Διαδικασία : 2008/2212(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A6-0035/2009

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A6-0035/2009

Συζήτηση :

PV 09/03/2009 - 26

Ψηφοφορία :

PV 11/03/2009 - 5.18
Αιτιολογήσεις ψήφου
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P6_TA(2009)0118

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 248kDOC 244k
28 Ιανουαρίου 2009
PE 416.294v02-00 A6-0035/2009

σχετικά με την αντιμετώπιση των προκλήσεων που σχετίζονται με το πετρέλαιο

(2008/2212(INI))

Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας

Εισηγητής: Herbert Reul

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Θεμάτων
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών
 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την αντιμετώπιση των προκλήσεων που σχετίζονται με το πετρέλαιο

(2008/2212(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–    έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο "Ενεργειακή πολιτική για την Ευρώπη" (COM(2007)0001),

–    έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 13ης Ιουνίου 2008, με τίτλο "Αντιμετωπίζοντας την πρόκληση της ανόδου των τιμών του πετρελαίου" (COM(2008)0384,

–    έχοντας υπόψη την οδηγία 73/238/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 24ης Ιουλίου 1973, περί μέτρων προορισμένων να αμβλύνουν τις επιπτώσεις των δυσχερειών εφοδιασμού με πετρέλαιο και προϊόντα πετρελαίου(1),

–    έχοντας υπόψη την απόφαση 77/706/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Νοεμβρίου 1977, περί καθορισμού κοινοτικού στόχου μειώσεως της καταναλώσεως πρωτογενούς ενεργείας σε περίπτωση δυσχερειών εφοδιασμού σε αργό πετρέλαιο και προϊόντα πετρελαίου(2),

–    έχοντας υπόψη την οδηγία 2006/67/EΚ του Συμβουλίου, της 24ης Ιουλίου 2006, περί υποχρεώσεως διατηρήσεως ενός ελαχίστου επιπέδου αποθεμάτων αργού πετρελαίου ή/και προϊόντων πετρελαίου από τα κράτη μέλη(3),

–    έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής, της 5ης Νοεμβρίου 2008, για την έκδοση νέας οδηγίας περί υποχρεώσεως διατηρήσεως ενός ελαχίστου επιπέδου αποθεμάτων αργού πετρελαίου ή/και προϊόντων πετρελαίου από τα κράτη μέλη (COM(2008)0775),

–    έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 12 Νοεμβρίου 2008, με τίτλο "Δεύτερη επισκόπηση της ενεργειακής στρατηγικής. Σχέδιο δράσης της ΕΕ για την ενεργειακή ασφάλεια και αλληλεγγύη" (COM(2008)0776),

–    έχοντας υπόψη την Πράσινη Βίβλο, της 12ης Νοεμβρίου 2008, "Προς ένα ασφαλές, αειφόρο και ανταγωνιστικό ευρωπαϊκό δίκτυο ενέργειας",

–    έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 15ης Φεβρουαρίου 2007, σχετικά με τον μακροοικονομικό αντίκτυπο της αύξησης της τιμής της ενέργειας(4),

–    έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 29ης Σεπτεμβρίου 2005, σχετικά με την εξάρτηση από το πετρέλαιο(5),

–    έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 19ης Ιουνίου 2008, σχετικά με την κρίση στον τομέα της αλιείας εξ αιτίας της ανόδου των τιμών των καυσίμων(6),

–    έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της Προεδρίας κατά τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 15 και 16 Οκτωβρίου 2008 σχετικά με την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού,

–    έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της Προεδρίας κατά τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 19 και 20 Ιουνίου 2008 σχετικά με τις συνέπειες της αύξησης των τιμών τροφίμων και πετρελαίου στις πολιτικές,

–   έχοντας υπόψη την έκθεση "World Energy Outlook 2008" (Παγκόσμιες Ενεργειακές Προοπτικές για το 2008) του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ), της 12ης Νοεμβρίου 2008,

–   έχοντας υπόψη τη διερευνητική γνωμοδότηση TEN/368 της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "Αντιμετώπιση των προκλήσεων του πετρελαίου",

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού,

–   έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Θεμάτων και της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών (A6-0035/2009),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι για τη διασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού κατά τις επόμενες δεκαετίες πρέπει να δίδεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο όλο και μεγαλύτερη προσοχή στη διαφοροποίηση των διαδρομών και των φορέων ενεργειακού εφοδιασμού, την εξοικονόμηση ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση,

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι καθίσταται όλο και πιο επιτακτική η ανάγκη ανάπτυξης μιας συνεκτικής και ολοκληρωμένης κοινοτικής ενεργειακής πολιτικής, προκειμένου να διασφαλισθεί η ασφάλεια του εφοδιασμού σε μια εποχή που η εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τις εισαγωγές αυξάνεται όλο και περισσότερο,

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το πετρέλαιο είναι ένας πεπερασμένος φυσικός πόρος,

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η παραγωγή πετρελαίου από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Νορβηγία συνέβαλε, εντούτοις, στην κάλυψη της εγχώριας ζήτησης σε ποσοστό μεγαλύτερο του 30% το 2007,

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σήμερα, σε πολλές χώρες του κόσμου, δεν δίδεται πλήρης πρόσβαση σε πολλά αποθέματα πετρελαίου, ακόμη και σε εύκολα ανακτήσιμα, εξαιτίας πολιτικών μέτρων για το περιβάλλον ή στο πλαίσιο της διαχείρισης φυσικών πόρων, και ότι το κόστος ανάκτησης πετρελαίου έχει διπλασιαστεί από το 2005 εξαιτίας της γενικής αύξησης των τιμών των πρώτων υλών και των υλικών,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με υπολογισμούς της "U.S. Energy Information Administration" (διοικητική υπηρεσία των Ηνωμένων Πολιτειών για τις πληροφορίες σχετικά με την ενέργεια), η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου το 2030 θα είναι τριπλάσια και πλέον της ζήτησης σε σύγκριση με το 2006, η ζήτηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα αυξάνεται στο διάστημα 2005 - 2030 κατά μέσο όρο κατά 0,25% ετησίως, ιδίως εξαιτίας της αύξησης της ζήτησης στον τομέα των μεταφορών, και ως εκ τούτου το 2030 το ποσοστό του πετρελαίου στη ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα είναι της τάξεως του 35%,

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τις εισαγωγές πετρελαίου θα ανέλθει σε ποσοστό 95% έως το 2030, ενώ ταυτόχρονα τα συμβατικά αποθέματα πετρελαίου θα συγκεντρώνονται ολοένα και περισσότερο στις χώρες με ελλιπή στρατηγική και ότι ο αυξανόμενος ανταγωνισμός που δημιουργείται στο επίπεδο της ζήτησης θα μπορούσε να δημιουργήσει αβεβαιότητες όσον αφορά τον εφοδιασμό,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι μακροπρόθεσμα πρέπει να αναμένουμε αύξηση της τιμής του πετρελαίου,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αύξηση του πληθωρισμού, που προκλήθηκε από την εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου και των βασικών προϊόντων έχει διαβρώσει την αγοραστική δύναμη,

Ι.    λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διακυμάνσεις των τιμών το 2008 δεν μπορούν να αποδοθούν μόνο στην προσφορά και τη ζήτηση κατά το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάπτυξη νέων επενδυτικών μέσων στην αγορά για το πετρέλαιο και άλλα βασικά προϊόντα ενίσχυσε την αστάθεια των τιμών των εν λόγω βασικών προϊόντων· λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι πρέπει να διασφαλισθεί μεγαλύτερη διαφάνεια στις αγορές ενέργειας,

1.   διαπιστώνει ότι η πτυχή της ασφάλειας του εφοδιασμού ευρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο της δεύτερης επισκόπησης της ενεργειακής στρατηγικής· εκφράζει, ωστόσο, τη λύπη του για το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν αποκόμισε διδάγματα από την οικονομική κρίση, η οποία κατέδειξε ότι μόνο μια πλήρης μεταστροφή της ενεργειακής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα οδηγήσει στην εξεύρεση λύσης όσον αφορά την ασφάλεια του εφοδιασμού, την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών, την απασχόληση και σημαντικά κοινωνικά, περιβαλλοντικά και οικονομικά ζητήματα· εκφράζει επίσης τη λύπη του διότι δεν έχει αναληφθεί σαφής δέσμευση για έναν αναπροσανατολισμό της ενεργειακής πολιτικής και των ενεργειακών δομών·

2.   υπογραμμίζει κατηγορηματικά ότι, πέρα από τα βραχυπρόθεσμα μέτρα για την εξασφάλιση του εφοδιασμού, πρέπει να ληφθούν υπόψη και οι μακροπρόθεσμες προοπτικές·

3.   ζητεί από την Επιτροπή, στο πλαίσιο της προετοιμασίας νομοθετικών προτάσεων, να επικεντρώνεται περισσότερο στην ανάλυση των άμεσων αλλά και των έμμεσων επιπτώσεων των προτεινόμενων μέτρων στην ασφάλεια του εφοδιασμού και στο κόστος·

Αξιοποίηση των υφιστάμενων πόρων

4.   διαπιστώνει ότι, σύμφωνα με διάφορες εκτιμήσεις, θα είναι δυνατή και στο μέλλον η ανάκτηση επαρκούς πετρελαίου για την κάλυψη της ζήτησης· μολονότι είναι βέβαιο ότι οι καταναλωτές θα επιβαρυνθούν γι' αυτό με υψηλότερες τιμές· επισημαίνει επίσης ότι πρέπει να βελτιωθούν οι επενδυτικές συνθήκες· τονίζει, εν συνεχεία, ότι η σταθερά υψηλή ζήτηση πετρελαίου πιέζει ολοένα και περισσότερο τον εφοδιασμό στα όρια της ικανότητάς του·

5.   επισημαίνει ότι δεν είναι βέβαιο πότε και σε ποιο βαθμό θα υπάρξει κενό μεταξύ της αυξανόμενης ζήτησης και της μειούμενης προσφοράς· ανησυχεί διότι η αβεβαιότητα αυτή θα αυξήσει τον κίνδυνο αστάθειας των τιμών του πετρελαίου· για το λόγο αυτό, είναι πεπεισμένο ότι πρέπει να εφαρμοσθούν αποφασιστικά όλα εκείνα τα μέτρα με τα οποία μπορεί να επιτευχθεί μείωση της ζήτησης πετρελαίου·

6.   υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής για λήψη, εφόσον κριθεί αναγκαίο, βραχυπρόθεσμων μέτρων για να μετριαστεί οιαδήποτε μελλοντική εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου· ζητεί από τα κράτη μέλη να παράσχουν οικονομική ενίσχυση για την πραγματοποίηση επενδύσεων σε εναλλακτικούς ενεργειακούς πόρους, όπως είναι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και να δώσουν προτεραιότητα σε μέτρα ευαισθητοποίησης των καταναλωτών, τα οποία προωθούν την ιδέα της αγοράς αγαθών και υπηρεσιών υψηλής ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου να μειωθούν στο ελάχιστο οι μακροπρόθεσμες δαπάνες και να μετριαστούν οι συνέπειες οιασδήποτε μελλοντικής μείωσης της προσφοράς πετρελαίου·

7.       ζητεί να ενταθούν οι προσπάθειες εμπορικής αξιοποίησης πόρων μη συμβατικού πετρελαίου ως ακόμη μία συμβολή στη διαφοροποίηση· ζητεί ταυτόχρονα την ανάπτυξη φιλικών προς το περιβάλλον μεθόδων εξόρυξης· τονίζει ότι μια προσέγγιση όσον αφορά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου η οποία βασίζεται στον κύκλο ζωής των καυσίμων που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ, όπως προβλέπεται ήδη στην πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου με την οποία τροποποιείται η οδηγία 98/70/ΕΚ όσον αφορά τις προδιαγραφές για τη βενζίνη, το ντίζελ και το πετρέλαιο εσωτερικής καύσης και την καθιέρωση μηχανισμού για την παρακολούθηση και τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τη χρήση καυσίμων στις οδικές μεταφορές, τροποποιείται η οδηγία 1999/32/ΕΚ του Συμβουλίου όσον αφορά την προδιαγραφή των καυσίμων που χρησιμοποιούνται στα πλοία εσωτερικής ναυσιπλοΐας και καταργείται η οδηγία 93/12/ΕΟΚ, θα προσφέρει ένα πραγματικό κίνητρο στην πετρελαιοβιομηχανία για τη μείωση των επιπτώσεών της στην αλλαγή του κλίματος με τη βελτίωση των παραγωγικών της διαδικασιών·

8.   φρονεί ότι η χρήση πετρελαίου και άλλων ενεργειακών πηγών με υψηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα πρέπει να μειωθεί, τόσο με την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης όσο και με τη στροφή προς λύσεις με ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα, όπως η πυρηνική ενέργεια και η ενέργεια που προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές·

9.   θεωρεί ότι η ανάκτηση των υφιστάμενων αποθεμάτων εμποδίζεται όλο και πιο πολύ από πολιτικούς παράγοντες, μεταξύ άλλων την πολιτική αστάθεια, την ανεπαρκή νομική προστασία, αλλά και τα μέτρα περιβαλλοντικής πολιτικής και τη διαχείριση των πόρων· για το λόγο αυτό, ζητεί από την Επιτροπή να εντατικοποιήσει το διάλογο με τις πετρελαιοπαραγωγούς χώρες σε όλα τα επίπεδα και να επιδιώξει την ανεύρεση ρεαλιστικών λύσεων στις υπάρχουσες διαφορές προς το συμφέρον και των δύο πλευρών·

10. επισημαίνει τη σημασία της Αρκτικής ως πετρελαιοπαραγωγού περιοχής, όπου πιστεύεται ότι βρίσκεται έως και ένα τέταρτο των παγκόσμιων αποθεμάτων που δεν έχουν ακόμη ανακαλυφθεί·

11. υπογραμμίζει τον ρόλο της Αρκτικής στη χάραξη της ενεργειακής πολιτικής για την Ευρώπη καθώς και στην κλιματική αλλαγή και την αειφόρο ανάπτυξη όπως προτάθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου του 2007· επισημαίνει τη σημασία μίας δίκαιης κατανομής των πηγών υδρογονανθράκων στην Αρκτική σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και προς το συμφέρον της γενικότερης διεθνούς σταθερότητας· καλεί την Επιτροπή να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στον τομέα των υδρογονανθράκων στην ανακοίνωσή της για τα στρατηγικά θέματα που συνδέονται με την Αρκτική·

12. ζητεί από την Επιτροπή, στο πλαίσιο του διαλόγου με τις εταιρείες πετρελαίου και τις χώρες παραγωγούς, να αναζητήσει τρόπους με τους οποίους μπορεί να εξασφαλιστεί η σταθερότητα των επενδύσεων παρά τις διακυμάνσεις των τιμών και των κερδών·

13. αναμένει από τις πετρελαϊκές εταιρείες να επενδύσουν τα σημαντικά πρόσφατα κέρδη τους στη διερεύνηση και αξιοποίηση νέων αποθεμάτων πετρελαίου, καθώς και στην προαγωγή τεχνολογιών εξοικονόμησης ενέργειας και στην προώθηση των ερευνών στον τομέα των υποκατάστατων του πετρελαίου (κυρίως για εφαρμογές στον τομέα των μεταφορών)·

14. προτρέπει να αναπτυχθούν δυναμικότερες σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των πετρελαιοπαραγωγών χωρών, σχέσεις οι οποίες θα διέπονται από την προθυμία και των δύο πλευρών να συναλλάσσονται ουσιαστικά και που θα έχουν ως στόχο την δημιουργία ενός σταθερότερου και ομαλότερου περιβάλλοντος προσφοράς και τιμολόγησης στην αγορά πετρελαίου, πράγμα το οποίο θα είναι προς το συμφέρον όλων των ενδιαφερομένων μερών, αλλά και της παγκόσμιας οικονομίας γενικότερα·

15. χαιρετίζει την πρωτοβουλία της Επιτροπής να δρομολογήσει έναν παγκόσμιο πολιτικό διάλογο, υπό τη μορφή συνάντησης κορυφής υψηλού επιπέδου, μεταξύ των χωρών που παράγουν και των χωρών που καταναλώνουν πετρέλαιο με σκοπό την επίτευξη δίκαιης ισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στην αγορά πετρελαίου ούτως ώστε να μην μπορούν οι πετρελαιοπαραγωγοί χώρες να διατηρούν τεχνητά τις τιμές του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα·

Διαφάνεια της αγοράς και διαμόρφωση των τιμών

16. εκφράζει την ανησυχία του για την αυξανόμενη αστάθεια των τιμών του πετρελαίου - που το 2008 έφτασε σε εντυπωσιακά επίπεδα - η οποία επιδρά αρνητικά σε ολόκληρη την οικονομία και στους καταναλωτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

17. είναι της άποψης ότι οι διακυμάνσεις των τιμών του πετρελαίου αντικατοπτρίζουν την αυξημένη ζήτηση για πετρέλαιο, την προοδευτική εξάντληση των αποθεμάτων πετρελαίου, τις μεταβολές των τάσεων δημογραφικής και αστικής ανάπτυξης, ειδικά σε αναδυόμενες οικονομίες, όπου η αύξηση του μέσου εισοδήματος προκαλεί αύξηση της ζήτησης, την κερδοσκοπία στις αγορές βασικών προϊόντων και τους παγκόσμιους οικονομικούς κύκλους· τονίζει επίσης ότι το πετρέλαιο και άλλα βασικά προϊόντα χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο για τη διαφοροποίηση χαρτοφυλακίων, ως συνέπεια της υποτίμησης του αμερικανικού δολαρίου·

18. εκφράζει την ανησυχία του για την αστάθεια των τιμών του πετρελαίου και τις επιπτώσεις της στην οικονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα· αναγνωρίζοντας τα οφέλη των ενεργών αγορών πετρελαίου και άλλων ενεργειακών προϊόντων, προτρέπει ταυτόχρονα την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν το υψηλότερο δυνατό επίπεδο διαφάνειας στις αγορές ενέργειας·

19. αναγνωρίζει ότι από μια τέτοια αστάθεια βλάπτονται και οι οικονομίες των χωρών που εξάγουν πετρέλαιο και ότι, για το λόγο αυτό, η σταθεροποίηση των τιμών του πετρελαίου είναι προς το συμφέρον και των δύο πλευρών·

20. εκφράζει την ικανοποίησή του για την ανακοίνωση της Επιτροπής και συμμερίζεται την ανησυχία της για την πρόσφατη αστάθεια των τιμών του πετρελαίου και τις επακόλουθες αρνητικές επιπτώσεις στον πληθωρισμό, την ανταγωνιστικότητα, το εμπόριο και την οικονομική ανάπτυξη·

21. θεωρεί ότι κύρια αιτία της αύξησης των τιμών του πετρελαίου κατά τα τελευταία οκτώ έτη ήταν η μεγάλη αύξηση της ζήτησης, η οποία είχε ως αποτέλεσμα περιορισμούς ως προς την ανάκτηση, τη μεταφορά και τη διύλιση του πετρελαίου, και τα μεγάλα απροσδόκητα κέρδη ορισμένων μεγάλων ολιγοπωλίων του πετρελαίου· παραδέχεται ότι οι σημαντικές αυξήσεις των τιμών των πρώτων υλών και οι κερδοσκοπικές συναλλαγές στις χρηματοπιστωτικές αγορές επηρέασαν σημαντικά την εξέλιξη των τιμών του πετρελαίου·

22. επισημαίνει την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα στην εποπτεία του ανταγωνισμού στον τομέα της επεξεργασίας και της πώλησης του πετρελαίου και των πετρελαϊκών προϊόντων, και να αυξηθεί η διαφάνεια των στοιχείων σχετικά με τα εμπορικά αποθέματα πετρελαίου·

23. θεωρεί τη βελτίωση της διαφάνειας της αγοράς απολύτως απαραίτητη για τη σταθεροποίηση της τιμής του πετρελαίου· καλεί την Επιτροπή να υποβάλει σχετικές προτάσεις στο Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο· επισημαίνει ότι η διαφάνεια πρέπει να αυξηθεί επειγόντως και στις παραγωγούς χώρες και ότι κυρίως οι όγκοι της παραγωγής και το επίπεδο των αποθεμάτων πρέπει να δημοσιεύονται με διαφανή τρόπο· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο των διαλόγων τους με τις παραγωγούς χώρες, να εργαστούν για την επίτευξη μεγαλύτερης διαφάνειας·

24. επιδοκιμάζει, στο πλαίσιο αυτό, την πρόταση, που υπεβλήθη στη δεύτερη επισκόπηση της ενεργειακής στρατηγικής και η οποία αφορά τη διεξαγωγή μελέτης σχετικά με τη χρησιμότητα και το κόστος της εβδομαδιαίας δημοσίευσης του ύψους των αποθεμάτων· ζητεί από την Επιτροπή να ενσωματώσει τα αποτελέσματα της εν λόγω μελέτης στα μελλοντικά νομοθετικά της μέτρα· υπογραμμίζει, ταυτόχρονα, ότι πρέπει να επιτευχθεί διαφάνεια σε παγκόσμιο επίπεδο·

25. επισημαίνει ότι οι διαφορετικές τεχνικές προδιαγραφές για τα προϊόντα πετρελαίου που ισχύουν στις κύριες χώρες εισαγωγής οδηγούν σε κατακερματισμό της αγοράς, ο οποίος σε περίπτωση διακοπής του εφοδιασμού μπορεί να προκαλέσει μεγάλη αύξηση των τιμών· ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις για το πώς μπορούν να εξαλειφθούν τέτοιοι περιορισμοί στην πρόσβαση της αγοράς·

26. θεωρεί ότι τα στρατηγικά αποθέματα προορίζονται για χρησιμοποίηση προς αντιμετώπιση φυσικών ελλείψεων λόγω διακοπής του εφοδιασμού· απορρίπτει για το λόγο αυτό, αλλά και για λόγους βιώσιμης δημοσιονομικής πολιτικής, όλες τις απόπειρες αντιμετώπισης της αστάθειας των τιμών του πετρελαίου με τη χρησιμοποίηση των εν λόγω αποθεμάτων·

27. τονίζει ότι είναι σημαντικό να καταβληθούν προσπάθειες για να καταστεί δυνατή η πρόσβαση μικρών επιχειρήσεων σε νέα εναλλακτική ενέργεια, προκειμένου να εξαρτώνται λιγότερο από τις διακυμάνσεις των τιμών του πετρελαίου· αναγνωρίζει τη σημασία των ΜΜΕ για την παραγωγή βιοκαυσίμων και άλλων μορφών ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές· ανησυχεί για τα τεχνικά και ρυθμιστικά εμπόδια που εξακολουθούν να υπάρχουν στην παραγωγή και την εμπορία αυτών των προϊόντων και καλεί την Επιτροπή να καταβάλει προσπάθειες για να διευκολύνει την πρόσβαση των εν λόγω καυσίμων στην αγορά·

28. τονίζει ότι ένα αποτελεσματικό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών και η υιοθέτηση ενός ευρέος φάσματος άλλων μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας θα συμβάλουν ουσιαστικά στην δημιουργία μιας ευρείας και εξαιρετικά καινοτόμου αγοράς ενεργειακώς αποδοτικών τεχνολογιών και προϊόντων· υπογραμμίζει επίσης τη σημασία της εφαρμογής της αρχής "ο ρυπαίνων πληρώνει"· επισημαίνει ότι όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των χωρών που εφαρμόζουν παρόμοιες πολιτικές τόσο περισσότερο περιορισμένες είναι οι επιπτώσεις στην κατά τομείς ανταγωνιστικότητα αυτών των πολιτικών·

Επενδύσεις στην παραγωγή και επεξεργασία πετρελαίου

29. σημειώνει ότι, σύμφωνα με τον ΔΟΕ, απαιτούνται ετήσιες επενδύσεις ύψους 350 δισ. δολαρίων ΗΠΑ στην πετρελαιοβιομηχανία έως το 2020, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ασφάλεια του εφοδιασμού· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο των πολιτικών τους, να παρέχουν κίνητρα για επενδύσεις , ιδίως εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης· υπογραμμίζει το ρόλο που διαδραματίζει εν προκειμένω η μακροπρόθεσμη επενδυτική ασφάλεια· απορρίπτει, εντούτοις, τη χρησιμοποίηση δημοσίου χρήματος αντί ιδιωτικών επενδύσεων και κεφαλαίων·

30.     εκφράζει την ανησυχία του για τις επιπτώσεις της σημερινής χρηματοπιστωτικής κρίσης στις επενδυτικές δυνατότητες της πετρελαιοβιομηχανίας και καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συντονίσουν στενά τις προσπάθειές τους για την υπέρβαση της κρίσης·

31. επιδοκιμάζει τη συμβολή που θα μπορούσε να έχει η μεγαλύτερη χρησιμοποίηση βιοκαυσίμων στον τομέα των μεταφορών, ιδίως ως προς την αύξηση της ασφάλειας του εφοδιασμού· διαπιστώνει ότι τούτο θα οδηγήσει στην ενοποίηση και αναδιάρθρωση της βιομηχανίας επεξεργασίας πετρελαίου· διαπιστώνει επίσης ότι πρέπει να ληφθούν και διαρθρωτικά μέτρα στον τομέα των μεταφορών, προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί η ζήτηση πετρελαίου·

32. καλεί τα κράτη μέλη και τους φορείς εκμετάλλευσης, παρά τις εξελίξεις αυτές, να μεριμνήσουν ώστε να διατηρηθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση επαρκή αποθέματα, προκειμένου να μπορούν να αντισταθμιστούν ελλείψεις, επί παραδείγματι εξαιτίας φυσικών καταστροφών·

33. καλεί τα κράτη μέλη, την Επιτροπή και τις πετρελαϊκές εταιρείες να διασφαλίσουν επαρκή κατάρτιση των ειδικών, οι οποίοι είναι απαραίτητοι για τη διεξαγωγή ερευνών για τα αποθέματα πετρελαίου και την παραγωγή πετρελαίου·

Διαδρομές μεταφοράς

34. επικροτεί τις επιτυχίες που σημειώθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος Inogate, ιδίως στον τομέα των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης· καλεί την Επιτροπή να χαράξει μια στρατηγική για τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να ενισχυθούν και να συντονιστούν καλύτερα τέτοια προγράμματα μέσω συνοδευτικών μέτρων·

35. επισημαίνει την κεντρική σημασία των σχέσεων καλής γειτονίας μεταξύ των χωρών διέλευσης, καθώς και μεταξύ των χωρών αυτών και των γειτόνων τους, και καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να εντείνουν τις προσπάθειές τους προς το σκοπό αυτό·

36. σημειώνει ότι οι αγωγοί πετρελαίου εξαιρέθηκαν από τα διευρωπαϊκά δίκτυα ενέργειας και ζητεί από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να εξετάσουν την ενσωμάτωση της πετρελαϊκής υποδομής στο διευρωπαϊκό δίκτυο ενέργειας (ΔΕΔ-Ε) λαμβάνοντας υπόψη τις τρέχουσες εξελίξεις, ιδίως την πτώση της εγχώριας παραγωγής και την ταυτόχρονη αύξηση της εξάρτησης από εισαγωγές καθώς και την ανάγκη δημιουργίας νέων δυνατοτήτων στον τομέα των μεταφορών·

37. ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εργαστούν επιδιώκοντας τη σταθεροποίηση, ιδιαίτερα στις παραγωγούς χώρες που αντιμετωπίζουν την απειλή πολιτικής αστάθειας, στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής πολιτικής, της πολιτικής εμπορίου και της πολιτικής ασφαλείας, δεδομένου ότι η σταθερότητα παρέχει τη βάση για την πραγματοποίηση επενδύσεων και την εξασφάλιση ευημερίας·

38. τονίζει ότι νέα σχέδια υποδομών στον τομέα του πετρελαίου, όπως οι πετρελαιαγωγοί Odessa-Gdansk και Constanța-Trieste, πρέπει να εξακολουθήσουν να αποτελούν υψηλής προτεραιότητας έργα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος·

39. εκφράζει την ανησυχία του για τις αυξανόμενες περιπτώσεις πειρατείας που αποτελούν απειλή για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και, επομένως, για τη μεταφορά πετρελαίου· επιδοκιμάζει την κοινή δράση του Συμβουλίου, της 10ης Νοεμβρίου 2008, σχετικά με τη διεξαγωγή επιχείρησης στο Κέρας της Αφρικής για την προστασία των πλοίων από πειρατικές επιθέσεις (Επιχείρηση Atalanta)·

40. εκφράζει επίσης την ανησυχία του για την απειλή που συνιστά η τρομοκρατία για τις οδούς μεταφοράς και τις στρατηγικές υποδομές και καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εντείνουν τον διάλογο με σημαντικούς παράγοντες·

Μεταφορές και κτίρια

41. επισημαίνει τις δυνατότητες εξοικονόμησης ενέργειας στον τομέα των κτιρίων, οι οποίες θα μπορούσαν να μειώσουν τη ζήτηση ορυκτών καυσίμων, όπως το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, και επικροτεί τις σημερινές προσπάθειες της Επιτροπής και των κρατών μελών να αξιοποιήσουν πλήρως αυτές τις δυνατότητες·

42. επιδοκιμάζει τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας στον τομέα των μεταφορών· προτιμά τις προσεγγίσεις που βασίζονται στην αγορά κατά την καθιέρωση νέων τεχνολογιών· αναγνωρίζει ότι η τιμή αποτελεί τον καλύτερο δείκτη για την ανταγωνιστικότητα νέων τεχνολογιών· εκφράζει, ωστόσο, τη λύπη του για την έλλειψη φιλοδοξίας όσον αφορά την αξιοποίηση του δυναμικού ενεργειακά αποδοτικών, καλύτερα σχεδιασμένων και ελαφρύτερων οχημάτων·

43. εκφράζει αμφιβολίες για το κατά πόσον τα βιοκαύσιμα πρώτης γενιάς είναι μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα κατάλληλα υποκατάστατα του πετρελαίου· ζητεί να καταβληθούν μεγαλύτερες προσπάθειες όσον αφορά την έρευνα στον τομέα των συνθετικών καυσίμων·

44. είναι πεπεισμένο ότι η αύξηση της κατανάλωσης πετρελαίου στον τομέα των μεταφορών μπορεί να περιοριστεί μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα μόνον εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη λάβουν πρόσθετα μέτρα για τη μετατόπιση των εμπορευματικών μεταφορών και της κινητικότητας προς πιο βιώσιμους τρόπους που καταναλώνουν λιγότερο ή καθόλου πετρέλαιο, όπως οι σιδηροδρομικές, οι πλωτές μεταφορές καθώς και οι αλυσίδες διατροπικής κινητικότητας στις αστικές περιοχές (πεζοπορία, ποδηλασία, δημόσια μέσα μεταφοράς, από κοινού χρήση αυτοκινήτου για έναν προορισμό)· είναι επίσης πεπεισμένο ότι μπορεί να επιτευχθεί σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας, ιδίως μέσω της αποτελεσματικότερης χρήσης σύγχρονων συστημάτων διαχείρισης της κυκλοφορίας για τη μείωση των καθυστερήσεων και των παρακάμψεων στις οδικές και εναέριες μεταφορές και στη ναυσιπλοΐα, καθώς και μέσω της προώθησης της "πράσινης" εφοδιαστικής·

Σχέσεις με χώρες με αυξανόμενη κατανάλωση πετρελαίου

45. προτρέπει την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα για να εξασφαλίσουν μία δεσμευτική, προοδευτική και ευρέος φάσματος βάση της Συνθήκης για έναν κοινό ευρωπαϊκό ενεργειακό εφοδιασμό και ενεργειακή ασφάλεια· υπογραμμίζει, σε αυτό το πλαίσιο, τη ζωτική σημασία μίας συνεπούς στρατηγικής όσον αφορά τους κύριους εξωτερικούς προμηθευτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης· στηρίζει τη Συνθήκη της Λισαβόνας ως βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, δεδομένου ότι περιέχει ρήτρα ενεργειακής αλληλεγγύης και καθιστά την ενεργειακή πολιτική τομέα κοινής αρμοδιότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της· επισημαίνει ότι η μεγάλη εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τα ορυκτά καύσιμα μπορεί να υπονομεύσει τη συνοχή και την αποτελεσματικότητα της κοινής της εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας·

46. είναι της άποψης ότι τα θέματα ενεργειακής πολιτικής πρέπει να λαμβάνονται περισσότερο υπόψη στις κοινές εξωτερικές σχέσεις της Ένωσης με τις χώρες όπου αυξάνεται πολύ η κατανάλωση πετρελαίου και ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να επιδιώξει την κατάργηση των κρατικών επιδοτήσεων για προϊόντα πετρελαίου·

47. καλεί την Επιτροπή να ενσωματώσει στην κοινή εξωτερική πολιτική, την κοινή εμπορική πολιτική και την πολιτική γειτονίας μέτρα που μπορούν να συμβάλουν ώστε να προαχθεί σε παγκόσμια κλίμακα η αποσύνδεση της οικονομικής ανάπτυξης από την κατανάλωση πετρελαίου·

48. επισημαίνει ιδιαίτερα ότι οι γεωπολιτικές επιπτώσεις των μεταβολών των παγκόσμιων συνθηκών στη διεθνή ενεργειακή ασφάλεια και οι συνέπειες για τη μελλοντική διεθνή οικονομική διακυβέρνηση δεν έχουν ακόμη εξετασθεί ούτε συζητηθεί επαρκώς από την Ευρωπαϊκή Ένωση· θεωρεί ότι η συνεχιζόμενη εμμονή σε εθνικές λύσεις πρέπει να δώσει τη θέση της σε νέες μορφές στενής πολιτικής και οικονομικής συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Κίνας, οι οποίες πρέπει να λάβουν επίσης θεσμική μορφή μεσοπρόθεσμα·

49. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή.

(1)

ΕΕ L 228 της 16.8.1973, σελ. 1.

(2)

ΕΕ L 292 της 16.11.1977, σελ. 9.

(3)

ΕΕ L 217 της 8.8.2006, σελ. 8.

(4)

Εγκριθέντα κείμενα, P6_TA(2007)0054.

(5)

ΕΕ C 227 E της 21.9.2006, σελ. 523.

(6)

Εγκριθέντα κείμενα, P6_TA(2008)0308.


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Σήμερα η αναλογία του πετρελαίου στη μικτή ενεργειακή κατανάλωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι σχεδόν 37%. Επομένως, το πετρέλαιο είναι μακράν η σημαντικότερη πηγή πρωτογενούς ενέργειας, με μεγάλη διαφορά από το φυσικό αέριο, τα στερεά καύσιμα και την πυρηνική ενέργεια. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί δεδομένο ότι η ζήτηση πετρελαίου στην ΕΕ θα συνεχίσει να αυξάνεται μέχρι το 2030, έστω κι αν η αύξηση αυτή θα είναι μόλις 0,25% ετησίως. Παρ’ όλ’ αυτά, το πετρέλαιο θα παραμείνει και το 2030, με ποσοστό περίπου 35% της μικτής κατανάλωσης ενέργειας, η σημαντικότερη πηγή ενέργειας στην ΕΕ.

Ενώ η ζήτηση θα αυξηθεί αργά στην ΕΕ, σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται σημαντικά μεγαλύτερη αύξηση της ζήτησης. Η U.S. Energy Information Administration αναμένει ότι το 2030 η ζήτηση θα είναι κατά το ένα τρίτο και πλέον μεγαλύτερη εκείνης του 2006. Εφόσον σήμερα η προσφορά και η ικανότητα διύλισης δεν μπορούν να παρακολουθήσουν την αύξηση της ζήτησης, η κατάσταση στην αγορά θα μείνει τεταμένη για αρκετό καιρό. Ωστόσο, η αύξηση της τιμής του πετρελαίου, που αναμένεται σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση του ΔΟΕ, θα αναχαιτίσει ταυτόχρονα την αύξηση της ζήτησης.

Έχει ήδη προβλεφθεί πολλές φορές το τέλος της εποχής του πετρελαίου. Σε συνάρτηση με αυτό γίνεται επανειλημμένα λόγος για την έννοια "peak oil" (μέγιστη ικανότητα παραγωγής πετρελαίου). Εδώ πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι σήμερα υπάρχουν περισσότερα αποθέματα παρά ποτέ. Μολονότι το πετρέλαιο είναι πεπερασμένη πηγή ενέργειας, το παρελθόν μάς διδάσκει ότι κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια πότε θα σημειωθεί μείωση της παραγωγής εξαιτίας της φυσικής εξάντλησης των αποθεμάτων και εάν η μείωση αυτή θα γίνει σταδιακά, απότομα ή με διακυμάνσεις.

Περιορισμοί ως προς την ανάκτηση υπάρχουν, αφενός, εξαιτίας γεωλογικών και τεχνολογικών παραγόντων, αφετέρου όμως τα περισσότερα εμπόδια για την επέκταση της ανάκτησης βρίσκονται πάνω από την επιφάνεια του εδάφους –πολιτική αστάθεια σε ορισμένες χώρες, κυρώσεις, ανεπαρκής νομική προστασία, μέτρα περιβαλλοντικής πολιτικής και στοχοθετημένη διαχείριση των αποθεμάτων περιορίζουν το δυναμικό της παραγωγής.

Μολονότι η κατάσταση στην αγορά είναι τεταμένη, δεν πρέπει να παραβλέπουμε ότι τα αποθέματα πετρελαίου, που ανέρχονται σήμερα σε 1,2 δισεκατομμύρια βαρέλια, είναι περίπου διπλάσια από ό,τι το 1980. Αντίθετα, το ίδιο διάστημα η ζήτηση αυξήθηκε από περίπου 62 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε μόλις περίπου 85 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Συνολικά προκύπτει, επομένως, μεγαλύτερη "διάρκεια ζωής" των αποθεμάτων από το 1980, συγκεκριμένα 41,6 χρόνια.

Ταυτόχρονα πρέπει να αναγνωριστεί ότι η ιδέα του αποθεματικού είναι δυναμική: δεν εξαρτάται μόνο από νέα ευρήματα, αλλά και –σε πολύ σημαντικό βαθμό- από τεχνολογικές καινοτομίες και από την τιμή του πετρελαίου, εφόσον τα αποθεματικά συνιστούν το μέρος των αποθεμάτων του οποίου μπορεί να γίνει οικονομική εκμετάλλευση. Έτσι, τα συνολικά αποθέματα πετρελαίου αρκούν για αρκετούς αιώνες ακόμα, και μόνο η ποσότητα εύκολα ανακτήσιμου πετρελαίου δεν αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια τόσο πολύ όσο πριν.

Άλλη μια πραγματικότητα συνιστά η αυξανόμενη συγκέντρωση των εύκολα ανακτήσιμων αποθεμάτων σε λίγα κράτη που προκαλούν τη "στρατηγική έλλειψη", όπως φαίνεται καθαρά από τη σχέση της παραγωγής με το ύψος των αποθεματικών. Όμως και εδώ πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι αυτή η σχέση είναι πάντα μόνο μια στιγμιαία εικόνα. Έτσι, η σχέση αυτή θα μπορούσε να μεταβληθεί υπέρ άλλων περιφερειών –αν και σε περιορισμένο βαθμό- εξαιτίας νέων ευρημάτων σε μεγάλες περιοχές του κόσμου όπως π.χ. στην περιοχή της Αρκτικής ή έξω από τις ακτές της Γροιλανδίας, ή τεχνολογικών προόδων που θα επιτρέπουν την οικονομική ανάκτηση άτυπων αποθεμάτων.

Ταυτόχρονα, η ανάκτηση εντός της ΕΕ μειώνεται. Βέβαια, σήμερα η Νορβηγία και τα κράτη μέλη της ΕΕ μπορούν ακόμα να καλύψουν περίπου το 30% της ζήτησης, αλλά σύμφωνα με τις σημερινές προοπτικές πρέπει να αναμένεται σημαντική μείωση της παραγωγής μέχρι το 2030. Συνεπεία τούτου, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η εξάρτηση της ΕΕ από τις εισαγωγές θα φθάσει τις επόμενες δεκαετίες περίπου στο 95%.

Αυτές οι πραγματικότητες πρέπει να αντικατοπτρίζονται στην ενεργειακή πολιτική. Αφενός απαιτούνται μηχανισμοί βραχυπρόθεσμης αντίδρασης, τους οποίους η ΕΕ διαθέτει ήδη από το τέλος της δεκαετίας του 1960 με τη μορφή των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου. Η προτεινόμενη τώρα από την Επιτροπή αναθεώρηση της αντίστοιχης οδηγίας θα εξεταστεί με κριτικό πνεύμα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Αφετέρου, ο εφοδιασμός μπορεί να εξασφαλιστεί μακροπρόθεσμα μόνον εάν υπάρξει ο ανάλογος σχεδιασμός. Ο χρονικός ορίζοντας για επενδύσεις σε υποδομές είναι συχνά 40 ή περισσότερα χρόνια. Δεν είναι εύκολο να σκέφτεται κανείς σε τέτοιο βάθος χρόνου. Ωστόσο, πρέπει να γίνουν και σε ευρωπαϊκό επίπεδο τέτοιοι στρατηγικοί σχεδιασμοί. Η κεντρική πρόκληση πιθανόν να είναι η αύξηση της προσφοράς παράλληλα με σημαντικά μειωμένη ζήτηση. Σε αυτήν τη διαπίστωση βασίζεται η έκθεση.

Τρία στοιχεία έχουν στρατηγική σημασία για την προώθηση της προσφοράς: πρώτον, σύμφωνα με τον ΔΟΕ πρέπει κατά τις επόμενες δεκαετίες να επενδυθούν παγκοσμίως περισσότερα από 350 δισ. δολάρια ετησίως για την αξιοποίηση νέων πηγών και την επέκταση των υποδομών (αγωγοί, πλοία, λιμένες, διυλιστήρια κ.λπ.). Αυτό είναι δυνατόν μόνο εάν εγγυηθούμε στις επιχειρήσεις ασφάλεια για τις επενδύσεις τους τόσο εντός όσο και εκτός ΕΕ. Σε αυτό συγκαταλέγεται και η δυνατότητα επίτευξης του ανάλογου κέρδους.

Το κύριο μέσο για την εξασφάλιση του εφοδιασμού είναι η διαφοροποίηση των πηγών του. Οι άτυπες πηγές ενέργειας ,όπως ο ασφαλτούχος σχιστόλιθος, η ασφαλτούχος άμμος και τα πολύ βαρέα έλαια, προσφέρουν και από τη σκοπιά της ασφάλειας του εφοδιασμού μεγάλα πλεονεκτήματα, επειδή είναι κατανεμημένα σε μεγάλο αριθμό κρατών.

Δεύτερον, παράλληλα πρέπει να ενταθεί η έρευνα. Η χρησιμοποίηση νέων υλικών μπορεί π.χ. να μειώσει σημαντικά το λειτουργικό κόστος ή να καταστήσει δυνατές πιο φιλικές προς το περιβάλλον γεωτρήσεις. Μελλοντικά οι νέες τεχνικές ανάκτησης θα συμβάλουν πολύ περισσότερο από ό,τι σήμερα στην αύξηση των αποθεματικών. Περίπου το 80% των άτυπων αποθεμάτων αποτελούνται από ασφαλτούχο σχιστόλιθο. Αυτές οι δυνατότητες πρέπει μελλοντικά να αξιοποιηθούν με οικονομικό και οικολογικό τρόπο. Επομένως, ένας σημαντικός τομέας θα είναι και μελλοντικά η εκπαίδευση των μηχανικών και η προαγωγή της συνεργασίας μεταξύ της βιομηχανίας και των ερευνητικών ιδρυμάτων.

Τρίτον, κατά τα επόμενα χρόνια πρέπει να επιλυθούν πολλές συγκρούσεις στο πλαίσιο της παγκόσμιας πολιτικής. Το Ιράκ μόλις τώρα αρχίζει σιγά-σιγά, μετά από σταθεροποίηση της κατάστασης ως προς την ασφάλεια, την ανάκτηση μεγάλων ποσοτήτων πετρελαίου. Το Ιράν διαθέτει τεράστια αποθέματα που ,ωστόσο, για πολιτικούς λόγους δεν μπορούν να συνεισφέρουν παρά ελάχιστα στην εκτόνωση της κατάστασης στις πετρελαιαγορές.

Η πρόσφατη σύγκρουση μεταξύ Γεωργίας και Ρωσίας και η αύξηση των επιθέσεων πειρατών σε δεξαμενόπλοια κατά τους τελευταίους μήνες έδειξαν ξεκάθαρα πόσο ευάλωτες μπορεί να είναι οι διαδρομές μεταφοράς. Αν αναλογιστεί κανείς ότι η αιχμαλώτιση ενός δεξαμενόπλοιου μεγάλων διαστάσεων θα μπορούσε να ενδιαφέρει και τους τρομοκράτες, βλέπει ακόμα πιο καθαρά πόσο επείγει μια αντίδραση εκ μέρους της διεθνούς κοινότητας.

Επίσης, οι πολιτικές αναταραχές, για παράδειγμα στις περιοχές ανάκτησης πετρελαίου της Νιγηρίας, δείχνουν ότι η ασφάλεια του εφοδιασμού πρέπει να είναι δεδομένη πολύ πριν από τα σύνορα της ΕΕ. Ενόψει αυτών των προκλήσεων απαιτείται επειγόντως στενότερος συντονισμός στην εξωτερική πολιτική της ΕΕ.

Τα κράτη μέλη έχουν ήδη σημειώσει μεγάλες προόδους όσον αφορά τη ζήτηση. Στην ΕΕ, η αναλογία των εγκαταστάσεων θέρμανσης που χρησιμοποιούν πετρέλαιο είναι περίπου 20%. Κυρίως εξαιτίας των δύο πετρελαϊκών κρίσεων, πολλές εγκαταστάσεις θέρμανσης αντικαταστάθηκαν ήδη από άλλες, πιο σύγχρονες και αποδοτικές. Ένα δεύτερο "κύμα αποδοτικότητας" οφείλεται και στις πρόσφατες τιμές-ρεκόρ του πετρελαίου, καθώς και στην ενίσχυση από εθνικά προγράμματα στήριξης και στη βελτίωση της θερμομόνωσης. Γενικά μάλιστα η κατανάλωση στον τομέα αυτόν έχει μειωθεί από τη δεκαετία του 1980.

Η προώθηση των βιοκαυσίμων αναγνωρίστηκε επίσης ως ένα μέσο περιορισμού της αύξησης της ζήτησης ακατέργαστου πετρελαίου. Έτσι, θα μπορούσαν να μειωθούν ιδίως οι εισαγωγές ντίζελ. Σε συνάρτηση με αυτό πρέπει όμως να ληφθεί επίσης υπόψη ότι οι σημερινές προσπάθειες σημαντικής αύξησης της αναλογίας των βιοκαυσίμων έως και 20% στην οδική κυκλοφορία θα οδηγήσουν και σε αναδιαρθρώσεις και απώλειες θέσεων εργασίας στις αντίστοιχες επιχειρήσεις.

Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ έθεσαν κατά την εαρινή σύνοδο κορυφής του Μαρτίου 2007 τον στόχο αύξησης της απόδοσης της χρήσης ενέργειας κατά 20% έως το 2020. Η ΕΕ βρίσκεται σε καλό δρόμο όσον αφορά τις νομοθετικές προτάσεις που βρίσκονται ακόμα στο στάδιο της προετοιμασίας. Ωστόσο, τα μέσα της οικονομίας της αγοράς θα πρέπει να προτιμηθούν των άκαμπτων ποσοστιαίων στόχων ή στόχων κατανάλωσης προκειμένου να μην καταλήξουμε σε μια ελεγχόμενη οικονομία. Ακόμα, οι πτυχές της ασφαλείας όπως η αντίσταση κίνησης των ελαστικών δεν θα πρέπει να είναι υποδεέστερες της απόδοσης.

Παρά τις βελτιώσεις όσον αφορά την απόδοση, η μεγαλύτερη αύξηση της ζήτησης σημειώνεται στον τομέα των μεταφορών. Οι λόγοι είναι η θεμελιώδης σημασία της κινητικότητας για τη γενική οικονομία και η επιθυμία πολλών πολιτών για ατομικό μεταφορικό μέσο. Επίσης, οι αερομεταφορές έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, τόσο στην ΕΕ όσο και παγκοσμίως.

Εξαιτίας της μεγάλης εξάρτησης του τομέα των μεταφορών πρέπει να καθιερωθεί εδώ, εκτός από την κλασική διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού, ένας νέος παράγοντας: η διαφοροποίηση των συστημάτων κίνησης, συμπεριλαμβανομένων των πρωτοβουλιών για ηλεκτροκίνηση. Ειδικά στις αστικές μεταφορές, κατά τις επόμενες δεκαετίες θα υπάρχουν τεράστιες δυνατότητες. Πρέπει να εντατικοποιηθούν τόσο τα ανάλογα προγράμματα για την προώθηση της έρευνας όσο και η συνεργασία μεταξύ κατασκευαστών και ερευνητικών ιδρυμάτων. Εδώ μπορεί οπωσδήποτε να αποτελέσει πρότυπο ο τομέας της παραγωγής θερμότητας, όπου προσφέρεται τόσο η θέρμανση με φυσικό αέριο, όσο και η θέρμανση με πετρέλαιο ή ηλεκτρισμό, ενώ στην ΕΕ αυξάνεται και η χρήση τηλεθέρμανσης, γεωθερμίας και σφαιριδίων ξύλου.

Ωστόσο η διαχείριση της ζήτησης δεν πρέπει να παραμείνει περιορισμένη στην ΕΕ. Η εκατοστιαία αναλογία της ΕΕ στην παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου θα εξακολουθήσει να μειώνεται τα επόμενα χρόνια. Ένας βασικός λόγος είναι η μεγάλη αύξηση της ζήτησης εκτός της ΕΕ. Ως εκ τούτου, ο περιορισμός της παγκόσμιας αύξησης της ζήτησης χωρίς να τίθενται έτσι σε κίνδυνο οι αναπτυξιακοί στόχοι τρίτων χωρών ή της ίδιας της ΕΕ θα είναι επίσης καθοριστικός για την ασφάλεια εφοδιασμού της ΕΕ. Εδώ έχει μεγάλη σημασία και η προαγωγή μηχανισμών διαμόρφωσης των τιμών σε τρίτες χώρες βάσει της οικονομίας της αγοράς –π.χ. με την κατάργηση των κρατικών επιδοτήσεων για τα καύσιμα.

Για όλα αυτά τα μέτρα απαιτούνται επενδύσεις. Οι επενδύσεις είναι δυνατές μόνον όταν διατίθεται επαρκές κεφάλαιο –και όταν αναμένεται να υπάρχει κέρδος. Σε αυτό το πλαίσιο είναι απαραίτητο να ξεπεραστεί το συντομότερο δυνατόν η σημερινή χρηματοπιστωτική κρίση που απειλεί να γίνει παγκόσμια οικονομική κρίση. Ταυτόχρονα τίθεται το ερώτημα αν το κράτος πρέπει να εισπράττει κάθε χρόνο πολλά δισεκατομμύρια ευρώ επιπλέον από τους καταναλωτές με τη βοήθεια των μέσων της πολιτικής για το κλίμα ή αν θα ήταν καλύτερο να παραμένουν τα χρήματα σε εκείνους που πρέπει τελικά να προβούν στις αναγκαίες επενδύσεις.

Κατά την τελευταία δεκαετία μεγάλωσαν οι προκλήσεις όσον αφορά τη μελλοντική ασφάλεια του εφοδιασμού της ΕΕ με πετρέλαιο. Ωστόσο, είναι δυνατό να αντιμετωπιστούν τόσο ως προς την προσφορά όσο και ως προς τη ζήτηση μέσω στοχοθετημένων επεμβάσεων, εάν καταστεί δυνατό να προαχθεί η πολιτική βούληση και ο διεθνής συντονισμός και η συνεργασία, καθώς και η δύναμη της καινοτομίας.


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων  (20.1.2009)

προς την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας

σχετικά με την αντιμετώπιση των προκλήσεων από τις τιμές του πετρελαίου

(2008/2212(INI))

Εισηγητής: Justas Vincas Paleckis

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων καλεί την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

1.   χαιρετίζει τις ανακοινώσεις της Επιτροπής με τίτλο "Αντιμετωπίζοντας την πρόκληση της ανόδου των τιμών του πετρελαίου"(1) και "Δεύτερη Στρατηγική Επισκόπηση για την Ενέργεια - ένα Πρόγραμμα Δράσης της ΕΕ για την Ασφάλεια στον Τομέα της Ενέργειας και την Αλληλεγγύη"(2)· επισημαίνει ότι, παρά την πτώση των τιμών του πετρελαίου που καταγράφεται κατά το δεύτερο ήμισυ του 2008 ως αποτέλεσμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσεως, η αργή πρόοδος στην μετακίνηση προς πλέον αειφόρα καύσιμα, η φθίνουσα παραγωγή από τις πετρελαιοπηγές των χωρών παραγωγών και η συνεχιζόμενη αύξηση στην ζήτηση, που προέρχεται κυρίως από τις αναδυόμενες οικονομίες, αναπόφευκτα σημαίνει την επιστροφή της έλλειψης ορυκτών καυσίμων στις αγορές και την αύξηση της εξάρτησης από τις εισαγωγές για τις καταναλώτριες χώρες μετά τη λήξη της διεθνούς κρίσης·

2.   προτρέπει την ΕΕ και τα κράτη μέλη να προβούν σε ενέργειες για να εξασφαλίσουν μία δεσμευτική, προοδευτική και ευρέος φάσματος Συνθήκη ως βάση για έναν κοινό ευρωπαϊκό ενεργειακό εφοδιασμό και ασφάλεια· υπογραμμίζει σε αυτό το πλαίσιο τη ζωτική σημασία μίας συνεπούς στρατηγικής έναντι των κυρίων εξωτερικών προμηθευτών της ΕΕ· υποστηρίζει τη Συνθήκη της Λισαβόνας, η οποία περιέχει μία ρήτρα ενεργειακής αλληλεγγύης και καθιστά την ενεργειακή πολιτική τομέα κοινής αρμοδιότητας της ΕΕ και των κρατών μελών της, ως ένα πρώτο βήμα προς την ορθή κατεύθυνση· επισημαίνει ότι η μεγάλη εξάρτηση της ΕΕ από τα ορυκτά καύσιμα μπορεί να υπονομεύσει τη συνοχή και την αποτελεσματικότητα της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας της ΕΕ·

3.   επισημαίνει ότι η ΕΕ δεν δίνει ακόμα τη δέουσα προσοχή, ούτε συζητεί επαρκώς, ιδίως όσον αφορά τις γεωπολιτικές επιπτώσεις των μεταβολών των παγκόσμιων συνθηκών στη διεθνή ενεργειακή ασφάλεια και τις συνέπειες για τη μελλοντική διεθνή οικονομική διακυβέρνηση· θεωρεί ότι η εμμονή σε εθνικές λύσεις πρέπει να δώσει τη θέση της σε νέες μορφές στενής πολιτικής και οικονομικής συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ, των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Κίνας, που πρέπει και να θεσμοθετηθούν μεσοπρόθεσμα·

4.   επισημαίνει με ανησυχία την εμφάνιση εθνικισμού στον τομέα της ενέργειας μεταξύ των βασικών ενεργειακών παραγόντων καθώς και όλο και περισσότερο πολιτικοποιημένες σχέσεις στον τομέα της ενέργειας μεταξύ των πετρελαιοεξαγωγικών και των εισαγωγικών χωρών, συμπεριλαμβανομένου του υψηλότερου κινδύνου εντάσεων και συγκρούσεων· υποστηρίζει σθεναρά την πρόταση της Επιτροπής ότι η ΕΕ θα πρέπει να προσέλθει σε ένα στενό διάλογο με τους βασικούς προμηθευτές πετρελαίου όπως η Νορβηγία ο OPEC και η Ρωσία με σκοπό να ενισχύσει την αλληλεξάρτηση στον τομέα της ενέργειας καθώς και την ασφάλεια όσον αφορά την ενέργεια για όλη την ΕΕ, επικεντρωνόμενη κυρίως στη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, την ισότιμη πρόσβαση στην αγορά, τη μη διάκριση και τη διαφάνεια· επιδοκιμάζει την Επιτροπή για την εργασία της όσον αφορά την εντατικοποίηση του διαλόγου στον τομέα της ενέργειας, που έχει ως συγκεκριμένο αποτέλεσμα έναν αριθμό μνημονίων συνεννόησης με τους ανατολικούς γείτονες καθώς και τις χώρες της κεντρικής Ασίας, και ελπίζει να υπάρξει μεγαλύτερη πρόοδος με τους νότιους γείτονες· εκφράζει την απογοήτευσή του για την απουσία ενεργού και διαφανούς ελέγχου του ενεργειακού τομέα, και ειδικότερα του τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, σε ό,τι αφορά τον ανταγωνισμό ως προς την επεξεργασία, παραγωγή και πώληση και δραστηριότητες έρευνας· ζητεί από την Επιτροπή να παρουσιάσει προτάσεις για μια πιο συνεκτική και ευρεία στρατηγική για το ζήτημα αυτό, που θα περιλαμβάνουν και μια επιτυχημένη εξωτερική ενεργειακή πολιτική·

5.   παρά την ευπρόσδεκτη μείωση των τιμών του πετρελαίου και λαμβανομένης υπόψη της κυκλικότητας των τιμών, αναμένει ότι οι τιμές θα αυξηθούν και πάλι αφού ξεπεραστεί η σημερινή οικονομική κρίση· επαναλαμβάνει ως εκ τούτου τη σημασία της μεγαλύτερης διαφοροποίησης των πηγών προμήθειας ενέργειας για την ΕΕ καθώς και των οδών ανεφοδιασμού, με σκοπό να αμβλύνει τις επιπτώσεις από μία πιθανή μείωση της προσφοράς πετρελαίου, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα την ανομοιότητα των καταστάσεων στην οποία διάφορα κράτη μέλη έχουν βρεθεί όταν πρόκειται για τη σύνθεση των πηγών ενέργειας, την εξάρτηση από τις εισαγωγές και τη διαθεσιμότητα των υποδομών, ιδιαίτερα για "ενεργειακές νήσους" στην ΕΕ· υποστηρίζει τη μεγαλύτερη χρησιμοποίηση αειφόρων βιοκαυσίμων και αναγνωρίζει τη σημασία των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για τη βελτίωση της ενεργειακής ασφάλειας· σημειώνει ότι το μη συμβατικού τύπου πετρέλαιο αναμένεται να διαδραματίσει ένα σημαντικό ρόλο στην εξισορρόπηση της μείωσης της παραγωγής από τις υφιστάμενες πετρελαιοπηγές· υπογραμμίζει ότι νέα σχέδια υποδομών στον τομέα του πετρελαίου όπως οι πετρελαιαγωγοί Odessa-Gdansk και Constanța-Trieste θα πρέπει να εξακολουθήσουν να αποτελούν υψηλής προτεραιότητας σχέδια ευρωπαϊκού συμφέροντος·

6.   τονίζει ότι η ΕΕ, με το να μειώνει την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα, όχι μόνο εξασφαλίζει την ενεργειακή της ασφάλεια, αλλά θα συμβάλει επίσης στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που τίθενται από την κλιματική αλλαγή· υπογραμμίζει τη σημασία της αυξημένης χρηματοδότησης για την έρευνα και την ανάπτυξη νέων και καθαρότερων τεχνολογιών·

7.    θεωρεί ότι το αυξανόμενο μακροοικονομικό κόστος της κατανάλωσης ενέργειας και της περιβαλλοντικής ρύπανσης έχει και σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στη λειτουργία του ευρωπαϊκού κοινωνικού προτύπου διότι, εξαιτίας της εξάρτησης της Ευρώπης από την εισαγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου, θα αυξηθεί σημαντικά το κόστος που πρέπει να καταβάλλεται για τα ορυκτά καύσιμα στο πλαίσιο του αγώνα για τη διανομή των πόρων, τόσο με τις αναδυόμενες αγορές της Ασίας, όσο και την αγορά των ΗΠΑ, και αυτή η αυξανόμενη δαπάνη για την κατανάλωση ενέργειας θα επιφέρει αναγκαστικά μείωση της χρηματοδότησης υπέρ του ευρωπαϊκού κοινωνικού προτύπου· θεωρεί ότι, εκτός των άλλων για τον λόγο αυτό, η προώθηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα προσφέρει τη δυνατότητα να δημιουργηθούν πολλές εξειδικευμένες και μόνιμες θέσεις εργασίας·

8.   υπογραμμίζει τον ρόλο της Αρκτικής σε ό,τι αφορά την διατύπωση της ενεργειακής πολιτικής για την Ευρώπη καθώς και σε ό,τι αφορά την κλιματική αλλαγή και την αειφόρο ανάπτυξη όπως προτάθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Μάρτιο του 2007· επισημαίνει τη σημασία μίας δίκαιης κατανομής των πηγών υδρογονανθράκων στην Αρκτική, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, για το συμφέρον της γενικότερης διεθνούς σταθερότητας· καλεί την Επιτροπή να λάβει προσεκτικά υπόψη τον τομέα των υδρογονανθράκων στην ανακοίνωσή της για τα στρατηγικά θέματα που συνδέονται με την Αρκτική.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

20.1.2009

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

44

4

0

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Vittorio Agnoletto, Angelika Beer, Monika Beňová, Michael Gahler, Jas Gawronski, Alfred Gomolka, Klaus Hänsch, Richard Howitt, Helmut Kuhne, Vytautas Landsbergis, Johannes Lebech, Francisco José Millán Mon, Philippe Morillon, Baroness Nicholson of Winterbourne, Raimon Obiols i Germà, Vural Öger, Janusz Onyszkiewicz, Justas Vincas Paleckis, Ioan Mircea Paşcu, Alojz Peterle, João de Deus Pinheiro, Samuli Pohjamo, Bernd Posselt, Libor Rouček, Christian Rovsing, Flaviu Călin Rus, Katrin Saks, José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra, Jacek Saryusz-Wolski, György Schöpflin, Hannes Swoboda, István Szent-Iványi, Konrad Szymański, Charles Tannock, Inese Vaidere, Geoffrey Van Orden, Ari Vatanen, Andrzej Wielowieyski, Zbigniew Zaleski, Josef Zieleniec, Γιώργος Δημητρακόπουλος, Ιωάννης Κασουλίδης, Μαρία-Ελένη Κοππά

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Alexandra Dobolyi, Árpád Duka-Zólyomi, Kinga Gál, Aurelio Juri, Inger Segelström

(1)

COM(2008)0384

(2)

SEC(2008)2794 και SEC(2008)2795


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Θεμάτων (12.12.2008)

προς την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας

σχετικά με την αντιμετώπιση των προκλήσεων του πετρελαίου

(2008/2212(INI))

Συντάκτης γνωμοδότησης: Pervenche Berès

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Θεμάτων καλεί την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η τιμή του πετρελαίου, από λιγότερο από 50 δολάρια το βαρέλι στις αρχές του 2000, αυξήθηκε σε περισσότερο από 140 δολάρια τον Αύγουστο του 2008, και παρουσίασε, εν συνεχεία, κατακόρυφη πτώση σε λιγότερο από 60 δολάρια το βαρέλι,

Β.   λαμβάνοντας υπόψη ότι οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου και άλλων βασικών πρώτων υλών έχουν αυξήσει το κόστος παραγωγής και ασκούν ανοδική πίεση στις συνολικές τιμές, λόγω των ισχυρών δεσμών που υφίστανται μεταξύ των βασικών προϊόντων,

Γ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η αύξηση του πληθωρισμού, που προκλήθηκε από τις ραγδαίες αυξήσεις της τιμής του πετρελαίου και των βασικών προϊόντων διάβρωσε την αγοραστική δύναμη,

Δ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάπτυξη νέων επενδυτικών μέσων στην αγορά όσον αφορά το πετρέλαιο και άλλα βασικά προϊόντα, έχει ενισχύσει την αστάθεια των τιμών των εν λόγω βασικών προϊόντων· και λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη να διασφαλισθεί μεγαλύτερη διαφάνεια στις αγορές ενέργειας,

1.   είναι της άποψης ότι οι διακυμάνσεις της τιμής του πετρελαίου αντανακλούν μια αυξημένη ζήτηση για πετρέλαιο, προοδευτική εξάντληση των αποθεμάτων πετρελαίου, μεταβολές των τάσεων δημογραφικής και αστικής ανάπτυξης, ειδικά σε αναδυόμενες οικονομίες, όπου η αύξηση του μέσου εισοδήματος προκαλεί αύξηση της ζήτησης και κερδοσκοπία στις αγορές προϊόντων· τονίζει επίσης ότι το πετρέλαιο και άλλα βασικά προϊόντα χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο για τη διαφοροποίηση χαρτοφυλακίων, ως συνέπεια της υποτίμησης του αμερικανικού δολαρίου·

2.   εκφράζει την ανησυχία του για την αστάθεια των τιμών του πετρελαίου και των επιπτώσεών της στην οικονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα· αναγνωρίζοντας τα οφέλη των ενεργών αγορών πετρελαίου και άλλων ενεργειακών προϊόντων, προτρέπει ταυτόχρονα την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν το υψηλότερο δυνατό επίπεδο διαφάνειας στις αγορές ενέργειας·

3.   φρονεί ότι η χρήση πετρελαίου και άλλων ενεργειακών πηγών με υψηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα θα πρέπει να μειωθούν, τόσο με την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης όσο και με τη στροφή σε λύσεις με πιο ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα, όπως η πυρηνική ενέργεια και η ενέργεια που προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειες·

4.   τονίζει ότι η σταθερή ζήτηση πετρελαίου ωθεί ολοένα και περισσότερο την προσφορά πέρα από τα όρια της παραγωγικής ικανότητας· προτρέπει για τη βελτίωση της διαφάνειας των δεδομένων όσον αφορά τα ενεργειακά στατιστικά στοιχεία, ιδίως ως προς τα επίπεδα των αποθεμάτων πετρελαίου·

5.   επισημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα βρίσκεται ολοένα και περισσότερο αντιμέτωπη με την πρόκληση των μακροχρόνιων υψηλών και ασταθών τιμών του πετρελαίου και των οικονομικών επιπτώσεων που συνδέονται με αυτές, καθώς οι πρόσφατα ανακαλυφθείσες πηγές είναι μάλλον μικρότερες και πιο ακριβές στην ανάπτυξή τους, αφού ολοένα και περισσότερες είναι υπεράκτιες, και το κόστος έρευνας, αξιοποίησης και παραγωγής θα αυξηθεί, καθιστώντας έτσι επιτακτικότερη την ανάγκη για στροφή σε εναλλακτικές και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στην ανάπτυξη τεχνολογιών εξοικονόμησης ενέργειας·

6.   προτρέπει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να επανεξετάσουν σοβαρά όχι μόνο τις περιβαλλοντικές πτυχές, αλλά και αυτές της οικονομίας και της ασφάλειας όσον αφορά την αυξημένη εξάρτηση από την ενέργεια που προέρχεται από μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας·

7.   τονίζει ότι ένα αποτελεσματικό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών, καθώς και η υιοθέτηση ενός ευρέως φάσματος άλλων μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας θα πρέπει να αποτελούν σημαντικά εργαλεία για να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη μιας αγοράς για ενεργειακώς αποδοτικές τεχνολογίες και προϊόντα· υπογραμμίζει επίσης τη σημασία της εφαρμογής της αρχής "ο ρυπαίνων πληρώνει"· υπενθυμίζει ότι όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των χωρών που ακολουθούν παρόμοιες πολιτικές τόσο περισσότερο περιορισμένος είναι ο αρνητικός αντίκτυπος στην κατά τομείς ανταγωνιστικότητα αυτών των πολιτικών·

8.   προτρέπει για μια δυναμικότερη σχέση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των πετρελαιοπαραγωγών χωρών η οποία θα διέπεται από προθυμία εκ μέρους και των δύο πλευρών να συναλλάσσονται ουσιαστικά, θα αποβλέπει στην εγκαθίδρυση ενός πετρελαϊκού περιβάλλοντος με σταθερότερη και ομαλότερη προσφορά και τιμολόγηση, και θα λειτουργεί προς το συμφέρον όλων των εμπλεκόμενων μερών, αλλά και της ευρύτερης παγκόσμιας οικονομίας·

9.   προσδοκεί ότι οι πετρελαϊκές εταιρείες θα επενδύσουν τα πρόσφατα σημαντικά κέρδη τους στη διερεύνηση και αξιοποίηση νέων αποθεμάτων πετρελαίου, καθώς και στην προαγωγή τεχνολογιών εξοικονόμησης ενέργειας και ερευνών στον τομέα των υποκατάστατων του πετρελαίου (κυρίως για εφαρμογές στον τομέα των μεταφορών).

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

11.12.2008

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

16

15

0

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Zsolt László Becsey, Pervenche Berès, Sharon Bowles, Udo Bullmann, Manuel António dos Santos, José Manuel García-Margallo y Marfil, Robert Goebbels, Donata Gottardi, Louis Grech, Benoît Hamon, Othmar Karas, Wolf Klinz, Christoph Konrad, Sirpa Pietikäinen, John Purvis, Bernhard Rapkay, Antolín Sánchez Presedo, Olle Schmidt, Margarita Starkevičiūtė, Ieke van den Burg, Sahra Wagenknecht

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Mia De Vits, Werner Langen, Alain Lipietz, Janusz Onyszkiewicz, Andreas Schwab, Theodor Dumitru Stolojan, Kristian Vigenin, Bilyana Ilieva Raeva

Αναπληρωτές (άρθρο 178, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Michael Gahler, Monica Giuntini, Catiuscia Marini


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών (16.12.2008)

προς την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας

σχετικά με την αντιμετώπιση των προκλήσεων από τις τιμές του πετρελαίου

(2008/2212(INI))

Συντάκτης γνωμοδότησης: Colm Burke

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών καλεί την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

1.   εκφράζει την ικανοποίησή του για την ανακοίνωση της Επιτροπής και συμμερίζεται την ανησυχία για την πρόσφατη αστάθεια των τιμών του πετρελαίου και τις επακόλουθες αρνητικές επιπτώσεις στον πληθωρισμό, την ανταγωνιστικότητα, το εμπόριο και την οικονομική ανάπτυξη·

2.   αναγνωρίζει την αύξηση της ζήτησης ως αιτία για την πρόσφατη αστάθεια της τιμής του πετρελαίου· εκφράζει τη λύπη του για τη συνεχιζόμενη χρήση επιδοτήσεων σε τρίτες χώρες, λόγω των μακροπρόθεσμων επιπτώσεών τους στα δημόσια οικονομικά και στους καταναλωτές·

3.   τονίζει ότι η περιορισμένη δυνατότητα για την επέκταση νέων πηγών προσφοράς, καθώς και εξωγενείς παράγοντες, όπως το αδύναμο δολάριο και η αναστάτωση στις χρηματοοικονομικές αγορές, έχουν επίσης συνεισφέρει στην αστάθεια της τιμής του πετρελαίου·

4.   υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής για λήψη, εφόσον κριθεί αναγκαίο, βραχυπρόθεσμων μέτρων για να μετριαστεί οποιαδήποτε μελλοντική εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου· ζητεί από τα κράτη μέλη να παράσχουν οικονομική ενίσχυση για την πραγματοποίηση επενδύσεων σε εναλλακτικούς ενεργειακούς πόρους όπως είναι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να δώσουν προτεραιότητα σε μέτρα ευαισθητοποίησης των καταναλωτών, προωθώντας την ιδέα της αγοράς αγαθών και υπηρεσιών υψηλής ενεργειακής απόδοσης προκειμένου να μειωθεί στο ελάχιστο η μακροπρόθεσμη δαπάνη·αλλά και να μετριαστούν οι συνέπειες οποιασδήποτε μελλοντικής μείωσης της διάθεσης πετρελαίου·

5.   χαιρετίζει την πρωτοβουλία της Επιτροπής να υπάρξει πολιτικός διάλογος σε παγκόσμιο επίπεδο μεταξύ χωρών που καταναλώνουν και χωρών που παράγουν πετρέλαιο με σκοπό την επίτευξη μιας δίκαιης ισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στην αγορά πετρελαίου ούτως ώστε να μην μπορούν οι πετρελαιοπαραγωγοί χώρες να διατηρούν τεχνητά υψηλές τις τιμές του πετρελαίου·

6.   επισημαίνει την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα στην εποπτεία του ανταγωνισμού όσον αφορά την επεξεργασία και την πώληση του πετρελαίου και των πετρελαϊκών προϊόντων, και να αυξηθεί η διαφάνεια των στοιχείων σχετικά με τα αποθέματα πετρελαίου για εμπορική χρήση·

7.   εκφράζει την ικανοποίησή του για την πρόθεση της Επιτροπής να εστιάσει στα αποθέματα πετρελαίου για έκτακτες ανάγκες κατά τη δεύτερη στρατηγική ενεργειακή επισκόπησή της· είναι της άποψης ότι τα αποθέματα πετρελαίου για έκτακτες ανάγκες θα πρέπει να λειτουργούν ως δικλίδα ασφαλείας έναντι βραχυπρόθεσμων κρίσεων των τιμών και ότι μπορούν επομένως να οδηγήσουν σε περιορισμό της αστάθειας των τιμών, αυξάνοντας έτσι την προβλεψιμότητα για τους καταναλωτές·

8.   επισημαίνει ότι θα πρέπει να επιτρέπεται στις πετρελαϊκές επιχειρήσεις να επανεπενδύουν τα κέρδη σε αναζήτηση πετρελαίου, εξόρυξη και νέες τεχνολογίες, πρακτική που θα πρέπει να αποτελέσει τον πιο αποτελεσματικό τρόπο για τη μείωση των τιμών μεσο-μακροπρόθεσμα·

9.   τονίζει ότι τα μέτρα της αγοράς και η πολιτική δράση πρέπει να χρησιμοποιούνται κατά τρόπο συμπληρωματικό για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της αστάθειας της τιμής του πετρελαίου.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

15.12.2008

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

17

13

0

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Gabriela Creţu, Janelly Fourtou, Evelyne Gebhardt, Martí Grau i Segú, Malcolm Harbour, Anna Hedh, Iliana Malinova Iotova, Alexander Graf Lambsdorff, Kurt Lechner, Catiuscia Marini, Nickolay Mladenov, Catherine Neris, Zita Pleštinská, Zuzana Roithová, Leopold Józef Rutowicz, Christel Schaldemose, Andreas Schwab, Bernadette Vergnaud, Barbara Weiler, Marian Zlotea

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Εμμανουήλ Αγγελάκας, Wolfgang Bulfon, Colm Burke, Giovanna Corda, Brigitte Fouré, Joel Hasse Ferreira, Othmar Karas

Αναπληρωτές (άρθρο 178, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Zdzisław Kazimierz Chmielewski, Gay Mitchell, Vladimir Urutchev


ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

21.1.2009

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

40

6

1

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Šarūnas Birutis, Jan Březina, Philippe Busquin, Giles Chichester, Pilar del Castillo Vera, Den Dover, Lena Ek, Nicole Fontaine, Adam Gierek, Norbert Glante, András Gyürk, Fiona Hall, David Hammerstein, Mary Honeyball, Ján Hudacký, Romana Jordan Cizelj, Werner Langen, Anne Laperrouze, Eluned Morgan, Angelika Niebler, Reino Paasilinna, Aldo Patriciello, Francisca Pleguezuelos Aguilar, Miloslav Ransdorf, Vladimír Remek, Herbert Reul, Teresa Riera Madurell, Mechtild Rothe, Paul Rübig, Patrizia Toia, Catherine Trautmann, Claude Turmes, Alejo Vidal-Quadras, Νικόλαος Βακάλης, Άννυ Ποδηματά, Atanas Paparizov

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Pilar Ayuso, Ivo Belet, Zdzisław Kazimierz Chmielewski, Matthias Groote, Cristina Gutiérrez-Cortines, Mieczysław Edmund Janowski, Toine Manders, Vittorio Prodi, Esko Seppänen, Silvia-Adriana Ţicău

Αναπληρωτές (άρθρο 178, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Marian-Jean Marinescu

Τελευταία ενημέρωση: 30 Ιανουαρίου 2009Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου