złożonej w odpowiedzi na oświadczenia Rady i Komisji
zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu
w sprawie przeciwdziałania epidemii cukrzycy w UE (2011/2911(RSP))
Sarah Ludford, Antonyia Parvanova, Frédérique Ries, Giommaria Uggias
w imieniu grupy politycznej ALDE
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie przeciwdziałania epidemii cukrzycy w UE (2011/2911(RSP))
B7‑0146/2012
Parlament Europejski,
– uwzględniając art. 168 Traktatu z Lizbony,
– uwzględniając deklarację z St Vincent w sprawie opieki i badań diabetologicznych w Europie, którą przyjęto na pierwszym posiedzeniu w ramach programu działań w sprawie cukrzycy zgodnie z deklaracją z St Vincent, jakie odbyło się w St Vincent w dniach 10-12 października 1989 r.,
– uwzględniając utworzenie przez Komisję w dniu 15 marca 2005 r. Platformy UE ds. żywienia, aktywności fizycznej i zdrowia,
– uwzględniając zieloną księgę Komisji z dnia 8 grudnia 2005 r. pt. „Promowanie zdrowego żywienia i aktywności fizycznej: europejski wymiar zapobiegania nadwadze, otyłości i chorobom przewlekłym”, w której opisano czynniki warunkujące występowanie cukrzycy typu 2,
– uwzględniając konkluzje ze zorganizowanej przez austriacką prezydencję konferencji pt. „Zapobieganie cukrzycy typu 2”, która odbyła się w dniach 15-16 lutego 2006 r. w Wiedniu,
– uwzględniając oświadczenie pisemne Parlamentu Europejskiego z dnia 27 kwietnia 2006 r. w sprawie cukrzycy,
– uwzględniając konkluzje Rady z dnia 1 czerwca 2006 r. dotyczące propagowania zdrowego trybu życia oraz zapobiegania cukrzycy typu 2,
– uwzględniając rezolucję Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z dnia 11 września 2006 r. w sprawie zapobiegania chorobom niezakaźnym i ich zwalczania w regionie europejskim WHO,
– uwzględniając rezolucję Narodów Zjednoczonych z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie Światowego Dnia Walki z Cukrzycą,
– uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. ustanawiającą drugi wspólnotowy program działań w dziedzinie zdrowia na lata 2008-2013, a także związaną z nią decyzję Komisji z dnia 22 lutego 2011 r. w sprawie finansowego wsparcia działań w ramach tego programu,
– uwzględniając białą księgę Komisji z dnia 23 października 2007 r. pt. „Razem na rzecz zdrowia: Strategiczne podejście dla UE na lata 2008-2013”,
– uwzględniając siódmy program ramowy w zakresie badań (2007-2013) oraz „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014-2020),
– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 października 2009 r. pt. „Solidarność w zdrowiu – zmniejszanie nierówności zdrowotnych w UE”,
– uwzględniając rezolucję Organizacji Narodów Zjednoczonych z dnia 20 maja 2010 r. w sprawie zapobiegania chorobom niezakaźnym i ich zwalczania,
– uwzględniając główne wyniki i zalecenia w ramach siódmego programu ramowego Zdrowie - 200701 „DIAMAP – Mapa drogowa w dziedzinie badań naukowych związanych z cukrzycą w Europie”,
– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 6 października 2010 r. pt. „Projekt przewodni strategii Europa 2020 – Unia innowacji” oraz pilotażowe partnerstwo na rzecz aktywnego i zdrowego starzenia się,
– uwzględniając konkluzje Rady z dnia 7 grudnia 2010 r. dotyczące innowacyjnego podejścia do chorób przewlekłych w systemach zdrowia publicznego i opieki zdrowotnej,
– uwzględniając rezolucję wykonawczą ONZ z dnia 13 grudnia 2010 r.,
– uwzględniając deklarację moskiewską przyjętą podczas pierwszej światowej konferencji ministerialnej Narodów Zjednoczonych poświęconej zdrowemu trybowi życia i kontroli chorób niezakaźnych, która odbyła się w Moskwie w dniach 28-29 kwietnia 2011 r.,
– uwzględniając szczyt ONZ w sprawie chorób niezakaźnych, który odbył się we wrześniu 2011 r.,
– uwzględniając rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2011 r. w sprawie stanowiska i zobowiązań Unii Europejskiej przed posiedzeniem wysokiego szczebla ONZ w sprawie zapobiegania chorobom niezakaźnym i ich zwalczania,
– uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że cukrzyca jest jedną z najbardziej powszechnych chorób niezakaźnych i szacuje się, że dotyka ponad 32 mln obywateli UE, co stanowi blisko 10% całkowitej liczny ludności UE, zaś dodatkowe 32 mln obywateli cierpi zaburzenia tolerancji glukozy, co wiąże się z bardzo wysokim ryzykiem zachorowania na cukrzycę;
B.mając na uwadze, że cukrzyca typu 2 skraca średnią długość życia o 5-10 lat, a cukrzyca typu 1 o około 20 lat, oraz mając na uwadze, że w UE 325 000 zgonów rocznie spowodowanych jest cukrzycą, tj. co dwie minuty na cukrzycę umiera jeden obywatel UE;
C. mając na uwadze, że zredukowanie znanych czynników ryzyka, zwłaszcza niezdrowych nawyków, jest coraz powszechniej uznawane za główną strategię prewencyjną, dzięki której możliwe jest zmniejszenie częstości występowania cukrzycy typu 1 i 2, zachorowalności i komplikacji związanych tą chorobą;
D. mając na uwadze, że ciągle istnieje potrzeba określenia czynników ryzyka cukrzycy typu 1, przy czym prowadzone są nadal badania nad predyspozycjami genetycznymi, a do zachorowań na cukrzycę typu 1 dochodzi u coraz młodszych osób;
E. mając na uwadze, że cukrzyca typu 2 jest chorobą, której można zapobiegać oraz której czynniki ryzyka – takie jak uboga i niezbilansowana dieta, otyłość, brak aktywności fizycznej i spożycie alkoholu – zostały w sposób jasny określone i mogą zostać ograniczone dzięki skutecznym strategiom prewencyjnym;
F. mając na uwadze, że cukrzyca jest obecnie chorobą nieuleczalną;
G. mając na uwadze, że powikłaniom w cukrzycy typu 2 można zapobiegać dzięki wczesnej diagnostyce oraz promocji zdrowego trybu życia, jednak choroba ta jest diagnozowana często zbyt późno i nawet 50% wszystkich cierpiących obecnie na cukrzycę nie jest świadomych tej choroby;
H. mając na uwadze, że do 75% wszystkich osób cierpiących na cukrzycę nie kontroluje dobrze swojego stanu zdrowia, co prowadzi do wzrostu ryzyka powikłań, spadku wydajności i znacznych kosztów dla społeczeństwa;
I. mając na uwadze, że liczba osób chorych na cukrzycę w Europie wzrośnie prawdopodobnie do 2030 r. o 16,6% w wyniku epidemii otyłości, starzenia się europejskiego społeczeństwa i innych nieokreślonych jeszcze czynników;
J. mając na uwadze, że w większości państw członkowskich cukrzyca jest przyczyną ponad 10% wydatków w służbie zdrowia, a wskaźnik ten niekiedy osiąga 18,5%, natomiast ogólne koszty opieki zdrowotnej nad obywatelami UE chorymi na cukrzycę wynoszą średnio 2100 EUR rocznie na jednego chorego, oraz mając na uwadze, że koszty te w sposób nieunikniony wzrosną w związku z rosnącą liczbą zachorowań na cukrzycę, starzeniem się społeczeństwa i związanym z tym wzrostem współwystępowania procesów chorobowych;
K. mając na uwadze, że cukrzyca, gdy jest źle leczona lub zdiagnozowana zbyt późno, jest główną przyczyną zawałów mięśnia sercowego, udarów, ślepoty, amputacji, a także niewydolności nerek;
L. mając na uwadze, że upowszechnianie zdrowego trybu życia i zajęcie się czterema głównymi czynnikami warunkującymi stan zdrowia (palenie tytoniu, niewłaściwy sposób odżywiania, brak aktywności fizycznej i spożywanie alkoholu) we wszystkich obszarach polityki może w znacznym stopniu przyczyniać się do zapobiegania cukrzycy, jej powikłaniom oraz powodowanym przez nią kosztom gospodarczym i społecznym;
M. mając na uwadze, że osoby chore na cukrzycę muszą w 95% same zapewniać sobie opiekę oraz że wynikające z cukrzycy trudności, z jakimi zmagają się chorzy i ich rodziny, są nie tylko natury finansowej, ale również psycho-społecznej oraz wiążą się z gorszą jakością życia;
N. mając na uwadze, że tylko 14 z 27 państw członkowskich opracowało krajowe ramy lub program przeciwdziałania cukrzycy, że brakuje jasnej wizji tego, czym powinien cechować się dobry program lub które kraje stosują najlepsze wzorce, oraz że w jakości leczenia cukrzycy w UE występują znaczne różnice i nierówności;
O. mając na uwadze, że nie ma prawnych ram unijnych dotyczących dyskryminacji ludzi cierpiących na cukrzycę lub inne choroby przewlekłe, zaś w całej UE w stosunku do chorych wciąż dużą rolę odgrywają stereotypy: w szkole, przy zatrudnieniu, w miejscu pracy, polityce ubezpieczeń czy przy egzaminach na prawo jazdy;
P. mając na uwadze, że brakuje środków finansowych i infrastruktury służących koordynacji badań nad cukrzycą w UE, co negatywnie wpływa na konkurencyjność unijnych badań nad cukrzycą i utrudnia osobom cierpiącym na cukrzycę pełne korzystanie z osiągnięć naukowych w Europie;
Q. mając na uwadze, że nie istnieje obecnie europejska strategia przeciwdziałania cukrzycy, pomimo przyjęcia dokumentów takich jak konkluzje Rady (prezydencja austriacka) w sprawie promowania zdrowego trybu życia i zapobiegania cukrzycy typu 2, liczne rezolucje ONZ oraz oświadczenie pisemne Parlamentu Europejskiego w sprawie cukrzycy;
1. z zadowoleniem przyjmuje konkluzje Rady w sprawie innowacyjnych podejść do chorób przewlekłych w systemach zdrowia publicznego i opieki zdrowotnej oraz jej apel do państw członkowskich i Komisji o zainicjowanie procesu refleksji, który będzie zmierzał do znalezienia najwłaściwszej odpowiedzi na wyzwania związane z chorobami przewlekłymi;
2. z zadowoleniem przyjmuje rezolucję Parlamentu Europejskiego w sprawie stanowiska i zobowiązań Unii Europejskiej przed posiedzeniem wysokiego szczebla ONZ w sprawie zapobiegania chorobom niezakaźnym i ich zwalczania, która skupia się na cukrzycy jako jednej z czterech najbardziej powszechnych chorób niezakaźnych;
3.wzywa Komisję, żeby opracowała i wdrożyła ukierunkowaną strategię UE w sprawie cukrzycy, która przyjmie formę zalecenia Rady UE w sprawie zapobiegania cukrzycy, jej diagnozowania, zarządzania tym zjawiskiem, edukacji i badań w tej dziedzinie;
4. wzywa państwa członkowskie, żeby opracowały, wdrożyły i monitorowały krajowe programy przeciwdziałania cukrzycy, które będą miały na celu upowszechnianie zdrowego stylu życia, zmniejszenie czynników ryzyka, przewidywanie, zapobieganie, wczesną diagnozę i leczenie cukrzycy oraz będą skierowane do całego społeczeństwa, a w szczególności do grup wysokiego ryzyka, a także będą miały na celu zmniejszenie nierówności i optymalizację zasobów opieki zdrowotnej, przyjmując w razie potrzeby podejście indywidualne;
5. wzywa państwa członkowskie do włączenia programów badań kontrolnych do krajowych programów przeciwdziałania cukrzycy, promując zapobieganie cukrzycy i wczesną diagnozę jako najważniejsze pola działania;
6. zaleca, aby strategie zapobiegania cukrzycy były wprowadzane w jak najmłodszym wieku; podkreśla potrzebę zapewnienia szerszego kształcenia w zakresie zdrowych nawyków żywieniowych i aktywności fizycznej w szkołach;
7. wzywa Komisję do stałego monitorowania postępów państw członkowskich UE w odniesieniu do wdrażania krajowych programów przeciwdziałania cukrzycy, w tym prewencji i wczesnego wykrywania, i do przedstawiania wyników co dwa lata w formie sprawozdania;
8. wzywa Komisję do wspierania państw członkowskich przez dostarczanie im regularnego przeglądu najlepszych praktyk w zakresie dobrych krajowych programów przeciwdziałania cukrzycy;
9. wzywa państwa członkowskie do opracowania strategii interwencyjnych na rzecz zdrowego stylu życia, obejmujących dietę i aktywność fizyczną, celem zapobiegania cukrzycy typu 2 oraz otyłości; podkreśla w związku z tym konieczność dostosowania strategii politycznych związanych z żywnością do celu, jakim jest promowanie zdrowej diety i umożliwienie konsumentom dokonywania świadomego i zdrowego wyboru;
10. wzywa państwa członkowskie do połączenia wczesnego diagnozowania z edukacyjnymi kampaniami profilaktycznymi skierowanymi do szkół podstawowych i średnich, osób pracujących i pracowników służby zdrowia;
11. wzywa państwa członkowskie do opracowania programów postępowania z chorobą opartych na najlepszych praktykach i naukowo sprawdzonych wytycznych dotyczących leczenia, które staną się obustronnie uzgadnianymi indywidualnymi priorytetowymi celami dla osób cierpiących na cukrzycę;
12. wzywa państwa członkowskie do zapewnienia pacjentom korzystającym z podstawowej i specjalistycznej opieki stałego dostępu do wysokiej jakości interdyscyplinarnych zespołów, metod leczenia cukrzycy i technologii, w tym technologii e-zdrowia oraz do pomagania pacjentom w uzyskiwaniu i podtrzymywaniu umiejętności i zrozumienia potrzebnego, aby móc w sposób kompetentny zajmować się własnym zdrowiem przez całe życie;
13. wzywa Komisję i państwa członkowskie do koordynowania, gromadzenia, rejestrowania i monitorowania kompleksowych danych epidemiologicznych o cukrzycy opartych na wspólnych kryteriach pomiaru, a także danych gospodarczych o pośrednich i bezpośrednich kosztach zapobiegania cukrzycy i postępowania z tym problemem i regularnego zarządzania nimi;
14. wzywa Komisję i państwa członkowskie do poprawy koordynacji europejskich badań nad cukrzycą, dzięki wspieraniu współpracy między europejskimi ośrodkami akademickimi i przemysłem, a także publicznymi i prywatnymi agencjami finansującymi oraz dzięki tworzeniu wspólnej infrastruktury celem ułatwienia europejskich badań nad cukrzycą, w tym w dziedzinie identyfikacji czynników ryzyka i profilaktyki;
15. wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia stałego dopływu funduszy na badania nad cukrzycą w aktualnych i przyszłych unijnych ramowych programach badań, dokonując rozróżnienia między cukrzycą typu 1 i typu 2, gdyż są to dwie różne choroby;
16. wzywa Komisję Europejską i państwa członkowskie do zagwarantowania właściwej i adekwatnej reakcji na rezultaty szczytu ONZ w sprawie chorób niezakaźnych, który odbył się we wrześniu 2011 r.;
17. przypomina, że aby osiągnąć cele związane z chorobami niezakaźnymi i stawić czoła wyzwaniom w dziedzinie zdrowia publicznego oraz wyzwaniom społecznym i gospodarczym, UE i jej państwa członkowskie powinny nadal uwzględniać działania prewencyjne i zmierzające do ograniczenia występowania czynników ryzyka we wszystkich odpowiednich aktach ustawodawczych i obszarach polityki, a w szczególności w polityce dotyczącej ochrony środowiska, żywności i ochrony konsumentów;
18. zobowiązuje przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz parlamentom państw członkowskich.