σχετικά με την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που αφορά την πρόσβαση στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών

(COM(2004)0654 – C6-0147/2004 – 2004/0240(COD))

(Διαδικασία συναπόφασης: πρώτη ανάγνωση)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–   έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο (COM(2004)0654)(1),

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 251, παράγραφος 2, και το άρθρο 80, παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ, σύμφωνα με τα οποία του υποβλήθηκε η πρόταση από την Επιτροπή (C6-0147/2004),

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 51 του Κανονισμού του,

–   έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού καθώς και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων και της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών (A6-0410/2005),

1.  εγκρίνει την πρόταση της Επιτροπής όπως τροποποιήθηκε·

2.  ζητεί από την Επιτροπή να του υποβάλει εκ νέου την πρόταση, αν προτίθεται να της επιφέρει σημαντικές τροποποιήσεις ή να την αντικαταστήσει με νέο κείμενο·

3.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει τη θέση του Κοινοβουλίου στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1) ΕΕ C ... / Δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στην ΕΕ.

Εισαγωγή

Η παρούσα πρόταση οδηγίας σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών αποσκοπεί στο να πραγματωθούν οι βασικές ελευθερίες που εγγυάται η Συνθήκη ΕΕ και οι περί ανταγωνισμού διατάξεις που ορίζονται στη Συνθήκη ΕΕ, σε επίπεδο επιμέρους θαλάσσιων λιμένων καθώς και μεταξύ των θαλάσσιων λιμένων και να ενισχυθεί κατ' αυτό τον τρόπο η αποτελεσματικότητά τους. Οι θαλάσσιοι λιμένες ως σύνθετοι κόμβοι – για διαφορετικά μέσα μεταφοράς και με διαφορετικούς παράγοντες τόσο κρατικού όσο και ιδιωτικού χαρακτήρα – έχουν ιδιαίτερη σημασία για τη λειτουργικότητα και την αποδοτικότητα των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφοράς καθώς και για το εσωτερικό και το εξωτερικό εμπόριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ι. Νομοθετική διαδικασία σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής του έτους 2001

Η παρούσα πρόταση οδηγίας ακολουθεί προηγούμενη πρόταση οδηγίας σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών, την οποία είχε καταθέσει η Επιτροπή στις 13 Φεβρουαρίου 2001 στο πλαίσιο της ανακοίνωσης «Βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών στους θαλάσσιους λιμένες: Βασικό στοιχείο των ευρωπαϊκών μεταφορών» (η λεγόμενη «δέσμη λιμένων»)(1). Η τότε πρόταση οδηγίας δεν περιείχε ωστόσο διατάξεις σχετικά με τον ανταγωνισμό μεταξύ των λιμένων, οι οποίες προτάθηκαν και τέθηκαν σε εφαρμογή μόλις κατά τη νομοθετική διαδικασία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Η διαδικασία διαβούλευσης για την τότε πρόταση οδηγίας σε δύο αναγνώσεις και μία πρόσθετη διαδικασία συνδιαλλαγής υπήρξε αντικείμενο έντονων αντιθέσεων μεταξύ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Σε καμία φάση της νομοθετικής διαδικασίας δεν αμφισβήτησαν το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο την αναγκαιότητα της οδηγίας, απλώς υποστήριξαν διαφορετικές απόψεις, ιδίως σε ό,τι αφορά τα ακόλουθα σημεία: εφαρμογή της ή μη στις υπηρεσίες πλοήγησης, επιφύλαξη άδειας για λιμενικές υπηρεσίες, διάρκεια ισχύος των αδειών, αντισταθμιστικές πληρωμές σε προηγούμενους φορείς παροχής υπηρεσιών, αυτοεξυπηρέτηση, μεταβατικά μέτρα καθώς και διατάξεις διαφάνειας για τον ανταγωνισμό μεταξύ των λιμένων.

Στις 29 Σεπτεμβρίου 2003 ήλθαν τελικά σε συμφωνία στο πλαίσιο της Επιτροπής Συνδιαλλαγής οι εκπρόσωποι του Κοινοβουλίου (με ισχνή πλειοψηφία) και του Συμβουλίου (με ομοφωνία) συμβιβαζόμενοι σε κοινό σχέδιο για την οδηγία(2). Κύρια σημεία της συμφωνίας ήταν τα εξής:

· Επιφύλαξη άδειας για λιμενικές υπηρεσίες: Το Κοινοβούλιο συμφώνησε ότι θα εναπόκειται στο κράτος μέλος να αποφασίσει αν θα επιβάλει υποχρέωση άδειας.

· Αυτοεξυπηρέτηση: Το Συμβούλιο δέχθηκε ότι η αυτοεξυπηρέτηση θα επιτρέπεται μόνο σε περιπτώσεις κατά τις οποίες οι ναυτιλιακές εταιρείες που εκτελούν τακτικά δρομολόγια διαθέτουν δικό τους πλήρωμα.

· Υπηρεσίες πλοήγησης: Το Κοινοβούλιο δέχθηκε να παραμείνουν οι υπηρεσίες πλοήγησης στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, ενώ παράλληλα υπογραμμίζεται η ιδιαίτερη σημασία τους για την ασφάλεια της ναυτιλίας και την προστασία του περιβάλλοντος.

· Ανταγωνισμός μεταξύ των λιμένων και διαφάνεια των οικονομικών σχέσεων: Το Συμβούλιο δέχθηκε τη διεύρυνση των στόχων της οδηγίας όσον αφορά αυτά τα σημεία.

· Είδος και διάρκεια των αδειών και των μεταβατικών μέτρων καθώς και αντισταθμιστικές πληρωμές σε προηγούμενους παρόχους υπηρεσιών: Και σε αυτά τα σημεία επήλθε συμφωνία.

Παρ’ όλα αυτά κατά τη συνεδρίαση της ολομέλειας στις 20 Νοεμβρίου 2003 το Κοινοβούλιο απέρριψε αυτό το συμβιβασμό με ισχνή πλειοψηφία (209 υπέρ, 229 ψήφοι κατά, 16 αποχές). Έτσι έληξε αμετάκλητα η πρώτη νομοθετική διαδικασία.

II. Νέα πρόταση της Επιτροπής το έτος 2004

Στις 13 Οκτωβρίου 2004 η Επιτροπή υπέβαλε την παρούσα πρόταση οδηγίας σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών, η οποία στις βασικές της δομές και διατάξεις ταυτίζεται με το συμβιβαστικό σχέδιο της προηγούμενης συνδιαλλαγής. Η Επιτροπή τονίζει ότι παραμένει αναγκαίο ένα κοινοτικό νομοθετικό πλαίσιο και ότι τα περισσότερα από τα επιχειρήματα και τις σκέψεις που διατυπώθηκαν σχετικά με την παλαιά πρόταση του 2001 εξακολουθούν να έχουν και σήμερα ισχύ.

Παρ' όλα αυτά η νέα πρόταση της Επιτροπής αποκλίνει από το συμβιβαστικό σχέδιο σε σημαντικά επιμέρους ζητήματα, για παράδειγμα όσον αφορά την υποχρεωτική πλέον επιφύλαξη άδειας για όλες τις λιμενικές υπηρεσίες, τη συντομότερη διάρκεια ισχύος για τις άδειες, μία υποτυπώδη έστω ρύθμιση για τις αντισταθμιστικές πληρωμές σε προηγούμενους παρόχους υπηρεσιών, τη διεύρυνση της αυτοεξυπηρέτησης σε περαιτέρω τομείς καθώς και την εμπράγματη απόρριψη μεταβατικών διατάξεων για τους έως τώρα παρόχους υπηρεσιών.

III. Διαβουλεύσεις εντός της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού

Πρόθεση του εισηγητή σας ήταν από την αρχή να δώσει στην επιτροπή τη δυνατότητα να εξετάσει την πρόταση της Επιτροπής κατά το δυνατόν λεπτομερέστερα και να συζητήσει αναλυτικά τις διάφορες παραμέτρους της.

1. Έγγραφο εργασίας

Για να προετοιμασθούν οι διαβουλεύσεις της επιτροπής παρέθεσε ο εισηγητής σας στην επιτροπή έγγραφο εργασίας(3), στο οποίο παρουσιάζονται τα βασικότερα ζητήματα της πρότασης της Επιτροπής. Στο πλαίσιο μίας πρώτης αναλυτικής συζήτησης κατέστη δυνατόν να ενημερωθούν τα μέλη της επιτροπής σχετικά με τα αμφιλεγόμενα σημεία της πρότασης.

2. Διαδικασία ακρόασης

Με πρόταση του εισηγητή σας η επιτροπή οργάνωσε στις 14 Ιουνίου 2005 στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δημόσια ακρόαση στην οποία είχαν προσκληθεί εκπρόσωποι όλων των οργανισμών τους οποίους αφορά η πρόταση, κυρίως για να λάβουν θέση ως προς τα ζητήματα που θέτει το έγγραφο εργασίας.

Στην ακρόαση έλαβαν μέρος εκπρόσωποι των ακόλουθων οργανισμών:

-European Sea Ports Organisation (ESPO)

-Federation of European Private Port Operators (FEPORT)

-European Freight Forwarders (CLECAT)

-European Maritime Pilots' Association (EMPA)

-European Boatmen's Association (EBA)

-European Tugowners' Association (ETA)

-European Shippers Council (ESC)

-European Community Shipowners Association (ECSA)

-European Transportworkers Federation (ETF)

IV. Η θέση του εισηγητή ως προς την πρόταση της Επιτροπής

Με βάση την ακρόαση εντός της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού και τις διαπραγματεύσεις με μέλη άλλων πολιτικών ομάδων σχετικά με συμβιβαστικές τροπολογίες, ο εισηγητής σας έλαβε την ακόλουθη θέση έναντι της προτάσεως της Επιτροπής, προτείνοντας σημαντικές διαρθρωτικές τροποποιήσεις.

1. Ρυθμίσεις για τον ανταγωνισμό μεταξύ των λιμένων

Η αναγκαιότητα των ευρωπαϊκών ρυθμίσεων για διατάξεις διαφάνειας καθώς και βοηθητικών κατευθυντήριων γραμμών για την εξασφάλιση των όρων θεμιτού ανταγωνισμού μεταξύ των λιμένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναγνωρίζεται ομόφωνα από όλες τις πλευρές.

Για τον λόγο αυτό καθώς και με βάση την προσωπική του εκτίμηση ο εισηγητής σας συναινεί σαφώς στην αναγκαιότητα αυτών των διατάξεων και δεν προτείνει καμία ουσιαστική τροποποίηση στις μεμονωμένες διατάξεις. Λόγω της μεγάλης του σημασίας προτάθηκε να ενσωματωθεί ρητώς σε αυτό το σύμπλεγμα ρυθμίσεων για τη δημιουργία των όρων θεμιτού και διαφανούς ανταγωνισμού στους στόχους της οδηγίας και να τροποποιηθεί ο τίτλος της οδηγίας σε «οδηγία σχετικά με τους θαλάσσιους λιμένες».

2. Ρυθμίσεις για τον ανταγωνισμό και την πρόσβαση στην αγορά σε επίπεδο επιμέρους λιμένων

Η αναγκαιότητα ευρωπαϊκών ρυθμίσεων για την πρόσβαση στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών αναγνωρίζεται - στο βαθμό που τα συμφέροντά τους υπαγορεύουν - από τους χρήστες των λιμενικών υπηρεσιών, όπως τις ναυτιλιακές εταιρείες και τις επιχειρήσεις φορτοεκφορτώσεων, και απορρίπτεται από τους παρόχους λιμενικών υπηρεσιών, όπως τις επιχειρήσεις μεταφόρτωσης και τα συνδικάτα. Όμως ακόμη και η Οργάνωση Ευρωπαϊκών Θαλάσσιων Λιμένων (ESPO) συμφώνησε με μια ρύθμιση σχετικά με αυτή καθ' εαυτή την πρόσβαση στην αγορά, στο βαθμό που το περιεχόμενό της θα ρυθμιστεί κατά τρόπο που να ανταποκρίνεται στην άποψή της.

Σταθμίζοντας τα συμφέροντα των ενδιαφερόμενων οικονομικών και επαγγελματικών κύκλων, αποδίδοντας δε προτεραιότητα στα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ανάπτυξη και θέσεις απασχόλησης καθώς και θεμιτός ανταγωνισμός και σε μεμονωμένους λιμένες), ο εισηγητής σας είναι πεπεισμένος ότι είναι επιτακτική η ανάγκη για ευρωπαϊκές ρυθμίσεις και όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών σε επίπεδο επιμέρους λιμένων. Αυτή η θέση αρχής έχει ήδη υποστηριχθεί κατά την προηγούμενη νομοθετική διαδικασία ομόφωνα από την Επιτροπή, το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο(4).

Όσον αφορά τις επιμέρους ρυθμίσεις της πρότασης της Επιτροπής σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά, η ακρόαση και οι περαιτέρω ανταλλαγές απόψεων κατέδειξαν ότι πολλές ρυθμίσεις του σχεδίου της συμβιβαστικής διαδικασίας της προηγούμενης νομοθετικής διαδικασίας(5) περιείχαν εκ των πραγμάτων καλύτερες λύσεις για όλες τις πλευρές. Επομένως ο εισηγητής σας πρότεινε την έγκριση αυτών των διατάξεων, ιδίως όσον αφορά τους ακόλουθους τομείς:

· να εναπόκειται η επιφύλαξη άδειας στα κράτη μέλη σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, μολονότι σε συμβιβαστική τροπολογία τονίστηκε ότι οι πάροχοι υπηρεσιών χρειάζονται σε κάθε περίπτωση σύμβαση με την αρμόδια υπηρεσία, η οποία να πληροί τους όρους χορήγησης άδειας

· μεγαλύτερη διάρκεια ισχύος των αδειών

· μεγαλύτερη αποσαφήνιση της διαδικασίας επιλογής όσον αφορά τον περιορισμό των παρόχων λιμενικών υπηρεσιών, μολονότι σε συμβιβαστική τροπολογία τονίστηκε ότι πρέπει οπωσδήποτε να διενεργείται διαγωνισμός όταν ένας πάροχος υπηρεσιών λαμβάνει ή πρόκειται να λάβει, είτε άμεσα είτε έμμεσα, κρατική ενίσχυση

· ιδιαίτερη ρύθμιση σχετικά με τις αντισταθμιστικές πληρωμές, η οποία θα διευρυνθεί μέσω συμβιβαστικής τροπολογίας

· ιδιαίτερη ρύθμιση σχετικά με μακροπρόθεσμα μεταβατικά μέτρα.

Ο εισηγητής σας δέχθηκε την υπόδειξη των επαγγελματικών οργανώσεων ελλιμενισμού και ρυμούλκησης, κατά την οποία παράλληλα με τις υπηρεσίες πλοήγησης ιδιαίτερα σημαντικές είναι και οι δραστηριότητές τους για την ασφάλεια των θαλάσσιων και λιμενικών μεταφορών, και πρότεινε γι’ αυτό τροπολογίες στην αιτιολογική σκέψη 38 και στο άρθρο 14. Ο εισηγητής σας δεν μπόρεσε να ανταποκριθεί στο αίτημα των πλοηγών να εξαιρεθούν οι δραστηριότητές τους από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, καθώς οι υπηρεσίες πλοήγησης είναι κεντρικής σημασίας για τις θαλάσσιες και λιμενικές μεταφορές, οι δε ιδιαιτερότητες των υπηρεσιών πλοήγησης έχουν ήδη αντιμετωπιστεί δεόντως στο άρθρο 14 ( το ίδιο και η κατά πλειοψηφία υποστηριζόμενη άποψη των ευρωπαϊκών οργανώσεων που έλαβαν μέρος στη διαδικασία ακρόασης).

Όσον αφορά την ευρωπαϊκή ρύθμιση της αυτοεξυπηρέτησης, ο εισηγητής, ιδιαίτερα μετά τις συγκλίνουσες γνωμοδοτήσεις της Οργάνωσης Ευρωπαϊκών Θαλάσσιων Λιμένων και της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ναυτιλιακών Εταιρειών, κατέληξε στην πεποίθηση ότι δεν είναι απαραίτητη. Ως εκ τούτου, προτάθηκε η διαγραφή του άρθρου 13 και των αντίστοιχων σε αυτό παραγράφων. Ωστόσο, σε μία αιτιολογική σκέψη προτάθηκε ταυτόχρονα η διευκρίνιση ότι η ρύθμιση της αυτοεξυπηρέτησης θα πρέπει να εξακολουθήσει να εναπόκειται στα κράτη μέλη.

Με βάση τις διαπραγματεύσεις σχετικά με την επίτευξη συμβιβασμών μεταξύ μελών της Επιτροπής Μεταφορών, προτάθηκε επιπλέον να μην ισχύουν τα άρθρα 7 έως 12 της πρότασης οδηγίας - κυρίως λοιπόν η υποχρέωση διενέργειας διαγωνισμού

α. για παρόχους υπηρεσιών στους οποίους παρασχέθηκε ή παρέχεται πρόσβαση στην αγορά μέσω της απόκτησης δικαιωμάτων ιδιοκτησίας ή ανάλογης έννομης αξίωσης σε ακίνητο που βρίσκεται σε λιμένα, εφόσον τα εν λόγω δικαιώματα ιδιοκτησίας και/ή οι εν λόγω έννομες αξιώσεις είναι γενικά διαθέσιμες και ο αγοραστής δεν λαμβάνει κρατικές ενισχύσεις για την χρηματοδότηση της αγοράς, σύμφωνα με τις διατάξεις της σύμβασης και

β. στις περιπτώσεις στις οποίες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφασίζει κατόπιν δεόντως αιτιολογημένης αίτησης ενός κράτους μέλους ότι χορηγούνται αντι-ανταγωνιστικές κρατικές ενισχύσεις ή λαμβάνονται άλλα μεροληπτικά μέτρα από τρίτες χώρες υπέρ λιμένων στην συναφή αγορά.

Επιπλέον, προτάθηκε ακόμα να μην ισχύει η οδηγία για θαλάσσιους λιμένες ή για τμήματα θαλάσσιων λιμένων, τα οποία εξυπηρετούν αποκλειστικά ειδικούς σκοπούς, όπως για παράδειγμα την εκφόρτωση πετρελαίου.

Τέλος, με βάση τις διαπραγματεύσεις σχετικά με την επίτευξη συμβιβασμών μεταξύ των μελών της Επιτροπής Μεταφορών, ενισχύθηκε μέσω μιας σειράς τροπολογιών η σημασία και οι αρμοδιότητες του φορέα διαχείρισης του λιμένα.

V. Ψηφοφορία στην Επιτροπή Μεταφορών

Στη συνεδρίασή της της 22ας Νοεμβρίου 2005, η Επιτροπή Μεταφορών έλαβε τις εξής αποφάσεις:

1. Οι τροπολογίες που οδηγούσαν σε απόρριψη της πρότασης της Επιτροπής, απορρίφθηκαν από την πλειοψηφία (22 ψήφοι υπέρ, 26 ψήφοι κατά και 1 αποχή).

2. Οι 13 συμβιβαστικές τροπολογίες που ακολουθούν (εκτός του σημείου β στην πρώτη τροπολογία) καθώς και πολλές άλλες τροπολογίες εγκρίθηκαν με απόφαση της πλειοψηφίας.

3. Κατά την τελική ψηφοφορία η ούτως τροποποιηθείσα έκθεση δεν εγκρίθηκε από την πλειοψηφία (23 ψήφοι υπέρ, 24 ψήφοι κατά και 2 αποχές).

4. Το νομοθετικό ψήφισμα ("εγκρίνει την πρόταση της Επιτροπής όπως τροποποιήθηκε") εγκρίθηκε από την πλειοψηφία (26 ψήφοι υπέρ, 24 ψήφοι κατά και καμία αποχή).

Με βάση αυτά τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας, η παρούσα έκθεση δεν περιέχει τις 56 τροπολογίες που εγκρίθηκαν σε μεμονωμένη βάση. Ως εκ τούτου, εναπόκειται στις πολιτικές ομάδες να δημιουργήσουν μέσω της κατάθεσης τροπολογιών τις εναλλακτικές δυνατότητες για τις διαβουλεύσεις και την ψηφοφορία στην Ολομέλεια σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής.

Παράρτημα: 13 συμβιβαστικές τροπολογίες.

Συμβιβαστική τροπολογία 1

Άρθρο 2, παράγραφος 3β (νέα)

3β. Τα άρθρα 7 έως 12 της παρούσας οδηγίας δεν ισχύουν

α. για παρόχους υπηρεσιών στους οποίους παρασχέθηκε ή παρέχεται πρόσβαση στην αγορά μέσω της απόκτησης δικαιωμάτων ιδιοκτησίας ή ανάλογης έννομης αξίωσης σε ακίνητο που βρίσκεται σε λιμένα, εφόσον τα εν λόγω δικαιώματα ιδιοκτησίας και/ή οι εν λόγω έννομες αξιώσεις είναι γενικά διαθέσιμες και ο αγοραστής δεν λαμβάνει κρατικές ενισχύσεις για την χρηματοδότηση της αγοράς, υπό την έννοια της Συνθήκης και/ή

β. αν μετά από δεόντως αιτιολογημένο αίτημα κράτους μέλους, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφασίσει ότι κράτη εκτός ΕΕ χορηγούν κρατική ενίσχυση που νοθεύει τον ανταγωνισμό ή λαμβάνουν άλλα μεροληπτικά μέτρα υπέρ λιμένων στην αντίστοιχη γεωγραφικά αγορά.

Συμβιβαστική τροπολογία 2

Άρθρο 3, παράγραφος 5

5. «λιμενική αρχή» ή «φορέας διαχείρισης του λιμένα», ο φορέας ο οποίος, σε συνδυασμό ή μη με άλλες δραστηριότητες, έχει ως αποστολή, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία ή τους εθνικούς κανονισμούς, τη διοίκηση και τη διαχείριση των λιμενικών υποδομών, καθώς και τον συντονισμό και τον έλεγχο των δραστηριοτήτων των διαφόρων φορέων παροχής υπηρεσιών στον σχετικό λιμένα ή σύστημα λιμένων. Μπορεί να αποτελείται από διάφορους ξεχωριστούς φορείς ή να είναι υπεύθυνος για περισσότερους του ενός λιμένες. Ο φορέας διαχείρισης του λιμένα ενεργεί και ως λιμενική αρχή για υπηρεσίες πλοήγησης προς και από το λιμένα, εκτός αν τα κράτη μέλη ορίσουν άλλη αρμόδια αρχή·

Συμβιβαστική τροπολογία 3

Άρθρο 3, παράγραφος 12

12. "έγκριση" είναι οποιαδήποτε εξουσιοδότηση εκ μέρους της αρμόδιας αρχής, συμπεριλαμβανομένης άδειας ή σύμβασης, που επιτρέπει σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα να παρέχουν μια ή περισσότερες κατηγορίες λιμενικών υπηρεσιών· ως σύμβαση νοείται οποιαδήποτε συμφωνία, είτε πρόκειται για μίσθωση είτε για εκχώρηση δικαιώματος, που συνάπτεται μεταξύ της αρμόδιας αρχής και ενός φυσικού ή νομικού προσώπου·

Συμβιβαστική τροπολογία 4

Άρθρο 3, Παράγραφος 13

13. "περιορισμός του αριθμού των φορέων παροχής υπηρεσιών" είναι μια κατάσταση στην οποία η αρμόδια αρχή μειώνει τον αριθμό των φορέων παροχής λιμενικών υπηρεσιών για λόγους έλλειψης χώρου, ασφάλειας των θαλάσσιων μεταφορών, γενικότερης ασφάλειας ή αναπτυξιακής πολιτικής για τους λιμένες. Η κατάσταση κατά την οποία η αρμόδια αρχή καθορίζει, αν χρειασθεί, το βαθμό των εμπορικών δραστηριοτήτων που πρέπει να διεκπεραιωθούν στο λιμένα ή σε μέρη του λιμένα, και ειδικότερα τις κατηγορίες του προς διακίνηση φορτίου, καθώς και τη διάθεση λιμενικού χώρου ή δυναμικού σε τέτοιες δραστηριότητες, σύμφωνα με τη δημοσιευθείσα αναπτυξιακή πολιτική του λιμένα δεν συνιστά «περιορισμό του αριθμού των φορέων παροχής υπηρεσιών»·

Συμβιβαστική τροπολογία 5

Άρθρο 7

Γενικές αρχές πρόσβασης των ενδεχόμενων φορέων παροχής υπηρεσιών στην αγορά

1. Τα κράτη μέλη μπορούν να διασφαλίζουν ότι η αρμόδια αρχή προβλέπει για τους φορείς παροχής λιμενικών υπηρεσιών πρότερη χορήγηση άδειας υπό τους όρους που προβλέπονται στις παραγράφους 2 έως 4. Οι φορείς παροχής υπηρεσιών χρειάζονται σε κάθε περίπτωση μια σύμβαση που να ικανοποιεί τους όρους αυτούς. Οι φορείς παροχής υπηρεσιών που επιλέγονται με βάση το άρθρο 8 θεωρείται ότι έχουν λάβει άδεια.

2. Τα κριτήρια για την χορήγηση της έγκρισης από την αρμόδια αρχή πρέπει να είναι διαφανή, αμερόληπτα, αντικειμενικά, συναφή με το αντικείμενο και αναλογικά. Πέραν τυχόν σχετικών εμπορικών στοιχείων, τα κριτήρια ή οι όροι σχετίζονται ανάλογα με την περίπτωση μόνο με τα ακόλουθα:

τα επαγγελματικά προσόντα του φορέα παροχής υπηρεσιών και του προσωπικού του, ένα κατάλληλο επιχειρηματικό σχέδιο με σαφείς δεσμεύσεις όσον αφορά την παροχή της υπηρεσίας, την υγιή οικονομική του κατάσταση και επαρκή ασφαλιστική κάλυψη,

την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, ή την ασφάλεια και προστασία του λιμένα ή της πρόσβασης σε αυτόν, των εγκαταστάσεών του, του εξοπλισμού και των προσώπων,

την τήρηση των κανόνων απασχόλησης και κοινωνικής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων και των προβλεπόμενων σε συλλογικές συμβάσεις, εφόσον είναι συμβατοί με το κοινοτικό δίκαιο,

τη συμμόρφωση προς τις σχετικές τοπικές, εθνικές και διεθνείς απαιτήσεις στον τομέα της ασφάλειας και του περιβάλλοντος,

την επενδυτική και αναπτυξιακή πολιτική του λιμένα.

Η έγκριση μπορεί να περιλαμβάνει απαιτήσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας που να αφορούν την ασφάλεια, τον τακτικό χαρακτήρα, τη συνέχεια, την ποιότητα και την τιμή, καθώς και τους όρους υπό τους οποίους μπορεί να παρέχεται η υπηρεσία.

3. Τα κριτήρια που αναφέρονται στην παράγραφο 2 δημοσιοποιούνται, οι δε φορείς και υποψήφιοι φορείς παροχής λιμενικών υπηρεσιών ενημερώνονται εκ των προτέρων σχετικά με τη διαδικασία απόκτησης άδειας. Η απαίτηση αυτή ισχύει επίσης και στην περίπτωση που η έγκριση συνδέει την παροχή της υπηρεσίας με επένδυση σε ακίνητα στοιχεία του ενεργητικού.

4. Τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να θεσπίσουν κανόνες σχετικά με την πρόσβαση στο επάγγελμα και με τα πιστοποιητικά προσόντων που πρέπει να αποκτώνται με εξετάσεις.

Επιπλέον, στην περίπτωση που τα απαιτούμενα τεχνικά επαγγελματικά προσόντα περιλαμβάνουν ειδικές τοπικές γνώσεις ή πείρα των τοπικών συνθηκών, τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν την ύπαρξη επαρκούς πρόσβασης στις αναγκαίες πληροφορίες και σε κατάλληλη κατάρτιση στους υποψήφιους φορείς παροχής υπηρεσιών, στα πλαίσια διαφανών και χωρίς διακρίσεις συνθηκών και όπου απαιτείται έναντι πληρωμής.

5. Ο φορέας παροχής λιμενικών υπηρεσιών, ο οποίος προσφέρει την υπηρεσία που καλύπτεται από την έγκριση έχει το δικαίωμα να χρησιμοποιεί προσωπικό δικής του επιλογής, αν πληροί τα κριτήρια που καθορίστηκαν με βάση την παράγραφο 2 και την νομοθεσία του κράτους μέλους όπου ο φορέας παροχής υπηρεσιών παρέχει τις εν λόγω υπηρεσίες, εφόσον η νομοθεσία αυτή είναι συμβατή με το κοινοτικό δίκαιο.

6. Η αρμόδια αρχή τροποποιεί ή ανακαλεί την έγκριση σε περίπτωση που τα κριτήρια τα οποία αναφέρονται στην παράγραφο 2 δεν πληρούνται ή έπαυσαν να πληρούνται ουσιαστικά ή στην περίπτωση που η νομοθεσία του κράτους μέλους στον κοινωνικό τομέα δεν εφαρμόζεται ή έπαυσε να εφαρμόζεται.

Συμβιβαστική τροπολογία 6

Άρθρο 8

Διαδικασία επιλογής

1. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι αρμόδιες αρχές πρέπει να περιορίσουν τον αριθμό των φορέων παροχής λιμενικών υπηρεσιών για λόγους χώρου ή δυναμικότητας, ασφάλειας στις θαλάσσιες μεταφορές, αποτροπής κινδύνων ή αναπτυξιακής πολιτικής των λιμένων, ακολουθείται διαδικασία επιλογής σύμφωνα με τις αρχές που εκτίθενται κατωτέρω. Διαδικασία επιλογής ακολουθείται σε κάθε περίπτωση, αν ένας φορέας παροχής υπηρεσιών λαμβάνει ή πρόκειται να λάβει άμεση ή έμμεση κρατική ενίσχυση υπό την έννοια της Συνθήκης. Η διαδικασία επιλογής πρέπει να είναι διαφανής και αντικειμενική και να βασίζεται σε αναλογικά, αντικειμενικά και σχετικά με το αντικείμενο κριτήρια.

2. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι σε περίπτωση περιορισμού του αριθμού των φορέων παροχής υπηρεσιών η αρμόδια αρχή οφείλει:

(α) να ενημερώσει τα ενδιαφερόμενα μέρη για την ή τις συγκεκριμένες κατηγορίες λιμενικών υπηρεσιών, και εάν χρειαστεί το ειδικό μέρος του λιμένος για το οποίο ισχύουν οι περιορισμοί, καθώς και για τους λόγους για αυτόν τον περιορισμό,

(β) να χορηγήσει έγκριση στον μεγαλύτερο δυνατό αριθμό φορέων παροχής υπηρεσιών υπό τις δεδομένες συνθήκες,

3. Η αρμόδια αρχή μπορεί, εάν απαιτείται, να προσδιορίζει το εύρος των εμπορικών δραστηριοτήτων που επιτρέπεται να αναπτυχθούν στον λιμένα ή σε μέρος αυτού, ιδίως τις κατηγορίες των εμπορευμάτων που επιτρέπεται να διακινούνται, και την κατανομή του χώρου ή της χωρητικότητας του λιμένα σε τέτοιες δραστηριότητες, σύμφωνα με την δημοσιευμένη αναπτυξιακή πολιτική του λιμένα, χωρίς αυτό να θεωρείται περιορισμός του αριθμού των φορέων παροχής υπηρεσιών.

4. Στις περιπτώσεις όπου η αρμόδια αρχή που αποφασίζει σχετικά με περιορισμούς σε μια ή περισσότερες λιμενικές υπηρεσίες είναι η ίδια φορέας παροχής της ίδιας ή παρεμφερούς υπηρεσίας ή έχει άμεσο ή έμμεσο έλεγχο ενός φορέα παροχής της ίδιας ή παρεμφερούς υπηρεσίας ή υπηρεσιών στο συγκεκριμένο λιμένα, τα κράτη μέλη ορίζουν αμέσως άλλη ανεξάρτητη αρμόδια αρχή που αποφασίζει σχετικά με προσφυγές ή παράπονα κατά ενεργειών και αποφάσεων του φορέα διαχείρισης του λιμένα σε σχέση με τρίτους φορείς παροχής υπηρεσιών.

5. Η αρμόδια αρχή δημοσιοποιεί προς γενική ενημέρωση των ενδιαφερόμενων τομέων οικονομικής δραστηριότητας εντός της Κοινότητας πρόσκληση προς τα ενδιαφερόμενα μέρη για να συμμετάσχουν στη διαδικασία επιλογής.

Η σχετική δημοσίευση γίνεται στην Επίσημη εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για εγκρίσεις σε σχέση με το άρθρο 12(2)(β), για δε κάθε άλλη έγκριση με τρόπο κατά τον οποίο οι αναγκαίες πληροφορίες να τίθενται έγκαιρα στη διάθεση παντός ενδιαφερομένου.

6. Η αρμόδια αρχή διασφαλίζει ότι όλη η σχετική τεκμηρίωση κοινοποιείται στα ενδιαφερόμενα μέρη που το ζητούν. Η τεκμηρίωση που διατίθεται στους ενδεχόμενους φορείς παροχής υπηρεσιών περιλαμβάνει τουλάχιστον τα ακόλουθα: τα κριτήρια χορήγησης έγκρισης που έχουν θεσπισθεί σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 2, καθώς και τα κριτήρια επιλογής·

τα κριτήρια ανάθεσης, βάσει των οποίων η αρχή θα επιλέξει μεταξύ προσφορών που πληρούν τα κριτήρια επιλογής·τις κανονιστικές και οργανωτικές προϋποθέσεις για την παροχή της υπηρεσίας, συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων που θα καλύψει η άδεια και του προσδιορισμού τυχόν υλικών και άυλων στοιχείων του ενεργητικού που θα τεθούν στην διάθεση του επιλεγέντος φορέα παροχής υπηρεσιών, καθώς και τους σχετικούς όρους και ισχύοντες κανόνες.

τις κυρώσεις και τους όρους που διέπουν την ακύρωση σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, και

το διάστημα που καλύπτει η άδεια.

7. Η διαδικασία πρέπει να προβλέπει προθεσμία τουλάχιστον 52 ημερών μεταξύ της αποστολής της πρόσκλησης υποβολής προσφορών και της καταληκτικής ημερομηνίας παραλαβής τους.

8. Για κάθε διαδικασία η αρμόδια αρχή δημοσιοποιεί την απόφαση στην οποία καταλήγει η διαδικασία επιλογής.

9. Στην περίπτωση που με βάση την διαδικασία επιλογής δεν καταστεί δυνατό να βρεθεί κατάλληλος φορέας παροχής υπηρεσιών για συγκεκριμένη λιμενική υπηρεσία, ο φορέας διαχείρισης του λιμένα δύναται, υπό τους όρους του άρθρου 19, να αναλάβει ο ίδιος την παροχή της εν λόγω υπηρεσίας επί μέγιστο χρονικό διάστημα που δεν είναι δυνατόν να υπερβαίνει τα πέντε έτη, μετά την λήξη των οποίων οργανώνεται νέα διαδικασία επιλογής για την χορήγηση έγκρισης. Ο φορέας διαχείρισης του λιμένα αποζημιώνεται από τον νεοεπιλεγέντα φορέα παροχής υπηρεσιών για όλες τις σχετικές επενδύσεις που πραγματοποίησε κατά την εν λόγω περίοδο οι οποίες δεν έχουν ακόμη αποσβεσθεί πλήρως και τις οποίες αναλαμβάνει ο νεοεπιλεγείς φορέας παροχής υπηρεσιών, λαμβανομένου υπόψη του συνολικού απολογισμού της παρασχεθείσας υπηρεσίας κατά την προηγούμενη περίοδο, σύμφωνα με σαφή και προκαθορισμένα κριτήρια.

Συμβιβαστική τροπολογία 7

Άρθρο 9

Αντισταθμιστικές πληρωμές

Τα κράτη μέλη θεσπίζουν διατάξεις, σύμφωνα με τις οποίες όσοι προσφάτως έλαβαν έγκριση για την παροχή υπηρεσιών υποχρεούνται να καταβάλουν σε όσους παρείχαν προηγουμένως υπηρεσίες αντισταθμιστική πληρωμή κατά την εύλογη εμπορική αξία της λιμενικής επιχείρησης αυτού που παρείχε προηγουμένως υπηρεσίες, και πάντως τουλάχιστον κατά την τρέχουσα εμπορική αξία για ακίνητα και συγκρίσιμα κινητά περιουσιακά στοιχεία παγίου κεφαλαίου, όταν αυτή υπερβαίνει την εμπορική αξία της επιχείρησης. Αν ο φορέας παροχής υπηρεσιών που έλαβε πρόσφατα έγκριση δεν δέχεται ή δέχεται να απασχολήσει μόνο εν μέρει το προσωπικό του προηγούμενου φορέα, συμμετέχει στις σχετικές δαπάνες κοινωνικών παροχών του προηγούμενου φορέα. Τηρουμένων των αναλογιών εφαρμόζεται το άρθρο 15, παράγραφος 3.

Συμβιβαστική τροπολογία 8

Άρθρο 10

Μεταβατικά μέτρα

1. Το παρόν άρθρο ισχύει για κάθε άδεια που ίσχυε κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος της παρούσας οδηγίας.

2. Όταν ο αριθμός των φορέων παροχής υπηρεσιών ενός λιμένα δεν περιορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 8, οι ισχύουσες άδειες παραμένουν ως έχουν σε ισχύ, έως ότου ο αριθμός τους περιοριστεί.

3. Όταν ο αριθμός των φορέων παροχής υπηρεσιών ενός λιμένα περιορίζεται, οι υπάρχουσες άδειες μπορεί να παραμείνουν ως έχουν σε ισχύ μέχρι την εκπνοή τους, χωρίς όμως να υπερβούν τα χρονικά διαστήματα που προβλέπονται στο άρθρο 12, υπολογιζόμενα από την ημερομηνία μεταφοράς της παρούσας οδηγίας.

Εάν ο αριθμός παρόχων λιμενικών υπηρεσιών σε ένα λιμένα περιορισθεί μετά την έναρξη ισχύος της οδηγίας, οι υπάρχουσες άδειες δύνανται να παραμείνουν σε ισχύ αμετάβλητες έως τη λήξη τους, χωρίς όμως να υπερβούν τα χρονικά διαστήματα που προβλέπονται στο άρθρο 12, υπολογιζόμενα από την ημερομηνία εμφάνισης του εν λόγω περιορισμού.

4. Η αρμόδια αρχή συμπληρώνει, εντός έτους από τη μεταφορά της οδηγίας, αξιολόγηση όλων των υφιστάμενων αδειών εντός του λιμένα και σχετικά με τις οδούς θαλάσσιας πρόσβασης που υπάγονται στη δικαιοδοσία της.

Συμβιβαστική τροπολογία 9

Άρθρο 11, Παράγραφος 4

Οι τεχνικές-ναυτικές υπηρεσίες όπως ορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 6 εξαιρούνται από τις διατάξεις του παρόντος άρθρου για λόγους λιμενικής ασφάλειας και απαίτησης παροχής δημόσιας υπηρεσίας.

Συμβιβαστική τροπολογία 10

Άρθρο 12

Διάρκεια ισχύος

Οι εγκρίσεις χορηγούνται και συνάπτονται για περιορισμένη αλλά ανανεώσιμη περίοδο η οποία αναλογεί στις επενδύσεις που έχουν γίνει από τους φορείς παροχής υπηρεσιών, ώστε να εξασφαλίζεται η κανονική απόδοση στις επενδύσεις. Εφαρμόζονται οι ακόλουθες μέγιστες προθεσμίες:

1. Στις περιπτώσεις που ο φορέας παροχής υπηρεσιών δεν προβαίνει σε επενδύσεις που θεωρούνται από την αρμόδια αρχή σημαντικές προκειμένου να εξασφαλισθεί η παροχή των υπηρεσιών, η μέγιστη διάρκεια ισχύος της έγκρισης είναι 10 έτη.

2. Στις περιπτώσεις που οι επενδύσεις οι οποίες θεωρούνται από την αρμόδια αρχή σημαντικές περιλαμβάνουν:

(α) κινητά στοιχεία του ενεργητικού, η μέγιστη διάρκεια ισχύος είναι 15 έτη·

(β) ακίνητα στοιχεία του ενεργητικού και συγκρίσιμα κινητά στοιχεία όπως γέφυρες εμπορευματοκιβωτίων, γερανοί σταθερού πυλώνα πλοίου-ξηράς και γερανογέφυρες εκφόρτωσης, η μέγιστη διάρκεια ισχύος είναι 36 έτη ανεξάρτητα αν η ιδιοκτησία τους μεταβιβαστεί στον φορέα διαχείρισης του λιμένα.

Στην περίπτωση που οι επενδύσεις που πραγματοποίησε ο φορέας παροχής υπηρεσιών περιλαμβάνουν κινητά και ακίνητα στοιχεία του ενεργητικού, η μέγιστη διάρκεια είναι μεγαλύτερη από τις αναφερόμενες μέγιστες διάρκειες.

3. Τα κράτη μέλη είναι δυνατόν να θεσπίσουν διαδικασία που να επιτρέπει σε φορέα παροχής υπηρεσιών, ο οποίος σκοπεύει να πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις ή να συνάψει οριστική σύμβαση την πραγματοποίηση σημαντικών επενδύσεων σε ακίνητα στοιχεία ενεργητικού κατά τα τελευταία 10 έτη πριν από την λήξη της υπάρχουσας άδειας και ο οποίος είναι σε θέση να αποδείξει ότι οι επενδύσεις αυτές θα οδηγήσουν σε βελτίωση της ολικής αποτελεσματικότητας της σχετικής υπηρεσίας, να ζητήσει από την αρμόδια αρχή να οργανώσει διαδικασία επιλογής σύμφωνα με το άρθρο 8 για νέα άδεια πριν την λήξη τής υπό εξέταση άδειας ή να παρατείνει την υφιστάμενη έγκριση για χρονικό διάστημα δέκα ετών άπαξ κατά τα τελευταία δέκα έτη της διάρκειας ισχύος της έγκρισης.

4. Οι αρμόδιες αρχές δημοσιοποιούν με σκοπό την γενική ενημέρωση των ενδιαφερόμενων οικονομικών κλάδων εντός της Κοινότητας, τις άδειες που πρόκειται να λήξουν, τουλάχιστον ένα έτος πριν από την ημερομηνία λήξης τους.

Συμβιβαστική τροπολογία 11

Άρθρο 14

Τεχνικές ναυτικές υπηρεσίες

1. Όσον αφορά τις τεχνικές-ναυτικές υπηρεσίες, τα κράτη μέλη είναι δυνατόν να επιβάλλουν για την χορήγηση άδειας που αναφέρεται στο άρθρο 7 ιδιαίτερα αυστηρά κριτήρια, που σχετίζονται με απαιτήσεις ασφάλειας των θαλάσσιων μεταφορών και παροχής δημόσιας υπηρεσίας.

2. Οι αρμόδιες αρχές είναι επίσης δυνατόν να αναγνωρίσουν τον υποχρεωτικό χαρακτήρα της πλοήγησης και να θεσπίσουν τους οργανωτικούς κανόνες για την υπηρεσία, που κρίνουν απαραίτητους για λόγους ασφάλειας και παροχής δημόσιας υπηρεσίας, συμπεριλαμβανομένης, εφόσον το απαιτούν οι συνθήκες, σε λιμένα ή σύστημα λιμένων ή/και στο τμήμα πρόσβασης σε αυτό, της δυνατότητας να διατηρήσουν για τις ίδιες την εν λόγω υπηρεσία ή να την αναθέσουν, απευθείας αν απαιτηθεί, σε ένα μόνον φορέα παροχής υπηρεσιών. Ιδιαίτερα είναι δυνατόν να απαιτήσουν, η υπηρεσία αυτή να παρέχεται από έμπειρα άτομα που πληρούν ισότιμους και χωρίς διακρίσεις όρους οι οποίοι προβλέπονται στην εθνική νομοθεσία.

Όταν η εξαίρεση από την υποχρεωτική πλοήγηση ή η εξαίρεση ορισμένων κατηγοριών σκαφών από την υποχρεωτική πλοήγηση, πιθανόν μέσω πιστοποιητικών εξαίρεσης πλοήγησης, υπόκειται σε ειδική άδεια, οι όροι χορήγησης της άδειας αυτής πρέπει να είναι κατάλληλοι, αντικειμενικοί, διαφανείς και αμερόληπτοι, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές ειδικές συνθήκες και ανάγκες των διαφόρων λιμένων με βάση τις οποίες θα χορηγούνται οι άδειες αυτές.

3. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν έκθεση στην Επιτροπή, το αργότερο εντός πέντε ετών από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας, σχετικά με τα μέτρα βελτίωσης της αποτελεσματικότητας των τεχνικών ναυτικών υπηρεσιών.

Συμβιβαστική τροπολογία 12

Άρθρο 17

Διαφάνεια της κρατικής χρηματοδότησης

Η Επιτροπή συντάσσει, το αργότερο εντός έτους από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας, κοινές κατευθυντήριες γραμμές για την χρηματοδότηση που παρέχεται στους λιμένες από τα κράτη μέλη ή από δημόσια κονδύλια και υποδεικνύει ποιες χρηματοδοτήσεις λιμένων είναι συμβατές με την εσωτερική αγορά.

Οι κατευθυντήριες γραμμές υποβάλλονται σε αξιολόγηση τρία έτη αφού τεθεί σε ισχύ η παρούσα οδηγία.

Συμβιβαστική τροπολογία 13

Αιτιολογική σκέψη 34

Η αυτοεξυπηρέτηση πρέπει να ρυθμίζεται με εθνικούς κανόνες και διευθετήσεις. Στις περιπτώσεις όπου τα κράτη μέλη έκριναν ή κρίνουν σκόπιμο να επιτρέψουν την αυτοεξυπηρέτηση, αυτή δεν πρέπει να υποβαθμίζει την προστασία που παρέχουν στους εργαζομένους οι προδιαγραφές υγιεινής και ασφάλειας ούτε να χαμηλώνει το επίπεδο κατάρτισης των εργαζομένων.

(1) Ανακοίνωση «Βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών στους θαλάσσιους λιμένες: Βασικό στοιχείο των ευρωπαϊκών μεταφορών» και πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών - COM/2001/0035 τελ. - COD 2001/0047. (2) Κοινό σχέδιο 3670/2003 - C5-0461/2003 καθώς και έκθεση σχετικά με το εγκριθέν από την Επιτροπή Συνδιαλλαγής κοινό σχέδιο οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών - Αντιπροσωπεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Επιτροπή Συνδιαλλαγής - A5-0364/2003. (3) Έγγραφο εργασίας PE 355.765. (4) Το ίδιο και από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 15/16 Μαρτίου 2002 (αριθ. 38 των συμπερασμάτων) και στις 21/22 Μαρτίου 2003 (Αριθμός 29 των συμπερασμάτων). (5) Κοινό σχέδιο 3670/2003 - C5-0461/2003 καθώς και έκθεση σχετικά με το κοινό σχέδιο οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που ενέκρινε η Επιτροπή Συνδιαλλαγής όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών - Αντιπροσωπεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Επιτροπή Συνδιαλλαγής - A5-0364/2003.

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ

Η Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων καλεί την Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συστήσει την απόρριψη της πρότασης οδηγίας και, σύμφωνα με το άρθρο 39 του Κανονισμού, να ζητήσει από την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση οδηγίας σχετικά με τη διαφάνεια και την ισοτιμία μεταξύ των λιμένων, όσον αφορά τις συνθήκες της αγοράς.

Αιτιολόγηση

Η Επιτροπή δεν κάνει σαφές ότι η πρόσβαση στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών είναι ανεπαρκής. Η πρόταση της Επιτροπής υπονομεύει τους εθνικούς κανόνες και περιορίζει την ασφάλεια δικαίου για όλους τους ενδιαφερομένους. Η πρόταση δεν θα οδηγήσει σε περισσότερο ισότιμους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των λιμένων.

Επιπλέον, η Επιτροπή υποβάλλει τη νέα αυτή πρόταση οδηγίας για τις λιμενικές υπηρεσίες χωρίς να λαμβάνει υπόψη τους λόγους για τους οποίους το Κοινοβούλιο απέρριψε, στις 20 Νοεμβρίου 2003, το πόρισμα της επιτροπής συνδιαλλαγής σχετικά με την προηγούμενη πρότασή της. Το Κοινοβούλιο εξέφρασε σοβαρές ανησυχίες για τις πιθανές κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνέπειες των προτάσεων όσον αφορά την αυτοεξυπηρέτηση και την πλοήγηση. Δεδομένου ότι η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη τις ανησυχίες αυτές και δεν ξεκίνησε διαβουλεύσεις με τους σημαντικότερους παράγοντες στον τομέα αυτόν, προτείνουμε την απόρριψη της νέας πρότασης, ώστε να δοθεί στην Επιτροπή το ξεκάθαρο μήνυμα ότι πριν από την έγκριση μιας πρότασης πρέπει να υπάρξουν σοβαρές διαβουλεύσεις με όλους τους ενδιαφερόμενους.

Όπως έχει δηλώσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, βασικός στόχος της οδηγίας θα έπρεπε να είναι ο ανταγωνισμός μεταξύ των λιμένων και όχι εντός των λιμένων.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ

Η συντάκτρια της παρούσας γνωμοδότησης ζητεί την απόρριψη/απόσυρση της πρότασης της Επιτροπής σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών. Το βασικό επιχείρημα είναι ότι ο στόχος της Επιτροπής δεν επιτυγχάνεται με την πρόταση αυτή. Έχει επίσης ανακύψει μία σχετικά ασυνήθιστη κατάσταση όσον αφορά την αντίθεση προς την οδηγία περί λιμενικών υπηρεσιών. Αντίθετες απόψεις και σκεπτικισμός εκφράζονται σε όλα τα πολιτικά κόμματα και μεταξύ διαφόρων μερών που θίγονται από τον τομέα των λιμενικών υπηρεσιών - από την ESPO έως το IDC και την FEPORT(1). Από κοινού με τον κ. Stephen Hughes, τον συντάκτη της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων, η συντάκτρια του παρόντος εγγράφου επιθυμεί να εκφράσει την απογοήτευσή της για το γεγονός ότι η νέα πρόταση της Επιτροπής βασίζεται κατ' ουσία στο κείμενο της Επιτροπής Συνδιαλλαγής που έχει απορριφθεί, και ότι η πρόταση έχει επίσης εκπονηθεί χωρίς να προηγηθεί κοινωνικός διάλογος, πράγμα που αντιτίθεται στα άρθρα 136, 138 και 140 της Συνθήκης ΕΕ. Είναι επίσης αξιοσημείωτο το γεγονός ότι η Επιτροπή έχει υποβάλλει τόσο γρήγορα μετά την απόρριψη της προηγούμενης πρότασής της μια νέα πρόταση. Υπάρχει κίνδυνος διάβρωσης της δημοκρατικής διαδικασίας σε περίπτωση που απορριφθείσες προτάσεις υποβάλλονται εκ νέου με νέα μορφή. Η Επιτροπή αναφέρει ότι έχει διακρίνει «ότι υφίσταται ανάγκη» στην ΕΕ και υποβάλλει, για το λόγο αυτό, την πρόταση σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών. Η συντάκτρια του παρόντος εγγράφου αμφισβητεί έντονα την «ανάγκη» αυτή και τα επιχειρήματα στα οποία βασίζονται οι απόψεις της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών θα πρέπει να προσανατολισθούν στους ακόλουθους τρεις τομείς.

Κατάργηση των ρυθμίσεων, κοινό νομοθετικό πλαίσιο και εργατικό δίκαιο.

1. Κατάργηση των ρυθμίσεων

Εστίαση στον ανταγωνισμό

Ένα από τα βασικά επιχειρήματα της Επιτροπής για μια οδηγία στο λιμενικό τομέα είναι ότι πρέπει να εντατικοποιηθεί ο ανταγωνισμός τόσο εντός όσο και μεταξύ ευρωπαϊκών λιμένων, ούτως ώστε να επωφελούνται σε μεγαλύτερο βαθμό οι πελάτες. Θα πρέπει, ωστόσο, να ληφθεί υπόψη ότι οι ευρωπαϊκοί λιμένες συγκαταλέγονται στους αποδοτικότερους σε παγκόσμια κλίμακα(2). Υπάρχει ήδη ανταγωνισμός μεταξύ μεμονωμένων λιμένων στην ΕΕ με αποτέλεσμα να μπορούν να διατηρούν την ανταγωνιστική τους θέση μόνον οι λιμένες αποτελεσματικής λειτουργίας και οικονομικής απόδοσης. Θα ήταν, συνεπώς, αντιπαραγωγικό να εφαρμόζεται κοινή δέσμη κανόνων εφόσον η σημερινή πολυμορφία έχει ήδη αποδειχθεί ευεργετική από πλευράς κερδοφορίας και αποτελεσματικότητας. Οι επενδυτές και οι λιμενικές εταιρείες απορρίπτουν επίσης την παρούσα πρόταση δεδομένου ότι οι μεταβατικές περίοδοι είναι υπερβολικά σύντομες. Καμία λιμενική εταιρεία και κανείς επενδυτής δεν είναι σε θέση να αναδιοργανώσουν πλήρως τις επιχειρηματικές δραστηριότητάς τους κατά την προτεινόμενη πενταετή περίοδο. Επίσης, η περίοδος για τη σύναψη συμβάσεων εκμίσθωσης είναι υπερβολικά σύντομη. Οι επενδυτές επιθυμούν να είναι σε θέση να προγραμματίζουν μακροπρόθεσμα ούτως ώστε να μπορούν να συμπεριλάβουν μεγάλες επενδύσεις σε μια επιχειρησιακή δραστηριότητα. Οι λιμένες δε συνιστούν εξαίρεση στον τομέα αυτό. Ο επενδυτικός αυτός κίνδυνος δημιουργεί δυσμενές κλίμα για τους επενδυτές που θα ήταν καταστροφικό για τους ευρωπαϊκούς λιμένες και, εν κατακλείδι, για τους πελάτες τους. Ο ανταγωνισμός σε ένα λιμένα, κατά την άποψη της συντάκτριας της παρούσας γνωμοδότησης δεν συνιστά καίριο ζήτημα για το ρόλο του λιμένα ως διατροπικού κέντρου μεταφορών. Επηρεάζεται από τις ροές εμπορευμάτων που διακινούνται στο λιμένα καθώς και από τα ήδη των διακινουμένων εμπορευμάτων. Οι ροές των εμπορευμάτων καθορίζονται σύμφωνα με τη γεωγραφική θέση και την υποδομή από πλευράς πλωτών και σιδηροδρομικών οδών καθώς και οδικών συνδέσεων προς και από το λιμένα. Οι ενδολιμενικές υποδομές διαδραματίζουν προφανώς σημαντικό ρόλο κατά την προσάραξη ενός πλοίου, αλλά η επιλογή του λιμένα δεν βασίζεται κατά κύριο λόγο στις εσωτερικές προϋποθέσεις του λιμένα. Τούτο σημαίνει ότι ο καθοριστικός παράγων δεν είναι ο ανταγωνισμός σε ένα λιμένα αλλά μεταξύ διαφόρων λιμένων.

Τα άρθρα 13 και 14 θα πρέπει να εξετασθούν ενδελεχώς όσον αφορά την κατάργηση των ρυθμίσεων και τις απαιτήσεις ανταγωνισμού στις οποίες στις οποίες επιθυμεί η Επιτροπή να υποβάλλει τις υπηρεσίες αυτές. Τα βασικά θέματα των αμφισβητούμενων αυτών άρθρων είναι η αυτοεξυπηρέτηση και η πλοήγηση. Η ιδέα της αυτοεξυπηρέτησης στους λιμένες προέρχεται από την οδηγία για την αυτοεξυπηρέτηση στους αερολιμένες. Μπορεί να θεωρηθεί περιττό να τονισθεί ότι οι θαλάσσιοι λιμένες είναι εντελώς διαφορετικοί από τους αερολιμένες, ωστόσο, η Επιτροπή εξακολουθεί να εφαρμόζει τακτική αυτοεξυπηρέτησης που προορίζεται για τους αερολιμένες στις υπηρεσίες θαλασσίων λιμένων. Η αυτοεξυπηρέτηση συνεπάγεται ότι κάθε πελάτης που χρησιμοποιεί λιμένα θα πρέπει να μπορεί να διακινεί τα εμπορεύματά του. Εάν επιτρεπόταν η αυτοεξυπηρέτηση χωρίς περιορισμούς θα υπήρχε μεγάλος κίνδυνος να προκληθεί επιχειρησιακό χάος. Είναι αδύνατο να ρυθμισθεί ποιος έχει την προτεραιότητα για τη χρησιμοποίηση κοινών χώρων, κοινών γερανών και αποβάθρων, συρμών φόρτωσης, κ.ά. Όσον αφορά την πλοήγηση, οι γνώσεις του πλοηγού ως προς τα ύδατα πλοήγησης και η πείρα ως προς τον χειρισμό πολλών ειδών πλοίων συμβάλλουν στη διατήρηση της θαλάσσιας και περιβαλλοντικής ασφάλειας, καθώς και της προσβασιμότητας, όταν τα σκάφη κινούνται μεταξύ εσωτερικών/εξωτερικών υδάτων/πλωτών οδών. Η πλοήγηση δε θα πρέπει να θεωρηθεί εμπορική υπηρεσία. Με άλλα λόγια, η ασφάλεια δεν θα πρέπει να υπόκειται σε κανόνες ανταγωνισμού!

2. Κοινό νομοθετικό πλαίσιο

Έλλειψη πειστικής αιτιολόγησης

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι εκπρόσωποι της Επιτροπής έχουν ξεκινήσει την επιχειρηματολογία τους για μια οδηγία περί λιμενικών υπηρεσιών αναφέροντα ότι οι λιμενικές υπηρεσίες συνιστούν τις μόνες υπηρεσίες στον μεταφορικό τομέα στις οποίες δεν θα καταργηθούν οι ρυθμίσεις. Τούτο δε συνιστά πειστικό επιχείρημα ενόψει της κατάστασης που διαγράφεται ανωτέρω σχετικά με τη θέση των ευρωπαϊκών λιμένων έναντι μη ευρωπαϊκών λιμένων. Η Επιτροπή ακολουθεί δογματική προσέγγιση στο θέμα της ελευθέρωσης των υπηρεσιών αυτών κατατάσσοντάς την ως αυτοσκοπό αντί να λάβει υπόψη τις πραγματικές ανάγκες. Η Επιτροπή δεν έχει ακόμη πραγματοποιήσει την ανάλυση του αντίκτυπου της πρότασης που έχουν ζητήσει πολλά από τα συμβαλλόμενα μέρη. Για το λόγο αυτό, δεν υπάρχει ανάλυση που να εντοπίζει ειδικές ανάγκες και προβλήματα στο λιμενικό τομέα της ΕΕ. Μια σειρά διατάξεων με τη μορφή «μια λύση για όλα τα ζητήματα» θα αντιτίθετο επίσης στην αρχή της επικουρικότητας που προβλέπει η Συνθήκη ΕΚ. Η Επιτροπή θα πρέπει να επιλύει τυχόν προβλήματα της πρόσβασης στην αγορά σε μεμονωμένη βάση και μετά από διαβούλευση με όλους τους ενδιαφερομένους του τομέα αυτού. Επίσης, το κείμενο της Επιτροπής παρουσιάζει προβλήματα ερμηνείας από νομική άποψη και περιλαμβάνει ορισμένες ασαφείς και συγκεκριμένες απόψεις που θα δημιουργήσουν μελλοντικά προβλήματα ερμηνείας – και κατ' επέκταση νομικές διαφορές. Στην παρούσα της μορφή, υπάρχει κίνδυνος ότι η οδηγία για τις λιμενικές υπηρεσίες θα δημιουργήσει περισσότερα νομικά προβλήματα από αυτά που θα επιλύσει, πράγμα που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι θα πρέπει να αποσυρθεί. Ωστόσο, ως ελάχιστη απαίτηση, η οδηγία θα πρέπει να τροποποιηθεί ως προς σημαντικά τμήματά της.

3. Εργατικό δίκαιο

Ο άνθρωπος στο επίκεντρο - και όχι οι αριθμοί;

Η συντάκτρια της παρούσας γνωμοδότησης έχει επισημάνει ότι η ανά χείρας πρόταση οδηγίας τονίζει - σε μεγαλύτερο βαθμό απ' ό,τι προηγούμενες προτάσεις - ότι οι συλλογικές συμφωνίες που έχουν ήδη συναφθεί δεν θα πρέπει να παρακαμφθούν ή να παραμερισθούν και ότι ο όρος «κοινωνική προστασία» προέχει σε μεγαλύτερο βαθμό απ' ό,τι προηγουμένως. Ωστόσο, εξακολουθούν να αναμένονται περισσότερα από πλευράς εργατικού δικαίου. Η αμφισβητούμενη πρόταση για την «αυτοεξυπηρέτηση», δηλαδή ότι οι ιδιοκτήτες λιμενικών εγκαταστάσεων μπορούν να προσλαμβάνουν προσωπικό για την φόρτωση και εκφόρτωση αντί να χρησιμοποιούνται παραδοσιακοί λιμενεργάτες, περιλαμβάνεται επίσης στην παρούσα πρόταση και μάλιστα σε ευρύτερο πλαίσιο. Είναι σημαντικό να τονισθεί ότι η αυτοεξυπηρέτηση δεν είναι επιθυμητή τόσο από πλευράς συνδικαλιστικών ενώσεων όσο και από πλευράς εργαζομένων. Πρόκειται για μια μοναδική περίπτωση ως προς την οποία εργοδότες και εργαζόμενοι υποστηρίζουν κοινή θέση, δηλαδή επιθυμούν την διαγραφή της διάταξης αυτής από την πρόταση, πράγμα που επίσης επιθυμεί η συντάκτρια της παρούσας γνωμοδότησης. Θα ήταν σκόπιμο να αναφερθεί ότι ο εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κ. Georg Jarzembowski, κατά την ακρόαση της Επιτροπής Μεταφορών στις 14 Ιουνίου, είχε αναφέρει ότι το άρθρο 13, για την αυτοεξυπηρέτηση, ενδέχεται να διαγραφεί από την πρόταση στην τελική της μορφή. Από πλευράς συνδικαλιστικής ένωσης, δεν έχει προηγηθεί κοινωνικός διάλογος όπως προβλέπουν τα άρθρα 136, 138 και 140 της Συνθήκης ΕΚ. Η Επιτροπή δεν έχει επικοινωνήσει καθόλου με το IDC σχετικά με το ζήτημα αυτό. Η παράγραφος 6 του άρθρου 7 σχετικά με τις άδειες αναφέρει ότι ο φορέας παροχής λιμενικών υπηρεσιών έχει το δικαίωμα να χρησιμοποιηθεί προσωπικό δικής του επιλογής. Το ζήτημα είναι: για ποιο λόγο προβλέπεται το αυτονόητο αυτό δικαίωμα; Ποιος είναι ο βαθύτερος λόγος; Οι συνδικαλιστικές ενώσεις εκφράζουν την ανησυχία του ότι ο στόχος είναι να αφαιρεθούν θέσεις από το σημερινό λιμενικό εργατικό δυναμικό για την πρόσληψη άλλων ατόμων. Η Επιτροπή θα πρέπει να διευκρινίσει το στόχο της παραγράφου 6 του άρθρου 7.

Τέλος, η συντάκτρια της παρούσας γνωμοδότησης τονίζει ότι ενδέχεται να υπάρχει ανταγωνισμός μεταξύ των λιμένων από πλευράς τιμών και ποιότητας, αλλά δεν υπάρχει περίπτωση να αποτελούν οι συνθήκες εργασίας των εργαζομένων, η περιβαλλοντική νομοθεσία, η κρατική χρηματοδότηση και οι διατάξεις περί ασφάλειας αντικείμενο ανταγωνισμού και ελευθέρωσης.

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ

Η Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών καλεί την Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να απορρίψει την πρόταση της Επιτροπής.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) ESPO: «Οργάνωση Ευρωπαϊκών Θαλασσίων Λιμένων», IDC: «Διεθνές Συμβούλιο Λιμενεργατών» FEPORT: «Ομοσπονδία Ιδιωτικών Φορέων Εκμετάλλευσης Ευρωπαϊκών Λιμένων». (2) Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Εργαζομένων στις Μεταφορές, οι συνήθεις τιμές εκφόρτωσης και φόρτωσης εμπορευματοκιβωτίου 40 ποδών είναι: · 100 δολάρια ΗΠΑ σε ευρωπαϊκούς λιμένες · 200 δολάρια ΗΠΑ σε λιμένες της Βορείου Αμερικής · 300 δολάρια ΗΠΑ σε ασιατικούς λιμένες Επίσης, οι ευρωπαϊκές λιμενικές επιχειρήσεις ενδέχεται να αντιμετωπίσουν σημαντικές απαιτήσεις καταβολής αποζημιώσεων σε περιπτώσεις κατά τις οποίες η εκφόρτωση και φόρτωση των πλοίων δεν πραγματοποιείται εντός της συντομότερης νοητής προθεσμίας, ενώ οι μεγάλες περίοδοι αναμονής συνιστούν μάλλον κανόνα και όχι εξαίρεση για πλοία που προσαράζουν σε ασιατικούς ή αμερικανικούς λιμένες.