Procedura : 2010/2041(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A7-0221/2010

Teksty złożone :

A7-0221/2010

Debaty :

PV 06/09/2010 - 23
CRE 06/09/2010 - 23

Głosowanie :

PV 07/09/2010 - 6.15
Wyjaśnienia do głosowania
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P7_TA(2010)0305

SPRAWOZDANIE     
PDF 195kDOC 124k
30 czerwca 2010
PE 440.992v02-00 A7-0221/2010

w sprawie integracji społecznej kobiet należących do mniejszości etnicznych

(2010/2041 (INI))

Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia

Sprawozdawczyni: Antonyia Parvanova

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie integracji społecznej kobiet należących do mniejszości etnicznych

(2010/2041 (INI))

Parlament Europejski,

–   uwzględniając art. 2 oraz art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej,

–   uwzględniając część II Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w której zawarto zobowiązanie Unii Europejskiej do zwalczania dyskryminacji,

–   uwzględniając dyrektywę Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne(1), dyrektywę Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy(2), dyrektywę 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (wersja przeredagowana)(3) oraz dyrektywę Rady 2004/113/WE z dnia 13 grudnia 2004 r. wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług(4),

–   uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 21,

–   uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka(5), Konwencję ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (konwencja CEDAW)(6) oraz Deklarację ONZ w sprawie praw osób należących do mniejszości narodowych lub etnicznych, religijnych i językowych(7),

–   uwzględniając Europejską konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (ECHR),

–   uwzględniając program sztokholmski(8),

–   uwzględniając strategię lizbońską i będącą obecnie w przygotowaniu strategię UE 2020,

–   uwzględniając decyzję nr 1350/2007/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. ustanawiającą drugi wspólnotowy program działań w dziedzinie zdrowia na lata 2008–2013(9),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie sytuacji kobiet romskich w Unii Europejskiej(10),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 września 2007 r. w sprawie równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne(11),

–   uwzględniając własną rezolucję z dnia 24 października 2006 r. w sprawie imigracji kobiet: rola i miejsce imigrantek w Unii Europejskiej(12),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 stycznia 2009 r. w sprawie stanu praw podstawowych w Unii Europejskiej w latach 2004-2008(13),

–   uwzględniając własną rezolucję z dnia 6 maja 2009 r. w sprawie aktywnej integracji osób wykluczonych z rynku pracy(14),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 lutego 2010 r. w sprawie równouprawnienia kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej – 2009(15),

–   uwzględniając art. 48 Regulaminu,

–   uwzględniając sprawozdanie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A7-0221/2010),

A. mając na uwadze, że choć w Traktacie o Unii Europejskiej i Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej przedstawiono wartości będące podstawą Unii Europejskiej, to w praktyce nie wszyscy jej mieszkańcy w pełni korzystają z karty praw podstawowych, a zwłaszcza kobiety należące do mniejszości etnicznych, w tym kobiety będące ofiarami przemocy, handlu ludźmi i ubóstwa; mając ponadto na uwadze, że wartości te są wspólne społeczeństwom państw członkowskich opartym na pluralizmie, niedyskryminacji, tolerancji, sprawiedliwości, solidarności oraz na równości kobiet i mężczyzn,

B.  mając na uwadze, że art. 21 karty praw podstawowych zabrania wszelkiej dyskryminacji opartej na przynależności do mniejszości narodowej; mając jednak na uwadze, że wiele wspólnot mniejszości etnicznych na terenie UE nadal doświadcza dyskryminacji, wykluczenia społecznego i segregacji,

C. mając na uwadze, że równe traktowanie jest prawem podstawowym, a nie przywilejem wszystkich obywateli, zaś tolerancja powinna być powszechną postawą w życiu, a nie łaską okazywaną wybranym osobom; mając na uwadze, że wszelkie formy dyskryminacji należy zwalczać z taką samą siłą;

D. mając na uwadze, że kobiety z mniejszości etnicznych znajdują się w gorszej sytuacji nie tylko w porównaniu z większością kobiet, ale również w porównaniu z mężczyznami z mniejszości etnicznych,

E.  mając na uwadze, że zintegrowane podejście UE jest kluczowe dla zapewnienia spójnej polityki integracji społecznej kobiet należących do mniejszości etnicznych, obejmującej środki w zakresie zwalczania dyskryminacji, polityki ułatwiania dostępu do mieszkań, zatrudnienia, edukacji, służby zdrowia i usług socjalnych, a także powszechnego poszanowania praw podstawowych,

F.  mając na uwadze, że nie istnieje powszechnie uznana prawna definicja grup mniejszości etnicznych; mając na uwadze, że zasada równości szans i równego traktowania oparta na wzajemnym poszanowaniu, zrozumieniu i akceptacji powinna być kamieniem węgielnym polityki UE obejmującej wszystkich jej mieszkańców bez względu na pochodzenie,

G. mając na uwadze, że zapewnienie wszystkim obywatelom dostępu do wysokiej jakości oświaty ułatwia ich włączenie w rynek pracy oraz zapewnia ogólną lepszą jakość życia; mając jednak na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich ludność należąca do mniejszości etnicznych jest wyłączona z pełnego i równoprawnego udziału w powszechnych systemach oświaty; mając na uwadze, że w celu zapewnienia rozwoju demokratycznego i otwartego społeczeństwa w UE systemy oświaty muszą uczyć tolerancji i równości,

H. mając na uwadze, że polityka integracji obywateli krajów trzecich powinna w większym stopniu uwzględniać aspekt płci, co jest niezbędne, by zapewnić uwzględnienie specyficznych potrzeby imigrantek,

I.   mając na uwadze, że polityka i przepisy prawne dotyczące azylu powinny propagować integrację kobiet należących do mniejszości etnicznych,

J.   mając na uwadze, że należy zastosować ukierunkowane podejście do włączenia kobiet należących do mniejszości etnicznych do społeczeństwa, aby uniknąć wieloaspektowej dyskryminacji, stereotypów, napiętnowania i segregacji etnicznej,

K. mając na uwadze, że różnice w kulturze, tradycji lub religii nie powinny stanowić przeszkody w integracji kobiet należących do mniejszości etnicznych,

L.  mając na uwadze, że gromadzenie danych podzielonych wedle różnych kryteriów stanowi warunek wstępny ochrony i upowszechniania poszanowania praw człowieka kobiet i mniejszości etnicznych; mając na uwadze, że z powodu braku statystyk wiele problemów nie zostało zidentyfikowanych, a co za tym idzie, nie przyjęto ukierunkowanych działań politycznych,

M. mając na uwadze, że dostępnych jest wiele odpowiednich instrumentów i strategii mogących posłużyć do integracji kobiet należących do mniejszości etnicznych, lecz na poziomie krajowym występują opóźnienia w ich wdrażaniu, a na szczeblu UE brak jest koordynacji,

N. mając na uwadze, że w większości przypadków kobiety należące do mniejszości etnicznej doświadczają wieloaspektowej dyskryminacji i są bardziej zagrożone wykluczeniem społecznym, ubóstwem i poważnym łamaniem praw człowieka, takim jak handel ludźmi i przymusowa sterylizacja, niż kobiety należące do głównego nurtu społeczeństwa, czy mężczyźni będący członkami do mniejszości,

O. mając na uwadze, że niższy status społeczno-ekonomiczny wielu kobiet należących do mniejszości etnicznych przekłada się w praktyce na ograniczenia w korzystaniu przez nie z praw podstawowych, brak dostępu do zasobów, w tym możliwości w zakresie zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, oraz utrudnia proces integracji,

P.  mając na uwadze, że ich stan zdrowia ma wpływ nie tylko na nie same, ale również na ich dzieci,

Q. mając na uwadze, że czynny udział kobiet w społeczeństwie oraz ich pomyślna integracja będą miały pozytywny wpływ na ich dzieci i na przyszłe pokolenia,

R.  mając na uwadze, że wykluczenie społeczne kobiet należących do mniejszości etnicznej może prowadzić do trudności w zapewnieniu niezależności ekonomicznej, co może przynieść bezpośrednie lub pośrednie koszty dla społeczeństwa i budżetów państwowych,

S.  mając na uwadze, że kobiety należące do mniejszości ulegają częściej różnym formom przemocy i wykorzystywania ze strony mężczyzn, gdy są zintegrowane w mniejszym stopniu niż kobiety należące głównego nurtu społeczeństwa,

T.  mając na uwadze, że integracji społecznej sprzyjałyby częstsze i systematyczne konsultacje z kobietami należącymi do grup mniejszości etnicznych na poziomie lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim,

1.  podkreśla, że nie istnieje powszechnie uznana prawna definicja grup mniejszości etnicznych oraz że pojęcie to obejmuje szereg sytuacji, w jakich znajdują się różne grupy etniczne w państwach członkowskich UE;

2.  nawołuje Komisję i państwa członkowskie, aby – we współpracy z organizacjami pozarządowymi i ugrupowaniami społeczeństwa obywatelskiego – gwarantowały regularne gromadzenie i analizowanie – w zgodzie z przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych – danych z podziałem na płeć i pochodzenie etniczne dotyczących kwestii związanych z włączeniem do społeczeństwa, takich jak dostęp do oświaty, rynku zatrudnienia, systemu zabezpieczeń społecznych, służby zdrowia i mieszkalnictwa;

3.  uważa, że wdrożenie obowiązującego prawodawstwa w odpowiednim czasie, a co za tym idzie transpozycja dyrektyw w państwach członkowskich, mają kluczowe znaczenie; uważa, że istnieje potrzeba lepiej zorganizowanej koordynacji polityki na rzecz grup mniejszości etnicznych, aby osiągnąć trwały wpływ i lepszą politykę na poziomie UE, krajowym, regionalnym i lokalnym, w związku z czym zachęca decydentów politycznych na wszystkich poziomach do prowadzenia konsultacji z kobietami, których prawa stanowią przedmiot tych polityk, społecznościami, do których należą i organizacjami w tej dziedzinie na temat strategii i działań służących poprawie integracji społecznej kobiet należących do mniejszości etnicznych;

4.  podkreśla znaczenie kształcenia dla akceptacji różnych kultur oraz wpływu dyskryminacji i uprzedzeń; zwraca uwagę, że odpowiedzialność za rzeczywistą integrację leży zarówno po stronie mniejszości etnicznych, jak i społeczeństwa głównego nurtu, obie strony muszą podjąć starania w celu wzajemnej integracji w dążeniu do zapewnienia jedności społeczeństwa;

5.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do przyjęcia środków służących zapobieżeniu zatrudnianiu kobiet należących do mniejszości etnicznych poniżej ich kwalifikacji poprzez zapewnienie im lepszego dostępu do rynku pracy, w tym do wysokiej jakości opieki nad dziećmi po przystępnej cenie, a także zagwarantowanie im dostępu do kształcenia i szkoleń, w tym szkoleń zawodowych; wzywa do skutecznej realizacji polityki na rzecz członkiń grup mniejszości etnicznych oraz do wprowadzenia jasnych i szybkich procedur uznawania umiejętności i kwalifikacji;

6.  podkreśla znaczenie wzorców do naśladowania w integracji i opowiada się za wymianą najlepszych rozwiązań stosowanych przez państwa członkowskie posiadające większe doświadczenie w zapobieganiu marginalizacji społecznej; zachęca decydentów na szczeblu UE, krajowym, regionalnym i lokalnym do zasięgania opinii organizacji zrzeszających kobiety należące do mniejszości etnicznych w sprawie strategii i działań mających na celu integrację społeczną kobiet należących do mniejszości etnicznych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do przedstawienia środków mających na celu wspieranie istniejących mediatorów społeczno-kulturowych w UE;

7.  uważa, że rozpoczęcie procesu integracji na wczesnym etapie życia ma podstawowe znaczenie dla skutecznego zaprezentowania alternatywy dla ubóstwa i pozostawania na marginesie społeczeństwa; w związku z tym jest zdania, że należy stworzyć ramy instytucjonalne dla wspólnotowych usług społeczno-edukacyjnych dla dzieci i rodzin, spełniających potrzeby regionalne i osobiste, gwarantując równy dostęp do usług wysokiej jakości; wzywa zatem Komisję do szczególnego wspierania programów na rzecz wczesnej integracji;

8.  nawołuje Komisję do rozważenia, w jaki sposób rozszerzyć możliwości finansowania unijnego z Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji oraz nadać im bardziej strategiczne znaczenie w procesie włączenia lub ponownego włączenia kobiet należących do mniejszości etnicznych do rynku zatrudnienia, zwłaszcza w okresie kryzysu gospodarczego; podkreśla, jak ważne jest rozróżnienie między imigrantami a mniejszościami etnicznymi w kontekście Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji i wzywa Komisję do opracowania środków poprawiających dostęp kobiet należących do mniejszości etnicznych do unijnych środków finansowych;

9.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby za pośrednictwem Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji oraz krajowych funduszy społecznych wspierały możliwości w zakresie przedsiębiorczości skierowane specjalnie do kobiet należących do mniejszości etnicznych, przez organizowanie seminariów i warsztatów z przedsiębiorczości oraz nagłaśnianie projektów na rzecz rozwoju;

10. nawołuje Komisję i państwa członkowskie do przeprowadzenia we współpracy z organizacjami pozarządowymi kampanii uświadamiającej dla kobiet należących do mniejszości etnicznych i ogółu społeczeństwa oraz do zapewnienia pełnego wprowadzenia w życie właściwych przepisów w celu zwalczania dyskryminujących zwyczajów kulturowych i modelu patriarchalnego, aby zapobiec polaryzacji i przeciwdziałać seksistowskim stereotypom oraz napiętnowaniu społecznemu, które stanowi podstawę przemocy wobec kobiet, a także, aby zagwarantować, że przemoc mająca za źródło obyczaje, tradycje czy względy religijne nie znajdzie usprawiedliwienia;

11. podkreśla, że w celu wsparcia ukierunkowanej polityki integracyjnej potrzebna jest większa ilość przekrojowych badań i wskaźników dotyczących wpływu dyskryminacji i wykluczenia społecznego na kobiety należące do mniejszościowych wspólnot etnicznych na terenie UE; w związku z tym zachęca Komisję, a zwłaszcza DG ds. Badań, do finansowania takich projektów badawczych;

12. zachęca do aktywnego udziału politycznego i społecznego kobiety należące do mniejszości etnicznych pochodzące ze wszystkich grup społecznych, w tym w przywództwie politycznym, oświacie i kulturze, aby zaradzić obecnej niewystarczającej reprezentacji;

13. zaznacza, że nadanie kobietom niezależności i mocy sprawczej w gospodarce stanowi kluczowy czynnik zapewnienia ich pełnego uczestnictwa w głównym nurcie społeczeństwa;

14. nawołuje państwa członkowskie do poszanowania praw podstawowych wszystkich kobiet, w tym należących do mniejszości etnicznych, a w szczególności do zapewnienia im dostępu do służby zdrowia, wymiaru sprawiedliwości, pomocy i informacji prawnej oraz mieszkania;

15. zachęca Komisję, państwa członkowskie oraz władze regionalne i lokalne do podjęcia dynamicznych starań zmierzających do poprawy i ułatwienia dostępu do edukacji, ze szczególnym naciskiem na naukę języków (a zwłaszcza języka urzędowego danego kraju), oraz dostępu do kształcenia ustawicznego i wyższego, dostosowanych do potrzeb kobiet i dziewcząt należących do mniejszości etnicznych, aby uniknąć różnic w poziomie wykształcenia płci, które mogą prowadzić do wykluczenia z rynku pracy i ubóstwa;

16. podkreśla, że kobiety należące do mniejszości etnicznych potrzebują dostępu do informacji o służbie zdrowia w innych językach; zwraca uwagę na znaczenie szkoleń dotyczących aspektów międzykulturowych dla pracowników służby zdrowia w ramach partnerstwa z grupami kobiet należących do mniejszości etnicznych;

Równość płci

17. nalega, aby Komisja uwzględniła aspekty związane z płcią przy podejmowaniu decyzji dotyczących strategii i środków w zakresie integracji społecznej;

18. wzywa państwa członkowskie do podjęcia środków w celu zapewnienia dostępu do usług wsparcia w zakresie ochrony kobiet przed przemocą ze względu na płeć, niezależnie od ich statusu prawnego, rasy, wieku, orientacji seksualnej, pochodzenia etnicznego czy religii;

19. wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia pełnego wdrożenia obowiązujących przepisów dotyczących równości płci i zwalczania dyskryminacji w drodze udostępnienia zasobów na szkolenia poświęcone tym zagadnieniom i środki zwiększające znajomość praw kobiet należących do mniejszości, oraz sposobów postępowania w przypadku naruszenia tych praw;

20. nawołuje państwa członkowskie do ochrony ofiar dyskryminacji wieloaspektowej, wśród których kobiety należące do mniejszości etnicznej stanowią dużą grupę, poprzez przyjęcie w systemie prawnym wyraźnych klauzul i wiążących przepisów dotyczących takiej dyskryminacji;

21. nawołuje do czynnego zaangażowania Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn w gromadzenie danych i prowadzenie badań nad zagadnieniami związanymi z integracją, dotyczącymi kobiet należących do mniejszości etnicznych, poprzez konsekwentne stosowanie zasady uwzględniania aspektu płci i wspieranie priorytetów w obszarze integracji społecznej;

22. wzywa Agencję Praw Podstawowych do przekrojowego uwzględnienia zagadnień związanych z równością płci i prawami człowieka w wieloletnich ramach i wynikających z nich działaniach, dotyczących między innymi dyskryminacji na tle etnicznym oraz podstawowych praw ludności romskiej;

23. wzywa Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn do regularnego zbierania danych z podziałem na płeć i grupę etniczną, a także inne kryteria, oraz do przedstawienia ich wyników przy zastosowaniu tego samego podziału; podkreśla zapotrzebowanie na odpowiednie mechanizmy gromadzenia i ochrony danych, tak aby zapobiec ich nieprawidłowemu wykorzystaniu do typowania przestępców na podstawie przynależności rasowej;

24. wskazuje na istotną rolę krajowych organów ds. równości w zakresie udzielania wsparcia i pomocy ofiarom dyskryminacji i informowania ich o prawach i obowiązkach; wzywa państwa członkowskie, aby zadbały o skuteczność i zagwarantowały niezależność krajowych organów ds. równości oraz zapewniły im wystarczające środki finansowe i zasoby kadrowe, aby mogły one zająć się każdym powodem dyskryminacji, a także dyskryminacją wieloaspektową; wzywa krajowe organy ds. równości do opracowania narzędzi i szkoleń z zakresu dyskryminacji wieloaspektowej, w tym dotyczących szczególnej sytuacji kobiet należących do mniejszości etnicznych;

25. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

(1)

Dz.U. L 180 z 19.7.2000, s. 22.

(2)

Dz.U. L 303 z 2.12.2000, s. 16.

(3)

Dz.U. L 204 z 26.7.2006, s. 23.

(4)

Dz.U. L 373 z 21.12.2004, s. 37.

(5)

przyjęta na mocy rezolucji 217A (III) Zgromadzenia Ogólnego z dnia 10 grudnia 1948 r.

(6)

przyjęta na mocy rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 34/180 z dnia 18 grudnia 1979 r.

(7)

przyjęta na mocy rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 47/135 z dnia 18 grudnia 1992 r.

(8)

Dok. nr 5731/06 Rady Unii Europejskiej z dnia 3 marca 2010 r.

(9)

Dz.U. L 301 z 20.11.2007, s. 3.

(10)

Dz.U. C 297E z 8.12.2006, s. 283.

(11)

Dz.U. C 297E z 28.8.2008, s. 317.

(12)

Dz.U. C 297E z 20.12.2006, s. 118.

(13)

Dz.U. C 297E z 24.2.2010, s. 48.

(14)

Teksty przyjęte, P6_TA(2009)0371.

(15)

Teksty przyjęte, 10.2.2010, P6_TA(2010)0021.


UZASADNIENIE

Wstęp

Celem tego sprawozdania jest ocena polityki integracji społecznej UE wobec kobiet należących do mniejszości etnicznych oraz wskazanie jej mocnych stron i problemów, dla których należy znaleźć rozwiązania.

Aby przedstawić zagadnienia zasygnalizowane w tytule tego sprawozdania, należy wyróżnić trzy kluczowe aspekty:

1. Znaczenie polityki integracji w Unii Europejskiej

2. Rola kobiet w mniejszościach etnicznych

3. Polityka równości płci

Żyjemy w wielokulturowym społeczeństwie, w skład którego wchodzą różne wspólnoty kulturowe, etniczne i religijne. Aby doprowadzić do faktycznej integracji, należy pogodzić ze sobą różne potrzeby i żądania, czasem nawet wykluczające się. Dlatego istotne jest zidentyfikowanie tych potrzeb i znalezienie sposobu ich pogodzenia, w celu zaspokojenia oczekiwań prawnych kobiet należących do mniejszości etnicznych bez utraty jedności i trwałości danej grupy etnicznej.

1. Znaczenie polityki integracji w Unii Europejskiej

Integracja społeczna może być pojmowana jako zapewnienie dostępu do zasobów, udział i przynależność. Polityka integracji społecznej ustanawia warunki, które w dużej mierze definiują zdolność do rozwiązywania problemów i znoszenia barier w celu umożliwienia udziału i dostępu oraz stworzenia poczucia przynależności. Polityka integracji społecznej zawiera w sobie nie tylko instrumenty prawne, ale również szereg działań administracyjnych i związanych z wolontariatem.

W Unii Europejskiej nie istnieje prawnie wiążąca polityka unijna integracji społecznej, głównie dlatego, że za obszar integracji odpowiadają państwa członkowskie. Polityka integracji staje się jednak coraz ważniejsza na szczeblu UE i podjęto starania zmierzające do przyjęcia wspólnego podejścia do integracji wpisanego w spójne europejskie ramy. Komisja podkreśla, że integracja staje się tym ważniejsza, że aspekty gospodarcze i społeczne starzenia się społeczeństwa są coraz widoczniejsze, i wyraźnie wskazuje na imigrantki i kobiety pochodzące z mniejszości etnicznych jako grupy, które należy objąć polityką integracji.

Integracja powinna być postrzegana w państwach członkowskich Unii Europejskiej z perspektywy obywatelstwa europejskiego. Należy podkreślić, że struktura UE opiera się na obywatelstwie oraz zasadzie zapewnienia równych szans i niedyskryminacji. Jednak te przepisy i zasady unijne odnoszą się w większości przypadków wyłącznie do obywateli UE, którzy są jednocześnie obywatelami jej państw członkowskich. W myśl tego sprawozdania oznacza to, że mniejszości zamieszkałe i posiadające prawny status obywatela są chronione przepisami i zasadami Unii Europejskiej. Ale co z osobami, które przybyły na terytorium UE stosunkowo niedawno, tj. imigrantami, i jeszcze nie stały się obywatelami żadnego z państw członkowskich? Nie chronią ich instrumenty unijne, takie jak art. 19 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dawny art. 13 TWE) czy dyrektywa Rady 2000/43/WE wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne. Przyznano im pewne prawa za pośrednictwem instrumentów UE w dziedzinie imigracji dotyczące takich obszarów, jak: rynek pracy, prawa socjalne i legalna integracja. Jednak nie wprowadzono jeszcze spójnej polityki unijnej w dziedzinie integracji imigrantów. Ponadto imigrantki (podobnie jak kobiety należące do mniejszości zamieszkałych na danym terytorium) są chronione ogólnymi zasadami i instrumentami prawa międzynarodowego. Nasuwa się jednak pytanie, czy jest to wystarczające i czy nie należy podjąć dodatkowych działań na szczeblu UE.

W związku z powyższym można dostrzec, że należy zwrócić uwagę na możliwe różnice między mniejszościami osiadłymi lub tradycyjnymi, a nowo przybyłymi, jakimi są imigranci.

W sprawozdaniu sprawozdawca rozważa potrzebę podjęcia niezbędnych działań na poziomie UE w celu umożliwienia lepszej integracji kobiet należących do mniejszości etnicznych oraz, jeśli istnieje taka potrzeba, kształtu, jaki powinny przybrać te działania. Zastanawia się, czy powinna być to raczej wymiana najlepszych rozwiązań między państwami członkowskimi, czy też wiążące przepisy.

Inną możliwością dla UE wyjaśnienia i lepszego ustrukturyzowania polityki integracji byłoby nakreślenie unijnych wytycznych, które pomogłyby państwom członkowskim w ułatwieniu kobietom należącym do mniejszości etnicznych dostępu do 1) systemu edukacji, 2) służby zdrowia, 3) długoterminowego systemu opieki, 4) świadczeń socjalnych, 5) zatrudnienia lub 6) wsparcia finansowego.

2. Rola kobiet w mniejszościach etnicznych

W prawie międzynarodowym nie istnieje wspólna definicja prawna mniejszości narodowych lub etnicznych. Rada Europy, poruszając kwestię mniejszości narodowych w swoich dokumentach(1), odnosi się do „grupy osób w państwie, które: przebywają na terytorium tego państwa i są jego obywatelami, od dawna utrzymują stałe i trwałe więzi z tym państwem, wykazują odrębne cechy etniczne, kulturowe, religijne lub językowe są w dostatecznym stopniu reprezentowane, aczkolwiek ustępują pod względem liczebności pozostałej ludności danego państwa lub jednego z regionów tego państwa, są motywowane troską o zachowanie tego, co stanowi o ich wspólnej tożsamości narodowej, łącznie z ich kulturą, tradycją, religią lub językiem.” Jak można wywnioskować z tej definicji Rada Europy odnosi się do osiadłych mniejszości lub osób należących do osiadłych mniejszości, które uzyskały już obywatelstwo Unii Europejskiej i są zatem chronione prawem unijnym. Jednak same akty prawne nie są w stanie stworzyć dobrych relacji i zmienić postaw. Mogą natomiast stanowić jasne standardy dobrego zachowania i zapewnić zadośćuczynienie tym, którzy doznali niesprawiedliwości.

Trudniejsze jest zdefiniowanie grup, które nie osiadły w kraju przyjmującym. Dana grupa może zostać określona grupą etniczną, jeżeli w większej społeczności stanowi odrębny byt związany wspólnymi więzami, takimi jak język, narodowość, kultura, dostrzegalne cechy rasy i wspólna historia.

Jednakże do celów tego sprawozdania nie jest istotne zdefiniowanie grupy jako mniejszości lub grupy etnicznej, ponieważ prawa i ochrona prawna w UE jest gwarantowana jednostkom na podstawie ich prawnego statusu obywateli UE, a nie członków mniejszości lub grupy etnicznej.

W tym zakresie sprawozdanie będzie koncentrowało się na określeniu występujących problemów związanych w mniejszościami etnicznymi i imigrantkami, na przeanalizowaniu ich sytuacji w zakresie praw człowieka, co zostało podkreślone w pierwszej części tego dokumentu roboczego: dostęp do usług publicznych w zakresie edukacji, usług socjalnych, służby zdrowia oraz rynku pracy, które mają ogromny wpływ na integrację kobiet należących do mniejszości etnicznych.

Istotne jest pochylenie się nad problemem integracji w Unii Europejskiej oraz podkreślenie, że fakt bycia kobietą z określonej grupy etnicznej nie jest ułomnością w społeczeństwie demokratycznym, ale odgrywa coraz ważniejszą rolę społeczno-gospodarczą w Unii Europejskiej.

Zbadanie obecnej sytuacji kobiet należących do mniejszości etnicznych jest trudne, gdyż brak jest statystyk dotyczących integracji społecznej imigrantów i mniejszości według płci. Doświadczenia kobiet w zakresie np. rasizmu i dyskryminacji różnią się od doświadczeń mężczyzn, gdyż kobiety i dziewczęta mogą być narażone na wielorakie formy dyskryminacji, zarówno ze względu na płeć, jak i przynależność etniczną. Dyskryminacja wieloaspektowa, której doświadczają imigrantki i kobiety należące do mniejszości, sprawia, że konieczne jest wypracowanie nowych sposobów szerzenia wiedzy o prawach kobiet, zwiększenie uprawnień kobiet i nakłonienie ich do przejęcia roli liderek w upowszechnianiu poszanowania praw człowieka we wspólnotach, z których się wywodzą.

Inną trudnością w definiowaniu wspólnych problemów w UE jest różnorodność wyzwań, z jakimi muszą się zmierzyć imigrantki i kobiety należące do mniejszości w Europie, które to wyzwania zależą od charakterystyki państwa członkowskiego, historii imigracji tego państwa, obowiązującego prawodawstwa i przepisów dotyczących migracji, zdolności i woli tych państw do uznania i poszanowania obecności mniejszości i imigrantów, a także od otwartości społeczeństwa.

W dyskusji dotyczącej roli kobiet w polityce migracji nie należy zapominać o roli mężczyzn. Sprawozdawczyni zbada, czy rola mężczyzn należących do mniejszości społecznych winna być brana pod uwagę w celu promowania integracji kobiet należących do mniejszości etnicznych w Unii Europejskiej.

Sprawozdawczyni zwraca uwagę na kwestię pewnych uwarunkowań i czynników, które mogą przeszkodzić w integracji kobiet należących do mniejszości etnicznych w większym stopniu niż kobiet należących do większości. Kwestie te to 1) poziom wykształcenia i znajomość języków, 2) warunki mieszkaniowe, 3) warunki zdrowotne oraz 4) jakość zatrudnienia i warunki pracy.

3. Polityka równości płci

Celem polityki równości płci Unii Europejskie jest propagowanie równości między wszystkimi kobietami i mężczyznami. Lecz czy kobiety należące do mniejszości etnicznych nie mogą korzystać z tej polityki z powodu braku integracji społecznej?

W sprawozdaniu sprawozdawczyni analizuje ewentualną potrzebę podjęcia specyficznych działań, których celem jest zapewnienie równości płci wśród mniejszości etnicznych.

(1)

Europejska karta języków regionalnych lub mniejszościowych oraz zalecenie nr 1201 (1993) Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

23.6.2010

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

21

0

11

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Edit Bauer, Emine Bozkurt, Andrea Češková, Marije Cornelissen, Silvia Costa, Edite Estrela, Ilda Figueiredo, Iratxe García Pérez, Jolanta Emilia Hibner, Mary Honeyball, Sophia in ‘t Veld, Lívia Járóka, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Philippe Juvin, Nicole Kiil-Nielsen, Rodi Kratsa-Tsagaropoulou, Barbara Matera, Antonyia Parvanova, Frédérique Ries, Raül Romeva i Rueda, Joanna Katarzyna Skrzydlewska, Eva-Britt Svensson, Marc Tarabella, Marina Yannakoudakis, Anna Záborská

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Christa Klaß, Elisabeth Morin-Chartier, Mariya Nedelcheva, Norica Nicolai, Chrysoula Paliadeli, Joanna Senyszyn

Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Julie Girling

Ostatnia aktualizacja: 26 sierpnia 2010Informacja prawna