ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΡΩΤΗΣΗ για την Ώρα των Ερωτήσεων της περιόδου συνόδου του Δεκεμβρίου 2006 σύμφωνα με το άρθρο 109 του Κανονισμού υποβολή: Danutė Budreikaitė προς το Συμβούλιο
Μεταξύ των νέων κρατών μελών της ΕΕ, η Λιθουανία είναι ένα από τα πλέον εξαρτώμενα από τη Ρωσία όσον αφορά τον ενεργειακό εφοδιασμό. Ως εκ τούτου, η Ρωσία χρησιμοποιεί το μοχλό αυτό για πολιτικούς σκοπούς. Η Λιθουανία καλύπτει τις ανάγκες της μόνο στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία προέρχεται κατά 80% από τον πυρηνικό σταθμό της Ignalina που προβλέπεται να κλείσει το 2009.
Η απόφαση αριθ. 1364/2006/ΕΚ(1) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για καθορισμό προσανατολισμών σχετικά με τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα της ενέργειας, προβλέπει την κατασκευή μιας σύνδεσης Πολωνίας-Λιθουανίας (Elk-Alytus). Παρά ταύτα, η πόλη Elk της Πολωνίας δεν διαθέτει ούτε αναπτυγμένες ενεργειακές υποδομές ούτε ηλεκτρική γραμμή υψηλής τάσης που να τη συνδέει με τα δυτικά ενεργειακά κυκλώματα. Το ως άνω έργο δεν επιλύει το πρόβλημα της σύνδεσης της Λιθουανίας με το ενεργειακό σύστημα της ΕΕ. Η κατασκευή νέου σταθμού παραγωγής πυρηνικής ενέργειας στη Λιθουανία δεν είναι δυνατή πριν από το 2014. Η έλλειψη κοινής ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ και κοινών ενεργειακών δικτύων (ηλεκτρική ενέργεια, φυσικό αέριο), καθώς και η έλλειψη αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ συνιστούν για τη Λιθουανία ισάριθμες απειλές απομόνωσής της από τους προμηθευτές ενέργειας.
Στο παράρτημα που επισυνάπτεται στην Πράξη Προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Λιθουανία υπέγραψε το πρωτόκολλο αριθ. 4 σχετικά με τον πυρηνικό σταθμό της Ignalina, στο οποίο αναλαμβάνει την υποχρέωση να κλείσει οριστικά το τμήμα Ι του πυρηνικού σταθμού το αργότερο εντός του 2005 και το τμήμα ΙΙ έως το 2009. Με την επιφύλαξη της ως άνω δέσμευσης, η ρήτρα διαφύλαξης που ορίζει το άρθρο 37 της Πράξης Προσχώρησης ισχύει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2012, σε περίπτωση διατάραξης του ενεργειακού εφοδιασμού στη Λιθουανία.. Έχοντας υπόψη την εν λόγω αβέβαιη κατάσταση, μπορεί να αναφέρει το Συμβούλιο εάν η Λιθουανία θα μπορούσε να επικαλεσθεί το άρθρο 37 της Πράξης Προσχώρησης προκειμένου να παρατείνει τη δραστηριότητα του πυρηνικού σταθμού της Ignalina, εφόσον το επιτρέπουν οι κανόνες ασφάλειας, τούτο δε έως ότου επιλυθούν τα ενεργειακά προβλήματα της χώρας;