σχετικά με την εικαζόμενη χρήση ευρωπαϊκών κρατών από την CIA για τη μεταφορά και την παράνομη κράτηση ατόμων

(2006/2027(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 15ης Δεκεμβρίου 2005 σχετικά με την εικαζόμενη χρήση ευρωπαϊκών χωρών από την CIA για τη μεταφορά και την παράνομη κράτηση φυλακισμένων(1),

–   έχοντας υπόψη την απόφασή του της 18ης Ιανουαρίου 2006 σχετικά με τη σύσταση προσωρινής επιτροπής για την εικαζόμενη χρήση ευρωπαϊκών κρατών από την CIA για τη μεταφορά και την παράνομη κράτηση ατόμων(2),

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 175 του Κανονισμού του,

–   έχοντας υπόψη την ενδιάμεση έκθεση της προσωρινής επιτροπής για την εικαζόμενη χρήση ευρωπαϊκών κρατών από την CIA για τη μεταφορά και την παράνομη κράτηση ατόμων (A6-0213/2006),

A. έχοντας υπόψη ότι κύριος στόχος του έργου της προσωρινής επιτροπής είναι να διαπιστωθεί εάν, στο πλαίσιο των καταγγελλομένων γεγονότων, η δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και των κρατών μελών της τηρεί τις ιδρυτικές αρχές που διακηρύσσονται στο άρθρο 6 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) και εξασφαλίζει, ιδίως, την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως αυτά ορίζονται, μεταξύ άλλων, από τη Σύμβαση για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, την οποία ενέκρινε το Συμβούλιο της Ευρώπης στις 4 Νοεμβρίου 1950 (στο εξής ΕΣΑΔ),

B.  έχοντας υπόψη ότι ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης(3), που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή κατά τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Νίκαιας, στις 7 Δεκεμβρίου 2000, και ο οποίος περιλαμβάνεται στο μέρος II της Συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης, συνιστά κείμενο αναφοράς όχι μόνο για το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, αλλά και για τα Συνταγματικά Δικαστήρια και τις άλλες δικαστικές αρχές των κρατών μελών,

Γ.  εκτιμώντας ότι η καταπολέμηση της τρομοκρατίας δεν μπορεί να επιτευχθεί θυσιάζοντας τις ίδιες τις αρχές τις οποίες επιδιώκει να καταστρέψει η τρομοκρατία, κυρίως ότι δεν πρέπει ποτέ να τίθεται εν αμφιβόλω η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων· εκτιμώντας ότι η τρομοκρατία πρέπει να καταπολεμηθεί με θεμιτά μέσα και πρέπει να ηττηθεί περιφρουρώντας παράλληλα το διεθνές και εθνικό δίκαιο και με εξίσου υπεύθυνη στάση εκ μέρους των κυβερνήσεων και της κοινής γνώμης,

Δ.  εκτιμώντας ότι η αρχή του απαραβίαστου της ανθρώπινης αξιοπρέπειας αναφέρεται στην εναρκτήριο ρήτρα του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και υποβαστάζει όλα τα άλλα θεμελιώδη δικαιώματα και, ειδικότερα, το δικαίωμα στη ζωή (άρθρο 2), την απαγόρευση των βασανιστηρίων και των απάνθρωπων ή εξευτελιστικών ποινών ή μεταχείρισης (άρθρο 4), το δικαίωμα για προστασία σε περίπτωση απομάκρυνσης, απέλασης και έκδοσης (άρθρο 19), το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής και αμερόληπτου δικαστηρίου (άρθρο 47), καθώς και ότι δεν είναι δυνατόν να τίθενται περιορισμοί στην αρχή αυτή ακόμη και λόγω των απαιτήσεων ασφαλείας, τόσο σε περίοδο ειρήνης όσο και πολέμου,

Ε.  εκτιμώντας ότι σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων όπως αυτά που προβλέπονται στην Οικουμενική Διακήρυξη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών, το Διεθνές Σύμφωνο Ατομικών και Πολιτικών Δικαιωμάτων και τα σχετικά μέσα αυτού και ιδίως στην ΕΣΔΑ, τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν την υποχρέωση να εξασφαλίζουν ότι κάθε πρόσωπο που βρίσκεται υπό την δικαιοδοσία τους απολαύει των θεμελιωδών δικαιωμάτων που αναγνωρίζονται σε διεθνές επίπεδο, περιλαμβανομένης της απαγόρευσης μεταφοράς σε τόπους όπου υφίσταται κίνδυνος βασανιστηρίων ή άλλης βάναυσης, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας,

ΣΤ. εκτιμώντας ότι το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων απαγορεύει τις αναγκαστικές εξαφανίσεις, συμπεριλαμβανόμενων των μυστικών κρατήσεων, κατά τις οποίες τα πρόσωπα κρατούνται σε απομόνωση, χωρίς να αποκαλύπτονται πληροφορίες για την τύχη και την κατάστασή τους στην οικογένειά τους ή το κοινό, εκτός των ορίων οιασδήποτε νομικής διαδικασίας,

Ζ.  εκτιμώντας ότι, πέραν των διατάξεων της ΕΣΔΑ, μπορεί λόγω των καταγγελλομένων γεγονότων να γίνει επίκληση της ευθύνης των κρατών μελών ως συμβαλλομένων μερών:

- της Σύμβασης κατά των βασανιστηρίων και άλλων τρόπων σκληρής, απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας, την οποία ενέκρινε η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 10 Δεκεμβρίου 1984,

- του Διεθνούς Συμφώνου για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα, το οποίο ενέκρινε η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 16 Δεκεμβρίου 1966,

- της Σύμβασης Διεθνούς Πολιτικής Αεροπορίας του Σικάγου, της 7ης Δεκεμβρίου 1944, και ιδίως των άρθρων 3, 4 και 6 αυτής,

Η.  εκτιμώντας ότι απαιτείται η στενότερη δυνατή συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών, αμερικανικών και όλων των κυβερνήσεων παγκοσμίως που είναι αφοσιωμένες στον ίδιο σκοπό για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας,

Θ.  εκτιμώντας ότι επιβάλλεται η στενότερη δυνατή συνεννόηση και συνεργασία μεταξύ της προσωρινής επιτροπής και του Συμβουλίου της Ευρώπης, του Ύπατου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και των αρχών των κρατών μελών και ιδίως των εθνικών κοινοβουλίων,

Ι.    εκτιμώντας ότι η εν λόγω συνεννόηση και συνεργασία πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ήδη πραγματοποιηθείσες δραστηριότητες και έρευνες και, ειδικότερα, :

- τις τελικές εκθέσεις του σουηδού διαμεσολαβητή(4), της επιτροπής συνταγματικών θεμάτων του σουηδικού κοινοβουλίου(5) και της επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών κατά των βασανιστηρίων(6), οι οποίες αναφέρονται, μεταξύ άλλων, στην παράνομη απαγωγή και έκδοση στην Αίγυπτο των Muhammed Al Zery και Ahmed Agiza,

- το ενημερωτικό υπόμνημα της 22ας Νοεμβρίου 2005 και της 22ας Ιανουαρίου 2006 σχετικά με «εικαζόμενες μυστικές κρατήσεις στα κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης», του γερουσιαστή Dick Marty, προέδρου και εισηγητού της Επιτροπής Νομικών Υποθέσεων και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης,

- τις δικαστικές έρευνες που διεξάγονται σε διάφορα κράτη μέλη, και ιδίως τα συμπεράσματα που συνήχθησαν στην Ιταλία στο πλαίσιο της έρευνας του αναπληρωτή εισαγγελέα του Μιλάνου(7) σχετικά με την απαγωγή του αιγυπτίου υπηκόου Abu Omar και την εν εξελίξει έρευνα στη Γερμανία από την εισαγγελία του Μονάχου σχετικά με την παράνομη απαγωγή και έκδοση στην Αίγυπτο του γερμανού πολίτη Khaled El-Masri,

- τις υπό διεξαγωγή ή ήδη ολοκληρωθείσες κοινοβουλευτικές έρευνες σε διάφορα κράτη μέλη και υποψήφιες προς ένταξη χώρες,

- τις δηλώσεις των αρχών διαφόρων κρατών μελών, και ειδικότερα της Γερμανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ισπανίας και της Ιρλανδίας, σχετικά με τις προσγειώσεις χρησιμοποιούμενων από την Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών (CIA) αεροσκαφών πολιτικής αεροπορίας, που διαπιστώθηκαν στο έδαφός τους,

ΙΑ. εκτιμώντας ότι, υπό το αυτό πρίσμα, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στην ενδιάμεση έκθεση του Γενικού Γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης(8), η οποία εκπονήθηκε στο πλαίσιο της έρευνας που διεξήχθη δυνάμει του άρθρου 52 της ΕΣΔΑ, καθώς και στις δηλώσεις του Γενικού Γραμματέα κατά τη συνέντευξη Τύπου της 12ης Απριλίου 2006, κατόπιν των αναλυτικών απαντήσεων που έδωσαν τα κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης(9) και, μεταξύ αυτών, τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης· ότι, όπως δηλώνει ο Γενικός Γραμματέας, είναι σαφές ότι έλαβαν χώρα "πτήσεις παράδοσης" και ότι στην πράξη κανένα από τα κράτη μέλη μας δεν διαθέτει νομοθετικά και διοικητικά μέτρα κατάλληλα για την αποτελεσματική προστασία προσώπων από παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι οποίες διαπράττονται από πράκτορες φιλικών ξένων υπηρεσιών ασφαλείας που δρουν στο έδαφός τους, καθώς και ότι έχει λάβει απάντηση που αναγνωρίζει επίσημα ότι πρόσωπα "παραδόθηκαν" σε ξένους πράκτορες μέσω διαδικασιών οι οποίες δεν είναι σύμφωνες με τα πρότυπα και τα μέτρα διασφάλισης που απαιτούνται από την ΕΣΔΑ και από άλλα νομοθετήματα του Συμβουλίου της Ευρώπης(10),

ΙΒ. εκτιμώντας ότι αυτή η πρώτη φάση των εργασιών της προσωρινής επιτροπής κατέστησε δυνατή τη συγκέντρωση φακέλου πληροφοριών προερχόμενων, ειδικότερα, από:

- τις ακροάσεις που διεξήχθησαν στις 13 και 23 Φεβρουαρίου, στις 6, 13, 21 και 23 Μαρτίου, στις 20 και 25 Απριλίου και στις 2 Μαΐου 2006 με δικηγόρους, δημοσιογράφους, αντιπροσώπους μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ), εικαζόμενα θύματα "κατ’ εξαίρεση παραδόσεων", εκπροσώπους των δημοσίων αρχών των κρατών μελών και εκπροσώπους των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων,

- τις γραπτές εισηγήσεις κληθέντων ομιλητών καθώς και από τα επίσημα και άλλα έγγραφα στα οποία είχε πρόσβαση μέχρι τώρα η προσωρινή επιτροπή,

- τις δηλώσεις των αντιπροσώπων της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών (ΗΠΑ) σχετικά με την εκ μέρους τους αναγνωρισθείσα πρακτική «παράδοσης»,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, ελλείψει εξουσίας διεξαγωγής ημιδικαστικών ερευνών και ενόψει της εικαζόμενης δραστηριότητας των υπηρεσιών πληροφοριών η οποία τηρείται μυστική από τις εθνικές αρχές, η προσωρινή επιτροπή έχει ωστόσο επιτύχει να στοιχειοθετήσει εκ πρώτης όψεως ότι έχουν λάβει χώρα παράνομες πρακτικές επί της ευρωπαϊκής επικράτειας οι οποίες θίγουν ευρωπαίους πολίτες και κατοίκους και έχει συνεπώς μεταθέσει στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις την ευθύνη να αποδείξουν εάν έχουν πράγματι εκπληρωθεί οι υποχρεώσεις τους όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα, σύμφωνα με το άρθρο 6 ΣΕΕ και την ΕΣΔΑ,

ΙΔ. εκτιμώντας ότι οι μέχρι τούδε εργασίες της προσωρινής επιτροπής ενισχύουν την ορθότητα του σκεπτικού της απόφασης της 18ης Ιανουαρίου 2006 για τη σύστασή της, καταδεικνύουν όμως επίσης ότι πρέπει να διεξαχθούν και άλλοι έλεγχοι και να συγκεντρωθούν συμπληρωματικές πληροφορίες, και ότι επομένως επιβάλλεται η συνέχιση των εργασιών της προσωρινής επιτροπής προκειμένου να μπορέσει να φέρει εις πέρας την αποστολή που της ανατέθηκε,

ΙΕ. έχοντας υπόψη ότι η απόφασή του της 18ης Ιανουαρίου 2006 προβλέπει, στην παράγραφο 3, ότι η προσωρινή επιτροπή πρέπει να του υποβάλει ενδιάμεση έκθεση συνοδευόμενη από λεπτομερείς προτάσεις για την οργάνωση της συνέχειας των εργασιών της,

ΙΣΤ. εκτιμώντας ότι, στο παρόν ψήφισμα, ως «ευρωπαϊκές χώρες» πρέπει να νοούνται τα κράτη μέλη και οι προσχωρούσες, υποψήφιες και συνδεδεμένες χώρες, όπως περιγράφεται στην εντολή της προσωρινής επιτροπής για την εικαζόμενη χρήση ευρωπαϊκών κρατών από τη CIA για τη μεταφορά και την παράνομη κράτηση ατόμων που εγκρίθηκε στις 18 Ιανουαρίου 2006,

ΙΖ. εκτιμώντας ότι το παρόν ψήφισμα καλύπτει τρεις διαφορετικούς τύπους ρύθμισης τους οποίους φαίνεται να διαθέτουν οι Ηνωμένες Πολιτείες:

- κατ’ εξαίρεση παράδοση, κατά την οποία τα πρόσωπα μεταφέρονται σε άλλη κυβέρνηση για ανάκριση·

- μυστική κράτηση, κατά την οποία τα πρόσωπα μεταφέρονται σε τοποθεσίες υπό τον έλεγχο των Ηνωμένων Πολιτειών, και

-  κράτηση διά πληρεξουσίου, κατά την οποία τα πρόσωπα μεταφέρονται υπό κράτηση τρίτης χώρας κατ’ εντολή των Ηνωμένων Πολιτειών· αν και δεν υπάρχουν στοιχεία για την κράτηση προσώπων σε ευρωπαϊκή χώρα κατ’ εντολή των Ηνωμένων Πολιτειών, είναι πολύ πιθανόν ότι έχουν διέλθει πρόσωπα από ευρωπαϊκές χώρες καθ’ οδόν προς τέτοιους χώρους κράτησης,

Όσον αφορά τα στοιχεία που η προσωρινή επιτροπή έχει ήδη συγκεντρώσει

1. ασπάζεται τα συμπεράσματα του Γενικού Γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης κατόπιν της έρευνας που διεξήχθη δυνάμει του άρθρου 52 της ΕΣΔΑ·

2. σημειώνει επίσης, εν προκειμένω, τη γνώμη αριθ. 363/2005 που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη δημοκρατία μέσω του δικαίου (καλούμενη "Επιτροπή της Βενετίας")(11) στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης, και ειδικότερα τα ακόλουθα στοιχεία:

- κράτος μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης, το οποίο συνεργάζεται ενεργητικά και παθητικά για την επιβολή και εκτέλεση μυστικών κρατήσεων, υπέχει ευθύνη βάσει της ΕΣΔΑ,

- κράτος μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης υπέχει επίσης ευθύνη στην περίπτωση που οι υπηρεσίες του (αστυνομία, δυνάμεις ασφαλείας, κτλ.) ενεργώντας κατά παράβαση των ορίων της αρμοδιότητάς τους (ultra vires), συνεργάζονται με ξένες αρχές ή δεν εμποδίζουν μια μυστική σύλληψη ή κράτηση η οποία δεν γνωστοποιήθηκε στην κυβέρνηση·

3. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι οι κανόνες που διέπουν τις δραστηριότητες των μυστικών υπηρεσιών φαίνονται ανεπαρκείς σε πολλά κράτη μέλη, πράγμα που καθιστά αναγκαία τη θέσπιση καλύτερων ελέγχων, ιδίως σε ό,τι αφορά τις δραστηριότητες ξένων μυστικών υπηρεσιών στο έδαφός τους, φρονεί δε ότι θα πρέπει να θεσπιστούν κανόνες συνεργασίας σε κοινοτικό επίπεδο·

4. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι το NATO έχει απορρίψει έως τώρα την πρόσβαση της προσωρινής επιτροπής στο πλήρες κείμενο της απόφασης του Συμβουλίου του NATO που εγκρίθηκε τον Οκτώβριο 2001 σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 5 της Συνθήκης της Ουάσιγκτον· καλεί επειγόντως το NATO να χορηγήσει πρόσβαση στο πλήρες κείμενο της απόφασης προκειμένου να αποσαφηνιστεί το θέμα·

5. κατανοεί τη σημασία της στενής συνεργασίας μεταξύ των υπηρεσιών πληροφοριών των κρατών μελών της ΕΕ και των συμμάχων της, τονίζει όμως ότι αυτού του είδους η συνεργασία δεν πρέπει να συγχέεται με την εγκατάλειψη της κυριαρχίας της ευρωπαϊκής επικράτειας και του εναέριου χώρου·

Όσον αφορά τις παράνομες καταλήψεις, εκτοπίσεις, συλλήψεις, απαγωγές, κατ' εξαίρεση παραδόσεις και μυστικές κρατήσεις που διενεργούνται από την CIA, άλλους φορείς ή υπηρεσίες των ΗΠΑ ή υπηρεσίες ασφαλείας τρίτων χωρών

6. εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι, βάσει πληροφοριών που έχουν ήδη αποκαλυφθεί στα κράτη μέλη, στο Συμβούλιο της Ευρώπης και από τις εργασίες της προσωρινής επιτροπής, μετά τις 11 Σεπτεμβρίου 2001 και στο πλαίσιο της αναπόφευκτης καταπολέμησης της τρομοκρατίας, έχουν σημειωθεί επανειλημμένες, σοβαρές και απαράδεκτες παραβιάσεις των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως σε σχέση με την ΕΣΔΑ, τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά των Βασανιστηρίων, του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Διεθνούς Συμφώνου Ατομικών και Πολιτικών Δικαιωμάτων·

7.  έχει σχηματίσει την πεποίθηση βάσει στοιχείων που υποβλήθηκαν στην προσωρινή επιτροπή ότι, σε αρκετές περιπτώσεις, η CIA ή άλλες υπηρεσίες των ΗΠΑ υπήρξαν άμεσα υπεύθυνες για την παράνομη σύλληψη, απομάκρυνση, απαγωγή και κράτηση υπόπτων τρομοκρατών στο έδαφος κρατών μελών, προσχωρουσών και υποψήφιων προς ένταξη χωρών, καθώς και για κατ’εξαίρεση παραδόσεις, μεταξύ άλλων, ευρωπαίων υπηκόων ή κατοίκων· υπενθυμίζει ότι αυτές οι πράξεις δεν ανταποκρίνονται σε γνωστές έννοιες του διεθνούς δικαίου και είναι αντίθετες προς τις θεμελιώδεις αρχές του δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

8.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η προσωρινή επιτροπή δεν απέκτησε πρόσβαση στις συμφωνίες συνεννόησης μεταξύ των ΗΠΑ και ευρωπαϊκών χωρών·

9.  καταδικάζει την πρακτική των "κατ’εξαίρεση παραδόσεων" που σκοπό έχουν να εξασφαλίζουν ότι οι ύποπτοι δεν προσάγονται σε δίκη, αλλά μεταφέρονται σε τρίτες χώρες προκειμένου να υποβληθούν σε ανακρίσεις, μεταξύ άλλων και με τη χρήση βασανιστηρίων, και να φυλακιστούν σε εγκαταστάσεις υπό τον έλεγχο των Ηνωμένων Πολιτειών ή των τοπικών αρχών· θεωρεί, όπως αναφέρθηκε ήδη στα συμπεράσματα που συνήγαγε ο Manfred Nowak, ο ειδικός εισηγητής επί του ζητήματος των βασανιστηρίων, απαράδεκτες τις πρακτικές ορισμένων κυβερνήσεων που περιορίζουν τις ευθύνες τους ζητώντας διπλωματικές διαβεβαιώσεις από χώρες όπου υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις ότι εκτελούνται βασανιστήρια· θεωρεί επιπλέον την κατ’ εξαίρεση παράδοση ατόμων σε τόπους όπου ενδημούν οι πρακτικές βασανισμού, παραβίαση της αρχής της «μη επαναπροώθησης», όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 3 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών κατά των Βασανιστηρίων·  

10. θεωρεί τις διπλωματικές διαβεβαιώσεις, στον βαθμό που απαιτούν εξαίρεση από τον κανόνα, σιωπηρή αναγνώριση της ύπαρξης βασανιστηρίων σε τρίτες χώρες και ως εκ τούτου αντίθετες προς τις ευθύνες της ΕΕ όπως ορίζονται στις «κατευθυντήριες γραμμές της κοινοτικής πολιτικής προς τρίτες χώρες όσον αφορά τα βασανιστήρια και άλλους τρόπους βάναυσης, απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας», οι οποίες εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο στις 9 Απριλίου 2001·

11. εκφράζει την αναστάτωσή του για τη μαρτυρία που κατέθεσε στην προσωρινή επιτροπή για την εικαζόμενη χρήση ευρωπαϊκών κρατών από τη CIA για τη μεταφορά και την παράνομη κράτηση ατόμων ο καναδός πολίτης Maher Arar, ο οποίος συνελήφθη από τις αρχές των ΗΠΑ, μεταφέρθηκε από τη CIA μέσω ευρωπαϊκού αεροδρομίου και κρατήθηκε επί δώδεκα μήνες στη Συρία όπου υποβλήθηκε σε βασανιστήρια·

12. εκφράζει έντονη ανησυχία για το γεγονός ότι όλο το έως τώρα έργο της προσωρινής επιτροπής φαίνεται να υποδεικνύει ότι ο ευρωπαϊκός εναέριος χώρος και ευρωπαϊκά αεροδρόμια έχουν χρησιμοποιηθεί από εταιρείες προκάλυμμα της CIA με σκοπό να παρακάμψουν τις νομικές υποχρεώσεις για τα κρατικά αεροσκάφη, όπως προβλέπονται στη Σύμβαση του Σικάγο, παρέχοντας τη δυνατότητα παράνομης μεταφοράς προσώπων που κρατούνται από τη CIA ή τις στρατιωτικές αρχές των ΗΠΑ ως ύποπτοι για τρομοκρατία σε κράτη (μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, η Ιορδανία, η Συρία και το Αφγανιστάν) που κάνουν συχνή χρήση βασανιστηρίων κατά τις ανακρίσεις, όπως αναγνωρίζει και η ίδια η κυβέρνηση των ΗΠΑ(12)·  

13. επικροτεί την αντίδραση του αμερικανικού Κογκρέσου, το οποίο εφάρμοσε την τροπολογία McCain, η οποία στοχεύει στη διασφάλιση της καλύτερης προστασίας των εικαζόμενων ως τρομοκρατών από παράνομη μεταχείριση εκ μέρους των κρατικών υπηρεσιών·

Όσον αφορά το ενδεχόμενο τα κράτη μέλη και οι προσχωρούσες και υποψήφιες προς ένταξη χώρες να ενέχονται, εκ πράξεως ή εκ παραλείψεως, ή να έχουν συναινέσει σε συλλήψεις, παράνομες καταλήψεις, εκτοπίσεις, απαγωγές, απελάσεις, κατ'εξαίρεση παραδόσεις και κρατήσεις

14. θεωρεί απίθανο, βάσει των μαρτυριών και των τεκμηρίων που έχουν συλλεγεί μέχρι σήμερα, το γεγονός ότι ορισμένες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν είχαν γνώση των δραστηριοτήτων κατ' εξαίρεση παράδοσης που λάμβαναν χώρα στο έδαφός τους· ειδικότερα, θεωρεί εντελώς απίθανο να έχουν πραγματοποιηθεί αρκετές εκατοντάδες πτήσεις στον εναέριο χώρο αρκετών κρατών μελών, και αντίστοιχος αριθμός κινήσεων από και προς ευρωπαϊκούς αερολιμένες, χωρίς να λάβουν γνώση ούτε οι υπηρεσίες ασφαλείας ούτε οι υπηρεσίες πληροφοριών και χωρίς καν να ερωτηθούν οι ανώτεροι υπάλληλοι των εν λόγω υπηρεσιών για τη σχέση μεταξύ αυτών των πτήσεων και της πρακτικής της κατ’ εξαίρεση παράδοσης· επισημαίνει ότι η εν λόγω υπόθεση στηρίζεται από το γεγονός ότι ανώτερα αμερικανικά κυβερνητικά στελέχη ανέκαθεν υποστήριζαν ότι ενεργούσαν χωρίς να παραβιάζουν την εθνική κυριαρχία των ευρωπαϊκών χωρών·   

15. θεωρεί εξίσου απίθανο, έχοντας υπόψη τα αποτελέσματα των δικαστικών και δημοσιογραφικών ερευνών, των μαρτυριών και των εξετασθέντων τεκμηρίων, η απαγωγή του αιγυπτίου υπηκόου Abu Omar, από αξιωματούχους της CIA στις 17 Φεβρουαρίου 2003 στο Μιλάνο, και η εν συνεχεία μεταγωγή του στο Aviano και μετέπειτα στο Ramstein, να είναι δυνατό να οργανωθεί και να εκτελεσθεί χωρίς να έχουν ενημερωθεί προηγουμένως οι ιταλικές αρχές ή οι υπηρεσίες ασφαλείας·

16. καταδικάζει την απαγωγή από τη CIA του γερμανού υπηκόου Khaled el Masri, ο οποίος κρατήθηκε στο Αφγανιστάν από τον Ιανουάριο έως τον Μάιο του 2004 και υπέστη ταπεινωτική και απάνθρωπη μεταχείριση· επισημαίνει περαιτέρω την υποψία –η οποία δεν έχει ακόμη κατευναστεί– ότι ο Khaled el Masri κρατούνταν παρανόμως πριν από την εν λόγω ημερομηνία, από τις 31 Δεκεμβρίου 2003 έως τις 23 Ιανουαρίου 2004, στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και ότι μεταφέρθηκε από εκεί στο Αφγανιστάν στις 23-24 Ιανουαρίου 2004· θεωρεί ανεπαρκή τα μέτρα που ισχυρίζεται ότι έλαβε η ΠΓΜΔ για τη διερεύνηση του θέματος·

17. επικροτεί την κοινοβουλευτική έρευνα στο γερμανικό ομοσπονδιακό κοινοβούλιο και αναμένει τα τελικά αποτελέσματα της εξεταστικής επιτροπής του·

18. υπογραμμίζει την ανάγκη για περισσότερο δημοκρατικό και δικαστικό έλεγχο των κοινοτικών αντιτρομοκρατικών μέτρων· είναι της γνώμης ότι η ομάδα εργασίας του Συμβουλίου για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας πρέπει να ασχολείται συστηματικά με την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεών της και να δημοσιεύει ετήσια έκθεση σχετικά με το εν λόγω θέμα·

19. καλεί τον μελλοντικό οργανισμό θεμελιωδών δικαιωμάτων να δώσει ιδιαίτερη προσοχή σε υποθέσεις που περιλαμβάνουν την παράδοση εικαζόμενων υπόπτων τρομοκρατίας από κράτη μέλη σε τρίτες χώρες·

20. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι το σουηδικό κράτος εγκατέλειψε τον έλεγχο της επιβολής του νόμου στις 18 Δεκεμβρίου 2001 στο αεροδρόμιο της Bromma κατά την εκτέλεση της κυβερνητικής απόφασης να απελάσει δύο αιγυπτίους υπηκόους, τον Mohammed Al Zary και τον Ahmed Agiza, και επιτρέποντας σε αμερικανικά όργανα να ασκήσουν δημόσια εξουσία σε σουηδικό έδαφος, γεγονός το οποίο, σύμφωνα με τον σουηδό κοινοβουλευτικό διαμεσολαβητή, δεν συνάδει με τη σουηδική νομοθεσία·

21. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η απέλαση από τη Σουηδία των αιγυπτίων υπηκόων Mohammed Al Zary και Ahmed Agiza, τον Δεκέμβριο του 2001, βασίστηκε αποκλειστικά σε διπλωματικές διαβεβαιώσεις από την αιγυπτιακή κυβέρνηση, χωρίς αποτελεσματικές διασφαλίσεις όσον αφορά τα βασανιστήρια·

22. ζητεί επιμόνως τη συνέχιση των ερευνών προκειμένου να αποσαφηνιστεί ο ρόλος των αμερικανών στρατιωτών που συμμετείχαν στη δύναμη SFOR υπό την ηγεσία του NATO στην απαγωγή και μεταφορά στον κόλπο του Γκουαντάναμο έξι βόσνιων υπηκόων και/ή κατοίκων αλγερινής καταγωγής, παρά την δεσμευτική προσωρινή απόφαση του Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και παρά την απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου της Βοσνίας για την απελευθέρωση των υπόπτων, σύμφωνα με τη μαρτυρία του ειδικού εισηγητή των Ηνωμένων Εθνών για τα βασανιστήρια, Manfred Nowak, ο οποίος ήταν μέλος του τότε Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη· ζητεί την περαιτέρω εξέταση του πιθανού ρόλου της βοσνιακής κυβέρνησης στην προκειμένη περίπτωση· τονίζει την ανάγκη για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την πιθανή εμπλοκή του ΝΑΤΟ και της Διεθνούς Αστυνομικής Δύναμης των Η.Ε. σε αυτό το ζήτημα·

23. συνιστά ενθέρμως τη συνέχιση των ερευνών προκειμένου να αποσαφηνιστεί η εικαζόμενη ύπαρξη εγκαταστάσεων μυστικής κράτησης στο Κοσσυφοπέδιο και η πιθανή συμμετοχή δυνάμεων KFOR στην παράνομη κράτηση υπόπτων για πράξεις τρομοκρατίας·

24. προτείνει να κληθεί ο Γενικός Γραμματέας του NATO σε ακρόαση της προσωρινής επιτροπής για την εικαζόμενη χρήση ευρωπαϊκών κρατών από τη CIA για τη μεταφορά και την παράνομη κράτηση ατόμων, προκειμένου να αποσαφηνιστεί, μεταξύ άλλων, η πιθανή συμμετοχή των δυνάμεων SFOR και KFOR στην παράνομη σύλληψη, παράδοση και κράτηση υπόπτων τρομοκρατίας·

25. υπενθυμίζει στα κράτη μέλη ότι, σύμφωνα με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τα κράτη έχουν ουσιαστικές και δικονομικές θετικές υποχρεώσεις σε ό,τι αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα, και πρέπει να λάβουν νομοθετικά μέτρα προκειμένου να αποτρέψουν παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που συμβαίνουν στο έδαφός τους, καθώς επίσης και να διερευνήσουν εικαζόμενες παραβιάσεις και να τιμωρήσουν τους υπευθύνους των εν λόγω παραβιάσεων· επισημαίνει επίσης ότι, σε περίπτωση παραβιάσεων της ΕΣΔΑ, μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνοι για τη μη συμμόρφωση με τις εν λόγω θετικές υποχρεώσεις· τονίζει, συνεπώς, ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται να διεξάγουν έρευνες προκειμένου να εξακριβώσουν εάν το έδαφός τους και ο εναέριος χώρος τους έχει χρησιμοποιηθεί κατά παράβαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, από τα ίδια τα κράτη ή από τρίτες χώρες με την απαραίτητη άμεση ή έμμεση συνεργασία τους, και ότι πρέπει να λαμβάνουν επίσης όλα τα απαραίτητα νομοθετικά μέτρα προκειμένου να αποτραπεί η επανεμφάνιση τέτοιων παραβιάσεων·

Όσον αφορά τη χρήση βασανιστηρίων

26. υπογραμμίζει ότι η απαγόρευση των βασανιστηρίων ή της βάναυσης, απάνθρωπης και ταπεινωτικής μεταχείρισης, όπως διατυπώνεται στο πρώτο άρθρο της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών κατά των Βασανιστηρίων, είναι απόλυτη και δεν επιδέχεται εξαιρέσεις, είτε πρόκειται για εμπόλεμη κατάσταση ή απειλή πολέμου, είτε για εσωτερική πολιτική αστάθεια ή οιαδήποτε άλλη έκτακτη κατάσταση· υπενθυμίζει ότι οι περιπτώσεις κράτησης σε απομόνωση, απαγωγής και κατ' εξαίρεση παράδοσης συνιστούν παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων δυνάμει του διεθνούς δικαίου, ιδίως του άρθρου 3 και του άρθρου 5 της ΕΣΔΑ, ειδικά στον βαθμό που οι εν λόγω ενέργειες είναι συνώνυμες των βασανιστηρίων ή της απάνθρωπης και ταπεινωτικής μεταχείρισης·

27. υπενθυμίζει ότι οι πληροφορίες ή ομολογίες που αποσπώνται με βασανιστήρια ή με βάναυση, απάνθρωπη και ταπεινωτική μεταχείριση, σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να θεωρηθούν ως αξιόπιστες αποδείξεις, όπως προβλέπει η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά των Βασανιστηρίων, ούτε πρέπει να χρησιμοποιούνται καθ' οιονδήποτε άλλο τρόπο· επαναλαμβάνει τις γενικότερα παραδεκτές επιφυλάξεις σε ό,τι αφορά την αξιοπιστία των ομολογιών που αποσπώνται με βασανιστήρια και τη συμβολή τους στην πρόληψη και την καταστολή της τρομοκρατίας, σύμφωνα και με τη μαρτυρία, μεταξύ άλλων, του πρώην πρέσβη του Ηνωμένου Βασιλείου στο Ουζμπεκιστάν, Craig Murray, όπως κατέθεσε σε ακρόαση ενώπιον της προσωρινής επιτροπής·  

28. ζητεί επισταμένως από τα κράτη μέλη και τις προσχωρούσες και υποψήφιες προς ένταξη χώρες να τηρούν αυστηρά το άρθρο 3 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών κατά των Βασανιστηρίων, και ιδίως την αρχή της μη επαναπροώθησης, σύμφωνα με την οποία τα συμβαλλόμενα κράτη δεν απελαύνουν, αναπέμπουν (επαναπροωθούν), ούτε εκδίδουν πρόσωπα σε άλλο κράτος όπου πιθανολογείται βασίμως ότι θα υποβληθούν σε βασανιστήρια· καλεί, εξ άλλου, τις ΗΠΑ να αναθεωρήσουν την ερμηνεία που δίδουν στην αρχή της μη επαναπροώθησης, όπως διατυπώνεται στο άρθρο 3 της εν λόγω Σύμβασης·

29. καλεί τα κράτη μέλη να απορρίπτουν πλήρως την πίστη σε διπλωματικές διαβεβαιώσεις κατά των βασανιστηρίων, όπως συνιστά ο ειδικός εισηγητής των Ηνωμένων Εθνών για τα βασανιστήρια, Manfred Nowak·  

30. καλεί το Συμβούλιο να εγκρίνει κοινή θέση έναντι της χρήσης από τα κράτη μέλη διπλωματικών διαβεβαιώσεων από τρίτες χώρες, όπου υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις ότι τα άτομα διατρέχουν τον κίνδυνο να υποβληθούν σε βασανιστήρια ή κακή μεταχείριση·

Όσον αφορά τη χρήση του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου και των ευρωπαϊκών αερολιμένων από τη CIA

31. θεωρεί ότι πολλές από τις πτήσεις που πραγματοποιήθηκαν με αεροσκάφη που ανήκουν ή είναι μισθωμένα από τη CIA χρησιμοποιώντας τον εναέριο χώρο και τους αερολιμένες κρατών μελών, προσχωρουσών και υποψηφίων προς ένταξη χωρών, συνεπάγονται επανειλημμένες παραβιάσεις της Σύμβασης του Σικάγου διότι δεν τηρήθηκε η υποχρέωση για τη λήψη σχετικής άδειας που προβλέπει το άρθρο 3 της Σύμβασης αυτής για τις κρατικές πτήσεις·

32.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι κανένα κράτος μέλος ή προσχωρούσα ή υποψήφια προς ένταξη χώρα δεν προέβη σε διαδικασίες εξακρίβωσης του κατά πόσον τα αεροσκάφη πολιτικής αεροπορίας δεν εξυπηρετούσαν σκοπούς ασύμβατους προς τα διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα δικαιωμάτων του ανθρώπου·

33. θεωρεί εντελώς ανεπαρκή την ευρωπαϊκή νομοθεσία σχετικά με τον ενιαίο ευρωπαϊκό ουρανό, τη χρήση, τον έλεγχο και τη διαχείριση των εθνικών εναέριων χώρων, τη χρήση των αερολιμένων των κρατών μελών και των ευρωπαϊκών αερομεταφορέων· υπογραμμίζει την ανάγκη θέσπισης νέων εθνικών, ευρωπαϊκών και διεθνών προτύπων· καλεί την Επιτροπή, ήδη από τώρα, να βελτιώσει τη νομοθεσία υποβάλλοντας πρόταση οδηγίας για την εναρμόνιση των σχετικών εθνικών νομοθεσιών σχετικά με την εποπτεία των μη εμπορικών πολιτικών αερομεταφορών·

34. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει συστάσεις προς τα κράτη μέλη σε σχέση με τη βελτίωση των προτύπων παρακολούθησης της δραστηριότητας που σχετίζεται με τα ιδιωτικώς μισθωμένα αεροσκάφη που χρησιμοποιούν ευρωπαϊκούς αερολιμένες και τον ευρωπαϊκό εναέριο χώρο·

35. θεωρεί απαραίτητη την αποσαφήνιση της πραγματικής σημασίας της συμφωνίας που υπογράφηκε στην Αθήνα, στις 22 Ιανουαρίου 2003, η οποία κάνει λόγο για αυξημένη χρήση των ευρωπαϊκών διαμετακομιστικών εγκαταστάσεων για την υποστήριξη της αναπομπής εγκληματιών/ανεπιθύμητων αλλοδαπών·

36. θεωρεί απαραίτητο να εξακριβωθεί η ακριβής χρήση του εναέριου χώρου, των πολιτικών και στρατιωτικών αερολιμένων, των αμερικανικών βάσεων και των βάσεων του NATO από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες·

37. θεωρεί απαραίτητο να εξακριβωθεί κατά πόσον υπάρχουν στοιχεία τα οποία επιβεβαιώνουν τη λειτουργία μυστικών φυλακών σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, όπως εικάζεται σε αρκετές έρευνες δημοσιογράφων και έγκυρων ΜΚΟ·

Όσον αφορά τις επισκέψεις επίσημων αποστολών που έχει αναλάβει έως τώρα η προσωρινή επιτροπή

38. θεωρεί ότι οι δύο επίσημες αποστολές στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και τις ΗΠΑ αποτέλεσαν πηγή απαραίτητων πληροφοριών για τις εργασίες της προσωρινής επιτροπής και έχουν καταστήσει δυνατή την άμεση επιβεβαίωση τόσο της εκδοχής των πολιτικών αρχών για τα γεγονότα όσο και την άποψη της κοινωνίας των πολιτών·

39. καταδικάζει το γεγονός της παράνομης κράτησης του γερμανού υπηκόου Khalid El-Masri στο Αφγανιστάν για περισσότερο από τέσσερις μήνες το 2004· αποδοκιμάζει την απροθυμία των αρχών της ΠΓΔΜ να επιβεβαιώσουν ότι ο El-Masri ήταν στα Σκόπια και πιθανότατα κρατούνταν εκεί πριν από την παράδοσή του στο Αφγανιστάν από πράκτορες της CIA·

40. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η έντονα περιοριστική ερμηνεία της Σύμβασης κατά των Βασανιστηρίων εκ μέρους της αμερικανικής κυβέρνησης, και κυρίως της απαγόρευσης τυχόν έκνομων παραδόσεων που ενδέχεται να οδηγήσουν στην υποβολή των εκδιδομένων κρατουμένων σε βασανιστήρια ή ταπεινωτική, βάναυση και απάνθρωπη μεταχείριση·

Όσον αφορά τις μελλοντικές εργασίες της προσωρινής επιτροπής

41. διαπιστώνει ότι πρέπει να συνεχισθούν οι εργασίες της προσωρινής επιτροπής και ότι χρειάζεται βαθύτερη αξιολόγηση των σχετικών γεγονότων προκειμένου να εξακριβωθεί η ύπαρξη παραβίασης, από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη, του άρθρου 6 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση· υπογραμμίζει επίσης ότι είναι σκόπιμο να επεκταθούν οι έρευνες και σε γεγονότα και χώρες που δεν αναφέρθηκαν ρητώς στο παρόν ψήφισμα·

42. αποφασίζει, επομένως, ότι η προσωρινή επιτροπή θα συνεχίσει τις εργασίες της για το υπόλοιπο της κανονικής δωδεκάμηνης θητείας της, υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 175 του Κανονισμού του σχετικά με ενδεχόμενη παράταση της θητείας της·

43. κρίνει ότι οι προπαρασκευαστικές νομοθετικές εργασίες στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Συμβουλίου της Ευρώπης πρέπει να αρχίσουν το συντομότερο, προκειμένου να εξασφαλισθεί επαρκής νομική προστασία στα πρόσωπα που τελούν υπό την δικαιοδοσία των κρατών μελών, καθώς και αποτελεσματικός κοινοβουλευτικός έλεγχος των υπηρεσιών πληροφοριών, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο· θεωρεί προς τούτο απαραίτητη τη σύσταση και λειτουργία του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

44. αποδοκιμάζει τις σαφείς διαφορές προσέγγισης που έχουν προκύψει έως σήμερα μεταξύ των αμερικανικών και των ευρωπαϊκών νομικών μοντέλων όσον αφορά τα θέματα που εμπίπτουν στη δικαιοδοσία της προσωρινής επιτροπής· επισημαίνει την επείγουσα ανάγκη ρητής απαγόρευσης των κατ' εξαίρεση παραδόσεων στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, καθώς και την ανάγκη να υιοθετήσουν τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα κοινή θέση σε αυτό το ζήτημα και να προσεγγίσουν το θέμα με τις ενδιαφερόμενες τρίτες χώρες·

45. θεωρεί ότι η προσωρινή επιτροπή θα πρέπει επίσης, με το πέρας των εργασιών της, να προτείνει τις αρχές που θα πρέπει να εγκριθούν, και συγκεκριμένα:

- σε ό,τι αφορά την ανάγκη για εσωτερικές ρυθμίσεις παρακολούθησης της ΕΕ, να διασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα,

- σε σχέση με τους νέους κανόνες για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ υπηρεσιών πληροφοριών,

- σε σχέση με τις συμφωνίες με τρίτες χώρες και τους διεθνείς οργανισμούς που εμπλέκονται στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας,

- σε ό,τι αφορά τις συμφωνίες με τρίτες χώρες σε συνδυασμό με την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας, η σημαντικότερη θεμελιώδης αρχή πρέπει να είναι πάντοτε ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

46. ζητεί από το Προεδρείο του να λάβει τα αναγκαία μέτρα ώστε να δοθεί στην προσωρινή επιτροπή η δυνατότητα, δεδομένης της πολύ ειδικής φύσης των καθηκόντων της, να φέρει πλήρως εις πέρας την αποστολή που της ανατέθηκε, παρέχοντας μέχρι το τέλος των εργασιών της κάθε ενδεικνυόμενη παρέκκλιση από τον εσωτερικό κανονισμό του Κοινοβουλίου, και ειδικότερα όσον αφορά:

- τον αριθμό των εμπειρογνωμόνων που καλούνται στις ακροάσεις της προσωρινής επιτροπής και για τους οποίους εγκρίνεται επιστροφή των σχετικών εξόδων,

- τον αριθμό των μετακινήσεων και των βουλευτών που επιτρέπεται να συμμετάσχουν στο πλαίσιο των επίσημων αντιπροσωπιών της προσωρινής επιτροπής,

- τη σύνταξη, σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ, πλήρων πρακτικών των ακροάσεων που διεξάγει η προσωρινή επιτροπή·

47. εκφράζει την ικανοποίησή του για το έργο του Συμβουλίου της Ευρώπης, και ιδίως του εισηγητή της Επιτροπής Νομικών Υποθέσεων και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, και για τη συνεργασία του Συμβουλίου της Ευρώπης με την προσωρινή επιτροπή·

48. καλεί το Συμβούλιο και όλα τα μέλη του, ιδίως δε την Προεδρία του, να παράσχουν πλήρη και αμέριστη βοήθεια στις εργασίες της προσωρινής επιτροπής, σύμφωνα με την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας, όπως αυτή ορίζεται από τις Συνθήκες και από τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων·

49. καλεί τα κράτη μέλη να υιοθετήσουν σθεναρότερη στάση ως προς το κλείσιμο των φυλακών στον κόλπο του Γουαντάναμο και να διαδραματίσουν προορατικό ρόλο στην ανεύρεση λύσης για κρατουμένους κατά των οποίων δεν θα κινηθούν νομικές διαδικασίες και οι οποίοι δεν μπορούν να επιστρέψουν στη χώρα καταγωγής ή κατοικίας τους επειδή έχουν καταστεί απάτριδες ή διατρέχουν τον κίνδυνο να υποβληθούν σε βασανιστήρια ή άλλη βάναυση, απάνθρωπη και ταπεινωτική μεταχείριση·

50. προτρέπει τα κράτη μέλη να παράσχουν σε όλους τους ευρωπαίους πολίτες και σε όσους υπήρξαν κάτοικοι της ΕΕ και οι οποίοι κρατούνται σήμερα στο Γουαντάναμο, την απαραίτητη στήριξη και βοήθεια, ιδίως νομική συνδρομή·

51. προτρέπει την επιτροπή για την πρόληψη των βασανιστηρίων (CPT) του Συμβουλίου της Ευρώπης να εργαστεί προκειμένου να διασφαλίσει ότι κάθε κράτος μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης συμμορφώνεται με την υποχρέωσή του(13) να κρατά ενήμερη την επιτροπή για την πρόληψη των βασανιστηρίων σε οιαδήποτε εγκατάσταση κράτησης στο έδαφός του και να επιτρέπει την πρόσβαση στις εν λόγω εγκαταστάσεις·

52. παροτρύνει την Επιτροπή να εξακολουθήσει να υποστηρίζει την προσωρινή επιτροπή σε όλα τα διαβήματα που χρειάζεται να αναλαμβάνει·

53. υπενθυμίζει ότι έχει ουσιώδη σημασία η πλήρης συνεργασία με τα κοινοβούλια των κρατών μελών, των προσχωρουσών, των υποψηφίων και των συνδεδεμένων χωρών, και ιδίως με εκείνα που έχουν αναλάβει εργασίες επί του θέματος·

54. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών και των προσχωρουσών, υποψηφίων και συνδεδεμένων χωρών, καθώς και στο Συμβούλιο της Ευρώπης και στην κυβέρνηση και τα δύο τμήματα του Κογκρέσου των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.

(1) Κείμενα που εγκρίθηκαν αυτή την ημερομηνία, P6_TA(2005)0529. (2) Κείμενα που εγκρίθηκαν αυτή την ημερομηνία, P6_TA(2006)0012. (3) ΕΕ C 364 της 18.12.2000, σελ. 1. (4)     Κοινοβουλευτικός διαμεσολαβητής, "A review of the enforcement by the Security Police of a Government decision to expel two Egyptian citizens", αριθμός αναφοράς 2169-2004 (22 Μαΐου 2005). (5)    Σουηδικό Κοινοβούλιο, "The Swedish Government's handling of matters relating to expulsion to Egypt", Έκθεση εξέτασης 2005/06.KU2,        http://www.riksdagen.se/templates/R_PageExtended____7639.aspx (6)    Απόφαση της επιτροπής κατά των βασανιστηρίων, ανακοίνωση αριθ. 233/2003, κ. Ahmed Hussein Kamil Agiza/Σουηδία (20 Μαΐου 2005), http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/MasterFrameView/3ef42bcd48fe9d9bc1257020005533ca?Opendocument (7)    Δικαστήριο Μιλάνου, Sezione Giudice per le indagini preliminari, αριθ. αναφοράς 10838/05 R.G.N.R και 1966/05 R.G.GIP.  (8)    Έκθεση του Γενικού Γραμματέα, εκπονηθείσα δυνάμει του άρθρου 52 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, μετά από πληροφορίες βάσει των οποίων άτομα, ιδίως ύποπτοι για συμμετοχή σε τρομοκρατικές πράξεις, συνελήφθησαν και κρατούνται, ή μεταφέρθηκαν έχοντας στερηθεί την ελευθερία τους, από ξένες υπηρεσίες ή κατόπιν προτροπής ξένων υπηρεσιών, https://wcd.coe.int/ViewDoc.jsp?Ref=SG/Inf%282006%295&Sector=secPrivateOffice&Language=lanEnglish&Ver=original&BackColorInternet=9999CC&BackColorIntranet=FFBB55&BackColorLogged=FFAC75. (9)    http://www.coe.int/T/E/Com/Files/Events/2006-cia/annexes.asp. (10)   Σημειώσεις για τη συνέντευξη Τύπου του κ. Terry Davis, Γενικού Γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης, Τετάρτη 12 Απριλίου 2006·          http://www.coe.int/T/E/Com/Files/PA-Sessions/April-2006/20060412_Speaking-notes_sg.asp. (11)    http://www.venice.coe.int/docs/2006/CDL-AD%282006%29009-e.asp#_Toc130704767. (12) Βλ. τις εκθέσεις του Υπουργείου Εσωτερικών των ΗΠΑ για τα ανθρώπινα δικαιώματα (U.S. Department of State country reports on human rights practices (2003)). (13) Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης ή Ταπεινωτικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας, Ref.: CPT/Inf/C (2002) 1 [EN] (Μέρος 1) - Στρασβούργο, 26.XI.1987, άρθ. 8.

Πρόθεση της ενδιάμεσης έκθεσης που παρουσιάζουμε με το έγγραφο αυτό είναι μια πρώτη και πρόχειρη αξιολόγηση των μέχρι σήμερα εργασιών της επιτροπής μας. Υφίσταται ταυτόχρονα η ανάγκη να επιτευχθεί, όπως προβλέπεται από την εντολή που λάβαμε, μια παράταση των εργασιών μας - απολύτως αναγκαία κατά τη γνώμη του εισηγητή - έως την φυσική ολοκλήρωση των 12 μηνών εργασιών.

Στην πρώτη αυτή φάση δραστηριοτήτων, κατά την οποία εκμεταλλευθήκαμε την εξαιρετική εργασία του συναδέλφου Dick Marty στο Συμβούλιο της Ευρώπης και του Γενικού Γραμματέα Terry Davis, επικεντρωθήκαμε ιδιαίτερα στην υπόθεση ορισμένων πιθανών θυμάτων (Abu Omar, Khaled Al Masri, Maher Arar, Mohamed El Zary, Ahmed Al Giza και οι "έξι αλγερινοί" - πέντε βοσνιακής εθνικότητας - που συνελήφθησαν στη Βοσνία και μεταφέρθηκαν στο Γουαντάναμο). Κατά τη διάρκεια των ακροάσεών μας λάβαμε τη μαρτυρία τους (ή εκείνη των συνηγόρων στην περίπτωση που τα εν λόγω άτομα εξακολουθούν να κρατούνται), εμπλουτισμένη συχνά από τα ευρήματα των ερευνών που διεξάγονται σε πολλές χώρες. Η αναπαράσταση των γεγονότων και το πλαίσιο στο οποίο έλαβαν χώρα μας οδηγεί να θεωρήσουμε ότι σημειώθηκε αισθητή μείωση των μέσων προστασίας και διασφάλισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Πρόκειται για μείωση που έπληξε μεταξύ άλλων και ορισμένες αναγνωρισμένες πηγές του διεθνούς δικαίου, πρώτη μεταξύ όλων την Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά των Βασανιστηρίων που παραβιάστηκε όχι μόνο ως προς την απόλυτη απαγόρευση των βασανιστηρίων αλλά και ως προς την σαφή απαγόρευση απέλασης ενός κρατουμένου σε χώρες όπου υφίσταται κίνδυνος να υποβληθεί σε βασανιστήρια και σε απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση.

Αφιερώσαμε σημαντικό τμήμα των εργασιών μας στη συλλογή πληροφοριών, εγγράφων, αντιπαραθέσεων και στοιχείων ανάλυσης σχετικά με την πρακτική των εκτάκτων παραδόσεων (ένα εξωδικαιοδοτικό σύστημα που πραγματοποιείται επί τούτου για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας), τη χρήση των βασανιστηρίων και την υπόθεση ότι υπήρξαν κρυφές φυλακές της CIA ακόμη και σε ευρωπαϊκές χώρες. Σε κάθε ένα από τα σημεία αυτά στάθηκαν χρήσιμες και εύστοχες οι πληροφορίες των ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στον τομέα της προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδιαίτερα οι προσφορές εκείνες των εκπροσώπων της Διεθνούς Αμνηστίας και του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (που συναντήσαμε τόσο στις Βρυξέλλες όσο και στην Ουάσιγκτον). Η συνεργασία τους, μαζί με άλλες σημαντικές ακροάσεις (υπενθυμίζουμε τον αναπληρωτή Εισαγγελέα του Μιλάνου, Armando Spataro, τον πρώην βρετανό Πρεσβευτή Craig Murray, την πρόεδρο της Human Rights Chamber της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, Michelle Picard, τον Ειδικό Εισηγητή για τα Βασανιστήρια των Ηνωμένων Εθνών, Manfred Novak) μας επιτρέπει να θεωρούμε βάσιμα τα ερωτηματικά επί των οποίων στηρίχθηκε η εντολή μας και επί των οποίων πρέπει να συνεχίσουμε τη διερεύνηση.

Όσον αφορά ιδιαίτερα τις “κατ' εξαίρεση παραδόσεις”, πολλές πηγές στις οποίες απευθυνθήκαμε (μεταξύ άλλων και εμπιστευτικώς) επιβεβαιώνουν ότι η πρακτική αυτή χρησιμοποιήθηκε κατά πάσα πιθανότητα στο πλαίσιο της καταπολέμησης της τρομοκρατίας. Είναι επίσης δυνατόν η πρακτική αυτή να χρησιμοποιήθηκε μεταξύ άλλων και με την σιωπηρή ή σαφή συνεργασία ορισμένων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Στη συνέχεια των εργασιών μας θα πρέπει να εμβαθύνουμε, σύμφωνα με όσα προβλέπει η εντολή μας, στο ρόλο και τις ενδεχόμενες ευθύνες κρατών μελών, υποψηφίων ή συνδεδεμένων.

Η επιτροπή μας πραγματοποίησε δύο αποστολές: μία στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ) και μία στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η αποστολή στα Σκόπια χρησίμευσε στην εμβάθυνση της υπόθεσης Al Masri, του γερμανού πολίτη που συνελήφθη στις 31 Δεκεμβρίου 2003 στα σύνορα με τη Σερβία, κατά πάσα πιθανότητα κρατήθηκε για 23 μέρες στα Σκόπια και μεταφέρθηκε τέλος στο Αφγανιστάν όπου παρέμεινε υπό κράτηση για πέντε σχεδόν μήνες προτού ελευθερωθεί και επιστραφεί στη Γερμανία. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η υπόθεση Al Masri αξίζει περαιτέρω εμβάθυνση (θα προτείνουμε – μεταξύ άλλων - τις ακροάσεις του γερμανού Υπουργού Εξωτερικών, του Διευθυντή των Υπηρεσιών Ασφαλείας της Γερμανίας και του Εισαγγελέα του Μονάχου που διερευνά την υπόθεση), η επίσκεψη στα Σκόπια χρησίμευσε μεταξύ άλλων και προκειμένου να ληφθεί η επίσημη εκδοχή - κατά τη γνώμη του εισηγητή σε μεγάλο βαθμό χωλαίνουσα - των κυβερνητικών αρχών της ΠΓΔΜ σχετικά με την παραμονή του Al Masri στην πρωτεύουσα της χώρας.

Η αποστολή στην Ουάσιγκτον - χρήσιμη για την ποσότητα και την ποιότητα των συναντήσεων που είχαμε - επέτρεψε μεταξύ άλλων να γίνουν γνωστές οι αξιολογήσεις του Υπουργείου Εξωτερικών και ορισμένων μελών του Κογκρέσου επί θεμάτων που εξέτασε η επιτροπή μας. Η ληφθείσα εντύπωση - ιδίως μετά τη συνάντηση με τον κ. John Bellinger, προϊστάμενο των νομικών συμβούλων του Υπουργείου Εξωτερικών - είναι ότι η κυβέρνηση Μπους, στον αγώνα κατά της Αλ Κάϊντα, διεκδικεί ανοικτά μια “άδεια δράσης” μεταξύ άλλων και σε σχέση με το εδραιωμένο διεθνές δίκαιο και ορισμένες διεθνείς συμβάσεις. Είναι μια στάση που ο εισηγητής δεν συμμερίζεται, λαμβάνοντας υπόψη το πρωταρχικό καθήκον να διασφαλίζεται ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, αξίες που πρέπει να διασφαλίζονται στον ίδιο βαθμό τόσο σε καιρό ειρήνης όσο και σε καιρό πολέμου και επομένως ακόμη και στο πλαίσιο του αγώνα κατά της τρομοκρατίας.

Οι εντυπώσεις μας επιβεβαιώθηκαν από τις συναντήσεις με μέλη του Κογκρέσου τόσο δημοκρατικούς όπως τον Ed Markey (συντάκτη ενός σχεδίου νόμου με πρόθεση να απαγορευθούν οι παραδόσεις) όσο και ρεπουμπλικάνους όπως τον Arlen Specter (πρόεδρο της Επιτροπής Ελέγχου στις μυστικές υπηρεσίες της Γερουσίας), που στο σύνολό τους εκφράζουν έντονη ανησυχία για τις συνέπειες της πολιτικής της κυβέρνησης Μπους όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Μια ιδιαίτερη ανάλυση άξιζαν μέχρι σήμερα και οι πτήσεις στην Ευρώπη αεροσκαφών εταιρειών που άμεσα ή έμμεσα συνδέονται με τη CIA. Διασταυρώνοντας τα στοιχεία που ελήφθησαν από το Eurocontrol με εκείνα της Federal Aviation Administration και με τις άλλες πηγές της επιτροπής μας (ΜΚΟ, δημοσιογράφοι, θύματα) κατέστη δυνατή η αναπαράσταση, από τα τέλη του 2001 έως τα τέλη του 2005, άνω των χιλίων πτήσεων στην Ευρώπη που εικάζεται ότι πραγματοποιήθηκαν από τη CIA. Ορισμένες εκ των πτήσεων αυτών χρησιμοποιήθηκαν σίγουρα μεταξύ άλλων και για την παράδοση κρατουμένων.

Από τις πρώτες αξιολογήσεις που είναι δυνατόν να προτείνουμε, εμφανίζεται προφανής εκ μέρους πολλών κρατών μελών μια ερμηνεία της Σύμβασης του Σικάγου που ο εισηγητής θεωρεί υπερβολικά ελεύθερη.

Υπονοείται ότι, σε κάθε στάδιο των εργασιών μας, τρεχουσών και μελλοντικών, ουσιαστικός στόχος της επιτροπής αυτής είναι να αποφευχθεί στο μέλλον, στο πλαίσιο του αγώνα κατά της διεθνούς τρομοκρατίας, η επανάληψη των σοβαρών παραβιάσεων στα θεμελιώδη δικαιώματα που κατεγράφησαν μετά την 11η Σεπτεμβρίου.

Ο εισηγητής έχει ετοιμάσει σχετικά τέσσερα έγγραφα εργασίας:

■    Ένα βασικό χρονικό των τελευταίων 18 μηνών, από τις πρώτες αποκαλύψεις μέσω του Τύπου σχετικά με τις extraordinary renditions μέχρι σήμερα(1).

■    Μια σύντομη αναπαράσταση των υποθέσεων πιθανών extraordinary renditions με τις οποίες ασχολείται η επιτροπή μας(2).

■    Ανακεφαλαίωση των πτήσεων που πραγματοποίησε η CIA στην Ευρώπη, αναφορικά με 32 αεροσκάφη που ανήκαν ή οπωσδήποτε χρησιμοποιήθηκαν – άμεσα ή μέσω “front companies” - από την αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών (την οποία θα ακολουθήσει ένας πλήρης φάκελος σχετικά με όλα τα αεροσκάφη που χρησιμοποίησε η CIA)(3).

■    Μια προφορική αναφορά στην κατάθεση ενώπιον της Επιτροπής του πρώην Βρετανού Πρεσβευτή στο Ουσμπεκιστάν, Craig Murray (στην οποία επισυνάπτονται ορισμένα έγγραφα που ο κ. Murray χρησιμοποίησε για να καταγγείλει την πρακτική των βασανιστηρίων, της οποίας ο πρώην Πρεσβευτής υπήρξε άμεσος μάρτυρας στο Ουσμπεκιστάν)(4).

Παράρτημα 1: TDIP Committee events

13.6.2006

(1) ΡΕ 374.338 (2) ΡΕ 374.339 (3) ΡΕ 374.340 (4) ΡΕ 374.341

σύμφωνα με το άρθρο 48(3) του Κανονισμού

Jas Gawronski

Η πλειοψηφία των μελών της επιτροπής ψήφισε, σε σχέση με την παρούσα έκθεση, σημεία που δεν συζητήθηκαν πλήρως, που αποτελούν ισχυρισμούς και γενικεύσεις χωρίς να βασίζονται σε αποδεικτικά στοιχεία. Η πλειοψηφία αρνήθηκε το σύνολο των τροπολογιών μας που είχαν σκοπό τη συμπερίληψη του όρου "εικαζόμενη" σε όλες τις περιπτώσεις για τις οποίες δεν υπάρχει απόδειξη για τον προβαλλόμενο ισχυρισμό.

Επιπλέον, η έκθεση αγνοεί σημαντικές πληροφορίες που έλαβε η επιτροπή, όπως η δήλωση του Jonathan Sifton, ερευνητή του Παρατηρητηρίου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (Human Rights Watch) κατά της τρομοκρατίας ότι δηλαδή "έχουμε υποψίες αλλά όχι αποδείξεις".

Η μειοψηφία της επιτροπής είναι πεπεισμένη ότι:

-          το έργο της επιτροπής δεν αποκάλυψε νέα σημαντικά γεγονότα και δεν δικαιολογεί το ανησυχητικό συμπέρασμα ότι υπήρξε μεγάλος αριθμός περιπτώσεων "κατ' εξαίρεση παραδόσεων",

-          η διαδικασία της "κατ' εξαίρεση παράδοσης" δεν υπήρξε μέρος συστηματικής και ηθελημένης παραβίασης του ευρωπαϊκού και του διεθνούς δικαίου, καθώς και του δικαίου περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με ειδικό σκοπό τα βασανιστήρια είτε στην ΕΕ είτε σε τρίτες χώρες,

-          ο κ. Solana και ο κ. de Vries έχουν δίκαιο όταν δηλώνουν ότι δεν υπάρχουν έως σήμερα επιβεβαιωμένα στοιχεία για τις εικαζόμενες παραβιάσεις του ευρωπαϊκού και διεθνούς δικαίου από κράτη μέλη της ΕΕ,

-          για τους ανωτέρω λόγους, το έργο της επιτροπής θα πρέπει να συνεχιστεί μόνον εφόσον σημειωθεί πρόοδος σε ό,τι αφορά την τεκμηριωμένη επιβεβαίωση των γεγονότων, πέραν πάσης αμφιβολίας.