu towarzyszyć zmiana rozporządzenia wykonawczego dotyczącego wspólnej organizacji rynków rolnych w celu wprowadzenia skutecznych środków kontroli; podkreśla, że skargi europejskich operatorów zostały przedstawione OLAF oraz Komisji Petycji Parlamentu Europejskiego i że komisja ta zwróciła się do Komisji Europejskiej o zmianę systemu cen wejścia, aby skończyć z nadużyciami;

9.      podkreśla, że dostęp do rynku wewnętrznego UE powinien być uwarunkowany spełnieniem określonych norm z zakresu higieny i bezpieczeństwa, i z zadowoleniem przyjmuje pozytywne sprawozdanie Biura ds. Żywności i Weterynarii za rok 2011; przychylnie odnosi się do wagi, jaką w porozumieniu przywiązuje się do środków sanitarnych i fitosanitarnych, i domaga się, aby pomoc techniczna była centralnym zagadnieniem negocjacji nad pogłębioną i kompleksową umową o wolnym handlu (DCFTA); zwraca się do Komisji Europejskiej o promowanie równoważnych środków i kontroli pomiędzy Marokiem a Unią Europejską dotyczących norm środowiskowych i społecznych oraz norm bezpieczeństwa żywności w celu zapewnienia uczciwej konkurencji między oboma rynkami;

10.    wzywa Komisję Europejską do zapewnienia pogłębionej oceny wpływu protokołu koncentrującej się na najbardziej narażonych regionach śródziemnomorskich Unii Europejskiej i na najbardziej wrażliwych sektorach oraz do regularnego informowania (co pół roku) Parlamentu Europejskiego o wynikach monitorowania wymiany produktów rolnych, w szczególności najbardziej wrażliwych rodzajów produktów, przy czym stwierdza, że porozumienie zawiera mechanizmy, które należy stosować w przypadku, gdy w sektorach rolnictwa w UE występują poważne zaburzenia i szkody w wyniku masowej migracji między oboma stronami, łącznie z czasowym zawieszeniem obowiązywania protokołu w razie poważnych i systematycznych naruszeń;

Szersze zagadnienia handlowe i gospodarcze

11.    podkreśla, że w celu dalszego zacieśnienia – z obopólną korzyścią – stosunków gospodarczych UE-Maroko przedmiotem negocjacji dotyczących DCFTA powinny być wszystkie aspekty związane z sektorami rolnictwa, pogłębiony rozdział dotyczący oznaczeń geograficznych, postanowień o pracy i zrównoważonym rozwoju, które obejmują uznawanie praw związkowych i inicjatywę w sprawie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, a także otwarcie rynku dla usług i zamówień publicznych, jak również rozdziały o inwestycjach dla obopólnych korzyści oraz dostateczny horyzont czasowy wzajemnej liberalizacji produktów rolnych; w negocjacjach tych należy w pełni uwzględnić wyniki oceny wpływu przeprowadzonej dla najbardziej podatnych na zagrożenia regionów i sektorów Unii Europejskiej, na które protokół mógłby wpłynąć negatywnie;

12.    wzywa Komisję do dopilnowania, aby przyszłe porozumienia były w pełni zgodne z prawem międzynarodowym i korzystne dla odnośnej ludności lokalnej;

13.    zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Wysokiemu Przedstawicielowi Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, parlamentarnej Delegacji do spraw stosunków z państwami Maghrebu, Prezydium Zgromadzenia Parlamentarnego Unii dla Śródziemnomorza oraz parlamentowi i rządowi Królestwa Marokańskiego.