dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni, mill-Komunità Ewropea, tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Persuni b’Diżabbiltà

(COM(2008)0530 – C6-0000/2008 – 2008/0170(CNS))

(Proċedura ta' konsultazzjoni)

Il-Parlament Ewropew,

–   wara li kkunsidra l-proposta għal Deċiżjoni tal-Kunsill (COM(2008)0530),

–   wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Persuni b’Diżabilità ("il-Konvenzjoni"), adottata nhar it-13 ta' Diċembru 2006(1),

–   wara li kkunsidra l-Artikoli 13(1) u 300(2), l-ewwel subparagrafu, tat-Trattat KE,

–   wara li kkunsidra l-Artikolu 300(3), l-ewwel subparagrafu, tat-Trattat KE, skont liema artikolu l-Kunsill ikkonsulta lill-Parlament (C6–0116/2009),

–   wara li kkunsidra l-Artikoli 51 u 83(7) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–   wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali u l-opinjoni tal-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi (A6-0229/2009),

1.  Japprova l-konklużjoni tal-Konvenzjoni;

2.  Jagħti struzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tiegħu lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, u lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri.

(1) Nazzjonijiet Uniti, Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, adottata fit-13 ta' Diċembru 2006.

L-istorja tal-proposta

Il-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Persuni b’Diżabbiltà ġiet adottata fit-13 ta’ Diċembru 2006 mill-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti. Fuq il-bażi tad-direttivi ta' negozjar adottati mill-Kunsill fl-24 ta’ Mejju 2004, il-Kummissjoni wettqet in-negozjati tal-Konvenzjoni f’isem il-Komunità Ewropea.

Fis-27 ta’ Frar 2007, il-Kummissjoni ppreżentat proposta għal Deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-iffirmar, f’isem il-Komunità Ewropea, tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabbiltajiet u l-Protokoll mhux Obbligatorju tagħha (COM(2007)0077).

Id-Deċiżjoni tal-Kunsill bid-data tas-27 ta' Marzu 2007 (ST07404/07), awtorizzat lill-Komunità tiffirma l-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet tal-Persuni b’Diżabbiltà. Il-Kummissjoni iffirmat il-Konvenzjoni fit-30 ta’ Marzu 2007. Fit-3 ta' Mejju 2008, il-Konvenzjoni daħlet fis-seħħ.

Din hija l-ewwel Konvenzjoni NU dwar id-drittijiet tal-bniedem, li hi miftuħa għall-Komunità Ewoprea għal adeżjoni jew konferma formali u għalhekk, bħala l-ewwel pass, huwa uniku. Tgħaddi wkoll responsabilità speċjali lill-istituzzjonijiet Ewropej kollha u lill-Parlament Ewropew bħala waħda minnhom, kif ukoll lill-Istati Membri kollha. Ir-rapporteur jemmen li hemm bżonn li jenfasizza li l-kompetenzi li jirriżultaw mill-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni NU u l-Protokoll mhux Obbligatorju tagħha, huma mqassmin bejn il-Komunità u l-Istati Membri. Din is-sitwazzjoni hija riżultat tal-isforzi biex ikunu evitati lacunae minħabba l-fatt li f'xi oqsma l-kompetenzi jappartjenu għall-Komunità, mentri f'oħrajn għall-Istati Membri.

Il-Parlament Ewoprew kien konsistenti u appoġġja l-isforzi kollha tal-Komunità fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni marbuta mal-opportunitajiet indaqs u man-nondiskriminazzjoni tal-persuni b'diżabilitajiet. Fl-istess waqt, il-Parlament Ewropew dejjem kien imħasseb dwar l-applikazzjoni inkonsistenti tal-politiki ta' nondiskriminazzjoni fl-Istati Membri u fisser it-tħassib tiegħu f'rapporti, approvati mill-membri tiegħu.

Objettiv

L-objettiv ta’ din il-Konvenzjoni huwa li tippromwovi, tipproteġi u tiżgura t-tgawdija sħiħa u ugwali tad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali kollha mill-persuni kollha b’diżabbiltà, u li tippromwovi r-rispett għad-dinjità inerenti tagħhom.

Il-persuni b’diżabbiltà jinkludu dawk li għandom nuqqasijiet fiżiċi, mentali, intellettwali jew sensorjali fit-tul li meta jinteraġixxu ma’ diversi ostakli jistgħu jxekklulhom il-parteċipazzjoni sħiħa u effettiva tagħhom fis-soċjetà fuq bażi ugwali ma’ ħaddieħor

Il-prinċipji tal-Konvenzjoni huma dawn li ġejjin: Ir-rispett għad-dinjità inerenti, l-awtonomija individwali inkluża l-libertà li wieħed jagħmel l-għażliet tiegħu, u l-indipendenza tal-persuni; in-nondiskriminazzjoni; il-parteċipazzjoni u l-inklużjoni sħiħa u effettiva fis-soċjetà; ir-rispett għad-differenza u l-aċċetazzjoni tal-persuni b’diżabbiltà bħala parti mid-diversità tal-bniedem u mill-umanità; l-opportunitajiet indaqs; l-aċċessibbiltà; l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa; ir-rispett għall-kapaċitajiet li qed jevolvu tat-tfal b’diżabbiltà u r-rispett għad-dritt tat-tfal b’diżabbiltà li jippreżervaw l-identitajiet tagħhom.

Il-Konvenzjoni tiddefinixxi l-azzjonijiet li għandhom jittieħdu biex jiġu implimentati l-prinċipji imsemmijin hawn fuq fil-qasam ta':

•          Obbligi ġenerali

•          Ugwaljanza u nondiskriminazzjoni

•          Nisa b’diżabbiltà

•          Tfal b’diżabbiltà

•          Ħolqien ta’ kuxjenza

•          Aċċessibilità

•          Dritt għall-ħajja

•          Sitwazzjonijiet ta’ riskju u emerġenzi umanitarji

•          Rikonoxximent ugwali quddiem il-liġi

•          Aċċess għall-ġustizzja

•          Libertà u sigurtà tal-persuna

•          Ħelsien mit-tortura u minn trattamenti jew kastigi krudili, inumani jew degradanti

•          Ħelsien mill-isfruttament, mill-vjolenza u mill-abbuż

•          Protezzjoni tal-integrità tal-persuna

•          Libertà ta' moviment u ta' ċittadinanza

•          Għajxien b’mod indipendenti u inklużjoni fil-komunità

•          Mobilità personali

•          Libertà tal-espressjoni u tal-opinjoni, u aċċess għall-informazzjoni

•          Rispett għall-privatezza

•          Rispett għad-dar u l-familja

•          Edukazzjoni

•          Saħħa

•          Abilitazzjoni u riabilitazzjoni

•          Xogħol u impjieg

•          Livell ta’ għajxien u ħarsien soċjali adegwat

•          Parteċipazzjoni fil-ħajja politika u pubblika

•          Parteċipazzjoni fil-ħajja kulturali, rikreazzjoni, ħin liberu u sport

Dikjarazzjoni tal-Komunità Ewropea

Mal-Konvenzjoni tiżdied dikjarazzjoni tal-Komunità Ewropea dwar l-Artikolu 44(1) tal-Konvenzjoni li tindika l-kompetenzi ttrasferiti lill-Komunità mill-Istati Membri skont it-Trattat li jistabilixxi l-Komunità Ewropea, fl-oqsma koperti mill-Konvenzjoni.

B’rabta mal-Artikolu 27.1 tal-Konvenzjoni, il-Komunità Ewropea tistieden lill-Partijiet għall-Konvenzjoni sabiex jieħdu nota tal-Artikolu 3(4) tad-Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE tas-27 ta’ Novembru 2000 li tistabbilixxi qafas ġenerali għall-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol. Din id-dispożizzjoni tagħti lill-Istati Membri tal-Komunità Ewropea l-possibbiltà li jipprevedu li d-Direttiva, sakemm għandha x’taqsam ma’ diskriminazzjoni fuq bażi ta’ diżabbilità, m’għandhiex tapplika għall-forzi armati.

Evalwazzjoni

L-adozzjoni tal-Konvenzjoni NU dwar id-drittijiet tal-persuni b'diżabbiltà hija importanti biex jiġu rikonoxxuti d-drittijiet tal-persuni kollha b'diżabbiltà u biex jiġi promoss ir-rispett għad-dinjità inerenti tagħhom.

Meta wieħed iqis l-importanza tax-xogħol bħala pass importanti lejn l-inklużjoni fis-soċjetà, ir-rapporteur jisħaq fuq l-importanza tal-Artikoli 24 (edukazzjoni), 27 (xogħol u impjieg), 28 (ħarsien soċjali). Fl-istess waqt, ir-rapporteur ma jissottovalutax l-artikoli l-oħrajn, li l-implimentazzjoni tagħhom se tiggarantixxi livell u kwalità ta' ħajja aħjar għall-(gruppi kollha ta') individwi b'diżabbiltà.

Ir-rapporteur jappoġġja l-proposta tal-Kummissjoni, li tapprova l-Konvenzjoni NU f'isem il-Komunità, dwar dawk l-oqsma li jaqgħu fl-ambitu tal-kompetenza tal-Komunità.

Ir-rapporteur huwa sodisfatt li l-Istati Membri kollha ffirmaw il-Konvenzjoni u jistidinhom jirratifikawha malajr.

EMENDI

Il-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi jistieden lill-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali, bħala l-kumitat responsabbli, sabiex jinkorpora s-suġġerimenti li ġejjin fir-rapport tiegħu:

- wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni tiegħu tat-3 ta' Settembru 2003 dwar il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni "Lejn strument legalment vinkolanti tan-Nazzjonijiet Uniti li jippromwovi u jipproteġi l-jeddijiet u d-dinjità tal-persuni b'diżabilità"(1) u r-Riżoluzzjoni tiegħu tas-26 ta' April 2007 dwar is-sitwazzjoni tan-nisa b'diżabilità fl-Unjoni Ewropea(2),

- wara li kkunsidra d-"Dikjarazzjoni u l-Pjattaforma għal Azzjoni" adottata f'Beijing fil-15 ta' Settembru 1995 mir-Raba' Konferenza Dinjija dwar in-Nisa,

1.  Jilqa' l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Persuni b’Diżabilità bħala Trattat tad-Drittijiet tal-Bniedem internazzjonali legalment vinkolanti li jikkonferma d-drittijiet tan-nisa u tal-bniet b'diżabilità; jiddispjaċih li s'issa kienu erbgħa biss l-Istati Membri tal-UE li rratifikaw il-Konvenzjoni u l-Protokoll; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jinkorporaw id-dispożizzjonijiet kollha tal-Konvenzjoni fid-dritt Komunitarju u domestiku, biex jagħmlu provvedimenti għall-miżuri u l-mezzi finanzjarji neċessarji għall-applikazzjoni tagħhom fi żmien preċiż, u biex jistabilixxu objettivi kwantitattivi għal dan;

2.  Jistieden lill-Istati Membri biex ifasslu pjanijiet ta’ azzjoni nazzjonali sabiex jintlaħqu l-objettivi stipulati fil-Konvenzjoni tan-Nazzjoniiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Persuni b’Diżabilità u fir-Riżoluzzjoni tal-Parlament tas-26 ta’ April 2007 dwar is-sitwazzjoni tan-nisa b’diżabilità fl-UE;

3.  Jenfasizza li biex jiġu żgurati t-trattament ugwali u d-drittijiet indaqs għan-nisa u l-bniet b'diżabilità, għandha tiġi applikata s-sistema tal-integrazzjoni bejn is-sessi fid-deċiżjonijiet dwar il-politiki u l-miżuri għall-persuni b'diżabilità u l-implimentazzjoni tagħhom fl-oqsma kollha, l-aktar dwar id-dritt għax-xogħol, l-integrazzjoni fuq il-post tax-xogħol, l-edukazzjoni u t-tagħlim għal matul il-ħajja, u n-nuqqas ta' diskriminazzjoni;

4.  B’referenza għall-Protokoll, jisħaq fuq l-importanza tat-taħriġ u tal-użu ta’ teknoloġiji ġodda għat-titjib tal-kundizzjonijiet tal-għajxien tan-nisa u l-bniet b'diżabilità, u jinkoraġġixxi r-riċerka għal dan il-għan, filwaqt li titqies il-leġiżlazzjoni dwar il-bijoetika f’kull Stat Membru;

5.  Jirrikonoxxi li n-nisa u l-bniet b’diżabilità jsibu ruħhom sikwit f'periklu kbir, kemm ġewwa kif ukoll barra d-dar, ta’ vjolenza, feriment jew abbuż, negliġenza jew trattament negliġenti, u trattament ħażin, inkluż l-isfruttament sesswali, l-abbuż, l-isterilizzazzjoni forzata, iż-żwieġ forzat, kif ukoll l-għeluq f’istituzzjonijiet u l-iżolament forzati;

6.  Jistieden lill-Istati Membri jdaħħlu leġiżlazzjoni biex iħarsu d-drittijiet tan-nisa u l-bniet b'diżabilità f'każijiet ta' abbuż sesswali u ta' vjolenza psikoloġika u fiżika fil-pubbliku u fl-ambjent ta' djarhom u biex jappoġġjaw ir-riabilitazzjoni ta' nisa u bniet b'diżabilità wara li jkunu ġarrbu vjolenza bħal din;

7.  Hu tal-fehma li l-ommijiet b’diżabilità, li jistgħu jħabbtu wiċċhom ma' diffikultajiet partikolari fil-ħajja ta' kuljum, għandha tingħatalhom aktar attenzjoni min-naħa tal-Istati Membri u, b'mod partikolari, għandha tingħatalhom assistenza b'mod sistematiku skont il-bżonnijiet tagħhom.

PROĊEDURA

PROĊEDURA

Kumitat responsabbli

Kumitat(i) mitlub(a) jagħti/u opinjoni

Rapporteur(s)

Rumiana Jeleva

+:

–:

33

0

(1) ĠU C 76 E, 25.3.2004, p.231. (2) ĠU C 74 E 742, 20.3.2008, p. 742.