σχετικά με την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη σύναψη της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας για την επανεισδοχή προσώπων που διαμένουν χωρίς άδεια

(COM(2007)0504 – C6-0340/2007 – 2007/0182(CNS))

(Διαδικασία διαβούλευσης)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–   έχοντας υπόψη την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου (COM(2007)0504),

–   έχοντας υπόψη τα άρθρα 63, παράγραφος 3, εδάφιο β) και 300, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, πρώτη πρόταση της Συνθήκης ΕΚ,

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 300, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΚ, σύμφωνα με το οποίο κλήθηκε από το Συμβούλιο να γνωμοδοτήσει (C6-0340/2007),

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 51 και το άρθρο 83, παράγραφος 7, του Κανονισμού του,

–   έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων και της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων (A6-0427/2007),

1.  εγκρίνει τη σύναψη της Συμφωνίας·

2.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει τη θέση του Κοινοβουλίου στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας.

Ιστορικό

Οι διαπραγματεύσεις με τη Δημοκρατία της Μολδαβίας για την απλούστευση της έκδοσης θεωρήσεων σύντομης διάρκειας και επανεισδοχή διεξήχθησαν από την Επιτροπή μεταξύ 9 Φεβρουαρίου 2007 και 17 Απριλίου 2007, μετά από την εξουσιοδότηση του Συμβουλίου.. Οι συμφωνίες υπεγράφησαν στις 10 Οκτωβρίου 2007, και καλείται τώρα το Κοινοβούλιο να γνωμοδοτήσει επί της πρότασης Απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με τη σύναψη των δύο αυτών συμφωνιών. Η Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων και ο εισηγητής της, έχοντας επίγνωση της σημασίας της έναρξης της ισχύος στις 8 Ιανουαρίου 2008, συμφώνησαν να εργασθούν με ταχύ χρονοδιάγραμμα, προκειμένου να αποφευχθούν οι καθυστερήσεις και να επιτραπεί η σύναψη των συμφωνιών το Νοέμβριο του 2007.

Η Δημοκρατία της Μολδαβίας έχει ήδη συνάψει πολλές συμφωνίες επανεισδοχής με την Τσεχική Δημοκρατία, την Ουγγαρία, τη Ρουμανία, την Ιταλία, τη Λιθουανία, τη Νορβηγία, την Πολωνία, την Ελβετία, την Ουκρανία, κλπ..

Οι διατάξεις της συμφωνίας μεταξύ της ΕΕ και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας έχουν προτεραιότητα έναντι των διμερών αυτών συμφωνιών, στο βαθμό που οι διατάξεις των τελευταίων είναι ασυμβίβαστες με τη συμφωνία ΕΕ-Δημοκρατίας της Μολδαβίας.

Περιεχόμενο της συμφωνίας

Ο στόχος της συμφωνίας είναι να καθορίσει ταχείες και αποτελεσματικές διαδικασίες για την εξακρίβωση της ταυτότητας και την ασφαλή και ομαλή επιστροφή των προσώπων που δεν πληρούν, ή δεν πληρούν πλέον, τις προϋποθέσεις για την είσοδο, παρουσία ή διαμονή τους στο έδαφος της Μολδαβίας ή ενός από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και να διευκολύνουν τη διέλευση των προσώπων αυτών.

Οι υποχρεώσεις επανεισδοχής καθορίζονται στη συμφωνία σε πλήρως αμοιβαία βάση: η Δημοκρατία της Μολδαβίας έχει υποχρέωση επανεισδοχής προσώπων αλλά και τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν υποχρέωση επανεισδοχής προσώπων από τη Δημοκρατία της Μολδαβίας.

Επανεισδοχή των υπηκόων της

Η Μολδαβία/τα κράτη μέλη έχουν υποχρέωση επανεισδοχής για όλα τα άτομα που δεν πληρούν ή δεν πληρούν πλέον, τις ισχύουσες προϋποθέσεις για την είσοδο ή παρουσία τους στο έδαφος του αιτούντος κράτους μέλους.

Η υποχρέωση επανεισδοχής των ημεδαπών συμπεριλαμβάνει επίσης:

- τους πρώην ημεδαπούς οι οποίοι έχουν στερηθεί ή έχουν παραιτηθεί της εθνικότητάς τους, χωρίς να έχουν αποκτήσει την ιθαγένεια άλλου κράτους·

- τα μέλη της οικογένειας (δηλαδή, συζύγους και ανήλικα άγαμα τέκνα) τα οποία έχουν ιθαγένεια διαφορετική από την ιθαγένεια του προς επανεισδοχή προσώπου και τα οποία δεν έχουν ανεξάρτητο δικαίωμα διαμονής στο αιτούν κράτος.

Επανεισδοχή υπηκόων τρίτων χωρών και απατρίδων

Η υποχρέωση επανεισδοχής υπηκόων τρίτων χωρών και απατρίδων συνδέεται με τις εξής προϋποθέσεις: α) το συγκεκριμένο πρόσωπο κατέχει ή κατείχε, κατά τη στιγμή της εισόδου, έγκυρη θεώρηση (βίζα) ή άδεια διαμονής η οποία έχει εκδοθεί από το κράτος προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση ή β) το συγκεκριμένο πρόσωπο εισήλθε παράνομα και απευθείας στην επικράτεια του αιτούντος κράτους, αφού διέμεινε ή διήλθε από την επικράτεια του κράτους προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση. Απαλλάσσονται από τις εν λόγω υποχρεώσεις τα πρόσωπα που τελούν υπό καθεστώς διέλευσης σε αερολιμένα και όλα τα πρόσωπα στα οποία το αιτούν κράτος έχει χορηγήσει θεώρηση ή άδεια διαμονής πριν ή μετά την είσοδο στην επικράτειά του

Η συμφωνία ορίζει μια ταχεία διαδικασία, η οποία αφορά τα άτομα που έχουν συλληφθεί σε "παραμεθόρια περιοχή", δηλαδή σε περιοχή εκτεινόμενη σε απόσταση έως 30 χιλιομέτρων από τα κοινά χερσαία σύνορα μεταξύ ενός κράτους μέλους και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας ή εντός των εδαφών των διεθνών αερολιμένων των κρατών μελών ή της Δημοκρατίας της Μολδαβίας.

Σύμφωνα με την ταχεία διαδικασία, οι αιτήσεις επανεισδοχής πρέπει να υποβάλλονται, και οι απαντήσεις να δίδονται, εντός 2 εργάσιμων ημερών ενώ σύμφωνα με τη συνήθη διαδικασία, η προθεσμία απάντησης ανέρχεται σε 11 εργάσιμες ημέρες.

Η παρούσα συμφωνία δεν θίγει τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις και τις αρμοδιότητες της Κοινότητας, των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Μολδαβίας, που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο και ιδίως από:

– την Σύμβαση της 28ης Ιουλίου 1951 σχετικά με το καθεστώς των προσφύγων όπως τροποποιήθηκε από το Πρωτόκολλο της 31ης Ιανουαρίου 1967 για καθεστώς των προσφύγων·

– τις διεθνείς συμβάσεις που προσδιορίζουν το κράτος που είναι αρμόδιο για την εξέταση των υποβαλλόμενων αιτήσεων χορήγησης ασύλου·

– την ευρωπαϊκή σύμβαση της 4ης Νοεμβρίου 1950 για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών·

– τη σύμβαση της 10ης Δεκεμβρίου 1984 κατά των βασανιστηρίων και άλλων τρόπων σκληρής, απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας·

– τις διεθνείς συμβάσεις περί εκδόσεως και διελεύσεως·

– τις πολυμερείς διεθνείς συμβάσεις και συμφωνίες σχετικά με την επανεισδοχή αλλοδαπών.

Παρατηρήσεις του εισηγητή

Ο εισηγητής υπενθυμίζει την αναγκαιότητα να υπάρχουν σαφείς, διαφανείς και δίκαιοι κοινοί κανόνες για την επανεισδοχή, λαμβάνοντας παράλληλα πλήρως υπόψη το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του διεθνούς δικαίου και την προστασία των αιτούντων άσυλο και των προσφύγων.

Θεωρεί ότι η σύναψη συμφωνιών επανεισδοχής αποτελούν μέρος της ευρύτερης στρατηγικής της καταπολέμησης της παράνομης μετανάστευσης και της εμπορίας ανθρώπων, στα πλαίσια μιας αληθινής εταιρικής σχέσης με τις χώρες καταγωγής και διέλευσης. Αυτή η εταιρική σχέση πρέπει επίσης να αντιμετωπίσει τις βασικές αιτίες της παράνομης μετανάστευσης, τους παράγοντες απώθησης όπως η φτώχεια, οι πόλεμοι, οι δικτατορίες και τους παράγοντες έλξης όπως είναι οι δυνατότητες ανεύρεσης αδήλωτης εργασίας στην ΕΕ. Επίσης, η καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων πρέπει να αποτελέσει υψηλή προτεραιότητα για την Ένωση, ιδιαίτερα δε η καταπολέμηση της εμπορίας των πλέον ευάλωτων ομάδων όπως είναι οι γυναίκες και τα παιδιά.

Συστάσεις του εισηγητή

1. Στις συμφωνίες με τη Δημοκρατία της Μολδαβίας, γίνεται αναφορά στην "μολδαβική" γλώσσα , στην πρόταση “Υπεγράφη στ …………............ την ........ του μηνός ........... του έτους ............ σε δύο αντίτυπα στην αγγλική, βουλγαρική, γαλλική, γερμανική, δανική, ελληνική, εσθονική, ισπανική, ιταλική, λετονική, λιθουανική, μαλτέζικη, μολδαβική, ολλανδική, ουγγρική, πολωνική, πορτογαλική, ρουμανική, σλοβακική, σλοβενική, σουηδική, τσεχική και φινλανδική γλώσσα και όλα τα κείμενα είναι εξίσου αυθεντικά.”

Ενώ επαναδιατυπώνει την υποστήριξή της για τη σύναψη και την εφαρμογή της συμφωνίας σχετικά με την απλούστευση της θεώρησης και την επανεισδοχή, καθώς και τη δέσμευσή της για πλήρη εφαρμογή των οικείων διατάξεων, η Ρουμανία υπογραμμίζει ότι η συμμετοχή της στις προαναφερθείσες συμφωνίες δεν σημαίνει με κανένα τρόπο ότι αναγνωρίζει ή αποδέχεται το όνομα της γλώσσας που αναφέρεται ως "μολδαβική". Η Ρουμανία επαναλαμβάνει ότι, σύμφωνα με τα γεγονότα και επιστημονικά αποδεικτικά στοιχεία, συμπεριλαμβανομένης της ερμηνείας της Ακαδημίας Επιστημών της Δημοκρατίας της Μολδαβίας (που εκδόθηκε τον Σεπτέμβριο του 1994), το ορθό όνομα της γλώσσας είναι ρουμανικά. (1)

Ο εισηγητής υποστηρίζει πλήρως αυτή την επίσημη δήλωση της Ρουμανίας στο Συμβούλιο, στις 9 Οκτωβρίου 2007 και υπενθυμίζει ότι οι ρουμανικές αρχές έχουν προβεί στην ίδια δήλωση σχετικά με το Πρωτόκολλο στη Συμφωνία Εταιρικών Σχέσεων και Συνεργασίας (ΣΕΣΣ) μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών της, αφενός, και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, αφετέρου, στο πλαίσιο της ένταξης της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας στη ΣΕΣΣ.(2)

Ο εισηγητής σημειώνει ότι σε όλες τις 9 συμφωνίες με τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, η Επιτροπή χρησιμοποίησε την περισσότερο ουδέτερη διατύπωση "Έγινε στην .... στις .... του έτους .... εις διπλούν, σε εκάστη εκ των επισήμων γλωσσών των συμβαλλομένων μερών και έκαστο εκ των εν λόγω κειμένων είναι εξίσου αυθεντικό".

Εκφράζει τη λύπη του που αυτή η διατύπωση δεν χρησιμοποιήθηκε στην περίπτωση των συμφωνιών με τη Δημοκρατία της Μολδαβίας και, για το μέλλον, συνιστά τη χρήση τέτοιων ουδετέρων διατυπώσεων σε περίπτωση ευαίσθητων κειμένων, όπως η παρούσα περίπτωση.

2. Ο εισηγητής εκφράζει τη λύπη του για την ανεπαρκή εμπλοκή και ενημέρωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σε ό,τι αφορά την έναρξη των διαπραγματεύσεων για τέτοιες συμφωνίες και τις διαπραγματεύσεις τέτοιων συμφωνιών. Αντιπροσωπεύοντας άμεσα τους πολίτες της Ευρώπης, το Κοινοβούλιο διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο για την ενίσχυση της εγκυρότητας της εξωτερικής δράσης της ΕΕ και του δημοκρατικού ελέγχου. Η επιτροπή LIΒΕ αναμένει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενημερώνει το Κοινοβούλιο για τα αποτελέσματα της εφαρμογής των συμφωνιών, κατ' εφαρμογή της αρχής της καλή τη πίστη συνεργασίας μεταξύ των θεσμικών οργάνων.

(1) Δήλωση της Ρουμανίας σχετικά με την τελική ρήτρα των Συμφωνιών για τη θεώρηση και επανεισδοχή μεταξύ της ΕΚ και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας- δήλωση που θα συμπεριληφθεί στα πρακτικά του Συμβουλίου, βλ. έγγρ. του Συμβουλίου 12980/1/07 ΑΝΑΘ. 1. (2) Συμβούλιο έγγρ. 12489/07 ΠΡΟΣΘ. 1.

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ

Ο συντάκτης γνωμοδότησης χαιρετίζει τη γρήγορη ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για συμφωνία επανεισδοχής μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, η οποία έγινε παράλληλα με τη συμφωνία για την έκδοση θεωρήσεων βραχείας διαμονής, την οποία και διευκολύνει.

Η συμφωνία θα εντείνει τη συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και της Μολδαβίας σε σειρά από σημαντικούς τομείς, μεταξύ των οποίων οι διασυνοριακές μετακινήσεις, οι συνοριακοί έλεγχοι, η διαχείριση της μετανάστευσης και η καταπολέμηση της λαθρομετανάστευσης. Η συμφωνία θα συμβάλει επίσης στην αντιμετώπιση της διαφθοράς και του διασυνοριακού οργανωμένου εγκλήματος. Ειδικότερα, όσο δεν επιτυγχάνεται ολοκληρωμένη διευθέτηση της υπερδνειστεριακής διαφοράς, η στενότερη συνεργασία θα συμβάλει στην καταπολέμηση παράνομων δραστηριοτήτων με προέλευση την Υπερδνειστερία. Από την άλλη, η συμφωνία δεν πρέπει να οδηγεί σε αδικαιολόγητους περιορισμούς στην ελευθερία μετακινήσεων οποιουδήποτε Μολδαβού πολίτη.

Η Επιτροπή πρέπει να παράσχει κάθε αναγκαία βοήθεια για να στηρίξει τις μολδαβικές αρχές στην προσπάθειά τους να τιμήσουν τις δεσμεύσεις που απορρέουν από τη συμφωνία.

Ο συντάκτης σας καλεί τη μολδαβική κυβέρνηση να διασφαλίσει την έγκαιρη και αποτελεσματική εφαρμογή όλων των αναγκαίων διατάξεων, ώστε να τεθούν σε ισχύ με ομαλό τρόπο. Η συνεργασία σε αυτό το σημαντικό τομέα πρέπει επίσης να συμβάλει στη συνολική ενίσχυση του κράτους δικαίου στη Μολδαβία και των δικαστικών και εκτελεστικών της οργάνων. Ο συντάκτης σας καλεί τη μολδαβική κυβέρνηση να αξιοποιήσει αυτή τη συμφωνία για να φέρει τις πρακτικές της εφαρμογής του δικαίου πιο κοντά στις ευρωπαϊκές πρακτικές.

Ο συντάκτης σας τονίζει ότι η συμφωνία στοχεύει επίσης στην πλήρη συμμόρφωση με τις διεθνείς υποχρεώσεις που συνδέονται με τα ανθρώπινα δικαιώματα και την προστασία των αιτούντων άσυλο και των προσφύγων.

Ο συντάκτης σας καλεί και τις δύο πλευρές να προχωρήσουν γρήγορα στην κύρωση των δύο συμφωνιών, ώστε να τεθούν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2008.

******

Η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων καλεί την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να προτείνει στο Κοινοβούλιο τη χορήγηση της σύμφωνης γνώμης του.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ