w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenie Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 708/2007 w sprawie wykorzystania w akwakulturze gatunków obcych i niewystępujących miejscowo

(COM(2009)0541 – C7-0272/2009 – 2009/0153(COD))

(Zwykła procedura prawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–   uwzględniając wniosek Komisji przedłożony Radzie (COM(2009)0541),

–   uwzględniając art. 37 i art. 299 ust. 2 Traktatu WE, na mocy których Rada skonsultowała się z Parlamentem (C7-0272/2009),

–   uwzględniając komunikat Komisji skierowany do Parlamentu Europejskiego i Rady zatytułowany „Konsekwencje wejścia w życie traktatu lizbońskiego dla trwających międzyinstytucjonalnych procedur decyzyjnych” (COM(2009)0665),

–   uwzględniając art. 294 ust. 3 oraz art. 43 ust. 2 i art. 349 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–   uwzględniając opinię Komisji Prawnej w sprawie proponowanej podstawy prawnej,

–   uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego,

–   uwzględniając art. 55 i 37 Regulaminu,

–   uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa (A7-0184/2010),

1.  przyjmuje w pierwszym czytaniu stanowisko określone poniżej;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeżeli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do wniosku lub zastąpienie go innym tekstem;

3.  zobowiązuje przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie, Komisji i parlamentom państw członkowskich.

Poprawka  1 Wniosek dotyczący rozporządzenia Odniesienie 1 Tekst proponowany przez Komisję Poprawka uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 37 i art. 299 ust. 2, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 43 ust. 2, Uzasadnienie Bez uszczerbku dla opinii, o wydanie której zwrócono się do Komisji Prawnej na podstawie art. 37 Regulaminu PE, sprawozdawca uważa, że właściwą podstawą prawną jest jedynie art. 43 ust.2 TFUE. Poprawka  2 Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający Punkt 5 a preambuły (nowy) Tekst proponowany przez Komisję Poprawka   (5a) Należy uprawnić Komisję do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 290 traktatu, przy jednoczesnym przestrzeganiu orientacyjnych wytycznych, o których mowa w art. 6, procedur i minimalnych wymogów, jakie należy uwzględnić w ocenie ryzyka ekologicznego, o której mowa w art. 9, warunków kwarantanny, o których mowa w art. 15, listy gatunków, o której mowa w art. 2 ust. 5, określonej w załączniku I, II, III i IV oraz aby wyszczególnić niezbędne warunki, jakie należy spełnić, aby dodać gatunki do załącznika IV, zgodnie z art. 24. ust. 2. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym z ekspertami. Uzasadnienie Celem poprawki jest zachowanie zgodności podstawowego aktu prawodawczego z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Poprawka  3 Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający Artykuł 1 – punkt 1 Rozporządzenie (WE) nr 708/2007 Artykuł 2 – ustęp 7 – akapit drugi   Tekst proponowany przez Komisję Poprawka Państwa członkowskie sporządzają wykaz tych zamkniętych zakładów akwakultury na swoim terytorium, które są zgodne z definicją w art. 3 ust. 3, i regularnie ten wykaz aktualizują. Wykaz ten jest publikowany na stronie internetowej ustanowionej zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 535/2008. Państwa członkowskie sporządzają wykaz tych zamkniętych zakładów akwakultury na swoim terytorium, które są zgodne z definicją w art. 3 ust. 3, i regularnie ten wykaz aktualizują. W terminie sześciu miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia wykaz ten jest publikowany na stronie internetowej ustanowionej zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 535/2008. Uzasadnienie Wniosek Komisji nie określa terminu publikacji wykazu, co byłoby pożądane, a nawet konieczne. Proponowany przez Radę termin sześciu miesięcy wydaje się rozsądny. Poprawka  4 Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający Artykuł 1 – punkt 2 – litera a) Rozporządzenie (WE) nr 708/2007 Artykuł 3 – punkt 3 – wprowadzenie   Tekst proponowany przez Komisję Poprawka 3. „zamknięty zakład akwakultury” oznacza zakład, 3. „zamknięty zakład akwakultury” oznacza zakład znajdujący się na lądzie, Uzasadnienie Aby uniknąć ewentualnej dwuznaczności przy stosowaniu rozporządzenia, należy wyjaśnić, że za zamknięte zakłady akwakultury uważa się zakłady znajdujące się na lądzie (zgodnie z definicją zawartą w projekcie IMPASSE). Poprawka  5 Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający Artykuł 1 – punkt 2 – litera a) Rozporządzenie (WE) nr 708/2007 Artykuł 3 – punkt 3 – litera a)   Tekst proponowany przez Komisję Poprawka a) w którym akwakulturę prowadzi się w środowisku wodnym z recyrkulacją wody i której odpływy nie mają żadnego bezpośredniego połączenia z wodami otwartymi zanim nie zostaną poddane monitorowaniu, filtracji i oczyszczaniu, tak aby zapobiec zrzutowi odpadów stałych do środowiska wodnego oraz ucieczce z zakładu gatunków hodowanych lub chowanych oraz gatunków niedocelowych, które mogłyby przeżyć a następnie rozmnożyć się; a) w którym akwakulturę prowadzi się w środowisku wodnym z recyrkulacją wody i której odpływy nie mają żadnego bezpośredniego połączenia z wodami otwartymi zanim nie zostaną poddane monitorowaniu i filtracji lub oczyszczaniu, tak aby zapobiec zrzutowi odpadów stałych do środowiska wodnego oraz ucieczce z zakładu gatunków hodowanych lub chowanych oraz gatunków niedocelowych, które mogłyby przeżyć a następnie rozmnożyć się; Uzasadnienie Dodaje się słowo „i”, aby lepiej wyjaśnić różne obowiązkowe części procesu oczyszczania wody. Poprawka jest również zgodna z projektem stanowiska Rady. Poprawka  6 Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający Artykuł 1 – punkt 2 – litera a) Rozporządzenie (WE) nr 708/2007 Artykuł 3 – punkt 3 – litera b)   Tekst proponowany przez Komisję Poprawka b) który zapobiega szkodom wyrządzanym w gospodarstwie przez czynniki środowiskowe takie jak powodzie, drapieżniki (np. ptaki), kradzieże i przypadki wandalizmu oraz zapewnia właściwe usuwanie martwych organizmów; b) który zapobiega utracie hodowanych okazów lub materiału biologicznego, w tym czynników patogenetycznych, spowodowanej czynnikami takimi jak powodzie, – w związku z czym należy zachować bezpieczną odległość między zakładem a otwartymi wodami – i drapieżniki (np. ptaki), oraz w miarę możliwości zapobiega stratom spowodowanym kradzieżami i przypadkami wandalizmu, zapewniając jednocześnie właściwe usuwanie martwych organizmów; Uzasadnienie W tekście należy wymienić zarówno rodzaj strat, do jakich może dojść, jak i rodzaj ewentualnych czynników, które mogą przyczynić się do takich strat, a ponadto byłoby niezwykle trudno zapewnić niezawodne zabezpieczenie przed kradzieżami i przypadkami wandalizmu. Poprawka  7 Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający Artykuł 1 – punkt 1a (nowy) Rozporządzenie (WE) nr 708/2007 Artykuł 4 – ustęp 1a (nowy)   Tekst proponowany przez Komisję Poprawka   (1a) W artykule 4 dodaje się ustęp w brzmieniu:   „Właściwe organy państw członkowskich są odpowiedzialne za kontrolę i sprawdzenie, czy zamknięte zakłady spełniają wymogi określone w art. 3 ust. 3, i powinny również zadbać o to, aby transport z tych gospodarstw lub do nich odbywał się w warunkach uniemożliwiających ucieczkę gatunków egzotycznych i gatunków niedocelowych.” Uzasadnienie W zamian za ułatwienie procesu wprowadzania gatunków egzotycznych należy wprowadzić nadzór właściwych organów państw członkowskich nad zamkniętymi zakładami akwakultury, aby zadbać o rzeczywiste przestrzeganie wszystkich wymogów technicznych zaproponowanych przez specjalistów (mianowicie w ramach projektu IMPASSE). Poprawka  8 Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający Artykuł 1 – punkt 3 Rozporządzenie (WE) nr 708/2007 Artykuł 14   Tekst proponowany przez Komisję Poprawka W przypadku wprowadzenia rutynowego zezwala się na uwolnienie organizmów wodnych do zakładów akwakultury bez kwarantanny lub na uwolnienie pilotażowe, o ile w wyjątkowych przypadkach właściwy organ nie zadecyduje inaczej na podstawie konkretnych zaleceń udzielonych przez komitet doradczy. Przemieszczenia z zamkniętego zakładu akwakultury do otwartego zakładu akwakultury nie uznaje się za rutynowe. W przypadku wprowadzenia rutynowego zezwala się na uwolnienie organizmów wodnych do zakładów akwakultury bez kwarantanny lub na uwolnienie pilotażowe, o ile w wyjątkowych przypadkach właściwy organ nie zadecyduje inaczej na podstawie konkretnych zaleceń udzielonych przez komitet doradczy. Przemieszczenia z zamkniętego zakładu akwakultury do otwartego zakładu akwakultury uznaje się za przemieszczenia rutynowe lub nierutynowe zgodnie z przepisami art. 6 i 7. Poprawka  9 Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający Artykuł 1 – punkt 3 a (nowy) – litera a) Rozporządzenie (WE) nr 708/2007 Artykuł 24 – ustęp 1   Tekst proponowany przez Komisję Poprawka   (3a) W art. 24 wprowadza się następujące zmiany:   a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:   “1. Za pomocą aktów delegowanych, zgodnie z art. 24a oraz po spełnieniu warunków określonych w art. 24b i 24c, Komisja może przyjąć zmiany w załącznikach I, II, III i IV do niniejszego rozporządzenia, aby dostosować je do postępu techniczno-naukowego oraz specyfikacji dotyczących warunków, jakie należy spełnić, aby dodać gatunki do załącznika IV, zgodnie z ust. 2.” Uzasadnienie Celem poprawki jest zachowanie zgodności podstawowego aktu prawodawczego z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Poprawka  10 Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający Artykuł 1 – punkt 3 a (nowy) – litera b) Rozporządzenie (WE) nr 708/2007 Artykuł 24 – ustęp 1a (nowy)   Tekst proponowany przez Komisję Poprawka   b) Dodaje się nowy ustęp:   “1a. Przyjmując takie akty delegowane, Komisja działa zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia.” Uzasadnienie Celem poprawki jest zachowanie zgodności podstawowego aktu prawodawczego z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Poprawka  11 Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający Artykuł 1 – punkt 3 a (nowy) – litera c) Rozporządzenie (WE) nr 708/2007 Artykuł 24 – ustęp 3   Tekst proponowany przez Komisję Poprawka   c) Skreśla się ust. 3. Uzasadnienie Celem poprawki jest zachowanie zgodności podstawowego aktu prawodawczego z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Poprawka  12 Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający Artykuł 1 – punkt 3 a (nowy) – litera d) Rozporządzenie (WE) nr 708/2007 Artykuł 24 – ustęp 4 – wprowadzenie   Tekst proponowany przez Komisję Poprawka   d) W ust. 4 pierwsze zdanie otrzymuje brzmienie:   „Państwa członkowskie mogą skierować do Komisji wniosek o dodanie gatunków do załącznika IV zgodnie z procedurą, o której mowa w ust. 1.” Uzasadnienie Celem poprawki jest zachowanie zgodności podstawowego aktu prawodawczego z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Poprawka  13 Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający Artykuł 1 – punkt 3b (nowy) Rozporządzenie (WE) nr 708/2007 Artykuł 24 a (nowy)   Tekst proponowany przez Komisję Poprawka   (3b) Dodaje się artykuł w brzmieniu:   „Artykuł 24a   Wykonywanie przekazywanych uprawnień   1. Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 24, powierza się Komisji na okres pięciu lat od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazanych uprawnień w terminie najpóźniej 6 miesięcy przed zakończeniem okresu 5 lat. Delegacja uprawnień jest automatycznie przedłużana na taki sam okres, chyba że Parlament Europejski lub Rada odwoła ją zgodnie z art. 24b.   2. Z chwilą przyjęcia aktu delegowanego Komisja powiadamia o tym równocześnie Parlament Europejski i Radę.   3. Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych przekazywane są Komisji na warunkach określonych w art. 24b i 24c.” Uzasadnienie Celem poprawki jest zachowanie zgodności podstawowego aktu prawodawczego z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Poprawka  14 Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający Artykuł 1 – punkt 3 c (nowy) Rozporządzenie (WE) nr 708/2007 Artykuł 24 b (nowy)   Tekst proponowany przez Komisję Poprawka   (3c) Dodaje się artykuł w brzmieniu:   „Artykuł 24b   Odwołanie przekazanych uprawnień   1. Przekazane uprawnienia określone w art. 24 mogą zostać w każdej chwili odwołane przez Parlament Europejski lub Radę.   2. Instytucja wszczynająca procedurę wewnętrzną mającą na celu podjęcie decyzji o odwołaniu oddelegowanych uprawnień informuje o tym fakcie drugą instytucję oraz Komisję w rozsądnym czasie przed podjęciem ostatecznej decyzji, wskazując, których oddelegowanych uprawnień może dotyczyć odwołanie, oraz ewentualne powody odwołania.   3. Decyzja o odwołaniu kładzie kres przekazaniu uprawnień określonych w tej decyzji. Staje się ona skuteczna natychmiast lub od późniejszej daty, która jest w niej określona. Nie wpływa ona na ważność aktów delegowanych, które już weszły w życie. Decyzja ta jest publikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.” Uzasadnienie Celem poprawki jest zachowanie zgodności podstawowego aktu prawodawczego z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Poprawka  15 Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający Artykuł 1 – punkt 3 d (nowy) Rozporządzenie (WE) nr 708/2007 Artykuł 24 c (nowy)   Tekst proponowany przez Komisję Poprawka   (3d) Dodaje się artykuł w brzmieniu:   „Artykuł 24c   Sprzeciwy wobec aktów delegowanych   1. W terminie dwóch miesięcy od dnia powiadomienia Parlament Europejski lub Rada mogą zgłaszać zastrzeżenia do aktu delegowanego.   Na wniosek Parlamentu Europejskiego lub Rady okres ten jest przedłużany o dwa miesiące.   2. Jeżeli po upływie tego terminu Parlament Europejski ani Rada nie zgłosi sprzeciwu wobec aktu delegowanego, jest on publikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i wchodzi w życie z dniem w nim określonym.   Akt delegowany jest publikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i wchodzi w życie przed upływem tego terminu, jeżeli Parlament Europejski i Rada poinformują Komisję, że nie zamierzają zgłosić sprzeciwu.   3. Jeżeli Parlament Europejski lub Rada wyrażą sprzeciw wobec aktu delegowanego, nie wchodzi on w życie. Instytucja wyrażająca sprzeciw wobec aktu delegowanego określa jego powody.” Uzasadnienie Celem poprawki jest zachowanie zgodności podstawowego aktu prawodawczego z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Poprawka  16 Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający Artykuł 2 Tekst proponowany przez Komisję Poprawka Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie ... dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Uzasadnienie Nie jest to przypadek naglący.

Wniosek Komisji Europejskiej

Zmiana rozporządzenia zaproponowana przez Komisję oparta jest na wynikach projektu IMPASSE, który polegał na wspólnych działaniach w zakresie wpływu na środowisko egzotycznych gatunków stosowanych w akwakulturze. W projekcie tym zaproponowano operacyjną definicję zamkniętego zakładu akwakultury – dokładniejszą i bardziej zawężoną w stosunku do obecnej definicji – zgodnie z którą „można znacząco ograniczyć stopień zagrożenia związany z gatunkami obcymi, potencjalnie do dopuszczalnego poziomu, jeżeli kontroluje się możliwość ucieczki docelowych i niedocelowych organizmów w trakcie transportu oraz poprzez szczegółowo określone protokoły w zakładzie otrzymującym”.

W świetle tych wyników Komisja proponuje, aby zwolnić z wymogu uzyskania zezwolenia w przypadku wprowadzania i przenoszenia w celu wykorzystania w zamkniętych zakładach akwakultury, zwalniając tym samym podmioty z tej formalności administracyjnej.

Stanowisko sprawozdawcy

Wprowadzanie egzotycznych gatunków jest jednym z elementów zakłócających ekosystemy i wraz z niszczeniem siedlisk naturalnych stanowi jedną z głównych przyczyn utraty różnorodności biologicznej na świecie. Jak przyznała sama Komisja, znaczna część egzotycznych gatunków obecnych w europejskich wodach przybrzeżnych i otwartych została wprowadzona za pomocą „akwakultury i praktyk przechowywania”.

Aby zrównoważyć ułatwienie procesu wprowadzania egzotycznych gatunków do akwakultury, należy wprowadzić ścisłą definicję wymogów, jakie powinny spełniać zamknięte zakłady akwakultury (zgodnie z wynikami projektu IMPASSE), i niezbędny nadzór zakładów, aby zapewnić rzeczywiste przestrzeganie wszystkich wymogów technicznych zaproponowanych przez specjalistów. To samo odnosi się do ostrożności, jaką należy zachować podczas przywożenia do zakładów i wywożenia z tych zakładów gatunków docelowych i niedocelowych.

Zrównoważony rozwój akwakultury w Europie wymaga silnego wspierania badań naukowych i rozwoju technologicznego w dziedzinie hodowli gatunków rodzimych, aby umożliwić zróżnicowanie produkcji i oferty żywnościowej oraz podnieść jej jakość, zwiększając jednocześnie bezpieczeństwo środowiska naturalnego. W związku z tym niniejszej inicjatywie legislacyjnej powinno towarzyszyć silne wsparcie w tej dziedzinie.

Rozporządzenie Rady 708/2007 z dnia 11 czerwca 2007 r. zawiera wiele przepisów dotyczących „komitologii”, które są obecnie niezgodne z Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Sprawozdawca proponuje więc szereg poprawek, aby zapewnić zgodność podstawowego aktu z przepisami nowego traktatu, a w szczególności z art. 290 TFUE. Należy ponownie podkreślić ogromne znaczenie tego dostosowania w dziedzinach, które nie podlegały procedurze współdecyzji przed wejściem w życie traktatu, jak ma to miejsce w przypadku wspólnej polityki rybołówstwa, aby zadbać w szczególności o to, aby w uzasadnionych przypadkach środki o ogólnym zakresie przyjęte uprzednio na mocy art. 4 i 5 decyzji Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającej warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji były określone jako akty delegowane.

Ponadto sprawozdawca proponuje poprawkę dotyczącą podstawy prawnej zaproponowanej przez Komisję, zgodnie z opinią Komisji Prawnej wydaną na podstawie art. 37 Regulaminu PE. Właściwą podstawą prawną powinien być jedynie art. 43 ust. 2 TFUE, należałoby natomiast usunąć odniesienie do art. 299 ust 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (lub do odpowiadającego mu artykułu TFUE, czyli art. 349).

Pani Carmen Fraga Estévez

Przewodnicząca

Komisja Rybołówstwa

BRUKSELA

Dotyczy:          Opinia w sprawie podstawy prawnej dotyczącej wykorzystywania w akwakulturze gatunków obcych i niewystępujących miejscowo (zmiana rozporządzenia (RC) nr 708/2007 (COM(2009)0541 – C7-0272/2009 – 2009/0153(COD))

Szanowna Pani Przewodnicząca,

W piśmie z dnia 18 marca 2010 r. zwrócił się Pan zgodnie z art. 37 ust. 2 regulaminu do Komisji Prawnej z prośbą o rozważenie, czy podstawa prawna powyższego wniosku Komisji jest ważna i właściwa.

Na posiedzeniu w dniu 28 kwietnia 2010 r. komisja rozpatrzyła:

· czy art. 43 ust. 2 stanowi jedyną właściwą podstawę prawną;

· oraz czy art. 43 ust. 2 i 349 TFUE mogą zostać przyjęte jako wspólna podstawa prawna dla danej procedury prawodawczej, skoro przewidują one zastosowanie różnych procedur prawodawczych.

I. Kontekst

Rozporządzenie Rady (WE) nr 708/2007 w sprawie wykorzystania w akwakulturze gatunków obcych i niewystępujących miejscowo przyjęto dnia 11 czerwca 2007 r. Określa ono przepisy ramowe regulujące praktyki stosowane w akwakulturze w odniesieniu do gatunków obcych i niewystępujących miejscowo w celu oceny i zminimalizowania ewentualnego oddziaływania tych gatunków oraz wszelkich gatunków niedocelowych na środowisko wodne. Rozporządzenie przewiduje stworzenie systemu zezwoleń na poziomie krajowym.

Zgodnie z art. 2 ust. 7 rozporządzenia wprowadzanie i przenoszenie w celu wykorzystania w „zamkniętych zakładach akwakultury” może w przyszłości zostać zwolnione z wymogu uzyskania zezwolenia określonego w rozdziale III wymienionego rozporządzenia, w oparciu o nowe informacje i zalecenia naukowe.

W ramach szóstego programu ramowego sfinansowano wspólne działanie zatytułowane „Oddziaływanie obcych gatunków w akwakulturze na środowisko” (projekt IMPASSE). Jego ogólnym celem było opracowanie wytycznych dla przyjaznych dla środowiska praktyk wprowadzania i przenoszenia w akwakulturze. Ponadto szczególną uwagę poświęcono ocenie czy współczesne lądowe zamknięte zakłady akwakultury można traktować jako podlegające ochronie biologicznej, a także w jakim zakresie przemieszczanie do takich zakładów można odróżnić od przemieszczeń do otwartych zakładów akwakultury w ramach przepisów wspólnotowych.

W niedawno przedłożonym końcowym sprawozdaniu na temat projektu IMPASSE przedstawiono operacyjną definicję „zamkniętych zakładów akwakultury”, bardziej szczegółową i precyzyjna niż obecna definicja podana w art. 3 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 708/2007.

Celem niniejszego wniosku jest wprowadzenie niezbędnych zmian technicznych do definicji „zamkniętych zakładów akwakultury”, aby zwolnić wprowadzanie i przenoszenie w celu wykorzystania w takich zakładach z wymogu uzyskania zezwolenia, o którym mowa w rozdziale III rozporządzenia Rady (WE) nr 708/2007. Celem jest uproszczenie formalności administracyjnych przy zapewnieniu właściwej ochrony środowiska w odniesieniu do wykorzystywania w akwakulturze gatunków obcych i niewystępujących miejscowo.

II. Proponowana podstawa prawna

Podstawy prawne przedstawione dla proponowanego rozporządzenia to:

Art. 43 ust. 2 TFUE

Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym, ustanawiają wspólną organizację rynków rolnych przewidzianą w artykule 40 ustęp 1, jak również inne przepisy niezbędne dla osiągnięcia celów wspólnej polityki rolnej i rybołówstwa. 3.

Jest to jedyna podstawa prawna wysunięta przez Radę.

Artykuł 349 TFUE

Biorąc pod uwagę strukturalną sytuację gospodarczą i społeczną Gwadelupy, Gujany Francuskiej, Martyniki, Reunionu, Saint-Barthélemy, Saint-Martin, Azorów, Madery i Wysp Kanaryjskich, pogorszoną ich oddaleniem, charakterem wyspiarskim, niewielkimi rozmiarami, trudną topografią i klimatem, ich zależnością gospodarczą od niewielkiej liczby produktów, podczas gdy trwałość i łączne występowanie tych czynników poważnie szkodzą ich rozwojowi, Rada, stanowiąc na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, przyjmuje specyficzne środki zmierzające w szczególności do określenia warunków stosowania Traktatów do tych regionów, w tym wspólnych polityk. W przypadku gdy wspomniane specyficzne środki przyjmowane są przez Radę zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą, stanowi ona również na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim.

Środki, o których mowa w akapicie pierwszym, dotyczą w szczególności polityk celnych i handlowych, polityki fiskalnej, stref wolnocłowych, polityk w dziedzinach rolnictwa i rybołówstwa, warunków zaopatrzenia w surowce i dobra konsumpcyjne pierwszej potrzeby, pomocy państwowej i warunków dostępu do funduszy strukturalnych oraz programów horyzontalnych Unii.

Rada przyjmuje środki określone w akapicie pierwszym, biorąc pod uwagę szczególne cechy charakterystyczne i ograniczenia regionów najbardziej oddalonych, bez podważania integralności i spójności porządku prawnego Unii, w tym rynku wewnętrznego i wspólnych polityk.

Jest to druga podstawa prawna dla rozporządzenia nr 708/2007, za którą opowiada się Komisja.

III. Orzecznictwo

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wybór podstawy prawnej wspólnotowego aktu prawnego musi być oparty na obiektywnych czynnikach, które mogą zostać poddane kontroli sądowej; należą do nich w szczególności cel i treść danego aktu(1).

W zasadzie akt prawny powinien mieć tylko jedną podstawę prawną. W przypadku, gdy analiza celu i treści wspólnotowego aktu prawnego wykaże, że wyznaczono mu dwa cele lub ma dwie części składowe opierające się na dwóch różnych podstawach prawnych i jeśli jeden z tych aspektów można zidentyfikować jako główny lub przeważający, podczas gdy drugi ma jedynie charakter pomocniczy, wówczas ten akt prawny należy wydać na pojedynczej podstawie prawnej, tj. na tej podstawie, która wymagana jest z racji głównego lub przeważającego celu lub takiej części składowej(2).

W wyjątkowych przypadkach natomiast, jeśli zostanie ustalone, że dany akt prawny dąży do realizacji większej liczby celów lub ma większą liczbę części składowych, które są nierozerwalnie związane, przy czym żaden z aspektów nie jest drugorzędny lub pośredni w stosunku do drugiego, wówczas taki akt prawny należy wydać na odpowiadających im różnych podstawach prawnych, jeżeli związane z nimi procedury są ze sobą zgodne(3).

Zastosowanie podwójnej podstawy prawnej nie jest możliwe w przypadkach, gdy procedury określone dla każdej podstawy prawnej nie są ze sobą zgodne (zwraca się w związku z tym uwagę, że choć art. 349 przewiduje zwykłą konsultację z Parlamentem, nie przewiduje głosowania większością kwalifikowaną w Radzie)(4).

IV. Analiza rozporządzenia nr 708/2007 oraz wniosku w sprawie zmiany rozporządzenia

Rozporządzenie stwarza system, w którym wprowadzenie lub przenoszenie gatunków obcych i niewystępujących miejscowo (zwanych dalej „gatunkami obcymi”) do środowisk wspólnotowych można regulować tak, aby korzyści gospodarcze płynące z wykorzystywania tych gatunków w drodze akwakultury nie miały jednocześnie negatywnego wpływu na różnorodność biologiczną oraz inne dobra środowiskowe. W rozporządzeniu cel ten osiąga się w drodze stworzenia systemu zezwoleń, który przewiduje dokonanie naukowej oceny ryzyka związanego z przeniesieniem przez państwo członkowskie. Rozporządzenie wymienia również procedury przeniesień, które uzyskały zezwolenie.

Wniosek stanowi w zasadzie techniczną modyfikację tego systemu. Podaje on bardziej kompleksową definicję „zamkniętego zakładu akwakultury” i określa wyjątek, w którym obcy gatunek może zostać wprowadzony do tych biologicznie bezpiecznych zakładów bez ponoszenia kosztów oraz bez administracyjnego obciążenia związanego ze składaniem wniosków o zezwolenie.

Podstawami prawnymi pierwotnego rozporządzenia są artykuły traktatu mające bardzo różny zakres, które jednak mają wspólne odniesienie do WPR i WPRyb. Artykuł 43 ust. 2 TFUE wprowadza środki niezbędne, aby stworzyć ogólnoeuropejski wspólny rynek rolny i rybny. Artykuł 349 jest bardziej szczegółowym przepisem, ukierunkowanym wyłącznie na najodleglejsze regiony wyspiarskie Unii borykające się ze szczególnymi trudnościami gospodarczymi i społecznymi. Wiele z nich, a być może nawet wszystkie, zamieszkiwane są przez różne gatunki miejscowe. Pozwala to europejskiemu prawodawcy dostosować reguły wspólnotowe w taki sposób, aby uwzględnić specyficzne i niecodzienne potrzeby tych regionów.

Warto tu zwrócić uwagę na fakt, że rozporządzenie jedynie krótko wspomina regiony najbardziej oddalone. Artykuł 2 ust. 5 wprowadza zwolnienie dla gatunków (wymienionych w załączniku 4), które kiedyś mogły być postrzegane jako obce, jednak które z uwagi na okres, w jakim są obecne we Wspólnocie nie wywołując niekorzystnego wpływu na środowisko, nie są już za takowe uważane. W art. 24 przewidziano procedurę, opartą na regułach, które mają zostać przyjęte przez Komisję, pozwalającą państwom członkowskim wnioskować o dodanie gatunków ryb do załącznika IV. Art. 24 ust. 6 stanowi, co następuje:

Zainteresowane państwa członkowskie mogą w odniesieniu do swoich najbardziej oddalonych regionów, o których mowa w art. 299 ust. 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską [obecnie art. 349 TFUE], proponować dodanie gatunków do wydzielonej części załącznika IV.

Cel tego przepisu jest jasny, jednak nie można uznać, że stanowi on „specyficzne środki zmierzające w szczególności do określenia warunków stosowania Traktatów do tych regionów” w rozumieniu art. 349 TFUE.

Ponadto w punktach preambuły do rozporządzenia lub w samym zmienionym rozporządzeniu brak jakiegokolwiek odniesienia do oddalonych regionów wyspiarskich, o których mowa w art. 349. Co więcej, wniosek Komisji nie zawiera żadnego uzasadnienia odwołania się do drugiej podstawy prawnej, zarówno w uzasadnieniu, jak i w preambule do proponowanego zmienionego rozporządzenia.

Orzecznictwo Trybunału dotyczące wyboru właściwej podstawy prawnej mówi o znalezieniu „punktu ciężkości” środka prawodawczego. Nie ma wątpliwości, że środek ciężkości rozporządzenia to dziedzina objęta art. 43 ust. 2 TUE. Jak słusznie zauważył Wydział Prawny „wniosek dotyczy jedynie kwestii odnoszących się do promowania akwakultury”.

Odniesienie do odległych regionów wyspiarskich, o którym mowa w art. 349 TFUE, jest marginalne i zdecydowanie niewystarczające, aby uzasadnić zastosowanie dwóch podstaw prawnych.

V. Wniosek i zalecenie

W świetle powyższych rozważań jasne jest, że art. 43 ust. 2 TFUE stanowi jedyną właściwą podstawę prawną niniejszego wniosku.

Podczas posiedzenia w dniu 28 kwietnia 2010 r. Komisja Prawna postanowiła jednomyślnie(5) zalecić przyjęcie art. 43 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej jako jedynej właściwej podstawy prawnej.

Z wyrazami szacunku

Klaus-Heiner Lehne

(1) Sprawa C-440/05, Komisja przeciwko Radzie, Zb. Orz. 2007, I-9097. (2) Sprawa C-91/05, Komisja przeciwko Radzie, Zb. Orz. 2008, I-3651. (3) Sprawa C-338/01, Komisja przeciwko Radzie, Zb. Orz. 2004, I-4829. (4) Sprawa C-178/03, Komisja przeciwko Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, Zb.Orz. 2006, s. I-107. (5) W chwili głosowania końcowego obecni byli: Klaus-Heiner Lehne (przewodniczący),