dwar l-agrikoltura f'żoni bi żvantaġġi naturali: evalwazzjoni speċifika

(2009/2156(INI))

Il-Parlament Ewropew,

–   wara li kkunsidra l-Artkolu 39 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–   wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni bit-titolu “Lejn mira aħjar tal-għajnuna lill-bdiewa f'żoni bi żvantaġġi natural” (COM(2009)0161),

–   wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Soċjali u Ekonomiku Ewropew dwar il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni, maħruġa fis-17 ta’ Diċembru 2009,

–   wara li kkunsidra l-Artikolu 48 tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu,

–   wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Biedja u l-Iżvilupp Rurali u l-opinjoni tal-Kumitat għall-Iżvilupp Reġjonali (A7-0056/2010),

A. billi aktar minn nofs iż-żona agrikola utilizzata fl-UE (54%) hija kklassifikata maż-żoni żvantaġġati (LFAs),

B.  billi kull Stat Membru jkun innomina żoni żvantaġġati, għalkemm fuq livelli differenti,

C. billi l-inħawi muntanjużi (inklużi r-reġjuni artiċi ’l fuq mit-62 parallel, li huma wkoll meqjusa bħala reġjuni muntanjużi) jammontaw għal madwar 16% taż-żona agrikola utilizzata, filwaqt li aktar minn 35% taż-żona agrikola utilizzata huwa kklassifikat bħala "reġjuni żvantaġġati intermedji",

D. billi dawn ir-"reġjuni żvantaġġati intermedji” huma kklassifikati mill-Istati Membri fuq il-bażi ta’ għadd ta' kriterji differenti li, fil-fehma tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri(1), jistgħu jwasslu għal trattament mhux ugwali,

E.  billi hemm biss proporzjon żgħir tal-intrapriżi f'dawn iż-żoni li jirċievu ħlasijiet ta' kumpens u l-livell ta' dawn il-pagamenti jvarja b'mod sinifikanti bejn l-Istati Membri,(2)

F.  billi għal żoni muntanjużi u żoni bi żvantaġġi speċifiċi, li huma definiti fl-Artikolu 50(2) u l-Artikolu 50(3)(b) rispettivament tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 tal-20 ta' Settembru 2005 dwar l-appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (EAFRD), hemm kriterji ċari u mhux ikkontestati, b'mod li l-klassifikazzjoni ta' dawn iż-żoni la ġiet ikkritikata mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri u lanqas ma hija affettwata mill-komunikazzjoni attwali tal-Kummissjoni,

G. billi s-sitwazzjoni partikulari fir-reġjuni l-aktar periferiċi teħtieġ l-implimentazzjoni ta’ proċeduri speċifiċi biex tiġi indirizzata,

H. billi l-appoġġ għal żoni żvantaġġati huwa komponent essenzjali tal-hekk imsejjaħ tieni pilastru tal-Politika Agrikola Komuni, jiġifieri tal-politika tal-iżvilupp rurali, u għaldaqstant la l-għanijiet tal-politika reġjonali u lanqas il-kwistjoni tat-tqassim mill-ġdid tal-fondi tal-EAFRD ma għandhom ikunu fil-qalba tad-dibattitu,

I.   billi, bħala riżultat tar-riforma tal-leġiżlazzjoni dwar l-appoġġ għal żoni żvantaġġati u l-adozzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1698/2005, il-kategorija ta’ qabel ta’ " reġjuni żvantaġġati intermedji” tneħħiet u ż-żoni eliġibbli huma definiti bħala oqsma “milquta minn żvantaġġi naturali sinifikanti",

J.   billi l-kriterji soċjo-ekonomiċi użati qabel ir-riforma tal-2005 minn xi Stati Membri ma jistgħux jibqgħu jintużaw bħala l-kriterji ewlenin biex jiddelimitaw żoni bi “żvantaġġi naturali”, iżda jistgħu jibqgħu jintużaw biex jiddefinixxu l-oqsma bi “żvantaġġi speċifiċi”, li huma appoġġjati skont l-Artikolu 50(3)(b) tar-Regolament (KE) Nru 1698/2005,

K. billi, fil-formulazzjoni tal-programmi nazzjonali u reġjonali tagħhom għall-iżvilupp rurali, l-Istati Membri għandhom lok sinifikanti għall-manuvra sabiex jippreżentaw sett ibbilanċjat ta' miżuri adattati għas-sitwazzjoni reġjonali speċifika tagħhom, u billi huwa f'idejn l-Istati Membri biex jippreżentaw miżuri xierqa għaż-żoni żvantaġġati tagħhom fil-programmi tagħhom,

L.  billi t-tmien kriterji bijofiżiċi proposti jistgħu ma jkunux biżżejjed, u l-valur ta’ limitu minimu propost ta' 66% taż-żona jista’ jinstab li ma jkunx adattat, għall-każijiet kollha biex jiddeterminaw l-iżvantaġġ attwali b’mod li jirrispetta d-diversità kbira taż-żoni rurali tal-UE; billi l-wiċċ tar-raba’ kkultivat, it-taħlita ta' tipi ta' ħamrija, il-kontenut ta’ ilma fil-ħamrija u l-klima huma, fost l-oħrajn, fatturi li huma wkoll relevanti sabiex jiġi ddeterminat l-iżvantaġġ attwali f’żona partikulari,

1.  Jenfasizza l-importanza ta' ħlas ta' kumpens xieraq għaż-żoni żvantaġġati bħala għodda indispensabbli biex tiġi żgurata l-provvista ta’ prodotti pubbliċi ta’ kwalità għolja bħas-salvagwardja tal-ġestjoni tal-art u l-pajsaġġ ikkultivat f'dawn ir-reġjuni; jenfasizza li ż-żoni żvantaġġati, b'mod partikolari, spiss għandhom valur għoli f'termini tal-pajsaġġ ikkultivat, tal-ħarsien tal-bijodiversità u tal-benefiċċji ambjentali, kif ukoll tal-impjieg rurali u tal-ħajja tal-komunitajiet rurali;

2.  Jirrikonoxxi li minħabba l-pożizzjoni unika tagħhom, iż-żoni żvantaġġati għandhom rwol importanti fir-rigward ta’ benefiċċji ambjentali u fil-ħarsien tal-pajsaġġ, u jenfasizza li l-ħlasijiet fl-ambitu ta’ din il-miżura għandu jkollhom l-objettiv li jintlaħaq dan il-għan;

3.  Jenfasizza li l-Artikolu 158 tat-TEC dwar il-politika ta’ koeżjoni, kif emendat mit-Trattat ta’ Lisbona, jagħti attenzjoni partikulari lir-reġjuni bi żvantaġġi naturali; iħeġġeġ lill-Kummissjoni sabiex tfassal strateġija komprensiva biex telimina d-differenzi bejn l-Istati Membri fil-mod ta’ kif jieħdu ħsieb ta’ dawn iż-żoni, u biex tippromwovi strateġija integrata li tqis il-karatteristiċi nazzjonali u reġjonali speċifiċi;

4.  Jenfasizza li l-appoġġ għal żoni bi żvantaġġi naturali huwa mmirat b'mod partikolari biex jiggarantixxi li forma effiċjenti u multifunzjonali tal-agrikultura tiġi ppreservata b’mod wiesa’ u permanenti, u b’hekk il-kampanja titħares bħala żona ekonomika vitali u post fejn wieħed jista’ jgħix;

5.  Jenfasizza l-bżonn li dawn iż-żoni żvantaġġati jiġu kkoltivati mhux biss bil-għan li jipproduċu l-ikel nutrittiv, iżda wkoll bħala kontribut għall-iżvilupp ekonomiku ġenerali, għal livell imtejjeb ta’ għajxien u għall-istabilità demografika u soċjali f’dawn iż-żoni;

6.  F’dan is-sens, jistieden lill-Kummissjoni biex tqis ukoll l-implikazzjonijiet soċjali tal-klassifikazzjoni l-ġdida għal żoni bi żvantaġġi naturali;

7.  Jirrimarka li, b'kuntrast mal-miżuri agro-ambjentali, il-pagamenti ta' kumpens għaż-żoni żvantaġġati ma għandhomx ikunu suġġetti għal kundizzjonijiet speċifiċi addizzjonali rigward il-metodu tal-koltivazzjoni tal-art; ifakkar li l-iskema taż-żoni l-aktar żvantaġġati għandha bi prinċipju toffri kumpens lill-bdiewa li jridu wkoll jimmaniġġjaw l-art u li jaħmdu bi żvantaġġi naturali sinifikanti li għalihom is-suq ma jikkumpensax;

8.  Jenfasizza, madankollu, li l-ħlasijiet għaż-żoni l-anqas żvantaġġati jridu jkunu marbuta mat-tħaddim attiv tal-art, jiġifieri l-produzzjoni tal-ikel jew attivitajiet relatati mill-qrib mal-produzzjoni tal-ikel;

9.  Huwa tal-fehma li t-tmien kriterji bijofiżiċi proposti mill-Kummissjoni jistgħu, bi prinċipju, ikunu adattati biex jiddelimitaw żoni bi żvantaġġi naturali; jenfasizza, madankollu, li l-kriterji ma jistgħux jintużaw fil-każijiet kollha sabiex, b’mod oġġettiv, jiġu ddelimitati ż-żoni bi żvantaġġi naturali;

10. Jirrikonoxxi, madankollu, li kriterji stretti u purament bijofiżiċi jistgħu ma jkunux adattati għaż-żoni kollha tal-Ewropa, u jistgħu jwasslu għal konsegwenzi mhux mixtieqa f’termini taż-żoni li jikkwalifikaw; għaldaqstant jirrakkomanda li jiġu studjati mill-ġdid, fuq bażi purament oġġettiva, il-kriterji soċjoekonomiċi bħall-bogħod mis-swieq, in-nuqqas ta’ servizzi u d-depopolazzjoni;

11. Iħeġġeġ lill-Kummissjoni sabiex tqis il-pożizzjonijiet kollha espressi waqt il-konsultazzjoni mal-Istati Membri, mal-awtoritajiet reġjonali u lokali u mal-organizzazzjonijiet tal-biedja, fir-rigward tad-definizzjoni ta’ żoni bi żvantaġġi naturali;

12. B’mod partikulari, it-tidħil ta’ kriterju ġeografiku definit bħala ‘iżolament’ jindirizza l-iżvantaġġ naturali speċifiku li jirriżulta mid-distanza mis-swieq, mill-bogħod, u mill-aċċess limitat għas-servizzi;

13. Iqis li jinħtieġ li tiġi rriveduta d-definizzjoni tal-kriterju tal-‘kontenut ta’ ilma fil-ħamrija’ sabiex jitqiesu l-kundizzjonijiet agroklimatiċi differenti li hemm fid-diversi Stati Membri tal-Unjoni;

14. Sabiex jiġu rikonoxxuti l-limitazzjonijiet tat-tipi ta’ ħamrija mxarrba u li ma jinħadmux, l-inklużjoni ta’ kriterju ta’ ‘jiem ta’ kapaċità tal-art’ tippermetti li titqies l-interazzjoni bejn it-tipi ta’ ħamrija u l-klima (pereżempju biex jiġu riflessi b’mod adegwat id-diffikultajiet tal-klima marittima);

15. Jitlob lill-Kummissjoni, għaldaqstant, biex tkompli bl-isforzi tagħha ta’ riċerka u ta’ analiżi bil-ħsieb li potenzjalment iddaħħal aktar kriterji fl-iskema l-ġdida ta’ għajnuna għaż-żoni l-aktar żvantaġġati sabiex tadatta aktar il-proposti tagħha għad-diffikultajiet prattiċi li jħabbtu wiċċhom magħhom il-bdiewa u tfassal sett ta’ kriterji b’saħħithom li jibqgħu utli għal żmien fit-tul;

16. Jenfasizza, madankollu, li sabiex japplikaw dawn il-kriterji u jiġu stabbiliti valuri ta’ limitu minimu realistiċi fil-prattika, jeħtieġ li d-data bijofiżika meħtieġa tkun disponibbli għall-Istati Membri u għar-reġjuni bi grad suffiċjenti ta' preċiżjoni fir-rigward tal-ambjent naturali; jappoġġja, għalhekk, l-ittestjar tal-applikazzjoni prattika tal-kriterji proposti introdotti mill-Kummissjoni; jitlob li l-mapep dettaljati li għandhom jiġu sottomessi mill-Istati Membri jintużaw, jekk ikun meħtieġ, biex jadattaw il-valuri limitu tal-kriterji, filwaqt li jiddefinixxu ż-żoni bi żvantaġġi naturali, u l-valur ta’ limitu minimu propost ta' 66% fil-livell nazzjonali u reġjonali (għar-realtajiet f'termini tal-ambjent naturali);

17. Jenfasizza, b’mod partikulari, li sabiex jiġu indirizzati b’mod prattiku l-interazzjonijiet bejn il-ħafna fatturi influwenti, jista’ jkun neċessarju l-użu kumulattiv tal-kriterji adottati; li jkun jista’ jippermetti ’l dawk iż-żoni żvantaġġati li jakkumulaw żewġ żvantaġġi naturali ta’ daqs żgħir jew medju, li jiġu klassifikati bħala żoni l-aktar żvantaġġati wkoll meta l-kriterji individwali ma jikkwalifikawhomx għal dik il-klassifikazzjoni;

18. Jenfasizza li l-opinjoni finali dwar l-unità bażika magħżula għat-territorju, il-kriterji u l-valuri ta' limitu minimu proposti mill-Kummissjoni tista' tingħata biss meta jkunu disponibbli l-mapep dettaljati mfassla mill-Istati Membri; jisħaq li, fin-nuqqas ta’ riżultati ta’ simulazzjoni ta’ dan it-tip, il-livell minimu ta’ 66% propost kif ukoll il-livelli minimi li jiddefinixxu l-kriterji nfushom għandhom jitqiesu b’attenzjoni konsiderevoli u jistgħu jiġu biss adattati b’mod oġġettiv u adegwat ladarba jkunu disponibbli l-mapep nazzjonali; jistieden lill-Kummissjoni, għaldaqstant, sabiex teżamina fil-pront ir-riżultati tas-simulazzjoni u, abbażi ta’ dan, tfassal mingħajr dewmien komunikazzjoni ddettaljata dwar id-delimitazzjoni taż-żoni bi żvantaġġi naturali;

19. Jenfasizza li meta titfassal il-mappa finali taż-żoni żvantaġġati intermedji, il-kriterji nazzjonali oġġettivi għandhom jitqiesu wkoll sabiex ikun jista’ jsir adattament tad-definizzjoni taż-żoni għall-kundizzjonijiet speċifiċi differenti f’kull pajjiż; iqis li dan l-adattament għandu jitwettaq b’mod trasparenti;

20. Iqis li l-irfinar volontarju u nazzjonali tal-kriterji għall-appoġġ għal żoni bi żvantaġġi naturali huwa meħtieġ sabiex ikun hemm il-possibilità ta’ rispons xieraq għal sitwazzjonijiet ġeografiċi partikolari fejn l-iżvantaġġi naturali ġew ikkumpensati permezz ta’ intervent uman; jenfasizza, madankollu, li fejn il-kwalità tal-art tkun tjiebet, il-piż tal-ispejjeż għoljin ta’ investiment u l-ispejjeż rikorrenti u assoċjati ta’ manteniment, bħall-iskular tal-ilma u t-tisqija, iridu jitqiesu wkoll; jipproponi li d-data dwar il-farms (pereżempju d-dħul u l-produttività tal-art) tintuża fost l-oħrajn għal dan il-għan; jenfasizza, madankollu, li d-deċiżjoni dwar il-kriterji li għandhom jintużaw għall-irfinar għandha tkun tal-Istati Membri, minħabba li ħafna Stati Membri diġà żviluppaw sistema adegwata u adatta ta’ differenzjazzjoni li għandha tinżamm;

21. Iqis li l-kriterji ġodda jistgħu jeskludu ċerti żoni bi żvantaġġi naturali li huma attwalment eliġibbli; jinnota li fażi xierqa ta’ phasing-out għandha tkun definita, sabiex tippermetti lir-reġjuni kkonċernati jadattaw għas-sitwazzjoni l-ġdida;

22. Jenfasizza li ż-żoni li għelbu l-iżvantaġġi naturali tal-art permezz ta’ tekniki tal-biedja m’għandhomx jitneħħew b’mod definittiv, speċjalment jekk għad għandhom dħul agrikolu baxx jew ftit li xejn alternattivi ta’ produzzjoni, u jistieden lill-Kummissjoni sabiex tiżgura li jkun hemm tranżizzjoni mingħajr problemi għal dawk iż-żoni;

23. Jitlob li l-proċeduri tekniċi maħsuba biex jikkumpensaw għal żvantaġġi naturali mhux biss iqisu l-vantaġġi fuq perjodu ta' żmien qasir iżda li jkunu suġġetti wkoll għal Evalwazzjoni ta' Impatt Sostenibbli;

24. Jenfasizza r-responsabilità tal-Istati Membri rigward l-għażla oġġettiva taż-żoni bi żvantaġġi naturali u t-tfassil ta' programmi bbilanċjati għall-iżvilupp rurali; jenfasizza l-ħtieġa ta’ sħubija mal-awtoritajiet reġjonali u lokali f’dan il-proċess; jenfasizza fl-istess waqt il-ħtieġa tan-notifika u l-approvazzjoni ta' dawn id-deċiżjonijiet nazzjonali jew reġjonali mill-Kummissjoni;

25. Jenfasizza li r-riforma li tikkonċerna ż-żoni bi żvantaġġi naturali tagħmel parti essenzjali mill-iżvilupp fil-ġejjieni tal-politika agrikola komuni tal-Unjoni Ewropea;

26. Jistieden lill-Kummissjoni sabiex, fi żmien sena, tfassal test leġiżlattiv separat dwar il-biedja f’żoni bi żvantaġġi naturali;

27. Jappella biex ir-reviżjoni tal-iskema tal-LFAs titwettaq flimkien mad-diskussjonijiet dwar ir-riforma tal-PAK, sabiex jiġi żgurat li jkun hemm koerenza fit-tfassil tas-sistemi ġodda ta’ appoġġ għall-bdiewa, speċjalment fir-rigward tas-sistema l-ġdida ta’ Pagament Uniku għall-Farms;

28. Huwa konxju tal-implikazzjonijiet li l-eżerċizzju biex jiddefinixxi mill-ġdid iż-żoni żvantaġġati intermedji jista’ jkollu għat-tfassil fil-ġejjieni tal-għajnuna tal-PAK; għaldaqstant, jistieden lill-Kummissjoni biex tqis il-pożizzjonijiet kollha espressi waqt il-konsultazzjonijiet pubbliċi mill-Istati Membri u mill-awtoritajiet reġjonali u lokali, u l-komunitajiet tal-biedja kkonċernati;

29. Jitlob għall-ħarsien tal-baġit Ewropew għall-iżvilupp rurali, u jħeġġeġ lill-Istati Membri sabiex jużaw il-possibilitajiet kollha ta’ kofinanzjament għall-LFAs, bħala waħda mill-iskemi ta’ żvilupp rurali l-aktar effettivi u importanti;

30. Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu sabiex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, u lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni.

(1) Qorti Ewropea ral-Awdituri. Rapport Speċjali Nru 4/2003, ĠU C 151, 27.06.2003. (2) minn 16 EUR/ha fi Spanja sa 250 EUR/ha f’Malta

1. Sfond

L-appoġġ għal żoni rurali huwa element essenzjali tal-hekk imsejjaħ tieni pilastru tal-Politika Agrikola Komuni, il-politika tal-iżvilupp rurali. Aktar min-nofs iż-żona agrikola utilizzata ġiet ikklassifikata mill-Istati Membri fost iż-żoni żvantaġġati. Iż-żoni muntanjużi (inklużi r-reġjuni artiċi fit-tramuntana tat-62 parallel li huma wkoll meqjusa bħala żoni muntanjużi minħabba l-kundizzjonijiet klimatiċi tagħhom) jammontaw għal madwar 16% taż-żona. L-akbar sehem, madankollu, jiġifieri 35%, huwa tar-reġjuni bi żvantaġġi oħra, il-parti l-kbira naturali.

Din id-distinzjoni hija bbażata fuq dispożizzjonijiet ta’ qafas leġiżlattiv: ir-Regolament (KE) Nru 1698/2005 dwar l-appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (EAFRD) jippermetti lill-Istati Membri, taħt l-assi 2 (it-titjib tal-ambjent u tal-kampanja), biex jagħmlu "pagamenti għal żoni muntanjużi li jbatu minn żvantaġġi naturali u pagamenti għal żoni oħra bi żvantaġġi”. Dawn għandhom "jikkontribwixxu, permezz tal-użu kontinwu tal-art agrikola, għaż-żamma tal-kampanja kif ukoll għaż-żamma u l-promozzjoni ta' sistemi ta' biedja sostenibbli ".

L-Artikolu 36 tar-Regolament (KE) Nru 1698/2005 jistipula “miżuri mmirati lejn l-użu sostenibbli ta’ art agrikola”, b’mod partikulari:

"i) ħlasijiet ta’ kumpens għall-iżvantaġġi naturali lill-bdiewa fiż-żoni tal-muntanji,

ii) pagamenti lill-bdiewa f’żoni bi żvantaġġi naturali, għajr iż-żoni tal-muntanji (…).“

L-Artikolu 37 jispeċifika li “l-pagamenti għandhom jikkumpensaw għal spejjeż addizzjonali u dħul mitluf tal-bdiewa relatati mal-iżvantaġġ għall-produzzjoni agrikola fiż-żona kkonċernata.” Il-pagamenti huma marbuta ma’ impenn min-naħa tal-bdiewa “li jsegwu l-attività tal-biedja ... mill-anqas għal ħames snin.”

L-Artikolu 50 tar-Regolament jiddefinixxi b'iktar dettall il-kriterji għaż-żoni eliġibbli. Iż-żoni muntanjużi huma karatterizzati minn “imitazzjonijiet konsiderevoli tal-possibbiltà fl-użu tal-art u żieda apprezzabbli fl-ispejjeż biex tinħadem” minħabba:

a)  staġun tat-tkabbir qasir minħabba l-għoli

b)  għoljiet weqfin fiż-żona kkonċernata

c)  qagħda ġeografika ’il fuq mit-62 parallel

Skont l-Artikolu 50(3), żoni oħra żvantaġġati għandhom ikunu

a) affettwati minn żvantaġġi naturali sinifikanti, notevolment produttività baxxa tal-ħamrija jew kondizzjonijiet batuti ta' klima u fejn iż-żamma ta' attività estensiva ta' biedja hija importanti għall-ġestjoni ta' l-art, jew

b) żoni anqas favoriti jistgħu jinkludu żoni oħra affetwati bi xkiel speċifiku, li bih il-biedja għandha tkompli sseħħ, meta meħtieġ u suġġetta għal ċerti kondizzjonijiet, sabiex ikun ikkonservat jew imtejjeb l-ambjent, il-manteniment tal-kampanja u l-preservazzjoni tal-potenzjal turistiku taż-żona jew sabiex ikun protett xatt il-baħar.

Bħala riżultat tar-riforma tal-leġiżlazzjoni dwar l-appoġġ għal żoni żvantaġġati u r-Regolament (KE) Nru 1698/2005, l-LFAs intermedji ta' qabel ikkritikati mill-Qorti tal-Awdituri ġew aboliti. Il-kriterji soċjo-ekonomiċi li ntużaw qabel ir-riforma tal-2005 minn xi Stati Membri ma jistgħux jibqgħu jintużaw biex jiddelimitaw żoni bi żvantaġġi naturali, iżda jistgħu jkomplu jintużaw biex jinnominaw żoni bi "żvantaġġi speċifiċi ".

Fil-mument tal-adozzjoni tar-Regolament il-Kunsill ma setax jaqbel dwar l-istipular ta' kriterji aktar preċiżi għall-"iżvantaġġi naturali" u ta lill-Kummissjoni l-kompitu li tfassal proposta għal sistema futura għad-definizzjoni ta’ żoni eliġibbli.

Il-proposta tal-Kummissjoni preżenti għalhekk tikkonċerna biss iż-żoni l-oħra bi żvantaġġi naturali skond l-Artikolu 50(3)(a). Iż-żoni muntanjużi u l-gżejjer, għalhekk, mhumiex is-suġġett tad-diskussjoni.

2. Rapport Speċjali mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri

Fl-2003 l-Qorti Ewropea tal-Awdituri ppubblikat rapport speċjali dwar l-appoġġ għal żoni żvantaġġati. Il-Qorti stabbiliet, fost oħrajn, li "LFAs intermedji" huma klassifikati mill-Istati Membri fuq il-bażi ta' għadd kbir ta' kriterji differenti u kkritikat il-fatt li dawn id-differenzi fl-identifikazzjoni ta' żoni eliġibbli jistgħu jwasslu għal differenzi fit-trattament.

Barra minn hekk il-Qorti tal-Awdituri kkritikat il-fatt li huwa biss proporzjon żgħir tal-intrapriżi agrikoli f'dawn iż-żoni li jirċievu ħlasijiet ta' kumpens u li l-livell ta' dawn il-pagamenti jvarja b'mod sinifikanti bejn l-Istati Membri (minn 16 EUR/ettaru fi Spanja sa 250 EUR/ettaru f'Malta). Il-Qorti għaldaqstant rat ir-riskju ta' "kumpens żejjed" u talbet lill-Kummissjoni biex tiżviluppa, b'kollaborazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri, sett aktar xieraq ta' indikaturi għall-identifikazzjoni tal-LFAs li jkun konsistenti u jiggarantixxi t-trattament ekwu tal-benefiċjarji.

3. Komunikazzjoni tal-Kummissjoni

Bħala riżultat tar-rapport speċjali tal-Qorti tal-Awdituri u r-reviżjoni tar-regolament dwar l-iżvilupp rurali fl-2005, il-Kummissjoni wettqet numru kbir ta' attivitajiet biex tevalwa l-kriterji ta' delimitazzjoni użati sal-lum u biex tiddefinixxi b'aktar dettall iż-żoni bi żvantaġġi naturali.

Wieħed malajr seta’ jara l-ħtieġa ta' kooperazzjoni teknika fid-dettall mal-Istati Membri sabiex jiġu identifikati kriterji ta' delimitazzjoni oġġettivi u fuq bażi xjentifika.

Bħala l-ewwel pass, id-dipartimenti tal-Kummissjoni nkarigaw liċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka (ĊKR) biex jasal għal ġabra ta' kriterji komuni dwar il-ħamrija u l-klima li tkun tista' ssostni delimitazzjoni ġdida tal-LFAs intermedji. Sabiex jitwettaq dan l-inkarigu, twaqqaf bord ta' esperti ta' livell għoli dwar l-evalwazzjoni tal-ħamrija, il-klima u l-art, u ħidmietu kienet ikkoordinata miċ-ĊKR.

Il-bord ta' esperti identifika tmien kriterji tal-ħamrija u l-klima li jindikaw, f'ċertu valur ta' limitu, limitazzjonijiet severi għall-agrikoltura Ewropea. Kriterji tal-klima (temperatura baxxa fuq tul ta’ żmien jew stress ikkawżat mis-sħana), il-kriterji tal-ħamrija (ħamrija li żżomm l-ilma; ħamrija ġeblija, ramlija jew bit-tafal; ħamrija fejn l-għeruq ma jinżlux fil-fond; ħamrija mielħa) u żoni b’bilanċ żvantaġġat ħafna rigward l-umdità jew għoljiet weqfin.

(Deskrizzjoni aktar dettaljata tat-tmien kriterji bijofiżiċi tinstab fl-anness għall-komunikazzjoni(1)).

Żona hija meqjusa affettwata minn żvantaġġi naturali sinifikanti jekk parti kbira taż-żona agrikola utilizzata tagħha (mill-inqas 66%) tissodisfa mill-inqas wieħed mill-kriterji fi ħdan il-limitu minimu indikat. Il-kriterji bijofiżiċi għalhekk mhumiex kumulattivi taħt din il-proposta Kwalunkwe indikatur jista' jirriżulta fil-klassifikazzjoni sakemm il-karatteristiċi relatati ma' tali kriterju jkunu osservati u mkejla kif xieraq fiż-żona, skont il-valur ta' limitu minimu assoċjat.

Il-Kummissjoni titlob lill-Istati Membri biex jissimulaw l-applikazzjoni tal-kriterji bijofiżiċi fit-territorju tagħhom u biex ifasslu mapep dettaljati taż-żoni eliġibbli li jirriżultaw minn dawn il-simulazzjonijiet.

Barra minn hekk, l-Istati Membri għandhom jipproponu l-irfinar li jeskludi żoni fejn l-iżvantaġġi naturali diġà ngħelbu (eż. art niexfa imma imsaqqija).

Oriġinarjament l-Istati Membri kellhom jikkonkludu dan it-tfassil tal-mapep fi żmien sitt xhur (jiġifieri sal-aħħar ta' Ottubru 2009). Fid-dawl tal-kumplessità tas-simulazzjoni, madankollu, bosta Stati Membri diġà ħabbru li jeħtieġu aktar żmien u talbu biex id-data ta’ skadenza tiġi estiża.

4. Pożizzjoni tar-rapporteur

Ir-rapporteur huwa tal-fehma li l-proċess mibdi fl-2005 biex jiġu eżaminati l-kriterji għall-klassifikazzjoni ta' żoni żvantaġġati, b'mod partikolari l-proċess ta' konsultazzjoni mwettqa miċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka, tmexxa fi spirtu bid-disponibilità li jilqa’ varji esperjenzi u bl-involviment ta' esperti mill-Istati Membri, b'suċċess u b'mod li jinkoraġġixxi l-parteċipazzjoni.

Ir-riżultat ta' dan il-proċess ta' konsultazzjoni essenzjalment jinkludi tmien kriterji bijofiżiċi proposti mill-Kummissjoni għad-delimitazzjoni ta’ żoni bi żvantaġġi naturali.

Għalkemm dawn il-kriterji jistgħu, mal-ewwel daqqa t’għajn, ikunu assolutament adattati għad-delimitazzjoni ta’ żoni bi żvantaġġi naturali, ir-rapporteur iqis li huwa essenzjali li dawn jiġu ttestjati fil-prattika mill-Istati Membri. Għadu mhux ċert jekk id-data bijofiżika meħtieġa hijiex disponibbli għall-Istati Membri bi grad suffiċjenti ta' preċiżjoni fir-rigward tal-ambjent naturali. Għalhekk huwa ta' importanza kruċjali għal kwalunkwe użu futur tat-tmien parametri bijofiżiċi li huma jgħaddu mit-test tal-applikazzjoni fil-prattika, jiġifieri t-tfassil tal-mapep, fl-Istati Membri. Fil-mument meta ġie abbozzat dan ir-rapport kienu għadhom tressqu biss għadd żgħir ta’ tweġibiet mill-Istati Membri. Il-maġġoranza tal-Istati Membri talbu aktar żmien biex ifasslu l-mapep, u l-Kummissjoni rrevediet il-kalendarju propost.

Ir-rapporteur għaldaqstant jirriserva d-dritt li jagħmel kummenti addizzjonali fi stadju aktar tard fil-proċedura parlamentari sabiex jinkorpora r-riżultati tat-tfassil tal-mapep fir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew.

Għandha tingħata attenzjoni partikolari f'dan il-rigward għall-kwistjoni dwar jekk il-proposta arbitrarja ta' limitu minimu ta’ 66% taż-żona kkonċernata għandux jiġi rivedut 'l isfel wara t-test tal-applikazzjoni prattika fl-Istati Membri, sabiex jirrifletti r-realtà f'termini tal-ambjent naturali fiż-żoni kkonċernati.

Jekk ikun meħtieġ għandha tiġi prevista wkoll l-akkumulazzjoni ta’ kriterji kumplimentarji varji, b'applikazzjoni ta' valur ta' limitu minimu aktar baxx għall-kriterji individwali.

Diġà huwa ċar, madankollu, li l-irfinar tal-kriterji għall-appoġġ għal żoni bi żvantaġġi naturali għandu jsir sabiex dawn jirriflettu b'mod korrett l-iżvantaġġi attwalment eżistenti. Per eżempju, huwa evidenti li ċerti uċuħ bħad-dwieli jew iż-żebbuġ jistgħu jiksbu riżultati tajbin u profittabbli fuq art li hija inqas vantaġġata rigward il-biedja tal-ħart. L-Istati Membri għandhom għalhekk jingħataw l-opportunità li twettaq l-irfinar, inkluż l-użu tad-data tal-biedja (pereżempju d-dħul tal-impriża).

B'mod ġenerali, ir-rapporteur huwa ħerqan li jsir dibattitu li ma jkunx ikkaratterizzat mill-interessi reġjonali jew nazzjonali fit-tqassim mill-ġdid tal-fondi tal-EAFRD, li mhijiex il-kwistjoni hawnhekk. Għall-kuntrarju, l-Istati Membri għandhom ikunu jistgħu jadottaw approċċ pragmatiku fi ħdan qafas Komunitarju, li jippermettilhom li japplikaw il-kriterji bijofiżiċi oġġettivi filwaqt li jqisu l-kondizzjonijiet naturali tagħhom skont il-prinċipju tas-sussidjarjetà. B'dan il-mod għandhom ikunu kapaċi jissodisfaw ir-responsabilità tagħhom li oġġettivament jinnominaw żoni bi żvantaġġi naturali u b'hekk jinkiseb il-bilanċ fil-programmi reġjonali jew nazzjonali tagħhom għall-iżvilupp rurali. L-approvazzjoni ta' dawn il-programmi mill-Kummissjoni tiżgura li l-qafas tal-Komunità jiġi ppreservat.

(1) http://ec.europa.eu/agriculture/rurdev/lfa/comm/com2009_161_annex_en.pdf

SUĠĠERIMENTI

Il-Kumitat għall-Iżvilupp Reġjonali jistieden lill-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali, bħala l-kumitat responsabbli, biex jinkorpora s-suġġerimenti li ġejjin fil-mozzjoni għal riżoluzzjoni tiegħu:

1.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tfassal strateġija globali għal żoni żvantaġġati adattata għall-ħtiġijiet lokali sabiex jitnaqqsu d-disparitajiet eżistenti bejn l-Istati Membri rigward l-appoġġ mogħti lil dawn iż-żoni, u biex tistabbilixxi definizzjoni speċifika ta' żoni bi żvantaġġi naturali, b'mod partikolari fir-rigward tal-perjodi tranżitorji; jirrakkomanda li l-bdiewa f'żoni żvantaġġati jkunu mħeġġa biex iwaqqfu assoċjazzjonijiet bil-ħsieb li jiksbu finanzjament adegwat biex jaħdmu l-art tagħhom u jtejbu l-produzzjoni agrikola;

2.  Iqis li l-Istati Membri għandhom jitħallew iqisu l-kriterji mhux biss bijofiżiċi iżda wkoll xi kriterji soċjo-ekonomiċi fl-irfinar li l-Istati Membri għandhom jagħmlu biex jippreparaw il-mappa ta' żoni bi żvantaġġi naturali, u biex iqisu l-kriterju tad-depopolazzjoni, minħabba li t-tnaqqis fil-popolazzjoni jaggrava l-iżvantaġġi naturali ta' żoni agrikoli u jżid id-diffikultajiet agronomiċi ta' dawn ir-reġjuni; jappoġġja wkoll l-inklużjoni tal-insularità fost il-kriterji nazzjonali għal żoni bi żvantaġġi naturali;

3.   Huwa tal-fehma li ż-żoni li fihom it-tmien kriterji bijofiżiċi ma jkunux issodisfati, iżda li fihom il-kriterji kollha, għalkemm eżatt taħt il-limitu, meta meqjusa flimkien jikkostitwixxu żvantaġġ sostanzjali, għandhom ukoll ikunu rikonoxxuti bħala żoni bi żvantaġġi naturali;

4.   Isostni li l-immappjar taż-żoni bi żvantaġġi naturali jista' jsir fuq il-bażi ta' tmien kriterji bijofiżiċi stabbiliti mill-Komunità, flimkien ma' għadd ta' kriterji nazzjonali oġġettivi, li jippermettu li titqies is-sitwazzjoni f'kull pajjiż fil-livell nazzjonali u reġjonali;

5.   Huwa tal-fehma li l-iskema l-ġdida tista' twassal għal trasferiment ta' għajnuna minn xi żoni għal oħra, b'rabta mal-ħtiġijiet lokali tagħhom; jitlob, għalhekk, li għal dawk iż-żoni li bħala konsegwenza tar-Regolament il-ġdid, jitilfu l-istatus ta' "żona bi żvantaġġi naturali" jew li fihom isseħħ bidla sproporzjonata, jingħataw perjodu tranżitorju suffiċjenti biex jadattaw għas-sitwazzjoni l-ġdida; iqis li, matul dan il-perjodu, il-kriterji bijofiżiċi proposti mill-Kummissjoni għandhom jiġu ttestjati biex tkun ivverifikata r-rilevanza tagħhom vis-à-vis l-ekosistemi u l-klimi differenti tal-Unjoni Ewropea;

6.  Jistieden lill-Kummissjoni sabiex tqis, fid-definizzjoni ta' żoni bi żvantaġġi naturali, il-pożizzjonijiet kollha espressi waqt il-konsultazzjoni pubblika mill-Istati, mill-awtoritajiet reġjonali u lokali kif ukoll mill-gruppi agrikoli konċernati;

7.  Huwa tal-fehma li, meta titfassal il-mappa ta' żoni bi żvantaġġi naturali, għandhom jitqiesu kriterji nazzjonali oġġettivi li jippermettu li tkun adattata d-definizzjoni taż-żoni għas-sitwazzjoni nazzjonali u reġjonali f'kull pajjiż fi ħdan il-qafas ġenerali ta' strateġija globali tal-Kummissjoni Ewropea, b'kollegament mill-qrib mal-programmi lokali tal-iżvilupp rurali;

8.  Jitlob li meta jsir l-irfinar taż-żoni, dawk iż-żoni li għelbu l-iżvantaġġi naturali tal-art permezz ta' tekniki tal-biedja, b'mod partikolari dawk bi dħul agrikolu baxx jew bi ftit forom alternattivi ta' produzzjoni, jitneħħew biss fid-dawl tal-evalwazzjoni tal-impatt fuq perjodu ta' żmien twil;

9.   Jistieden lill-Kummissjoni biex tniedi wkoll reviżjoni tal-iskema maħsuba għal reġjuni li jiffaċċjaw problemi speċifiċi, ladarba d-definizzjoni attwali tonqos milli tqis ċerti żvantaġġi naturali li jaffettwaw l-attività agrikola, bħall-insularità jew kemm qiegħdin 'il bogħod ċerti żoni tal-Unjoni Ewropea;

10. Jitlob li l-proċeduri tekniċi maħsuba biex jikkumpensaw għal żvantaġġi naturali mhux biss iqisu l-vantaġġi fuq perjodu ta' żmien qasir iżda li jkunu suġġetti wkoll għal Evalwazzjoni ta' Impatt Sostenibbli;

11.      Jenfasizza l-ħtieġa għal koordinazzjoni aħjar tal-politiki varji tal-Komunità, b'mod partikolari l-politika agrikola komuni u l-politiki ta' koeżjoni, sabiex jitqarrbu aktar lejn xulxin u jaslu għall-iżvilupp iktar armonjuż taż-żoni żvantaġġati.

RIŻULTAT TAL-VOTAZZJONI FINALI FIL-KUMITAT