w sprawie finansowania i funkcjonowania Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji

(2010/2072(INI))

Parlament Europejski,

–   uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 17 maja 2006 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej i należytego zarządzania finansami(1) (porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 17 maja 2006 r.), w szczególności jego pkt 28,

–   uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1927/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiające Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji(2) (rozporządzenie ustanawiające EFG),

–   uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 546/2009 z dnia 18 czerwca 2009 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1927/2006 ustanawiające Europejski fundusz dostosowania do globalizacji(3),

–   uwzględniając swoje rezolucje w sprawie wniosków dotyczących decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie uruchomienia Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji, zgodnie z pkt 28 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 17 maja 2006 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej i należytego zarządzania finansami, przyjęte od dnia 23 października 2007 r.(4),

–   uwzględniając komunikaty Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady z dni 2 lipca 2008 r. (COM(2008) 421) i 28 lipca 2009 r. (COM(2009) 394) dotyczące działalności Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji w 2007 i 2008 r.,

–   uwzględniając art. 48 regulaminu,

–   uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej oraz opinie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych i Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A7-0236/2010),

A. mając na uwadze, że w celu łagodzenia negatywnego wpływu globalizacji na pracowników będących ofiarami zwolnień grupowych oraz aby okazać solidarność z nimi, Unia Europejska, wspierając ponowne znalezienie pracy przez tych pracowników, ustanowiła Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji (dalej zwany „EFG”), aby wspierać finansowo programy reintegracji z rynkiem pracy adresowane do konkretnych osób; mając na uwadze, że EFG dysponuje maksymalną kwotą 500 mln EUR rocznie, pochodzącą z marginesu dostępnego w ramach ogólnego pułapu wydatków z poprzedniego roku lub z anulowanych środków na zobowiązania z poprzednich dwóch lat, z wyłączeniem anulowanych środków na zobowiązania dotyczących działu 1b ram finansowych; mając na uwadze, że EFG utworzono jako elastyczny, specjalny instrument wsparcia, który miał szybciej i skuteczniej pomagać w reintegracji z rynkiem pracy pracowników zwolnionych w wyniku zmian w światowych kierunkach handlu,

B.  mając na uwadze, że aby zareagować na wzrost bezrobocia spowodowany kryzysem ekonomicznym i gospodarczym oraz wyciągnąć wnioski z doświadczeń zdobytych w latach 2007 i 2008, Unia Europejska zmieniła zasady korzystania z EFG w czerwcu 2009 r.; mając na uwadze, że zmiany te dotyczyły wszystkich wniosków złożonych do dnia 31 grudnia 2011 r. i polegały na poszerzeniu zakresu stosowania EFG, złagodzeniu i doprecyzowaniu kryteriów interwencji, zwiększeniu stopy współfinansowania oraz przedłużeniu czasu wykorzystywania przez państwa członkowskie wkładu finansowego z funduszu,

C. mając na uwadze, że ocena środków uruchomionych z tytułu EFG między rokiem 2007 a końcem pierwszego semestru 2009 r. wykazuje skromne wykorzystanie przyznanych środków, ponieważ uruchomiono tylko 80 mln EUR, z dostępnej kwoty 1,5 mld EUR, dla 18 wniosków złożonych w imieniu 24 431 pracowników, przez 8 państw członkowskich, a pomoc dotyczyła bardzo ograniczonej liczby sektorów (zwłaszcza sektora tekstylnego i motoryzacyjnego); mając na uwadze, że o tych niedociągnięciach świadczą również różnice stwierdzone między poziomem pierwotnie przydzielonych kwot a kwotami ostatecznie wykorzystanymi, gdyż a posteriori zwrócono 24,8 mln EUR z tytułu 11 pierwszych przypadków, czyli 39,4% uruchomionych kwot,

D. mając na uwadze, że nawet jeśli nie można jeszcze ocenić funkcjonowania EFG w kontekście zmienionego rozporządzenia, ponieważ wnioski przedstawione od maja 2009 r. oczekują na decyzję lub są w trakcie realizacji, już teraz stwierdzono wyraźne zwiększenie liczby wniosków o wsparcie z EFG, co potwierdza słuszność wprowadzonych zmian; mając na uwadze, że w okresie od maja 2009 r. do kwietnia 2010 r. liczba złożonych wniosków wzrosła z 18 do 46, wnioskowany wkład z 80 do 197 mln EUR, liczba krajów składających wnioski z 8 do 18, liczba pracowników, których należy objąć pomocą, prawie podwoiła się (36 712 dodatkowych pracowników), a sektory gospodarki, których dotyczą wnioski, są wyraźnie zróżnicowane,

E.  mając na uwadze, że 9 państw członkowskich nie zwróciło się jeszcze o wsparcie do EFG, że uruchomione kwoty wciąż są o wiele niższe od maksymalnej rocznej dostępnej kwoty 500 mln EUR oraz że większość wniosków dotyczy regionów, w których PKB na mieszkańca przewyższa średnią Unii Europejskiej i gdzie stopa bezrobocia pozostaje umiarkowana; mając na uwadze, że można z tego wywnioskować, iż choć ulepszenia wprowadzone do pierwotnego rozporządzenia były ważne, są one niewielkie w porównaniu ze wzrostem liczby zwolnień grupowych odnotowanych w ostatnich latach,

F.  mając na uwadze, że podniesienie stopy współfinansowania z 50% do 65% przy okazji przeglądu z czerwca 2009 r. po części tłumaczy wzrost liczby wniosków,

G. mając na uwadze, że niedostateczne wykorzystanie EFG w najbiedniejszych regionach UE związane jest ze zróżnicowanymi strategiami krajowymi lub z trudnościami napotykanymi przy konkretyzowaniu wniosków przed podjęciem decyzji na poziomie europejskim,

H. mając na uwadze, że pomimo wspólnego oświadczenia Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji z dnia 17 lipca 2008 r. apelującego o jak najszybsze i najskuteczniejsze wsparcie finansowe ze strony EFG, czas trwania procedury – od zwolnienia grupowego do momentu interwencji EFG wspierającej państwo członkowskie składające wniosek – wynosi około 12 do 17 miesięcy, i że ten długi okres częściowo tłumaczy różnicę między liczbą pracowników, w odniesieniu do których składa się wniosek o wsparcie z EFG, a liczbą pracowników uzyskujących wsparcie,

I.   mając na uwadze, że projekt porozumienia międzyinstytucjonalnego między Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją o współpracy w sprawach budżetowych(5) tylko w niewielkim stopniu zmienia procedurę uruchamiania EFG, czyniąc procedurę rozmów trójstronnych fakultatywną, zgodnie z praktyką, mając na uwadze, że zmiana ta nie zaradzi powolnemu i trudnemu charakterowi procedury,

J.   mając na uwadze, że według przygotowanego przez Komisję śródokresowego sprawozdania oceniającego funkcjonowanie porozumienia międzyinstytucjonalnego(6) konieczność podjęcia konkretnej decyzji przez dwa organy władzy budżetowej w celu uruchomienia EFG jest jednym z czynników spowalniających procedurę; mając na uwadze, że nie powinno to przeszkodzić w przyspieszeniu i uproszczeniu decyzji w sprawie uruchamiania EFG,

K. mając na uwadze, że nie dysponujemy jeszcze wiarygodnymi i spójnymi danymi dotyczącymi wdrażania EFG od jego zmiany po 2009 r. oraz będąc przekonanym, że należy wprowadzić obowiązki z zakresu przejrzystości i regularnej sprawozdawczości,

L.  mając na uwadze, że wszystkie 27 decyzji podjętych między 2007 r. a kwietniem 2010 r. było pozytywnych i zgodnych, jeśli chodzi o kwoty, z propozycjami Komisji,

M. mając na uwadze, że globalizacja i wpływ kryzysu gospodarczego na zatrudnienie będą wciąż odczuwalne po 2013 r. oraz że w rezultacie możliwe jest, że liczba wniosków o wsparcie zwiększy się w kolejnych latach; mając na uwadze jednak, że celem funduszu nie jest zastąpienie brakującej innowacji,

1.  uważa, że wartość dodana EFG jako instrumentu polityki społecznej Unii Europejskiej tkwi w widocznym, specyficznym, odpowiednio ukierunkowanym i doraźnym charakterze wsparcia finansowego, jakie zapewnia ten fundusz zindywidualizowanym programom przekwalifikowania zawodowego i reintegracji z rynkiem pracy pracowników będących ofiarami zwolnień grupowych w sektorach lub regionach borykających się z trudnościami ekonomicznymi i społecznymi;

2.  jest zdania, że wzrost liczby wniosków o wsparcie ze strony EFG oraz utrudnienia w stosowaniu procedury uruchamiania środków i procedury wykonania wymagają szybkiego wprowadzenia zmian do przepisów proceduralnych i budżetowych; podkreśla, że Komisja powinna lepiej informować o EFG i zwiększyć jego widoczność w państwach członkowskich i wśród potencjalnych beneficjentów; wzywa zatem Komisję do przesunięcia przedstawienia swojej śródokresowej oceny na dzień 30 czerwca 2011 r. i do jednoczesnego przedstawienia wniosku w sprawie przeglądu rozporządzenia ustanawiającego EFG w celu zaradzenia najbardziej rażącym niedociągnięciom funduszu przed końcem obecnych wieloletnich ram finansowych;

3.  wzywa Komisję, aby oceniła w swoim śródokresowym przeglądzie przyznane wkłady pod kątem poniższych aspektów ilościowych:

a) wskaźnik sukcesu osiągniętego w zakresie reintegracji oraz ocena podnoszenia kwalifikacji beneficjentów,

b) porównawcza analiza środków finansowanych w odpowiedzi na każdy wniosek o wsparcie z EFG i wyników w oparciu o reintegrację,

c) poszanowanie wymogu niedyskryminowania ze względu na sytuacje zwolnionych pracowników wynikające z ich umów oraz w odniesieniu do pracowników korzystających z prawa do swobodnego przemieszczania się w UE;

d) zasady konsultacji społecznych mające zastosowanie lub nie podczas przygotowywania wniosków i kontrola ich wcielania w życie;

e) wpływ EFG na sieć beneficjentów i na małe i średnie przedsiębiorstwa potencjalnie dotknięte planem zwolnień i których pracownicy mogliby skorzystać ze wsparcia z funduszu,

f) analiza konsekwencji różnych wniosków o wsparcie z EFG pod względem krajowej instytucji odpowiedzialnej za zarządzanie nimi,

g) wpływ wkładów z EFG z podziałem na grupy wiekowe w krajach członkowskich i w sektorach korzystających ze wsparcia,

4.  wzywa Komisję do dokonania w przeglądzie śródokresowym oceny przyznanych wkładów z budżetowego punktu widzenia i do przedstawienia swoich ustaleń ze szczególnym uwzględnieniem:

a) powodów dużej rozbieżności między środkami, o jakie zwrócono się do EFG, a kwotami zwróconymi przez państwa członkowskie będące beneficjentami już po wykorzystaniu wsparcia,

b) w przypadkach, kiedy państwa członkowskie dokonały zwrotów: które finansowane programy i środki nie zostały zrealizowane,

c) powodów dużych rozbieżności między państwami członkowskimi w zakresie wsparcia zapewnionego na jednego pracownika w różnych wnioskach o wsparcie z EFG,

d) analizy koordynacji między różnymi programami finansowanymi przez UE ( w tym wsparcia w ramach EFS), które były realizowane w tych samych regionach, w których rozpatrywane są wnioski o wsparcie z EFG i/lub gdzie zakończono ich rozpatrywanie,

e) analizy części całkowitego wsparcia, które Komisja przewidziała w związku z innymi środkami krajowymi bądź środkami dotyczącymi konkretnego przedsiębiorstwa;

5.  uważa, że przy przeglądzie rozporządzenia należy uwzględnić wyniki oceny funkcjonowania EFG, jak również nabyte doświadczenie, a także włączyć do rozporządzenia środki pozwalające na znaczne skrócenie czasu trwania procedury uruchamiania funduszu;

6.  wzywa Komisję, by zaproponowała dodanie do rozporządzenia ustanawiającego EFG przepisów zobowiązujących państwa członkowskie do wspierania udziału stowarzyszenia pracowników w fazie wdrażania rozporządzenia; wzywa Komisję do zorganizowania wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk dotyczących udziału pracowników we wdrażaniu EFG, aby mogli oni skorzystać obecnie lub w przyszłości z doświadczeń zdobytych w przeszłości;

7.  podkreśla, że czas niezbędny do uruchomienia EFG można by skrócić o połowę, jeśli opracuje się i przyjmie następujące środki:

a) państwa członkowskie powinny przygotowywać wnioski o uruchomienie EFG tuż po ogłoszeniu zamiaru zwolnienia grupowego, a nie dopiero jak ono nastąpi,

b) Komisja powinna poinformować państwa członkowskie, że mogą składać wnioski już w dniu spełnienia kryteriów interwencji,

c) należy udostępnić wszystkie środki zapewniające szybką i pogłębioną komunikację z państwami członkowskimi zaangażowanymi w ten proces,

d) składanie przez państwa członkowskie wniosków w ich języku i w jednym z języków roboczych instytucji europejskich umożliwiłyby działowi Komisji odpowiedzialnemu za ich ocenę bezzwłoczne zajęcie się nimi,

e) Komisja powinna dysponować niezbędnymi zasobami ludzkimi i technicznymi, z poszanowaniem zasad neutralności budżetowej, tak aby skutecznie i szybko rozpatrywać wnioski złożone przez państwa członkowskie,

f) Komisja powinna podejmować decyzje w sprawie uruchomienia EFG w przeciągu 3-4 miesięcy od otrzymania od państw członkowskich wniosków i wszystkich niezbędnych informacji; w przypadku gdy ocena wniosku miałaby zabrać więcej niż 4 miesiące, Komisja powinna jak najszybciej poinformować o tym PE oraz przedstawić mu przyczyny takiego opóźnienia;

8.  zwraca się do Komisji o dostarczenie państwom członkowskich szeregu wytycznych w sprawie koncepcji i stosowania wniosków o finansowanie z EFG w celu przyspieszenia procedur składania wniosków i osiągnięcia między zainteresowanymi stronami szerokiego konsensu w sprawie strategii, jaką należy zastosować, i środków, jakie należy przyjąć, aby zapewnić skuteczne ponowne wejście pracowników na rynek pracy; wzywa państwa członkowskie do przyspieszenia procedury poprzez wstępne finansowanie środków, które powinno rozpoczynać się w dniu złożenia wniosku, tak aby wykorzystać maksymalnie okres stosowania EFG z korzyścią dla zainteresowanych pracowników;

9.  przypomina państwom członkowskim, że z jednej strony są one zobowiązane do włączenia partnerów społecznych do procesu od początku przygotowywania wniosków zgodnie z art. 5 rozporządzenia ustanawiającego EFG, a z drugiej strony – do przestrzegania przepisów art. 9 tego rozporządzenia, który wymaga od państw członkowskich, aby dostarczyły informacji o finansowanych działaniach i upowszechniały je, kierując te informacje również do zainteresowanych pracowników, organów lokalnych i regionalnych i partnerów społecznych, a także aby dokonały standaryzacji procedur; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia udziału rad zakładowych w procesie przed rozpoczęciem jakiegokolwiek programu, aby zagwarantować rzeczywisty udział partnerów społecznych w opracowywaniu planów restrukturyzacji odpowiadających potrzebom pracowników najemnych, a nie przedsiębiorstw;

10. zwraca się do państw członkowskich o utworzenie na szczeblu krajowym struktury komunikacyjnej i administracyjnej dla EFG w porozumieniu z wszystkimi zainteresowanymi stronami, a w szczególności z partnerami społecznymi, i o wymianę najlepszych praktyk na szczeblu europejskim, co umożliwi szybką i skuteczną interwencję EFG w przypadku masowych zwolnień;

11. przypomina, że rozporządzenie (WE) nr 1927/2006 pozwala krajom składać wspólne wnioski o udzielnie wsparcia z EFG, jeżeli pochodzący z danego regionu lub sektora pracownicy dotknięci zwolnieniami nie są skoncentrowani w tym samym państwie członkowskim;

12. uważa, że aby przyspieszyć i uprościć procedury, należy zapewnić skuteczniejszą koordynację działań Komisji i Parlamentu Europejskiego, tak aby można było skrócić ostateczny termin podejmowania decyzji bez uszczerbku dla oceny wniosków przez odpowiednie komisje PE, oraz że w związku z tym:

a) Komisja musi przy przedkładaniu wniosków należycie uwzględnić kalendarz PE, zarówno jeśli chodzi o posiedzenia komisji parlamentarnych, jak i sesje plenarne, tak aby przyspieszyć proces podejmowania decyzji,

b) Komisja musi informować PE w odpowiednim czasie o trudnościach i/lub blokadach napotkanych przy ocenie wniosków państw członkowskich,

c) Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oraz Komisja Budżetowa dołożą wszelkich starań, aby decyzje podejmowane były na następnej sesji plenarnej po przyjęciu wniosku w komisji;

13. uważa, że te natychmiastowe środki upraszczające i uelastyczniające procedurę uruchamiania EFG można by wprowadzić do rozporządzenia w trakcie jego przeglądu, jeśli doświadczenie zdobyte do tego czasu to uzasadni; jest zdania, że kroki te nie powinny w żaden sposób ograniczać lub zmniejszać uprawnień Parlamentu jako jednego z organów władzy budżetowej przy decydowaniu o uruchamianiu funduszu;

14. sądzi, że oprócz usprawnienia procedury, należy przedłużyć do końca obecnych wieloletnich ram finansowych odstępstwo wprowadzone w czerwcu 2009 r. w celu wspierania pracowników tracących pracę z powodu kryzysu gospodarczego i finansowego oraz utrzymać z tego względu stopę współfinansowania na poziomie 65%, w związku z tym, że przyczyny uzasadniające ich wprowadzenie są wciąż aktualne;

15. odnotowuje włączenie po raz pierwszy do przygotowanego przez Komisję projektu budżetu na rok 2011 środków na płatności dla EFG i postrzega to jako ważny element w ogólnej refleksji nad zarządzaniem i widocznością tego funduszu; uważa jednak, że te środki na płatności mogą być niewystarczające na pokrycie kwot niezbędnych do realizacji EFG w 2011 r.; ponawia zatem żądanie, by nie finansować wniosków o wsparcie z EFG wyłącznie poprzez przesunięcia z pozycji budżetowych na EFS i wzywa Komisję do określenia i niezwłocznego wykorzystania w tym celu innych pozycji budżetowych;

16. podkreśla, że przyszłość EFG określona zostanie w ramach negocjacji dotyczących następnych wieloletnich ram finansowych; uważa, że można w tym celu przeanalizować kilka opcji; uważa, że należy zwrócić szczególną uwagę na rozpatrzenie opcji utworzenia niezależnego funduszu dysponującego własnymi środkami na zobowiązania i płatności oraz wzywa Komisję do przedstawienia wniosków w sprawie zapewnienia takiemu funduszowi niezbędnych środków; uważa, że wszelkie przyszłe reformy EFG powinny zachować jego elastyczność, która stanowi obecnie komparatywną przewagę w odniesieniu do funduszy strukturalnych UE;

17. podkreśla, że przekształcenie obecnych środków EFG w stały instrument wsparcia aktywnych działań na rzecz szukania pracy odzwierciedliłoby polityczną wolę utworzenia europejskiego filaru społecznego uzupełniającego politykę społeczną państw członkowskich i zdolnego odnowić europejskie podejście do szkolenia zawodowego; w tym kontekście wskazuje, że EFG powinien pozostać odrębny w swoich celach od EFS i europejskich programów kształcenia ustawicznego, ponieważ EFG skupia się na waloryzacji zdolności każdego wspieranego pracownika, a nie na zaspokajaniu potrzeb przedsiębiorstw lub świadczeniu usług horyzontalnych dla instytucji kształcenia;

18. wzywa państwa członkowskie korzystające z EFG do wytworzenia synergii między EFG, EFS i mikrofinansowaniem, tak aby znaleźć środki dostosowane do indywidualnych przypadków;

19. zachęca państwa członkowskie do korzystania z EFG, aby realizować cele europejskie, promować nowe umiejętności na nowych, trwałych, ekologicznych i wysokiej jakości stanowiskach pracy w danym regionie i wspierać ducha przedsiębiorczości i uczenie się przez całe życie, aby umożliwić pracownikom rozwój kariery osobistej oraz przyczynić się do wzrostu konkurencyjności UE w kontekście globalizacji;

20. zwraca się do Komisji, aby dokładniej informowała o wykorzystaniu EFG, znacznie wzbogacając swoje komunikaty roczne i przekazując regularnie Parlamentowi Europejskiemu informacje o wykorzystaniu przez państwa członkowskie wkładów finansowych;

21. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

(1) Dz.U. C 139 z 14.6.2006, s. 1. (2) Dz.U. L 406 z 30.12.2006, s. 1. (3) Dz.U. L 167 z 29.6.2009, s. 26. (4) Teksty przyjęte z dnia 25.3.2010 (P7_TA-PROV(2010)0071 i P7_TA-PROV(2010)0070), 9.3.2010 (P7_TA-PROV(2010)0044, P7_TA-PROV(2010)0043 i P7_TA-PROV(2010)0042), 16.12.2009 (P7_TA-PROV(2009)0107), 25.11.2009 (TA-PROV(2009)0087), 20.10.2009 (P7_TA(2009)0049), 15.9.2009 (P7_TA(2009)0009), 5.5.2009 (P6_TA(2009)0339), 18.11.2008 (Dz.U. C 16E z 22.1.2010, s. 84), 21.10.2008 (Dz.U. C 15E z 21.1.2010, s. 117), 10.4.2008 (Dz.U. C 247E z 15.10.2010, s. 75), 12.12.2007 (Dz.U. C 323E z 18.12.2008, s. 260) oraz 23.10.2007 (Dz.U. C 263E z 16.10.2008, s. 155). (5) 1 COM(2010) 73 z 3.3.2010 r. (6) COM(2010) 185 z 27.4.2010 r.

Niniejsze sprawozdanie z inicjatywy własnej pojawia się po trzech latach stosowania EFG, zgodnie z rozporządzeniem z dnia 20 grudnia 2006 r.(1), zasadniczo zmienionym rozporządzeniem z dnia 18 czerwca 2009 r.(2). W oparciu o doświadczenie zdobyte w tym okresie i o opinię krajowych ekspertów wysłuchanych w dniu 28 kwietnia 2010 r. przedstawia ono podsumowanie aspektów finansowania i funkcjonowania funduszu przed przeglądem jego podstawy prawnej i po tym przeglądzie. Wziąwszy pod uwagę strukturalny wzrost bezrobocia i przypadków zwolnień grupowych w Unii Europejskiej w sprawozdaniu zaleca się przekształcenie funduszu, i to już w przyszłych ramach finansowych, w stały instrument solidarności względem pracowników, którzy stali się ofiarami zwolnień grupowych. W bliższej perspektywie sprawozdanie proponuje mniejsze zmiany mające na celu zaradzenie najbardziej rażącym niedociągnięciom. Niektóre z tych proponowanych zmian mogą być stosowane od razu. Pozostałe będą musiały znaleźć odzwierciedlenie w przeglądzie rozporządzenia ustanawiającego EFG, który nastąpi po śródokresowej ocenie funduszu. W tym celu Komisja proszona jest o szybsze przedstawienie tej oceny – w dniu 31 lipca 2011 r.

Streszczone poniżej podejście opiera się na szczegółowej analizie warunków prawnych uruchamiania EFG1 oraz jego rzeczywistego uruchamiania w okresie od 2007 r. do kwietnia 20102 r.2.

I. WARUNKI URUCHAMIANIA EFG

· Warunki merytoryczne

Początkowo jedynym celem EFG było ograniczanie negatywnych konsekwencji globalizacji dla najbardziej zagrożonych i najmniej wykwalifikowanych pracowników niektórych sektorów, którzy tracą pracę w związku z poważnymi zmianami w strukturze handlu światowego prowadzącymi do poważnych trudności gospodarczych. W czerwcu 2009 r. poszerzono zakres stosowania funduszu i objęto nim pracowników zwalnianych bezpośrednio z powodu kryzysu gospodarczego i finansowego, w odniesieniu do wniosków złożonych między dniem 1 maja 2009 r. a dniem 31 grudnia 2011 r.

Państwa członkowskie mogą zwracać się o wsparcie z EFG jeśli spełnią jeden z następujących kryteriów interwencji:

– zwolnienie co najmniej 500 pracowników (1000 przed 2009 r.) przedsiębiorstwa państwa członkowskiego w okresie 4 miesięcy, przy czym liczba pracowników może obejmować pracowników dostawców i pracowników producentów znajdujących się poniżej w łańcuchu dostaw (art. 2 lit. a))(3);

– zwolnienie co najmniej 500 pracowników (1000 przed 2009 r.) w okresie 9 miesięcy, szczególnie w małych i średnich przedsiębiorstwach w sektorze według klasyfikacji NACE 2, w jednym regionie lub dwóch sąsiadujących regionach na poziomie NUTS II (art. 2 lit. b));

– zwolnienia mające poważne konsekwencje dla zatrudnienia i gospodarki lokalnej, nawet jeśli poprzednie kryteria nie są spełnione, na niewielkich rynkach pracy lub w nadzwyczajnych okolicznościach odpowiednio uzasadnionych (art. 2 lit. c)).

EFG wnosi finansowy wkład w aktywne działania na rynku pracy, które wpisują się w skoordynowany pakiet spersonalizowanych usług mających na celu reintegrację zawodową pracowników, którzy stracili pracę. Te aktywne działania polegają np. na wpieraniu szukania pracy, szkoleniach, wypłacaniu świadczeń z tytułu mobilności lub są środkami zachęty dla pracowników w gorszym położeniu lub starszych do pozostania na rynku pracy lub powrotu na niego. Z kolei EFG nie finansuje pasywnych środków ochrony socjalnej.

Wkład EFG ma dopełnić działania prowadzone przez państwa członkowskie, a nie zastępować je. Ten wymóg dopełniania wyraża się określeniem maksymalnej stopy współfinansowania w wysokości 50% kosztów planowanych środków, która to stopa w 2009 r. została podniesiona do 65% w odniesieniu do wniosków złożonych przed 31 grudnia 2011 r.

Działanie EFG musi poza tym być skoordynowane z działalnością w innych obszarach polityki Unii Europejskiej. Ten wymóg koordynacji przejawia się zakazem jakiegokolwiek współfinansowania kosztów środków przewidzianych przez inne wspólnotowe instrumenty finansowe. W związku z tym ważne jest, by państwa członkowskie dopilnowały w szczególności, by środki wspierane przez EFG nie otrzymywały również finansowania z EFS, pamiętając iż jedna z wytycznych EFS polega na „(zwiększeniu) zdolności adaptacyjnych pracowników i przedsiębiorstw oraz elastyczności rynków pracy”(4).

· Warunki proceduralne

EFG dysponuje maksymalną kwotą 500 mln EUR rocznie, pochodzącą z marginesu dostępnego w ramach ogólnego pułapu wydatków z poprzedniego roku lub z anulowanych środków na zobowiązania z poprzednich dwóch lat, z wyłączeniem anulowanych środków na zobowiązania dotyczących działu 1b ram finansowych.

Środki na zobowiązania są ujęte w budżecie ogólnym Unii Europejskiej jako rezerwa (pozycja 40 02 43) w ramach zwykłej procedury budżetowej, po tym jak Komisja określi dostateczne marginesy lub anulowane zobowiązania. Odpowiadające im środki na płatności mogą zostać wpisane do rezerwy, pochodzić z pozycji budżetowych, w których przeznaczone na nie kwoty nie zostały w pełni wykorzystane, lub zostać wpisane do pozycji EFG (04 05 01).

Procedura uruchomienia EFG składa się z 4 etapów:

– złożenia przez państwo członkowskie do Komisji wniosku o wkład EFG w ciągu 10 tygodni licząc od daty spełnienia warunków interwencji EFG, przy czym wniosek ten może zostać następnie uzupełniony;

– analizy wniosku przez Komisję w porozumieniu z państwem członkowskim, po której następuje w stosownym przypadku uruchomienie procedury budżetowej w drodze wniosku w sprawie decyzji o uruchomieniu EFG, określającej wysokość przyznanego wkładu finansowego, a także wniosku o przeniesienie wysokości tego wkładu;

– oceny przez dwa organy władzy budżetowej wniosku w sprawie decyzji o uruchomieniu EFG oraz wniosku o przeniesienie środków, po której w stosownym przypadku następuje ich zatwierdzenie – z poprawkami lub bez;

– jednorazowej wypłaty, zwykle w ciągu 15 dni po zatwierdzeniu przez władzę budżetową decyzji o uruchomieniu środków EFG, przyznanego państwu członkowskiemu wkładu finansowego.

Procedurę wykonania EFG można z kolei rozbić na 3 etapy:

– wykorzystanie przez państwo członkowskie wkładu finansowego w ciągu 24 miesięcy od złożenia wniosku lub rozpoczęcia realizacji środków pokrywanych przez fundusz, pod warunkiem że rozpoczną się one w ciągu 3 miesięcy od daty złożenia wniosku (przed 2009 r. – w ciągu 12 miesięcy począwszy od daty wniosku);

– przedstawienie przez państwo członkowskie sprawozdania odnośnie do wykorzystania wkładu finansowego w ciągu 6 miesięcy od ostatecznej daty jego wykorzystania;

– zamknięcie przez Komisję wkładu finansowego w ciągu 6 miesięcy od otrzymania sprawozdania odnośnie do jego wykorzystania.

II. URUCHAMIANIE EFG W OKRESIE OD 2007 r. DO KWIETNIA 2010 r.

· Analiza decyzji i wniosków o uruchomienie EFG

Liczba składanych wniosków i wnioskowane środki koncentrują się na ograniczonej liczbie państw członkowskich, nie odzwierciedlając różnic w poziomie zamożności ani w poziomie bezrobocia.

W okresie od 2007 r. do kwietnia 2010 r. przyjęto 27 decyzji o uruchomieniu EFG, zaś 58 wniosków zostało złożonych i utrzymanych. Decyzje te i wnioski dotyczą odpowiednio 13 i 17 państw członkowskich. 10 państw członkowskich do tej pory nie wyraziło pragnienia lub nie mogło zwrócić się o środki funduszu.

Pięć państw członkowskich, które wniosły o najwyższe wkłady finansowe (Francja, Włochy, Hiszpania, Irlandia i Niemcy), wnioskowało o około 70% wysokości wszystkich wnioskowanych środków, podczas gdy 5 państw członkowskich wnioskujących o najniższe wkłady (Republika Czeska, Polska, Malta, Finlandia, Litwa) zwróciło się w sumie o około 2% ogółu środków.

Decyzje o uruchomieniu EFG dotyczyły regionów poziomu NUTS 2, dla których średni DNB na mieszkańca wynosi 109,3% średniej Unii Europejskiej, zaś średni poziom bezrobocia wynosi zaledwie 5,9%(5).

Liczba wniosków i wnioskowanych wkładów stanowi przedmiot rosnącej liczby procedur uruchamiania, ale pozostaje ograniczona w porównaniu do dostępnych środków.

Tylko 16 decyzji zostało zatwierdzonych przed przeglądem w czerwcu 2009 r., na których skorzystało 8 państw członkowskich na ogólną kwotę uruchomionych środków w wysokości 80 mln EUR.

Porównanie różnych lat budżetowych wykazało jednak rosnący poziom wykorzystania, związany zwłaszcza z uelastycznieniem warunków zwracania się o środki EFG, do jakiego doszło w 2009 r. i z kryzysem gospodarczym i finansowym. Poziom wykorzystania środków wzrósł z 3,7% w 2007 r. (18,6 mln EUR) do 9,8% w 2008 r. (49 mln EUR) i do 10,5% w 2009 r. (52 mln EUR). Wydaje się, że tendencja ta utrzyma się w 2010 r. Między czerwcem 2009 r. a kwietniem 2010 r. przyjęto, rozpatrzono lub złożono 42 wnioski dotyczące 36 712 nowych pracowników i dodatkowych 9 państw członkowskich na ogólną kwotę 197 mln EUR.

Wnioskowany wkład w przeliczeniu na pracownika wyraźnie się różni w poszczególnych państwach członkowskich.

Decyzje zatwierdzone dotyczą 29 292 zwolnionych pracowników, a złożone wnioski wyróżniły 54 867 pracowników wymagających pomocy.

Wnioskowane wkłady to średnio 5 253 EUR na pracownika. Stosunek między najniższym wnioskowanym wkładem na pracownika (511 EUR)(6) a najwyższym (22 031 EUR)(7) wynosi 1 do 40.

Wnioski o uruchomienie EFG są wypadkową szeregu kryteriów interwencji, jednak w niezrównoważonych proporcjach.

Państwa członkowskie powołują się w 57,7% przypadków na kryterium interwencji z art. 2 lit. b) rozporządzenia ustanawiającego EFG, w 36,5% przypadków na kryterium z art. 2 lit. a), a w 5,8% – na kryterium zawarte w art. 2 lit. c). Zaledwie jedno państwo członkowskie (Litwa) przywołało wszystkie 3 kryteria interwencji w przynajmniej jednym ze swych wniosków.

Od czerwca 2009 r. kryterium interwencji zawarte w art. 2 lit. b) częściej jest przywoływane niż w minionym okresie (w 60% zarejestrowanych wniosków w porównaniu z 50% dawniej)

Pomoc EFG dotyczy niewielkiej liczby sektorów gospodarki, mimo tego iż obserwuje się tendencję do ich różnicowania.

Podczas gdy 16 decyzji podjętych na mocy pierwotnego rozporządzenia dotyczyło wyłącznie branży włókienniczej (50%), motoryzacyjnej (31%) i telefonii komórkowej (19%), wnioski złożone na mocy zmienionego rozporządzenia otwarły się na nowe sektory, jak przemysł maszynowy, elektroniczny, drukarski i budowlany.

· Analiza procedury uruchomienia i wykorzystania EFG

Choć EFG do tej pory nie dysponował własnymi środkami na płatności, sytuacja począwszy od 2011 r. może się zmienić.

Całość środków na płatności uruchomionych z myślą o uregulowaniu zobowiązań została pobrana z pozycji budżetowych, co do których przewidziano niepełne wykorzystanie przeznaczonych im środków. Potrzeby pokryto w wys. 97,6% z pozycji budżetowych dotyczących EFS, zaś pozostałe środki – z pozycji budżetowej „Wymiar sprawiedliwości w sprawach cywilnych”. Jeżeli możliwość wpisania do rezerwy środków na płatności obok środków na zobowiązania nie została jeszcze wykorzystana, projekt budżetu na 2011 r. po raz pierwszy przewiduje wpisanie do pozycji EFG kwoty 50 mln EUR na środki na płatności.

Procedura uruchomienia EFG trwa zbyt długo, co szkodzi skuteczności funduszu i zainteresowaniu nim ze strony państw członkowskich.

Okres pomiędzy złożeniem wniosku o wkład EFG a wypłatą wkładu finansowego przekracza średnio 9 miesięcy.

Okres ten można rozbić następująco:

– 6 miesięcy między przedstawieniem przez państwo członkowskie wniosku a zatwierdzeniem przez Komisję wniosku w sprawie decyzji o uruchomieniu EFG;

– 2 miesiące między zatwierdzeniem przez Komisję wniosku w sprawie decyzji o uruchomieniu EFG a jej przyjęciem przez władzę budżetową;

– 1 miesiąc i tydzień pomiędzy przyjęciem przez władzę budżetową decyzji o uruchomieniu EFG a wypłaceniem przez Komisję wkładu finansowego(8).

Długość procedury osłabia atrakcyjność EFG w oczach państw członkowskich, które, nie znając wyników procedury, wstępnie finansują aktywne działania na rynku pracy. Wyjaśnia to częściowo zaobserwowaną różnicę między liczbą pracowników, dla których wnioskowany jest wkład EFG, a liczbą pracowników, którzy otrzymują wsparcie, biorąc pod uwagę fakt, że niektórzy zwolnieni pracownicy mogą zdecydować o wycofaniu się z rynku pracy lub znaleźć w tym czasie nową pracę. W najgorszym wypadku różnice te mogą zmusić państwa członkowskie do zwrócenia pełnej kwoty przyznanego wkładu, jeśli kryterium liczby pracowników nie zostanie spełnione à posteriori.

(1)    Rozporządzenie (WE) nr 1927/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiające Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji. (2)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 546/2009 z dnia 18 czerwca 2009 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1927/2006 ustanawiające Europejski fundusz dostosowania do globalizacji. (3)    Artykuły, do których tekst się odnosi, to artykuły rozporządzenia nr 1927/2006. (4)   Decyzja Rady z dnia 6 października 2006 r. w sprawie strategicznych wytycznych Wspólnoty dla spójności (2006/702/WE). (5)   Źródło: Eurostat, dane z 2007 r. odnośnie do DNB na mieszkańca i z 2008 r. odnośnie do poziomu bezrobocia. (6)         EGF/2010/010, Unilever (Republika Czeska). (7)         EGF/2010/007, Steiermark-Niederoesterreich (Austria). (8)   Ogólny okres i termin wypłaty przyznanego wkładu odnoszą się wyłącznie do 15 pierwszych decyzji o uruchomieniu EFG z powodu braku odnośnych informacji o decyzjach przyjętych później. Dwa kolejne okresy zostały obliczone w oparciu o wszystkie przyjęte decyzje.

(*) Procedura obejmująca zaangażowane komisje: art. 50 Regulaminu

WSKAZÓWKI

Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych zwraca się do Komisji Budżetowej, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A. mając na uwadze, że Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji (EFG) nie nakłada na państwa członkowskie obowiązku wdrożenia aktywnych środków rynku pracy w ramach wniosków o skorzystanie z funduszu, lecz wymaga wprowadzenia skoordynowanego pakietu zindywidualizowanych usług mających na celu ponownego wejścia pracowników na rynek pracy zgodnie z art. 3 rozporządzenia w sprawie EFG(1), które pozwala państwom członkowskim swobodnie dostosowywać środki dotyczące zwolnionych pracowników do lokalnych i indywidualnych potrzeb w ramach każdego wniosku,

1.  przypomina, że polityka społeczna i zatrudnienia należą do kompetencji krajowych, koordynowanych za pośrednictwem otwartej metody koordynacji i wykorzystujących wszystkie możliwe synergie, aby zapewnić pomyślny rozwój Unii Europejskiej w dobie globalizacji oraz stawić czoła wyzwaniu, jakim jest ponowna integracja społeczna i zawodowa w państwach członkowskich i między nimi; przypomina też, że Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji (EFG) jest instrumentem utworzonym, aby wspierać ten cel i nieść pomoc pracownikom w przypadku masowych zwolnień;

2.  zwraca się o kontynuację EFG w przyszłości i o jego jasną koordynację w zmienionej wersji w 2009 r., natomiast przegląd EFS powinien nastąpić po określeniu kolejnych średniookresowych ram finansowych, aby stał się narzędziem umożliwiającym reagowanie w sytuacjach kryzysowych;

3.  wzywa Komisję Europejską do zaproponowania zmian w rozporządzeniu w sprawie EFG w celu jak największego przyspieszenia w krótkim terminie procedur rozpatrywania wniosków, aby udostępnić środki w terminie 6 miesięcy po zwolnieniu, w tym badając możliwości rozpoczynania procedury rozpatrywania wniosków w chwili ogłoszenia zwolnień, a nie po ich dokonaniu, oraz usprawniając w jak największym stopniu proces podejmowania decyzji przez Komisję Europejską, a także do standaryzacji procedur; ponadto wzywa Komisję Europejską do przygotowania pomysłów na kolejne ramy finansowe, aby zrealizować cele dotyczące z jednej strony na współpracy z państwami członkowskimi, aby ułatwić podstawowe zmiany zwrócone ku przyszłości, w kierunku zrównoważonej gospodarki i zrównoważonego rynku pracy, a z drugiej strony, aby udzielić szybkiej i elastycznej pomocy pracownikom zwolnionym z powodu niespodziewanych zakłóceń w gospodarce;

4.  przypomina państwom członkowskim znaczenie przyjęcia natychmiastowych środków interwencji na rynku pracy równolegle z ich zastosowaniem do EFG;

5.  zwraca się do Komisji o dostarczenie państwom członkowskich szeregu wytycznych w sprawie koncepcji i stosowania wniosków o finansowanie z EFG w celu przyspieszenia procedur składania wniosków i osiągnięcia między zainteresowanymi stronami szerokiego konsensu w sprawie strategii, jaką należy zastosować i środków, jakie należy przyjąć, aby zapewnić skuteczne ponowne wejście pracowników na rynek pracy; wzywa państwa członkowskie do przyspieszenia procedury poprzez wstępne finansowanie środków, które powinno rozpoczynać się w dniu złożenia wniosku, tak aby wykorzystać maksymalnie okres stosowania EFG z korzyścią dla zainteresowanych pracowników;

6.  przypomina państwom członkowskim, że z jednej strony są one zobowiązane do włączenia partnerów społecznych do procesu od początku przygotowywania wniosków zgodnie z art. 5 rozporządzenia w sprawie EFG, a z drugiej strony – do przestrzegania przepisów art. 9 tego rozporządzenia, który wymaga od państw członkowskich, aby dostarczyły informacji o finansowanych działaniach i upowszechniały je, kierując te informacje również do zainteresowanych pracowników, organów lokalnych i regionalnych i partnerów społecznych, a także aby dokonały standaryzacji procedur; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia udziału rad zakładowych w procesie przed rozpoczęciem jakiegokolwiek programu, aby zagwarantować rzeczywisty udział partnerów społecznych w opracowywaniu planów restrukturyzacji odpowiadających potrzebom pracowników najemnych, a nie przedsiębiorstw;

7.  wzywa Komisję do zadbania o odpowiednie stosowanie dyrektywy 2002/14/WE w sprawie informowania i przeprowadzania konsultacji z pracownikami oraz dyrektywy 94/45/WE w sprawie ustanowienia Europejskiej Rady Zakładowej, aby udostępnić partnerom społecznym wszystkie narzędzia analizy przewidywanego planu zwolnień lub restrukturyzacji przed jego ogłoszeniem, umożliwiając im tym samym pełne spełnienie swojej roli;

8.  wzywa Komisję Europejską, by zaproponowała dodanie do rozporządzenia w sprawie EFG przepisów zobowiązujących państwa członkowskie do wspierania udziału stowarzyszenia pracowników w fazie wdrażania rozporządzenia; wzywa Komisję Europejską do zorganizowania wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk dotyczących udziału pracowników we wdrażaniu EFG, aby mogli oni skorzystać obecnie lub w przyszłości z doświadczeń zdobytych w przeszłości;

9.  zwraca się do państw członkowskich o utworzenie na szczeblu krajowym struktury komunikacyjnej i administracyjnej dla EFG w porozumieniu z wszystkimi zainteresowanymi stronami, a w szczególności z partnerami społecznymi, i o wymianę najlepszych praktyk na szczeblu europejskim, co umożliwi szybką i skuteczną interwencję EFG w przypadku masowych zwolnień;

10. przypomina, że rozporządzenie (WE) nr 1927/2006 pozwala wszystkim krajom składać wspólne wnioski o udzielnie wsparcia z EFG, jeżeli pochodzący z danego regionu lub sektora pracownicy dotknięci zwolnieniami nie są skoncentrowani w tym samym państwie członkowskim;

11. zwraca się do Komisji o przedstawienie wniosku w sprawie zmiany rozporządzenia w sprawie EFG umożliwiającej objęcie rozporządzeniem, we wszystkich sektorach i regionach, wszystkich pracowników zwolnionych z tego samego powodu;

12. wzywa Komisję Europejską do zbadania możliwych rozwiązań mających na celu przezwyciężenie podziałów wśród zwolnionych pracowników, którzy mogą skorzystać ze środków w ramach stosowania EFG, i innych pracowników zwolnionych w tej samej branży;

13. wzywa państwa członkowskie korzystające z EFG do poprawy skuteczności wdrażania i do przyjęcia indywidualnego i socjalnego podejścia do pomocy zwolnionym pracownikom i do wspierania ich dokształcania i zmian kwalifikacji zawodowych, w szczególności w przypadkach masowych zwolnień, aby zwiększyć szanse pracowników na rynku pracy przechodzącym głęboką restrukturyzację; wzywa państwa członkowskie do zadbania o to, aby przepisy dotyczące stosowania rozporządzenia na szczeblu krajowym nie ograniczały możliwości korzystania z funduszu; wzywa państwa członkowskie i organy lokalne do dołożenia wszelkich starań, aby ożywić miejsca, które ucierpiały wskutek delokalizacji i aby utrzymać działalność gospodarczą na tym obszarze, mając na uwadze, że EFG jest przeznaczony wyłącznie dla pracowników najemnych; zaleca państwom członkowskim, aby w tym celu usprawniły wymianę najlepszych praktyk, korzystając przy tym z programu Progress, a w szczególności z nowego instrumentu mikrofinansowego;

14. z zadowoleniem przyjmuje konkluzje Rady w sprawie nowych umiejętności w nowych miejscach pracy i podkreśla, że EFG dostarcza państwom członkowskim dodatkowe środki na szkolenie zwolnionych pracowników, aby mogli podjąć pracę z perspektywami na przyszłość i zwiększyć mobilność;

15. zachęca państwa członkowskie do korzystania z EFG, aby realizować cele europejskie, promować nowe umiejętności na nowych, trwałych, ekologicznych i wysokiej jakości stanowiskach pracy i wspierać uczenie się przez całe życie, aby umożliwić pracownikom rozwój kariery osobistej oraz przyczynić się do wzrostu konkurencyjności UE w kontekście globalizacji;

16. wzywa państwa członkowskie korzystające z EFG do wytworzenia synergii między EFG, EFS i mikrofinansowaniem, tak aby znaleźć środki dostosowane do indywidualnych przypadków;

17. zachęca państwa członkowskie do podjęcia działań zgodnych z rozporządzeniem w sprawie EFG, wspierających mobilność pracowników, jeżeli perspektywy zatrudnienia w ich regionie nie są pomyślne;

18. zauważa, że w kontekście globalizacji konkurencyjność UE w przyszłości można zapewnić jedynie poprzez podjęcie ukierunkowanych działań mających na celu maksymalny wzrost poziomu kwalifikacji pracowników na obszarze UE; uważa, że wsparcia z EFG należy również udzielać w konstruktywny sposób w okresach bezrobocia poprzez intensywne działania na rzecz szkolenia ustawicznego i zmiany kwalifikacji zawodowych;

19. przypomina przedsiębiorstwom, że spoczywa na nich odpowiedzialność społeczna za dołożenie wszelkich starań, aby przed początkiem okresu bezrobocia pracownicy mogli potwierdzić zdobyte doświadczenie i odbyte szkolenia zawodowe, tak aby ich przekwalifikowanie się było jak najtrafniejsze i najszybsze oraz aby znaleźli stałą pracę z widokami na przyszłość w sektorze, który pozostanie opłacalny;

20. stwierdza, że wnioski są bardzo zróżnicowane ze względu na zróżnicowane sytuacje w poszczególnych państwach członkowskich; w związku z tym zwraca się do Komisji o przygotowanie wniosku w celu zwiększenia elastyczności kryteriów interwencji według państw członkowskich w trosce o lepsze dostosowanie do krajowej specyfiki gospodarczej, oceniając możliwość przedłużenia okresu referencyjnego i rozszerzenia obszaru przedsiębiorstw, unikając jednocześnie nierówności w dostępie państw członkowskich do tego instrumentu;

21. domaga się, by przy stosowaniu EFG wymagać od państw członkowskich, aby podjęły środki gwarantujące, że osoby nie będące obywatelami danego kraju, które kwalifikują się do skorzystania z funduszu, będą mogły z niego skorzystać;

22. wzywa Komisję do udzielenia pomocy również państwom członkowskim, partnerom społecznym oraz stowarzyszeniom pracowników w trakcie procesu stosowania środków;

23. zwraca się do Komisji o unikanie tworzenia zakłóceń konkurencji poprzez wspieranie ujednolicania obowiązków przedsiębiorstw w zakresie zwolnień w Unii Europejskiej;

24. podkreśla w szczególności, że Komisja Europejska i państwa członkowskie muszą ściśle współpracować, aby skutecznie nadzorować pomoc udzielaną przedsiębiorstwom wielonarodowym oraz zdecydowanie inwestować w tworzenie miejsc pracy gwarantujących pracownikom prawa, aby zniechęcać do dumpingu socjalnego;

25. wzywa Komisję do zadbania o spójność polityki z instrumentami, aby uniknąć sprzeczności między celami wzrostu i konkurencyjności a celami w zakresie zatrudnienia, spójności i włączenia społecznego;

26. zachęca Komisję do przedstawienia w swoim rocznym sprawozdaniu statystyk w sprawie skuteczności EFG oraz strategii szkoleń w zakresie powrotu do pracy, analizując wpływ struktury rynku pracy na tę skuteczność;

27. podkreśla, że w okresie ograniczonych środków finansowych Komisja we współpracy z państwami członkowskimi powinna oceniać skuteczność i trwałość działań finansowanych z EFG; zauważa, że w tym celu należy opracować ujednolicone kryteria, takie jak uzupełnienie środków służących podnoszeniu kwalifikacji, znalezienie nowego miejsca pracy oraz czas trwania nowej umowy o pracę;

28. zwraca się do Komisji o jak najszybsze przedstawienie sprawozdania w sprawie dotychczasowego wykorzystania EFG, przedstawiającego zwłaszcza szczegóły wykorzystania środków i w jakim stosunku były one do innych środków wspierających stosowanych przez państwa i przedsiębiorstwa; wzywa Komisję do wyciągnięcia wstępnych wniosków z tego sprawozdania i do szybkiego przedstawienia propozycji mających na celu usprawnienie funduszu.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

(1) Rozporządzenie (WE) nr 1927/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2009 r. ustanawiające Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji zmienione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 546/2009 z dnia 18 czerwca 2009 r.

WSKAZÓWKI

Komisja Gospodarcza i Monetarna zwraca się do Komisji Budżetowej, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  wzywa Komisję do jak najszybszego przedstawienia sprawozdania w sprawie dotychczasowego wykorzystania środków z funduszu dostosowania do globalizacji (EFG), z którego będzie wynikać w szczególności, do jakiego stopnia wykorzystano środki w ujęciu szczegółowym na zaradzenie redukcji miejsc pracy z powodu globalizacji, przeciwstawiając to redukcji wynikającej z kryzysu gospodarczego, i w jakiej relacji stały one do innych środków wspierających stosowanych przez państwa i przedsiębiorstwa; wzywa Komisję do wyciągnięcia pierwszych wniosków z tego sprawozdania i do przedstawienia propozycji dotyczących przyszłego funkcjonowania funduszu;

2.  podkreśla ważną rolę, jaką fundusze strukturalne UE wraz z pożyczkami i inicjatywami EBI odgrywają w zapewnieniu kapitału inwestycyjnego europejskim przedsiębiorstwom, w tym MŚP, przyczyniając się przez to w pierwszej kolejności, wraz z EFG, do ożywienia gospodarczych fundamentów Unii;

3.  wzywa Komisję do wprowadzenia kryteriów, przy pomocy których możliwe będzie powiązanie przyznawania wsparcia z EFG w pierwszej kolejności z działaniami restrukturyzacyjnymi zapewniającymi ochronę i tworzenie miejsc pracy, wsparcie kształcenia ustawicznego (zwiększając tym samym konkurencyjność zarówno pracowników, jak i lokalnych gospodarek) oraz wspieranie powrotu do zrównoważonego pod względem ekologicznym i społecznym rozwoju w odnośnych regionach; wzywa też Komisję do przeglądu kryteriów w celu uwzględnienia w odnośnych regionach rozmiarów populacji w wieku roboczym, zamiast wyłącznie całkowitej liczby zwolnień;

4.  wzywa Komisję do przeglądu kryteriów dotyczących korzystania z EFG na powyższych warunkach oraz do znacznego uproszczenia w stosownych przypadkach procedury składania wniosków;

5.  wzywa Komisję do ocenienia przyszłych potrzeb ram finansowych EFG.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI