σχετικά με μια βιώσιμη πολιτική της ΕΕ για τον απώτατο Βορρά

(2009/2214(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–   έχοντας υπόψη τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), η οποία συνήφθη στις 10 Δεκεμβρίου 1982 και τέθηκε σε εφαρμογή στις 16 Νοεμβρίου 1994,

–   έχοντας υπόψη την Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τα όρια της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας,

–   έχοντας υπόψη τη σύμβαση πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος (UNFCCC) και τη σύμβαση για τη βιοποικιλότητα (CBD),

–   έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Αυτοχθόνων Πληθυσμών, της 13ης Σεπτεμβρίου 2007,

–   έχοντας υπόψη τη Δήλωση για την ίδρυση του Αρκτικού Συμβουλίου (AC), η οποία υπεγράφη στις 19 Σεπτεμβρίου 1996,

–   έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το μέρος ΙV και τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ),

–   έχοντας υπόψη τη δήλωση για τη συνεργασία στην ευρωαρκτική περιοχή της Θάλασσας του Μπάρεντς, η οποία υπεγράφη στην πόλη Kirkenes στις 11 Ιανουαρίου 1993,

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 20ής Νοεμβρίου 2008, σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση και την περιοχή της Αρκτικής (COM(2008)0763),

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 9ης Οκτωβρίου 2008 σχετικά με την Αρκτική Διακυβέρνηση(1),

–   έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 8ης Δεκεμβρίου 2009(2), σχετικά με τα θέματα της Αρκτικής και, της 8ης Δεκεμβρίου 2008(3), σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση και την περιοχή της Αρκτικής,

–   έχοντας υπόψη τη Δήλωση του Ilulissat της Διάσκεψης για τον Αρκτικό Ωκεανό, της 28ης Μαΐου 2008,

–   έχοντας υπόψη τη Συνθήκη σχετικά με το Spitsbergen/Svalbard που υπεγράφη μεταξύ της Νορβηγίας, των Ηνωμένων Πολιτειών, της Δανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ιαπωνίας, των Κάτω Χωρών, της Μεγάλης Βρετανίας, της Ιρλανδίας, των Βρετανικών Υπερποντίων Εδαφών και της Σουηδίας στις 9 Φεβρουαρίου 1920,

–   έχοντας υπόψη την πολιτική για τη Βόρεια Διάσταση και τις εταιρικές της σχέσεις καθώς και τους Κοινούς Χώρους ΕΕ-Ρωσίας,

–   έχοντας υπόψη τη Συμφωνία εταιρικής σχέσης ΕΕ-Γροιλανδίας, 2007-2012,

–   έχοντας υπόψη το πέμπτο, έκτο και έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη της ΕΕ,

–   έχοντας υπόψη τη σύμβαση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας αριθ. 169 που θεσπίσθηκε στις 27 Ιουνίου 1989,

–   έχοντας υπόψη τη σύμβαση για τους Σάμι της Σκανδιναβίας του Νοεμβρίου του 2005,

–   έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών αριθ. 61/295 για τα Δικαιώματα των Αυτοχθόνων Πληθυσμών, της 13ης Σεπτεμβρίου 2007,

–   έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Συμβουλίου αριθ. 6/12 της 28ης Σεπτεμβρίου 2007, 6/36 της 14ης Δεκεμβρίου 2007, 9/7 της 24ης Σεπτεμβρίου 2008, 12/13 της 1ης Οκτωβρίου 2009 και 15/7 της 5ης Οκτωβρίου 2010,

–   έχοντας υπόψη τη στρατηγική της Φινλανδίας για την περιοχή της Αρκτικής, που εγκρίθηκε στις 4 Ιουνίου 2010,

–   έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Σουηδικού Κοινοβουλίου επί της ανακοίνωσης της Επιτροπής COM(2008)0763(4),

–   έχοντας υπόψη την κοινή στρατηγική, του Μαΐου 2008, της Δανίας και της Γροιλανδίας για την Αρκτική σε μία περίοδο μετάβασης,

–   έχοντας υπόψη τη στρατηγική της Νορβηγικής Κυβέρνησης για τον απώτατο Βορρά, του 2007, και τη συνέχεια που δόθηκε σε αυτήν, τον Μάρτιο του 2009,

–   έχοντας υπόψη την έκθεση Nordregio του 2009 με τίτλο «Strong, Specific and Promising – Towards a Vision for the Northern Sparsely Populated Areas in 2020» (Ισχυρό, συγκεκριμένο και πολλά υποσχόμενο – Προς ένα όραμα για τις βόρειες αραιοκατοικημένες περιοχές το 2020»),

–   έχοντας υπόψη το πρόγραμμα συνεργασίας για την Αρκτική, 2009-2011, του Σκανδιναβικού Συμβουλίου Υπουργών, το πρόγραμμα του Ευρω-Αρκτικού Συμβουλίου της θάλασσας του Μπάρεντς (BEAC) και το πρόγραμμα της προεδρίας του Αρκτικού Συμβουλίου,

–   έχοντας υπόψη την καναδική στρατηγική για τον Βορρά, του Αυγούστου 2009, και την επακολουθήσασα δήλωση σχετικά με την εξωτερική πολιτική του Καναδά για την Αρκτική, της 20ής Αυγούστου 2010,

–   έχοντας υπόψη τον καναδικό νόμο, του Αυγούστου 2009, για την τροποποίηση του νόμου περί πρόληψης της ρύπανσης των υδάτων της Αρκτικής,

–   έχοντας υπόψη τη στρατηγική της Ρωσίας, του Μαΐου 2009, για την εθνική ασφάλεια έως το 2020,

–   έχοντας υπόψη την αμερικανική προεδρική οδηγία για την εθνική ασφάλεια και την προεδρική οδηγία για την ασφάλεια της πατρίδας, της 9ης Ιανουαρίου 2009,

–   έχοντας υπόψη το Νόμο των ΗΠΑ, του 2010, για την υπεύθυνη ενεργειακή ανάπτυξη της Αρκτικής,

–   έχοντας υπόψη το Νόμο των ΗΠΑ, του 2009, για την έρευνα και την πρόληψη των πετρελαιοκηλίδων στην Αρκτική,

–   έχοντας υπόψη το Νόμο των ΗΠΑ, του 2009, για την αξιολόγηση της εμπορικής ναυτιλίας στην Αρκτική,

–   έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη του Μονακό, του Νοεμβρίου 2008,

–   έχοντας υπόψη την τελική δήλωση που εγκρίθηκε από το Πρώτο Κοινοβουλευτικό Φόρουμ για τη Βόρεια Διάσταση στις Βρυξέλλες στις 26 Σεπτεμβρίου 2009,

–   έχοντας υπόψη την καταληκτική δήλωση, της 15ης Σεπτεμβρίου 2010, της 9ης Κοινοβουλευτικής Διάσκεψης της Αρκτικής Περιοχής,

–   έχοντας υπόψη την επερχόμενη νέα στρατηγική αντίληψη του ΝΑΤΟ, η οποία θα εγκριθεί από αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων στη σύνοδο κορυφής της Λισαβόνας τον Νοέμβριο του 2010, και τις επιπτώσεις της όσον αφορά τις προοπτικές για την ασφάλεια στην περιοχή της Αρκτικής, ειδικότερα τις στρατιωτικές πτυχές του απώτατου Βορρά,

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 48 του Κανονισμού του,

–   έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων (A7-0377/2010),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής αποτελεί ένα επίσημο πρώτο βήμα για την απάντηση στην έκκληση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη διαμόρφωση μιας πολιτικής της ΕΕ για την περιοχή της Αρκτικής· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με θέματα της Αρκτικής πρέπει να αναγνωριστούν ως ένα περαιτέρω βήμα στον καθορισμό μιας πολιτικής της ΕΕ για την περιοχή της Αρκτικής,

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμμετείχε ενεργά στις εργασίες της μόνιμης επιτροπής αντιπροσώπων αρκτικών κοινοβουλίων μέσω της αντιπροσωπείας τους για τις σχέσεις με την Ελβετία, την Ισλανδία και τη Νορβηγία για περίπου δύο δεκαετίες, με αποκορύφωμα τη φιλοξενία της πλήρους διάσκεψης των αντιπροσώπων των αρκτικών κοινοβουλίων στις Βρυξέλλες, τον Σεπτέμβριο του 2010,

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Δανία, η Φινλανδία και η Σουηδία είναι αρκτικές χώρες και τόσο η Φινλανδία όσο και η Σουηδία βρίσκονται εν μέρει στον Αρκτικό Κύκλο· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο μόνος αυτόχθονος λαός της ΕΕ, ο λαός των Σάμι, ζει στις αρκτικές περιοχές της Φινλανδίας και της Σουηδίας, καθώς και στη Νορβηγία και τη Ρωσία,

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αίτηση της Ισλανδίας για ένταξη στην ΕΕ θα καταστήσει μεγαλύτερη την ανάγκη να λάβει η ΕΕ υπόψη την περιοχή της Αρκτικής στις γεωπολιτικές της προοπτικές,

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Νορβηγία, αξιόπιστος εταίρος της ΕΕ, συνδέεται μαζί της μέσω της συμφωνίας ΕΟΧ,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι υφίσταται μια μακροχρόνια δέσμευση της ΕΕ στην Αρκτική, μέσω της συμμετοχής της στην κοινή πολιτική για τη Βόρεια Διάσταση με τη Ρωσία, τη Νορβηγία και την Ισλανδία, συμπεριλαμβανομένου του «Παράθυρου της Αρκτικής», στη συνεργασία στην περιοχή της Θάλασσας του Μπάρεντς, και ιδιαίτερα στο Ευρω-Αρκτικό Συμβούλιο της Θάλασσας του Μπάρεντς, μέσω των συνεπειών των στρατηγικών εταιρικών σχέσεων με τον Καναδά, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ρωσία και μέσω της συμμετοχής της ως ενεργού και ad hoc παρατηρητή στο Αρκτικό Συμβούλιο,

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η σταδιακή διαμόρφωση της πολιτικής της ΕΕ για την περιοχή της Αρκτικής πρέπει να βασίζεται στην αναγνώριση των υφισταμένων διεθνών, πολυμερών και διμερών νομικών πλαισίων, όπως η ολοκληρωμένη δέσμη κανόνων που ορίζεται στην UNCLOS και διάφορες τομεακές, διμερείς και πολυμερείς συμφωνίες που ρυθμίζουν ήδη ορισμένα ζητήματα μεγάλης σημασίας για την περιοχή της Αρκτικής,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της συμβάλλουν σημαντικά στην έρευνα για την Αρκτική και ότι προγράμματα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του τρέχοντος Έβδομου Προγράμματος Πλαισίου, στηρίζουν σημαντικά ερευνητικά προγράμματα στην περιοχή,

Θ. εκτιμώντας ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, περίπου το ένα πέμπτο των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων που υπάρχουν ακόμη στον κόσμο ευρίσκεται στην Αρκτική, παρότι πρέπει να διεξαχθούν περισσότερο εκτεταμένες έρευνες για να εξακριβωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η ποσότητα του φυσικού αερίου και του πετρελαίου που υπάρχει στην περιοχή και κατά πόσον θα ήταν βιώσιμη από οικονομική άποψη η εκμετάλλευση αυτών των αποθεμάτων,

Ι.   λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει έντονο παγκόσμιο ενδιαφέρον και για άλλες ανανεώσιμες και μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας της Αρκτικής, όπως π.χ. ορυκτά, δάση, ψάρια και αναλλοίωτα τοπία για τουρισμό,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το αυξανόμενο ενδιαφέρον που επιδεικνύουν άλλοι ενδιαφερόμενοι εκτός Αρκτικής για την περιοχή της Αρκτικής, όπως η Κίνα, το οποίο καταδεικνύεται από την παραγγελία του πρώτου παγοθραυστικού από την Κίνα, τη διάθεση χρηματοδοτικών πόρων σε πολικές έρευνες και τέλος τις αιτήσεις της Νότιας Κορέας, της Κίνας, της Ιταλίας, της ΕΕ, της Ιαπωνίας και της Σιγκαπούρης να αποκτήσουν καθεστώς μόνιμου παρατηρητή στο Αρκτικό Συμβούλιο, μαρτυρά μια διαφορετική γεωπολιτική εκτίμηση της Αρκτικής σε ευρύτερη κλίμακα,

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η νεοσυσταθείσα αυτοδιοίκηση στη Γροιλανδία όσον αφορά σχετικούς τομείς πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και των πόρων, και η πρόσφατη ανανέωση της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΕΕ-Γροιλανδίας έχουν οδηγήσει σε αύξηση του ενδιαφέροντος για την εξερεύνηση και την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων της Γροιλανδίας και της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας της,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος που προκαλείται κυρίως εκτός της Αρκτικής και η παγκοσμιοποίηση της παγκόσμιας οικονομίας θα επηρεάσουν την περιοχή· λαμβάνοντας υπόψη ιδιαίτερα ότι η τήξη του θαλάσσιου πάγου, καθώς και ότι η δυνατότητα χρησιμοποίησης πόρων και η πιθανή χρήση νέων τεχνολογιών θα έχουν πιθανόν σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον και συνέπειες σε άλλα τμήματα του πλανήτη όπως και, μεταξύ άλλων, αύξηση των θαλάσσιων μεταφορών ιδιαίτερα μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Βόρειας Αμερικής, εξερεύνηση και εκμετάλλευση φυσικών πόρων, δηλαδή του φυσικού αερίου, του πετρελαίου και άλλων ορυκτών, αλλά και φυσικών πόρων όπως τα ψάρια, και αξιοποίηση των θαλάσσιων γενετικών πόρων, αύξηση των δραστηριοτήτων εξόρυξης και υλοτομίας καθώς και των τουριστικών και ερευνητικών δραστηριοτήτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συνέπειες αυτές θα δημιουργήσουν νέες προκλήσεις αλλά και νέες ευκαιρίες στην Αρκτική και αλλού,

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αλλαγή του κλίματος αντιμετωπίζεται με μεθόδους παρακολούθησης, μετριασμού και προσαρμογής· λαμβάνοντας υπόψη ότι η προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης με τη χρήση φυσικών πόρων και τη δημιουργία νέων υποδομών επιτυγχάνεται με διαδικασίες στρατηγικού σχεδιασμού,

I.   Η ΕΕ και η Αρκτική

1.  υπενθυμίζει ότι τρία κράτη μέλη της ΕΕ, η Δανία, η Φινλανδία και η Σουηδία, είναι κράτη της Αρκτικής· αναγνωρίζει ότι η ΕΕ δεν έχει ακτές που να βρέχονται από τον Αρκτικό Ωκεανό μέχρι στιγμής, αλλά επιβεβαιώνει το έννομο συμφέρον της ΕΕ ως ενδιαφερομένου μέρους λόγω των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων της που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο, της δέσμευσής της σε περιβαλλοντικές, κλιματικές και άλλες πολιτικές, της χρηματοδότησής της, των ερευνητικών της δραστηριοτήτων και των οικονομικών της συμφερόντων, συμπεριλαμβανομένων των θαλάσσιων μεταφορών και της εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων· υπενθυμίζει επίσης ότι η ΕΕ διαθέτει μεγάλες αρκτικές εκτάσεις στη Φινλανδία και τη Σουηδία, οι οποίες κατοικούνται από τον μοναδικό αυτόχθονα πληθυσμό της Ευρώπης, τους Σάμι·

2.  λαμβάνει υπόψη ότι μέσω των βόρειων κρατών μελών της και των υποψήφιων προς ένταξη χωρών, η ΕΕ επηρεάζεται από τις αρκτικές πολιτικές και, με τον ίδιο τρόπο, έχει επίδραση στις αρκτικές πολιτικές, και αναγνωρίζει το έργο που είναι σε εξέλιξη και αφορά τις διάφορες εταιρικές σχέσεις της Βόρειας Διάστασης, μια κοινή πολιτική της ΕΕ με τη Ρωσία τη Νορβηγία και την Ισλανδία·

3.  υπογραμμίζει ότι ορισμένες πολιτικές που έχουν σχέση με την περιοχή της Αρκτικής εμπίπτουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Ένωσης, όπως η διατήρηση των βιολογικών θαλάσσιων πόρων στο πλαίσιο της κοινής αλιευτικής πολιτικής, ενώ άλλες εμπίπτουν στην κοινή αρμοδιότητα με τα κράτη μέλη·

4.  επισημαίνει ότι η ΕΕ δεσμεύεται να διαμορφώσει τις πολιτικές της απαντήσεις στην Αρκτική βάσει των βέλτιστων διαθέσιμων επιστημονικών γνώσεων και της κατανόησης των διαδικασιών που επηρεάζουν την Αρκτική, και ήδη καταβάλλει σημαντικές ερευνητικές προσπάθειες προς την κατεύθυνση αυτή, προκειμένου να συγκεντρώσει απτά επιστημονικά στοιχεία που θα στηρίξουν τη χάραξη της πολιτικής·

5.  υπογραμμίζει, έχοντας επίγνωση της ανάγκης προστασίας του εύθραυστου περιβάλλοντος της Αρκτικής, τη σημασία της γενικής σταθερότητας και ειρήνης στην περιοχή· τονίζει ότι η ΕΕ πρέπει να εφαρμόζει πολιτικές που εξασφαλίζουν ότι τα μέτρα για να καμφθούν οι περιβαλλοντικές ανησυχίες λαμβάνουν υπόψη τα συμφέροντα των κατοίκων της περιοχής της Αρκτικής, συμπεριλαμβανομένων των αυτοχθόνων πληθυσμών, με στόχο την προστασία και την ανάπτυξη της περιοχής· υπογραμμίζει τις ομοιότητες που υπάρχουν στην προσέγγιση, την ανάλυση και τις προτεραιότητες μεταξύ της ανακοίνωσης της Επιτροπής και των εγγράφων στρατηγικής στα κράτη της Αρκτικής· τονίζει την ανάγκη για εφαρμογή πολιτικών που σέβονται το συμφέρον που αντιπροσωπεύει η βιώσιμη διαχείριση και χρήση των χερσαίων και θαλάσσιων, μη ανανεώσιμων και ανανεώσιμων φυσικών πόρων της περιοχής της Αρκτικής, πράγμα το οποίο με τη σειρά του παρέχει σημαντικούς πόρους στην Ευρώπη και αποτελεί σημαντική πηγή εισοδήματος για τους κατοίκους της περιοχής·

6.  επισημαίνει ότι η μελλοντική ένταξη της Ισλανδίας στην ΕΕ θα μετέτρεπε την Ένωση σε αρκτική παράκτια οντότητα, σημειώνοντας ταυτόχρονα ότι το καθεστώς της Ισλανδίας ως υποψήφιας προς ένταξη στην ΕΕ χώρας, αναδεικνύει την ανάγκη μιας συντονισμένης πολιτικής για την περιοχή της Αρκτικής σε επίπεδο ΕΕ και αποτελεί στρατηγικής σημασίας ευκαιρία για να διαδραματίσει η ΕΕ πιο ενεργό ρόλο και να συμβάλει στην πολυμερή διακυβέρνηση στην περιοχή της Αρκτικής· θεωρεί ότι η ένταξη της Ισλανδίας στην ΕΕ θα εδραίωνε περαιτέρω την ευρωπαϊκή παρουσία στο Αρκτικό Συμβούλιο·

7.  τονίζει τη σημασία της αλληλεπίδρασης με αρκτικές κοινότητες και της χρηματοδότησης προγραμμάτων ανάπτυξης ικανοτήτων, προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής των αυτοχθόνων και των τοπικών κοινοτήτων στην περιοχή, και να καταστούν περισσότερο κατανοητές οι συνθήκες διαβίωσης και οι πολιτισμοί αυτών των κοινοτήτων· ζητεί από την ΕΕ να προωθήσει την ενίσχυση του διαλόγου με τους αυτόχθονες και τον τοπικό πληθυσμό της Αρκτικής·

8.  τονίζει την ανάγκη μιας ενιαίας και συντονισμένης πολιτική της ΕΕ για την περιοχή της Αρκτικής, στην οποία θα προσδιορίζονται με σαφήνεια όχι μόνο οι προτεραιότητες της ΕΕ και οι πιθανές προκλήσεις, αλλά και μια στρατηγική·

Νέοι παγκόσμιοι άξονες μεταφοράς

9.  υπογραμμίζει τη μεγάλη σημασία της ασφάλειας των νέων παγκόσμιων εμπορικών αξόνων μεταφοράς μέσω της Αρκτικής Θάλασσας, ιδιαίτερα για την ΕΕ και τις οικονομίες των κρατών μελών της, δεδομένου ότι οι χώρες αυτές ελέγχουν το 40 % της παγκόσμιας εμπορικής ναυτιλίας· επιδοκιμάζει το έργο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ)· για την κατάρτιση υποχρεωτικού Πολικού Κώδικα Ναυσιπλοΐας και το έργο των ομάδων εργασίας του Αρκτικού Συμβουλίου, ιδιαίτερα της ειδικής ομάδας για την έρευνα και τη διάσωση (SAR)· υπογραμμίζει ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα πρέπει να υπερασπίζονται ενεργά την ελευθερία των θαλασσών και το δικαίωμα της ελεύθερης διέλευσης από τις διεθνείς πλωτές οδούς·

10. τονίζει τη σημασία της ανάπτυξης νέων σιδηροδρομικών και μεταφορικών διαδρόμων στην ευρω-αρκτική ζώνη μεταφορών της θάλασσας του Μπάρεντς (Beata) προκειμένου για την εξυπηρέτηση της ολοένα και μεγαλύτερης ανάγκης για διεθνείς εμπορικές συναλλαγές, εξορυκτικές και άλλες οικονομικές δραστηριότητες, καθώς και των αεροπορικών συνδέσεων στον Απώτατο Βορρά· εφιστά την προσοχή, εν προκειμένω, στη νέα εταιρική σχέση για τις μεταφορές και την υλικοτεχνική υποστήριξη στο πλαίσιο της Βόρειας Διάστασης·

11. εισηγείται να συμπεριληφθούν στα αποτελέσματα της πρωτοβουλίας του Αρκτικού Συμβουλίου για την έρευνα και τη διάσωση σημαντικά ναυτικά κράτη εκτός Αρκτικής που χρησιμοποιούν τον Αρκτικό Ωκεανό· συνιστά, επομένως, η Επιτροπή και το Συμβούλιο να συντονίσουν μαζί με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA) τις πολιτικές της ΕΕ και των κρατών μελών στον τομέα αυτόν, στους κόλπους του ΔΝΟ, του Αρκτικού Συμβουλίου και άλλων οργανισμών·

12. επισημαίνει ότι παρά τις προσπάθειες για έναν υποχρεωτικό πολικό κώδικα για τη ναυτιλία, μια ταχύτερη λύση στο ζήτημα της ασφάλειας της αρκτικής ναυτιλίας θα μπορούσε να εξασφαλιστεί με τον συντονισμό και την εναρμόνιση της εθνικής νομοθεσίας, και καλεί τον EMSA να δεσμευθεί πλήρως για τη ναυσιπλοΐα στην Αρκτική·

13. επιδοκιμάζει άλλες πρωτοβουλίες συνεργασίας για ασφαλή ναυσιπλοΐα στην Αρκτική και για καλύτερη πρόσβαση στους διάφορους άξονες της Βόρειας Θάλασσας· υπογραμμίζει ότι το παραπάνω δεν αφορά μόνο την εμπορική κυκλοφορία αλλά και έναν μεγάλο και αυξανόμενο όγκο τουριστικών μεταφορών με επιβάτες από την ΕΕ· ζητεί να διεξαχθούν περισσότερες έρευνες για τις επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος στις θαλάσσιες αρτηρίες και τις ναυτιλιακές οδούς της Αρκτικής· κατά τον ίδιο τρόπο ζητεί την αξιολόγηση του αντικτύπου της αύξησης της ναυσιπλοΐας και των εμπορικών δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των υπεράκτιων δραστηριοτήτων στο περιβάλλον και τους κατοίκους της Αρκτικής·

14. καλεί τα κράτη μέλη της περιοχής να διασφαλίσουν ότι όλοι οι τρέχοντες άξονες μεταφοράς – και εκείνοι που μπορεί να δημιουργηθούν στο μέλλον – θα είναι ανοικτοί στη διεθνή ναυσιπλοΐα και να αποφύγουν τη θέσπιση τυχόν μονομερών αυθαίρετων επιβαρύνσεων, είτε οικονομικών είτε διοικητικών, οι οποίες θα μπορούσαν να εμποδίζουν τη ναυσιπλοΐα στην Αρκτική, εκτός από τα μέτρα τα οποία αποφασίζονται διεθνώς με στόχο την αύξηση της ασφάλειας ή την προστασία του περιβάλλοντος·

Φυσικοί πόροι

15. έχει επίγνωση της ανάγκης ύπαρξης πόρων για ένα αυξανόμενο παγκόσμιο πληθυσμό και αναγνωρίζει το αυξανόμενο ενδιαφέρον για τους πόρους αυτούς καθώς και τα κυριαρχικά δικαιώματα βάσει του διεθνούς δικαίου των κρατών της Αρκτικής· συστήνει σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να λάβουν μέτρα για να εξασφαλιστεί ότι κατά την εξερεύνηση και εκμετάλλευση των φυσικών πόρων εφαρμόζονται τα υψηλότερα δυνατά κοινωνικά και περιβαλλοντικά πρότυπα και πρότυπα ασφάλειας·

16. επισημαίνει ότι η εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΕΠΕ), καθώς και οι διαδικασίες εκτίμησης των στρατηγικών και κοινωνικών επιπτώσεων θα αποτελέσουν κομβικά εργαλεία για τη διαχείριση συγκεκριμένων έργων και προγραμμάτων στην περιοχή της Αρκτικής· εφιστά την προσοχή στην οδηγία 2001/42/ΕΚ(5) της ΕΕ σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΕΠΕ) και στο γεγονός ότι η Φινλανδία, η Σουηδία και η Νορβηγία έχουν κυρώσει τη σύμβαση της ΟΕΕ/ΗΕ για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε διασυνοριακό πλαίσιο (σύμβαση ESPOO), η οποία θα αποτελέσει μια καλή βάση για την ενεργό προώθηση διαδικασιών εκτίμησης των επιπτώσεων στην Αρκτική· εν προκειμένω, αναφέρεται επίσης και στη δήλωση του Bergen, η οποία εκδόθηκε από την υπουργική συνάντηση της Επιτροπής OSPAR της 23ης και 24ης Σεπτεμβρίου 2010,

17. καλεί τα κράτη της περιοχής να επιλύσουν όλες τις τρέχουσες ή μελλοντικές διαφορές σχετικά με την πρόσβαση σε φυσικούς πόρους της Αρκτικής με εποικοδομητικό διάλογο, ενδεχομένως στο πλαίσιο του Αρκτικού Συμβουλίου, το οποίο ενδείκνυται ως φόρουμ για τη συζήτηση αυτή· υπογραμμίζει τον ρόλο της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για τα όρια της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας (CLCS) για την εξεύρεση λύσεων σε διαφορές μεταξύ αρκτικών κρατών που αφορούν την οριοθέτηση των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών τους·

18. επισημαίνει ειδικότερα την ευθύνη των αρκτικών κρατών να διασφαλίσουν ότι οι εταιρείες πετρελαίου που σχεδιάζουν να επιδοθούν σε υπεράκτιες γεωτρήσεις πετρελαίου εντός των αντίστοιχων θαλάσσιων συνόρων τους θα διαθέτουν την απαραίτητη τεχνολογία και εμπειρογνωμοσύνη όσον αφορά την ασφάλεια, και ότι είναι οικονομικά προετοιμασμένες να αποτρέψουν και να αντιμετωπίσουν ατυχήματα σε εξέδρες άντλησης πετρελαίου και διαρροές πετρελαίου· σημειώνει ότι οι ακραίες καιρικές συνθήκες και ο ιδιαίτερα οικολογικά εύθραυστος χαρακτήρας της περιοχής της Αρκτικής καθιστούν αναγκαία την ανάπτυξη ειδικής εμπειρογνωμοσύνης από τις οικείες εταιρείες πετρελαίου για την αποτροπή και την αντιμετώπιση διαρροών πετρελαίου στην περιοχή·

19. επιδοκιμάζει τη νέα συμφωνία(6) θαλάσσιας οριοθέτησης μεταξύ Νορβηγίας και Ρωσίας, ιδιαίτερα τη θέληση που εκφράστηκε για στενότερη συνεργασία όσον αφορά την κοινή διαχείριση πόρων, και τη συνέχιση της κοινής διαχείρισης των αλιευτικών αποθεμάτων, μεταξύ των δύο χωρών στη Θάλασσα του Μπάρεντς, όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τη βιωσιμότητα· θεωρεί ιδιαίτερα τη διμερή συνεργασία μεταξύ Νορβηγίας και Ρωσίας ως υπόδειγμα για την κοινή εφαρμογή των υψηλότερων διαθέσιμων τεχνικών προτύπων στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος, ενώ διεξάγεται έρευνα κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Θάλασσα του Μπάρεντς· επισημαίνει, ειδικότερα, τη σημασία της αμφιλεγόμενης ανάπτυξης νέων τεχνολογιών, σχεδιαζόμενων ειδικά για το αρκτικό περιβάλλον, όπως η τεχνολογία εγκαταστάσεων κάτω από τον θαλάσσιο πυθμένα·

20. έχει επίγνωση των διαφορετικών ερμηνειών της συνθήκης του Svalbard/Spitsbergen όσον αφορά την εφαρμογή της στην ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα και τις θαλάσσιες ζώνες του Svalbard/Spitsbergen, και δεδομένης της σχετικά καλής προσβασιμότητας σε πόρους της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας θα επιδοκίμαζε την υπογραφή συμφωνίας για το νομικό καθεστώς της υφαλοκρηπίδας, αναγνωρίζοντας τα έννομα δικαιώματα και καθήκοντα των παράκτιων κρατών της υφαλοκρηπίδας· είναι πεπεισμένο ότι οι τυχόν διαφορές που θα προκύψουν θα αντιμετωπιστούν με εποικοδομητικό τρόπο·

21. υπενθυμίζει τη θέση της ΕΕ ως κύριου καταναλωτή των φυσικών πόρων της Αρκτικής, καθώς και τη συμμετοχή των ευρωπαϊκών οικονομικών παραγόντων· ζητεί από την Επιτροπή να καταβάλει περαιτέρω προσπάθειες για την προώθηση της συνεργασίας και της μεταφοράς τεχνολογίας για να εξασφαλιστούν τα υψηλότερα πρότυπα και οι κατάλληλες διοικητικές διαδικασίες, να δημιουργηθεί υγιής επιστημονική βάση για μελλοντικές τάσεις και ανάγκες διακυβέρνησης για τους πόρους της Αρκτικής, όπως η αλιεία, η εξόρυξη, η δασοκομία και ο τουρισμός και να αξιοποιηθούν πλήρως οι αρμοδιότητες της ΕΕ για θέσπιση ρυθμίσεων στον εν λόγω τομέα· ενόψει της επικείμενης αύξησης των οικονομικών δραστηριοτήτων της Αρκτικής, ζητεί από την ΕΕ να προωθήσει τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης·

22. επιμένει ότι πριν ξεκινήσουν τυχόν νέες εμπορικές αλιευτικές δραστηριότητες στην περιοχή της Αρκτικής, πρέπει να εκπονηθούν αξιόπιστες και προληπτικές επιστημονικές εκτιμήσεις των αποθεμάτων, προκειμένου να καθορισθούν τα επίπεδα αλιείας που θα διατηρήσουν τα στοχοθετημένα ιχθυαποθέματα χωρίς να προκληθεί εξάντληση άλλων ειδών ή σοβαρή βλάβη στο θαλάσσιο περιβάλλον και ότι κάθε αλιευτική δραστηριότητα σε ανοικτή θάλασσα πρέπει να υπόκειται στους κανόνες ενός περιφερειακού οργανισμού διαχείρισης της αλιείας ο οποίος σέβεται τις επιστημονικές εκθέσεις και εφαρμόζει ένα σταθερό πρόγραμμα ελέγχου και παρακολούθησης για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με μέτρα διαχείρισης, ενώ η αλιεία στις Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες (ΑΟΖ) πρέπει να πληροί τα ίδια πρότυπα·

23. θεωρεί ότι η δημιουργία και η επιβολή θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών επαρκούς μεγέθους και ποικιλότητας, αποτελούν ένα σημαντικό εργαλείο για τη διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος·

Οι επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος και της ρύπανσης στην Αρκτική

24. αναγνωρίζει ότι η ΕΕ, όπως και άλλες ανεπτυγμένες περιοχές του κόσμου, συμβάλλει σημαντικά στην αλλαγή του κλίματος και, επομένως, φέρει ιδιαίτερη ευθύνη και πρέπει να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στην καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος·

25. αναγνωρίζει μεν ότι η καλύτερη προστασία για την Αρκτική είναι μια μακροπρόθεσμη και φιλόδοξη συμφωνία για την αλλαγή του κλίματος του πλανήτη, αλλά συνειδητοποιεί ότι η ραγδαία αύξηση της θερμοκρασίας στην Αρκτική καθιστά αναγκαία την εξεύρεση, μεταξύ άλλων, τυχόν πρόσθετων βραχυπρόθεσμων μέτρων για να περιοριστεί η υπερθέρμανση της Αρκτικής·

26. θεωρεί την Αρκτική ως ευαίσθητη περιοχή όπου οι επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος είναι ιδιαιτέρως ορατές και έχουν σοβαρές συνέπειες για άλλες περιοχές στον κόσμο· για το λόγο αυτό, στηρίζει τα συμπεράσματα του Συμβουλίου για ενίσχυση της συνεργασίας στο πλαίσιο της Σύμβασης - πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος (UNFCCC) και των Δικτύων Παρακολούθησης της Αρκτικής (Sustaining Arctic Observation Networks - SAON), όπως και τις προσπάθειες υλοποίησης του ολοκληρωμένου συστήματος παρακολούθησης του Svalbard (SIOS) και τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Πολυεπιστημονικού Παρατηρητηρίου Θαλασσίου Πυθμένα (EMSO) που αφορούν την Αρκτική, καθώς αυτές οι πρωτοβουλίες διασφαλίζουν μια μοναδική ευρωπαϊκή συμβολή στην κατανόηση της κλιματικής και περιβαλλοντικής αλλαγής στην περιοχή της Αρκτικής·

27. αναγνωρίζει ότι η δυσανάλογα μεγάλη υπερθέρμανση της Αρκτικής που προκαλείται από τις εκπομπές μαύρου άνθρακα από την ΕΕ και άλλες περιοχές του βορείου ημισφαιρίου και τονίζει την ανάγκη συμπερίληψης των εκπομπών μαύρου άνθρακα στο σχετικό κανονιστικό πλαίσιο της ΟΕΕ/ΗΕ και της ΕΕ, όπως στη Σύμβαση για τη διασυνοριακή ρύπανση της ατμόσφαιρας σε μεγάλη απόσταση και την οδηγία για τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών·

28. επιδοκιμάζει την απαγόρευση της χρήσης και της μεταφοράς βαρέος μαζούτ σε σκάφη που πλέουν στην περιοχή της Ανταρκτικής, η οποία εγκρίθηκε από την Επιτροπή για την Προστασία του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος (MEPC) του ΔΝΟ και θα τεθεί σε ισχύ την 1η Αυγούστου 2011· τονίζει ότι μια παρόμοια απαγόρευση θα ήταν ενδεχομένως σκόπιμη και στα ύδατα της Αρκτικής για τη μείωση των περιβαλλοντικών κινδύνων σε περίπτωση ατυχημάτων·

29. στηρίζει την ενίσχυση της συνεργασίας με αρκτικά κράτη και κράτη εκτός της Αρκτικής για την ανάπτυξη του Δικτύου Παρακολούθησης της Αρκτικής (SAON) και ενθαρρύνει τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος να συνεχίσει το πολύτιμο έργο του και να προωθήσει τη συνεργασία μέσω του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος και του Ευρωπαϊκού Δικτύου Πληροφοριών και Παρατηρήσεων σχετικά με το Περιβάλλον (EIONET), χρησιμοποιώντας τις κατευθυντήριες αρχές του ενιαίου συστήματος πληροφοριών για το περιβάλλον (SEIS)·

30. υπογραμμίζει το σημαντικό ρόλο που πρέπει να διαδραματίζουν η ΕΕ και τα κράτη που περιβάλλουν τον Βόρειο Πόλο στη μείωση της ρύπανσης στην περιοχή της Αρκτική και η οποία προκαλείται από τις μεταφορές μακρινών αποστάσεων, όπως η ναυσιπλοΐα· υπογραμμίζει εν προκειμένω τη σημασία της εφαρμογής της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, όπως ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1907/2006(7)· επισημαίνει ότι οι αλλαγές του κλίματος στην Αρκτική θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στις παράκτιες περιοχές της Ευρώπης και αλλού, καθώς και στους τομείς που εξαρτώνται από το κλίμα στην Ευρώπη, όπως η γεωργία και η αλιεία, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η εκτροφή ταράνδων, το κυνήγι, ο τουρισμός και οι μεταφορές·

Βιώσιμη κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη

31. αναγνωρίζει ότι οι επιπτώσεις της τήξης των πάγων και οι ηπιότερες θερμοκρασίες δημιουργούν επίσης ευκαιρίες οικονομικής ανάπτυξης στην περιοχή της Αρκτικής· αναγνωρίζει την επιθυμία των κυβερνήσεων της περιοχής της Αρκτικής με κυριαρχικά δικαιώματα και υποχρεώσεις να συνεχίσουν να επιδιώκουν βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη προστατεύοντας ταυτόχρονα τον πολύ ευαίσθητο χαρακτήρα των οικοσυστημάτων της Αρκτικής, αξιοποιώντας την πείρα τους στη χρήση και ανάπτυξη των πόρων της περιοχής με βιώσιμο τρόπο· συνιστά την εφαρμογή αρχών διαχείρισης με βάση το οικοσύστημα για τον συνδυασμό των οικολογικών επιστημονικών γνώσεων με κοινωνικές αξίες και ανάγκες·

32. υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό η ΕΕ μαζί με εκπροσώπους των περιφερειών της περιοχής να συζητήσουν τη σημασία των διαρθρωτικών ταμείων για την ανάπτυξη και τη συνεργασία, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις μελλοντικές παγκόσμιες προκλήσεις της προόδου και να είναι σε θέση να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες ανάπτυξης της περιοχής·

33. πιστεύει ότι για να προσδιορισθούν οι επιμέρους δυνατότητες κάθε κοινότητας και να αναπτυχθούν επαρκείς στρατηγικές διευθέτησης σε σχέση με τις περιφερειακές διαφορές, πρέπει να δρομολογηθεί μια ολοκληρωμένη διαδικασία με την παροχή συνδρομής σε εθνικό επίπεδο και σε επίπεδο ΕΕ· πιστεύει ότι η ανάπτυξη εταιρικών σχέσεων και διαλόγου μεταξύ των αντίστοιχων επιπέδων εξουσίας διασφαλίζει ότι οι πολιτικές μπορούν να υλοποιηθούν με πάρα πολύ αποτελεσματικό τρόπο·

34. σημειώνει την ιδιαίτερη θέση των αυτοχθόνων πληθυσμών της Αρκτικής και αναγνωρίζει τα δικαιώματά τους, επισημαίνει δε ιδιαίτερα τη νομική και πολιτική κατάσταση των αυτοχθόνων πληθυσμών στα κράτη της Αρκτικής και στην εκπροσώπηση τους στο Αρκτικό Συμβούλιο· ζητεί μεγαλύτερη συμμετοχή των αυτοχθόνων πληθυσμών στη χάραξη πολιτικών· τονίζει την ανάγκη θέσπισης ειδικών μέτρων για τη διαφύλαξη του πολιτισμού και της γλώσσας και των έγγειων δικαιωμάτων των αυτοχθόνων πληθυσμών, όπως ορίζεται στη Σύμβαση αριθ. 169 της ΔΟΕ· ζητεί να υπάρξει τακτικός διάλογος ανάμεσα στους αυτόχθονες κατοίκους και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και ζητεί επίσης από την ΕΕ να λαμβάνει υπόψη τις ειδικές ανάγκες των αραιοκατοικημένων περιφερειακών περιοχών όσον αφορά την περιφερειακή ανάπτυξη, τον βιοπορισμό και την εκπαίδευση, υπογραμμίζει τη σημασία των δραστηριοτήτων στήριξης για την προώθηση του πολιτισμού, της γλώσσας και των εθίμων των αυτοχθόνων λαών·

35. σημειώνει ότι οι οικονομίες των αυτοχθόνων πληθυσμών βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη βιώσιμη χρήση των φυσικών πόρων και, επομένως, η άμβλυνση των κλιματικών μεταβολών και των επιπτώσεων τους και το δικαίωμα των αυτοχθόνων πληθυσμών για ένα μη μολυσμένο φυσικό περιβάλλον αποτελούν επίσης ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

36. χαιρετίζει το έργο του ειδικού εισηγητή του ΟΗΕ για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών των αυτοχθόνων πληθυσμών και το έργο του Ειδικού Μηχανισμού Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των αυτοχθόνων λαών·

37. χαιρετίζει την επιτυχή ολοκλήρωση από τον Μηχανισμό Εμπειρογνωμόνων της έκθεσης προόδου του για τη μελέτη σχετικά με τους αυτόχθονες λαούς και το δικαίωμα συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων·

38. ενθαρρύνει τα κράτη μέλη της Αρκτικής να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις, οι οποίες θα οδηγήσουν στην κύρωση μιας νέας σκανδιναβικής σύμβασης για τους Σάμι·

39. παροτρύνει την ΕΕ να προωθήσει ενεργά τα πολιτιστικά και γλωσσικά δικαιώματα των Φινο-ούγγρων που ζουν στη Βόρεια Ρωσία·

40. λαμβάνει υπό σημείωση τις πρόσφατες νομικές εξελίξεις όσον αφορά την απαγόρευση, εκ μέρους της ΕΕ, της εμπορίας προϊόντων φώκιας, ιδιαίτερα την προσφυγή ακυρώσεως της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) No 1007/2009(8) (υπόθεση T-18/10, Inuit Tapiriit Kanatami κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου) η οποία εκκρεμεί ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου· σημειώνει τη διαδικασία διαβούλευσης υπό την αιγίδα του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) τη αιτήσει του Καναδά και της Νορβηγίας· εκφράζει την ελπίδα ότι οι διαφωνίες μεταξύ των μερών θα μπορέσουν να επιλυθούν κατόπιν των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και του αποτελέσματος των διαδικασιών στο πλαίσιο του ΠΟΕ·

41. έχει επίγνωση του αυξανόμενου ενδιαφέροντος για την εκμετάλλευση πόρων· επισημαίνει, εν προκειμένω, την ανάγκη για ευρείες, πολυσυλλεκτικές προσεγγίσις με βάση το οικοσύστημα, καθώς με αυτόν τον τρόπο είναι περισσότερο πιθανό να επιτευχθεί η αντιμετώπιση των πολλαπλών προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Αρκτική όσον αφορά την αλλαγή του κλίματος, τη ναυσιπλοΐα, τους περιβαλλοντικούς κινδύνους και ρύπους, την αλιεία και άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες, σύμφωνα με την Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική της ΕΕ ή το Ολοκληρωμένο Σχέδιο Διαχείρισης της Νορβηγίας για τη Θάλασσα του Μπάρεντς και τον θαλάσσιο χώρο στα ανοικτά των νήσων Lofoten· συνιστά στα κράτη μέλη να υπερψηφίσουν τις αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές του Αρκτικού Συμβουλίου σχετικά με την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου του 2009·

II. Διακυβέρνηση

42. αναγνωρίζει τα θεσμικά όργανα και το ευρύ πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και των συμφωνιών που διέπουν τομείς μεγάλης σημασίας για την Αρκτική, όπως η UNCLOS (συμπεριλαμβανομένων των βασικών αρχών της ελεύθερης ναυσιπλοΐας και της αβλαβούς διέλευσης), ο ΔΝΟ, η Σύμβαση OSPAR(9), η Επιτροπή Αλιείας του Βορειοανατολικού Ατλαντικού (NEAFC), η Σύμβαση CITES(10) και η Σύμβαση της Στοκχόλμης καθώς και οι πολυάριθμες διμερείς συμφωνίες και τα πλαίσια που ισχύουν παράλληλα με τις εθνικές ρυθμίσεις στα κράτη της Αρκτικής· καταλήγει επομένως στο συμπέρασμα ότι η περιοχή της Αρκτικής δεν πρέπει να θεωρείται ως νομικό κενό, αλλά ως μια περιοχή η οποία διαθέτει καλώς ανεπτυγμένα εργαλεία διακυβέρνησης· επισημαίνει, ωστόσο, ότι, λόγω των προκλήσεων της αλλαγής του κλίματος και της αυξανόμενης οικονομικής ανάπτυξης, οι υφιστάμενοι κανόνες πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω, να ενισχυθούν και να εφαρμοστούν από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη·

43. τονίζει ότι παρόλο που τα κράτη διαδραματίζουν βασικό ρόλο στη διακυβέρνηση της Αρκτικής, άλλοι παράγοντες – όπως διεθνείς οργανισμοί, αυτόχθονες και τοπικοί πληθυσμοί και υποδεέστερες από το κράτος αρχές – έχουν επίσης σημαντικούς ρόλους· επισημαίνει ότι είναι σημαντικό να αυξηθεί η εμπιστοσύνη μεταξύ αυτών που έχουν έννομα συμφέροντα στην περιοχή, εφαρμόζοντας μια συμμετοχική προσέγγιση και χρησιμοποιώντας τον διάλογο ως τρόπο ανάπτυξης ενός κοινού οράματος για την Αρκτική·

44. υποστηρίζει ότι η εντύπωση που δόθηκε από ορισμένους παρατηρητές ενός «αγώνα δρόμου» για την Αρκτική δεν συμβάλλει στην προώθηση μιας εποικοδομητικής κατανόησης και συνεργασίας στην περιοχή· επισημαίνει ότι τα κράτη της Αρκτικής έχουν επανειλημμένως δηλώσει τη δέσμευσή τους να επιλύσουν ενδεχόμενες συγκρούσεις συμφερόντων, και σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν εργαστεί προς την επίλυσή τους σύμφωνα με τις αρχές του διεθνούς δικαίου·

45. αναγνωρίζει το σημαντικό ρόλο του Αρκτικού Συμβουλίου ως του κυριότερου περιφερειακού φόρουμ για τη συνεργασία σε ολόκληρη την περιοχή της Αρκτικής· επιβεβαιώνει τη δέσμευσή του να μην υποστηρίζει οποιεσδήποτε ρυθμίσεις αποκλείουν κάποιο από τα αρκτικά κράτη μέλη της ΕΕ, τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες ή τις αρκτικές χώρες ΕΟΧ/ΕΖΕΣ· επιδοκιμάζει το συγκεκριμένο έργο που έχουν επιτελέσει οι ομάδες εργασίας του Αρκτικού Συμβουλίου με τη συμμετοχή των παρατηρητών και ζητεί από την Επιτροπή και τους οργανισμούς της ΕΕ να συνεχίσουν να συμμετέχουν ενεργά, όποτε αυτό είναι δυνατόν, σε όλες τις σχετικές ομάδες εργασίες· είναι υπέρ της ενίσχυσης της νομικής και οικονομικής βάσης του Αρκτικού Συμβουλίου·

46. αναγνωρίζει ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Αρκτική είναι παγκόσμιες και ότι για ως εκ τούτου η αντιμετώπισή τους θα πρέπει να περιλαμβάνει όλους τους εμπλεκόμενους παράγοντες·

47. επικροτεί τα αποτελέσματα σημαντικών εκθέσεων που έχουν εκπονηθεί τα τελευταία χρόνια από τις ομάδες εργασίας του Αρκτικού Συμβουλίου και αφορούν το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο της Αρκτικής, τις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης και τις ανάγκες ανταπόκρισης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης·

48. επικροτεί τον βαθμό πολιτικής οργάνωσης των συμφερόντων των αυτοχθόνων στα κοινοβούλια των Σάμι και, εν συνεχεία, στο Συμβούλιο των Σάμι στη Βόρεια Ευρώπη, και τη συνεργασία μεταξύ πολλών οργανώσεων αυτοχθόνων πληθυσμών στην περιοχή που περιβάλλει τον Βόρειο Πόλο, και αναγνωρίζει τον μοναδικής σημασίας ρόλο του Αρκτικού Συμβουλίου σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή των αυτοχθόνων πληθυσμών· αναγνωρίζει τα δικαιώματα των αυτοχθόνων πληθυσμών της Αρκτικής όπως ορίζονται στη Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των αυτοχθόνων πληθυσμών και ενθαρρύνει την Επιτροπή να προσφύγει στο ευρωπαϊκό μέσο για τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα (EIDHR) προς όφελος της ενδυνάμωσης του ρόλου των αυτοχθόνων πληθυσμών της Αρκτικής·

49. επιδοκιμάζει την ευρεία συνεργασία σε θέματα όπως η προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος της Αρκτικής (ομάδας εργασίας PAME) όχι μόνον σε περιφερειακό αλλά και σε διμερές και διεθνές επίπεδο· θεωρεί, από αυτήν την άποψη, το έργο που επετελέσθη για θέματα έρευνας και διάσωσης (SAR) στο Αρκτικό Συμβούλιο ως ένα πρώτο βήμα προς την καθιέρωση μηχανισμών για τη λήψη δεσμευτικών αποφάσεων·

50. επικροτεί το γεγονός ότι το Αρκτικό Συμβούλιο αξιολογεί διαρκώς το πεδίο εφαρμογής και τη δομή του έργου του, και είναι πεπεισμένο ότι θα συνεχίσει να διευρύνει τη βάση των διαδικασιών διαμόρφωσης αποφάσεων, ούτως ώστε να συμπεριλάβει και παράγοντες που δεν ανήκουν στο Αρκτικό Συμβούλιο·

51. εκφράζει την ελπίδα ότι το Αρκτικό Συμβούλιο θα αναπτύξει περαιτέρω το σημαντικό του έργο και θα διευρύνει τη βάση των διαδικασιών διαμόρφωσης αποφάσεων ούτως ώστε να περιληφθούν και άλλοι ενδιαφερόμενοι από την Αρκτική, οι οποίοι αυξάνουν την παρουσία τους στην περιοχή της Αρκτικής και, επομένως, να αξιοποιηθούν οι γνώσεις και οι ικανότητές τους και να ληφθούν υπόψη τα νόμιμα συμφέροντά τους σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, δίνοντας ταυτόχρονα έμφαση στη σημαντικά μεγαλύτερη σημασία των συμφερόντων των κρατών της Αρκτικής· επιδοκιμάζει την εσωτερική διαδικασία στους κόλπους του Αρκτικού Συμβουλίου όσον αφορά την επανεξέταση του καθεστώτος των παρατηρητών και του πιθανού μελλοντικού φάσματος των καθηκόντων του Αρκτικού Συμβουλίου·

52. είναι της άποψης ότι ένα ενισχυμένο Αρκτικό Συμβούλιο πρέπει να διαδραματίζει ηγετικό ρόλο στη συνεργασία για την Αρκτική και ότι για αυτόν τον λόγο θα επικροτούσε τη βελτίωση των πολιτικών και διοικητικών ικανοτήτων του Αρκτικού Συμβουλίου, π.χ. τη μόνιμη γραμματεία που είναι υπό συζήτηση, έναν πιο ίσο καταμερισμό του κόστους μεταξύ των μελών, συχνότερες υπουργικές συναντήσεις και μια ετήσια αρκτική σύνοδο κορυφής του υψηλότερου επιπέδου, όπως πρότεινε ο υπουργός Εξωτερικών της Φινλανδίας, η οποία είναι επίσης μέλος του Αρκτικού Συμβουλίου· θα επικροτούσε επίσης την μεγαλύτερη συμμετοχή των κοινοβουλευτικών αντιπροσώπων της Αρκτικής ούτως ώστε να αποδοθεί έμφαση στην κοινοβουλευτική διάσταση και να διασφαλίζεται η συμμετοχή ενδιαφερομένων μερών εκτός Αρκτικής· επίσης, επιμένει ότι οι συνεχιζόμενες συναντήσεις υψηλού επιπέδου μεταξύ ενός εσωτερικού αποκλειστικού πυρήνα κρατών απλώς θα υπονομεύσει το καθεστώς και τον ρόλο του Αρκτικού Συμβουλίου στο σύνολό του· εκφράζει την επιθυμία του το Αρκτικό Συμβούλιο να συνεχίσει να εφαρμόζει την ανοικτή και συμμετοχική προσέγγισή του και να παραμείνει, συνεπώς, ανοικτό προς όλους τους ενδιαφερομένους·

53. θεωρεί ότι η Βόρεια Διάσταση αποτελεί το επίκεντρο της περιφερειακής συνεργασίας στη Βόρεια Ευρώπη· σημειώνει ότι οι τέσσερις εταίροι, δηλαδή η ΕΕ, η Ισλανδία, η Νορβηγία και η Ρωσική Ομοσπονδία, καθώς και το Αρκτικό Συμβούλιο, το Ευρω-Αρκτικό Συμβούλιο της Θάλασσας του Μπάρεντς, το Συμβούλιο των Κρατών της Βαλτικής, το Σκανδιναβικό Συμβούλιο Υπουργών, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ), η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (EΤΕπ), η Σκανδιναβική Τράπεζα Επενδύσεων (NIB) και η Παγκόσμια Τράπεζα (IBRD) συμμετέχουν στη Βόρεια Διάσταση, και ότι τόσο ο Καναδάς όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν καθεστώς παρατηρητή στο πλαίσιο της Βόρειας Διάστασης· υπογραμμίζει την ανάγκη για μεγαλύτερη ευθυγράμμιση μεταξύ της πολιτικής της Αρκτικής της Βόρειας Διάστασης και της εξελισσόμενης πολιτικής της ΕΕ για την Αρκτική· επισημαίνει το Παράθυρο της Αρκτικής της Βόρειας Διάστασης· επισημαίνει την πολύτιμη εμπειρία των εταιρικών σχέσεων της Βόρειας Διάστασης, ιδίως της νέας εταιρικής σχέσης για τις μεταφορές και την υλικοτεχνική υποστήριξη στο πλαίσιο της Βόρειας Διάστασης και της ωφέλειάς της για τη συνεργασία στην Αρκτική·

54. επιβεβαιώνει τη στήριξή του προς τη χορήγηση στην ΕΕ καθεστώτος μόνιμου παρατηρητή στους κόλπους του Αρκτικού Συμβουλίου· αναγνωρίζει ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ συμμετέχουν στο έργο του Αρκτικού Συμβουλίου μέσω διάφορων διεθνών οργανισμών (όπως ο ΔΝΟ, η Σύμβαση OSPAR, η Επιτροπή NEAFC και η Σύμβαση της Στοκχόλμης) και επισημαίνει την ανάγκη συνοχής για όλες τις πολιτικές της ΕΕ έναντι της Αρκτικής· ζητεί από την Επιτροπή να τηρεί το Κοινοβούλιο δεόντως ενήμερο σχετικά με τις συνεδριάσεις και τις εργασίες του Αρκτικού Συμβουλίου και των ομάδων εργασίας του· τονίζει εν τω μεταξύ ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της συμμετέχουν ήδη ως μέλη ή παρατηρητές σε άλλους διεθνείς οργανισμούς που έχουν σχέση με την Αρκτική, όπως ο ΔΝΟ, η Σύμβαση OSPAR, η Επιτροπή NEAFC και η Σύμβαση της Στοκχόλμης, και πρέπει, επομένως, να εστιάζουν με μεγαλύτερη συνέπεια στο έργο αυτών των οργανισμών· υπογραμμίζει ειδικότερα, σε αυτό το πλαίσιο, ότι όλες οι πολιτικές της ΕΕ που έχουν σχέση με την Αρκτική πρέπει να χαρακτηρίζονται από συνοχή· ενθαρρύνει το Αρκτικό Συμβούλιο να επιτρέψει τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και μη κυβερνητικών οργανισμών ως ειδικών παρατηρητών·

55. θεωρεί ότι το Ευρω-Αρκτικό Συμβούλιο της Θάλασσας του Μπάρεντς, (BΕΑC) αποτελεί σημαντικό κόμβο για τη συνεργασία μεταξύ της Δανίας, της Φινλανδίας, της Νορβηγίας, της Ρωσίας, της Σουηδίας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής· επισημαίνει το έργο του BΕΑC στους τομείς της υγείας και των κοινωνικών ζητημάτων, της εκπαίδευσης και της έρευνας, της ενέργειας, του πολιτισμού, αλλά και του τουρισμού· επισημαίνει τον συμβουλευτικό ρόλο της Ομάδας Εργασίας Αυτοχθόνων Λαών (WGIP) στο πλαίσιο του BΕΑC·

III. Συμπεράσματα και αιτήματα

56. ζητεί από την Επιτροπή να μετατρέψει την υπάρχουσα διυπηρεσιακή ομάδα σε μια μόνιμη διυπηρεσιακή δομή προκειμένου να εξασφαλιστεί μια συνεπής, συντονισμένη και ολοκληρωμένη πολιτική προσέγγιση σε όλους τους σημαντικούς τομείς πολιτικής που έχουν σχέση με την Αρκτική, όπως το περιβάλλον, η ενέργεια, οι μεταφορές και η αλιεία· συνιστά την ανάθεση της συνδιαχείρισης της δομής αυτής στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης και στη Γενική Διεύθυνση Θαλάσσιας Πολιτικής, όπου η τελευταία θα ενεργεί ως διατομεακός συντονιστής στο πλαίσιο της Επιτροπής· συνιστά επίσης τη δημιουργία μιας υπηρεσίας για την Αρκτική στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης·

57. ζητεί από την Επιτροπή, κατά τη διαπραγμάτευση διμερών συμφωνιών, να λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι το ευαίσθητο οικοσύστημα της Αρκτικής πρέπεί να προστατευθεί, ότι τα συμφέροντα του πληθυσμού της Αρκτικής, συμπεριλαμβανομένων των αυτοχθόνων πληθυσμών, πρέπει να διασφαλισθούν και ότι οι φυσικοί πόροι της Αρκτικής πρέπει να χρησιμοποιηθούν με βιώσιμο τρόπο, και ζητεί από την Επιτροπή να καθοδηγείται από αυτές τις αρχές σε όλες τις δραστηριότητές της·

58. υπογραμμίζει το γεγονός ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της αποτελούν κύριους χορηγούς χρηματοδοτικών πόρων για την έρευνα σχετικά με την Αρκτική, την περιφερειακή συνεργασία και την ανάπτυξη της τεχνολογίας που έχει ενδιαφέρον για την περιοχή και πέραν αυτής· ζητεί από την Επιτροπή να εξετάσει τις δυνατότητες ανάπτυξης πρωτοβουλιών συγχρηματοδότησης και συμπρογραμματισμού στην πέριξ του Βορείου Πόλου περιοχή ούτως ώστε να καταστεί δυνατή η ομαλότερη και αποτελεσματικότερη συνεργασία των εμπειρογνωμόνων από τα συμμετέχοντα κράτη· ζητεί από την ΕΕ να προωθήσει δραστηριότητες συνεργασίας με τις ΗΠΑ, τον Καναδά, τη Νορβηγία, την Ισλανδία και τη Ρωσία στον τομέα της πολυκλαδικής έρευνας της Αρκτικής, συγκροτώντας για τον σκοπό αυτό συντονισμένους μηχανισμούς χρηματοδότησης· ζητεί, επιπλέον, από την Επιτροπή να δημιουργήσει ένα μέσο, ώστε να συνεργάζεται απευθείας με τα κράτη μέλη της Αρκτικής, τις οργανώσεις αυτοχθόνων και τα ερευνητικά ιδρύματα για την Αρκτική, προκειμένου να συμβάλλει στην ενημέρωση της ΕΕ σχετικά με συναφή ζητήματα, σημαντικά ερευνητικά θέματα και ζητήματα τα οποία αφορούν όσους ζουν και εργάζονται στην Αρκτική, ώστε να καταστεί δυνατή η δρομολόγηση μελλοντικών ερευνητικών δραστηριοτήτων·

59. θεωρεί ότι η ΕΕ πρέπει να αναπτύξει περαιτέρω τις ικανότητές της και καλεί την Επιτροπή να εξετάσει την καθιέρωση, καθώς και τη συνέχιση δραστηριοτήτων της ΕΕ στην Αρκτική, όπως κοινό πολυμερές πρόγραμμα χρηματοδότησης της έρευνας στην πέριξ του Βορείου Πόλου περιοχή, το οποίο θα εξασφαλίζει ευκολότερη και λιγότερο γραφειοκρατική συνεργασία και κοινά σχέδια της ερευνητικής κοινότητας· ζητεί από την Επιτροπή να εξετάσει κατά βασική προτεραιότητα την ίδρυση ενός κέντρου πληροφόρησης ΕΕ-Αρκτικής, το οποίο να είναι μια κοινή, δικτυωμένη επιχείρηση, λαμβάνοντας υπόψη κατάλληλες προτάσεις· επισημαίνει, σε αυτό το πλαίσιο, την πρόταση του πανεπιστημίου της Λαπωνίας· θεωρεί ότι ένα τέτοιο κέντρο πρέπει να είναι ικανό τόσο να οργανώσει τη μόνιμη προσέγγιση της ΕΕ όσον αφορά τους μείζονες παράγοντες που σχετίζονται με την Αρκτική, όσο και να διοχετεύει πληροφορίες και υπηρεσίες από την Αρκτική στα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τους ενδιαφερόμενους παράγοντες·

60. τονίζει ότι, προκειμένου να καθορισθεί αντικειμενικά η φύση και ο ρυθμός των αλλαγών που παρατηρούνται στο φυσικό περιβάλλον της Αρκτικής, είναι ζωτικής σημασίας να παρασχεθεί σε διεθνείς ομάδες επιστημόνων πλήρης πρόσβαση για τη διεξαγωγή ερευνών σε αυτή την ιδιαίτερα ευαίσθητη περιοχή του πλανήτη μας· επισημαίνει ότι η ΕΕ εντείνει την παρουσία και τη συμμετοχή της, ιδίως στον ευρωπαϊκό τομέα της Αρκτικής, κατασκευάζοντας κοινές υποδομές για τη διεξαγωγή ερευνών και αυξάνοντας τον αριθμό των ερευνητικών προγραμμάτων που διεξάγονται στην Αρκτική· υποστηρίζει ιδίως ερευνητικές ομάδες, αποτελούμενες από επιστήμονες πολλών διαφορετικών πεδίων και οι οποίες εκπροσωπούν όλες τις εμπλεκόμενες χώρες· επικροτεί την συχνά καλή και ανοιχτή επικοινωνία στον χώρο της έρευνας και είναι της άποψης ότι η έρευνα αυτή θα πρέπει να είναι ανοιχτή, κάτι το οποίο θα λειτουργούσε προς όφελος του συνόλου της διεθνούς κοινότητας και θα καθιστούσε δυνατή την χρήση της έρευνας από αυτήν·

61. δίνει έμφαση στη συμβολή του στόχου «Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία» της ΕΕ, ως σαφούς ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας ειδικότερα στα προγράμματα διασυνοριακής συνεργασίας Kolartic και Karelia, καθώς και στο πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας της Λεκάνης Απορροής της Βαλτικής, το οποίο περιλαμβάνει την περιοχή της Μπάρεντς· ζητεί από την Επιτροπή να διερευνήσει με ποιον τρόπο ένα κατάλληλα ενισχυμένο Πρόγραμμα για τη Βόρεια Περιφέρεια θα μπορούσε να έχει ανάλογο αντίκτυπο σε μια Στρατηγική για την Αρκτική κατά την επόμενη περίοδο προγραμματισμού·

62. καλεί την Επιτροπή να στηρίξει τις προσπάθειες για την ταχεία και αποτελεσματική υλοποίηση του των παρατηρητηρίων SIOS και EMSO τα οποία συνιστούν μοναδική συμβολή για την καλύτερη κατανόηση και προστασία του περιβάλλοντος της Αρκτικής·

63. ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να αναπτυχθεί το πρόγραμμα Galileo ή άλλα προγράμματα όπως η Παγκόσμια Παρακολούθηση του Περιβάλλοντος και της Ασφάλειας, τα οποία θα μπορούσαν να έχουν αντίκτυπο στην Αρκτική, ούτως ώστε να καταστεί ασφαλέστερη και ταχύτερη η ναυσιπλοΐα στα ύδατα της Αρκτικής, επενδύοντας με αυτόν τον τρόπο ιδιαίτερα στην ασφάλεια και την προσβασιμότητα της διόδου Βορρά-Ανατολής, πράγμα το οποίο θα συμβάλει στην καλύτερη προβλεψιμότητα των μετακινήσεων πάγου καθώς και στην καλύτερη χαρτογράφηση του θαλάσσιου πυθμένα της Αρκτικής και στην κατανόηση των βασικών γεωδυναμικών διεργασιών στην περιοχή, οι οποίες έχουν μεγάλη σημασία για τη γεωδυναμική της Γης, για τον κύκλο του νερού στις πολικές περιοχές, και για τον εμπλουτισμό των γνώσεών μας σχετικά με τα μοναδικά οικοσυστήματα·

64. καλεί όλες τις κυβερνήσεις της περιοχής της Αρκτικής, ιδίως της Ρωσίας, να εγκρίνουν και να προσυπογράψουν τη Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Αυτοχθόνων Λαών, η οποία εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση στις 13 Σεπτεμβρίου 2007·

65. προτρέπει τα κράτη μέλη να κυρώσουν όλες τις σημαντικές συμφωνίες σχετικά με τα δικαιώματα των αυτοχθόνων λαών, όπως τη Σύμβαση αριθ. 169 της ΔΟΕ·

66. ζητεί από την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να προτείνουν στο πλαίσιο των εργασιών του ΔΝΟ σχετικά με τη θέσπιση ενός υποχρεωτικού πολικού κώδικα για τη ναυσιπλοΐα, οι οποίες είναι σε εξέλιξη, την υπαγωγή των εκπομπών αιθάλης και του βαρέος μαζούτ σε ειδική ρύθμιση· σε περίπτωση που οι εν λόγω διαπραγματεύσεις δεν αποφέρουν καρπούς, ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις σχετικά με τη θέσπιση κανόνων για τα σκάφη που ζητούν να προσεγγίσουν λιμάνια της ΕΕ αφού έχουν διαπλεύσει ή προτού διαπλεύσουν τα ύδατα της Αρκτικής, με σκοπό να επιβληθεί ένα αυστηρό καθεστώς για τον περιορισμό των εκπομπών αιθάλης και τη χρήση και μεταφορά βαρέος μαζούτ·

0

0 0

67. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στην Αντιπρόεδρο/Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών, καθώς και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών της περιοχής της Αρκτικής.

(1) ΕΕ C 9 E, 15.1.2010, σ. 41. (2) 2985η σύνοδος του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων. (3) 2914η σύνοδος του Συμβουλίου. (4) 2009/10:UU4 (5) ΕΕ L 197, 21.7.2001, σ. 30. (6) Συμφωνία υπογραφείσα στις 15 Σεπτεμβρίου 2010. (7) ΕΕ L 136 της 29.5.2007, σ. 3. (8) ΕΕ L 286, 31.10.2009, σ. 36. (9) Σύμβαση για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος του Βορειοανατολικού Ατλαντικού. (10) Σύμβαση για το διεθνές εμπόριο των ειδών άγριας πανίδας και χλωρίδας που απειλούνται με εξαφάνιση.

I. Εισαγωγή

Η περιοχή της Αρκτικής προσελκύει ολοένα και περισσότερο την προσοχή λόγω των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής, στοιχείο που πυροδοτεί κατά κύριο λόγο τις εξελίξεις. Οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής είναι μεγαλύτερης κλίμακας από ότι σε άλλες περιοχές του πλανήτη ενώ, συγχρόνως, αυτές οι αλλαγές επηρεάζουν άλλες περιοχές του κόσμου, εφόσον αφενός συμβάλλουν στην αύξηση των επιπέδων της θάλασσας και αφετέρου συνεπάγονται συνέπειες για το κλίμα παρακείμενων περιοχών.

Κατά συνέπεια, η Ευρώπη δεν φέρει μόνο ορισμένη ευθύνη εφόσον αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες της ρύπανσης και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου αλλά επίσης δείχνει ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Αρκτική επειδή θα πρέπει να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των εκεί συντελουμένων μεταβολών τόσο για θέματα περιβάλλοντος και κλιματικής αλλαγής όσο και για θέματα γεωπολιτικών εξελίξεων και ασφάλειας της προσφοράς πόρων.

ΙΙ. Γιατί η ΕΕ χρειάζεται μία βιώσιμη και συνεκτική πολιτική για την Αρκτική

Τρία από τα κράτη μέλη της ΕΕ αποτελούν επίσης μέλη του Αρκτικού Συμβουλίου, ενώ η Ισλανδία υπέβαλε αίτηση για ένταξη στην ΕΕ. Επιπλέον, η Νορβηγία και η Ισλανδία έχουν στενή διασύνδεση με τις ενωσιακές πολιτικές μέσω της συμφωνίας ΕΟΧ και η ΕΕ έχει επίσης συμφωνία εταιρικής σχέσης με τη Γροιλανδία, η οποία δεν αποτελεί τμήμα της ΕΕ.

Παρά το γεγονός ότι δεν έχει αρκτική παράκτια γραμμή η ΕΕ αποτελεί ήδη παράγοντα της περιοχής σε ορισμένους σχετικούς τομείς(1). Ορισμένες από τις αρμοδιότητες της ΕΕ για τη ρύθμιση θεμάτων για την Αρκτική είναι είτε κοινές είτε συμπληρωματικές, μερικές άλλες, όπως η αλιεία, είναι αποκλειστικές2. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Συνθήκη της Λισαβόνας άλλαξε τις εσωτερικές νομοθετικές διαδικασίες της ΕΕ και απένειμε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το ρόλο του συνομοθέτη. Εξετάζοντας το όλο θέμα εκ του σύνεγγυς, διαπιστώνουμε ότι η Αρκτική θα έχει μεγάλη σημασία για ορισμένους λόγους.

Η κλιματική αλλαγή αποτελεί τον κύριο παράγοντα μεταβολής στην Αρκτική όπως και αλλού. Είναι αναμφισβήτητο ότι η Αρκτική είναι μία περιοχή η οποία είχε παλαιότερα πληγεί πολύ περισσότερο από την κλιματική αλλαγή και από τη ρύπανση που προερχόταν από τις βιομηχανικές χώρες ή τα αναπτυσσόμενα μέρη του κόσμου. Αυτό το ζήτημα θα πρέπει να εξετασθεί σε παγκόσμιο επίπεδο, εφόσον οι αιτίες του βρίσκονται εκτός της Αρκτικής και θα επηρεάσουν επίσης όλο τον πλανήτη.

Η ΕΕ είναι ήδη και θα εξακολουθήσει να αποτελεί πρωτοπόρο στον τομέα της έρευνας και στις πολιτικές για το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή σε διεθνές επίπεδο. Παρά την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής η ΕΕ θα πρέπει να αναγνωρίσει την αναγκαιότητα να προσαρμοσθεί στις αναπόφευκτες αλλαγές και να προβεί σε λογική αξιολόγηση των κινδύνων, των απειλών, των προκλήσεων και των ευκαιριών που αυτές οι αλλαγές συνεπάγονται.

Η αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού θα απαιτήσει βιώσιμη και υπεύθυνη διαχείριση των διαθεσίμων και αναγκαίων πόρων. Αυτό είναι αληθές σε ό,τι αφορά ζώντες πόρους, όπως τα ψάρια, που θα εξακολουθήσουν να συμβάλουν στη διατροφή του παγκόσμιου πληθυσμού, αλλά είναι εξίσου αληθές και για μη ζώντες πόρους όπως το αέριο και το πετρέλαιο ή τα ορυκτά. Εν προκειμένω, δεν ευσταθεί η αντίληψη ότι η Αρκτική είναι μία παρθένα και ανέγγιχτη περιοχή που χρειάζεται μόνο να τύχει προστασίας. Η Αρκτική, σε αντίθεση με την Ανταρκτική, κατοικείται και έχει παράδοση για την αξιοποίηση των πόρων της. Συγκεκριμένα, οι ιθαγενείς κάτοικοι του βορρά έχουν μακρά ιστορία βιώσιμης χρήσης αυτών των πόρων και απορρίπτουν κατηγορηματικά την ιδέα του «να ζήσουν σε ένα μουσείο» και προτιμούν μάλλον να εκφράζουν τη θέλησή τους για ανάπτυξη.

Εφόσον η ανάδυση νέων οικονομιών έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των αναγκών για πόρους, ενέργεια και ορυκτά, η ΕΕ έχει φυσικό ενδιαφέρον να εγγυηθεί την ασφάλεια της προσφοράς πόρων και ενέργειας για τον πληθυσμό και τις βιομηχανίες στην Ευρώπη.

Ορισμένοι εταίροι στην Αρκτική αποτελούν ήδη σήμερα συντελεστές μείζονος σημασίας σε ό,τι αφορά την προσφορά ενέργειας, πρώτων υλών και επίσης αλιευτικών ειδών για την Ευρώπη. Η μεγάλη ποικιλία των πόρων, το δυναμικό για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που προέρχονται από τον άνεμο ή τα κύματα και η ανεκτίμητη ποικιλία της Αρκτικής βιόσφαιρας μπορεί να αναπτυχθεί και να προστατευθεί μόνο με μία ολιστική και βιώσιμη προσέγγιση που θα βασίζεται στο συγκεκριμένο οικοσύστημα, όπως έχει σχεδιασθεί στην Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική της ΕΕ ή στα ολοκληρωμένα σχέδια διαχείρισης, για παράδειγμα από τη Νορβηγία στη θάλασσα του Barents.

Εφόσον εκτιμάται ότι περίπου το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που απομένουν βρίσκονται στην Αρκτική, αυτοί οι πόροι έχουν ενδεχομένως ιδιαίτερη σημασία για την ΕΕ έως ότου θα επιτευχθεί ο στόχος μιας οικονομίας που θα στηρίζεται σε χαμηλή χρήση υδρογονανθράκων. Ιδιαίτερα, το φυσικό αέριο ή το LNG έχουν τη χαμηλότερη εκπομπή CO2 από όλες τις παραδοσιακές μορφές ενέργειας και θα μπορούσαν να συμβάλουν σημαντικά στο ενεργειακό μείγμα και να λειτουργήσουν έτσι ως γέφυρα προς μία οικονομία που θα στηρίζεται στη χαμηλή χρήση υδρογονανθράκων(2).

Ως κύριος καταναλωτής αυτών των προϊόντων, η Ευρώπη θα πρέπει να καταστήσει σαφές ότι υποστηρίζει μόνο εκείνες τις δραστηριότητες που πραγματοποιούνται με τα υψηλότερα διαθέσιμα πρότυπα σε ό,τι αφορά την ασφάλεια, το περιβάλλον και τη διαχείριση και, ως εκ τούτου, προωθεί τη συνεργασία με τρόπο που οι βέλτιστες πρακτικές μπορούν εύκολα να εφαρμοσθούν και αλλού.

Η αρχή της διαχείρισης με βάση το οικοσύστημα θα μπορούσε να διασφαλίσει ότι οι πτυχές και τα ενδιαφέροντα που περιλαμβάνονται στη διακυβέρνηση μιας ορισμένης περιοχής, όπου επικαλύπτονται δραστηριότητες όπως η αλιεία, η ναυτιλία, η εκμετάλλευση γεωλογικών πόρων, καθώς και άλλες δραστηριότητες, εξισορροπούνται με το ενδιαφέρον για τη διατήρηση και την προστασία του οικοσυστήματος.

Ένα άλλο σημαντικό σημείο ενδιαφέροντος για την ΕΕ και τα κράτη μέλη της είναι η ανάπτυξη νέων παγκόσμιων εμπορικών διαδρομών. Οι επιχειρήσεις έχουν ήδη αρχίσει να διερευνούν τις νέες δυνατότητες. Το περασμένο καλοκαίρι η γερμανική ναυτιλιακή εταιρεία Beluga δοκίμασε τις οικονομικές δυνατότητες αποστέλλοντας δύο πλοία container από την Ασία στην Ευρώπη. Η ανάπτυξη βόρειων θαλάσσιων διαδρομών θα μπορούσε αφενός να συμβάλει σε ταχύτερες εμπορικές συναλλαγές μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Βόρειας Αμερικής, εξοικονομώντας, κατ' αυτόν τον τρόπο, ενέργεια, εκπομπές και κόστη και αφετέρου σε ασφαλέστερες εμπορικές συναλλαγές, αποφεύγοντας διαδρομές που απειλούνται από θαλασσοπειρατίες και παραδοσιακές θαλάσσιες διαδρομές που εγκυμονούν οικονομικούς κινδύνους(3).

Ζωτική σημασία για την ανάπτυξη αυτών των θαλάσσιων διαδρομών θα έχει η προβλεψιμότητα τόσο σε ό,τι αφορά την ασφάλεια της ναυτιλίας όσο και σε σχέση με τη νομική και πολιτική διαδικασία. Παρόλο που οι συνθήκες θα παραμείνουν σκληρές στην περιοχή της Αρκτικής, η βελτίωση της ναυσιπλοΐας και των ναυτιλιακών τεχνολογιών θα καταστήσει δυνατή μία καλύτερη χρήση αυτής της διαδρομής. Οι επενδύσεις στους τομείς της χαρτογράφησης, της παρατήρησης των θαλάσσιων πάγων, της επικοινωνίας και των δομών έρευνας και διάσωσης θα προσδιορίσουν σε πιο βαθμό αυτή η διαδρομή μπορεί να χρησιμοποιηθεί τις προσεχείς δεκαετίες. Το ενδιαφέρον κρατών όπως η Κίνα, η Νότια Κορέα και η Σιγκαπούρη υπογραμμίζουν την αυξημένη σημασία που αποδίδεται στις εν λόγω θαλάσσιες διαδρομές.

Η ΕΕ, τα κράτη μέλη της και οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα πρέπει να εμπλακούν ενεργά και να συνεργασθούν για την ανάπτυξη αυτών των θαλάσσιων διαδρομών όχι μόνο επειδή θα έχουν εξέχουσα σημασία για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αλλά, ιδίως, επειδή η ΕΕ είναι στη μοναδική θέση να εξασφαλίσει μερικά από τα απαιτούμενα εργαλεία για την ανάπτυξη αυτών των διαδρομών, όπως σκιαγραφείται από την καλύτερη κάλυψη και αξιοπιστία που μπορεί να προσφέρει το σύστημα Galileo σε σύγκριση με τα ισχύοντα συστήματα GPS.

Υπενθυμίζοντας τα προαναφερθέντα νόμιμα συμφέροντα και τη θέση της ΕΕ σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση της έρευνας, της ναυτιλίας και της ισχύος των καταναλωτών και λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική σημασία της ΕΕ, η Ευρώπη έχει πολλά να προσφέρει για την προστασία και τη βιώσιμη ανάπτυξη της αρκτικής περιοχής.

ΙΙΙ. Η θέση της ΕΕ στην περιοχή της Αρκτικής – Γεωπολιτικά δεδομένα και διακυβέρνηση

Η κατανόηση και εκτίμηση των σημερινών πολιτικών και νομικών δεδομένων στην Αρκτική έχει μεγάλη σημασία ενόψει της διατύπωσης οποιωνδήποτε προτάσεων σχετικά με τον καλύτερο τρόπο αντιμετώπισης των κινδύνων και των προκλήσεων.

Η περιοχή της Αρκτικής δεν συνιστά ούτε νομικό, ούτε πολιτικό κενό όπως φαίνεται να υποθέτουν ορισμένοι παρατηρητές. Επιπλέον, πρόκειται κατ` αρχήν για θάλασσα η οποία βρέχει χώρες με εκτεταμένες ΑΟΖ, στις οποίες ΑΟΖ εφαρμόζεται το νομικό καθεστώς αυτών των χωρών. Σημαντικός αριθμός διμερών και μικρός αριθμός πολυμερών συμφωνιών έχει άλλωστε συναφθεί σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Υφίστανται επιπροσθέτως ορισμένες διεθνείς συνθήκες, οργανώσεις και συμφωνίες που ρυθμίζουν τομείς που έχουν ενδιαφέρον για την Αρκτική.

Δεδομένων όλων αυτών, καθίσταται σαφές ότι η ιδέα μιας Συνθήκης για την Αρκτική κατά το πρότυπο της Συνθήκης για την Ανταρκτική, δηλαδή μιας χερσαίας και όχι θαλάσσιας περιοχής, οποία επιπλέον είναι ακατοίκητη και μη διεκδικούμενη, σε σύγκριση με την Αρκτική που κατοικείται και υπόκειται σε κρατική δικαιοδοσία, όχι μόνο δεν είναι δυνατό να είναι επιθυμητή από πληθυσμούς και κράτη στην Αρκτική αλλά θα αποτελούσε επίσης μια ακατάλληλη προσέγγιση των προκλήσεων που θέτει η Αρκτική.

Η επιλογή του να αρχίσει κανείς από το μηδέν, αγνοώντας το ήδη υπάρχον νομικό πλαίσιο, το οποίο ισχύει επίσης για την προστασία και τη διαφύλαξη, και να αναλωθεί σε μια πολυετή διαδικασία μέσω του ΟΗΕ με την ασαφή προοπτική μιας κατά τι διεθνούς συμφωνίας στην Αρκτική, θα είχε ως αποτέλεσμα να αγνοηθούν τα απτά και επείγοντα προβλήματα που σοβούν στην Αρκτική.

Όλες οι ενδιαφερόμενες χώρες έχουν δεσμευτεί ότι θα συμμορφωθούν με το Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο για την επίλυση των διαφορών και, επιπλέον, έχουν καταθέσει ή πρόκειται να καταθέσουν τις αντίστοιχες διεκδικήσεις τους όσον αφορά την προέκταση της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας στην αρμόδια Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών. Η απλή θεώρηση του πολιτικού χάρτη της Αρκτικής καθιστά προφανές το γεγονός ότι το σύνολο σχεδόν της περιοχής βρίσκεται ή πρόκειται να βρεθεί εντός της ΑΟΖ ενός από τα μέρη. Οι περιοχές που αποτελούν αντικείμενο αλληλεπικαλυπτόμενων διεκδικήσεων είναι εξαιρετικά μικρές και όλα τα μέρη έχουν διαδηλώσει τη βούλησή τους να επιλύσουν τις διαφορές σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Η συμφωνία οριοθέτησης που συνάφθηκε μεταξύ Ρωσίας και Νορβηγίας στις 15 Σεπτεμβρίου 2010 είναι ως ένα σημείο ενδεικτική. Αυτή η μεγάλη περιοχή μπορεί να διαγραφεί από τον χάρτη των αλληλεπικαλυπτόμενων διεκδικήσεων.

Πολιτικός χάρτης του Αρκτικού Ωκεανού - νομικά δεδομένα

Η πρώτη εντύπωση που αποκομίζει κανείς από το χάρτη είναι ενδεχομένως ότι το μεγαλύτερο μέρος της Αρκτικής «ανήκει» στα παράκτια κράτη. Εντούτοις και σύμφωνα με τις διατάξεις της UNCLOS, όλα τα κράτη διατηρούν ορισμένα δικαιώματα όπως το δικαίωμα της ελεύθερης και αβλαβούς διέλευσης σε αυτά τα ύδατα. Άλλοι διεθνείς κανόνες ισχύουν επίσης.

Κατά τον ένα ή τον άλλο τρόπο, η ΕΕ συμμετέχει σε διάφορα όργανα διεθνούς συνεργασίας στη περιοχή, ιδίως με την ιδιότητα του μέλους του Ευρω-Αρκτικού Συμβουλίου της θάλασσας του Μπάρεντς και ως ad hoc παρατηρητής στο Αρκτικό Συμβούλιο. Μέσω δε της πολιτικής της για τη Βόρεια Διάσταση και της εκτεταμένης χρηματοδότησης της έρευνας στην Αρκτική, η ΕΕ αποτελεί ήδη αναγνωρισμένο παράγοντα εξελίξεων στην Αρκτική.

Η αυξημένη στρατηγική σημασία της Αρκτικής συντηρείται από διάφορες διεργασίες που βρίσκονται εν εξελίξει τόσο εντός όσο και μεταξύ κρατών, όπως είναι οι συζητήσεις για την υπερθέρμανση του πλανήτη και την προοπτική μιας Αρκτικής που είναι ελεύθερη από πάγους το καλοκαίρι εντός εικοσαετίας ή τριακονταετίας, για τον έλεγχο των αποθεμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου της Αρκτικής, το ενδεχόμενο νέων εμπορικών ευκαιριών που ανοίγουν τόσο οι νέες θαλάσσιες αρτηρίες όσο και ορισμένες συμβολικές πράξεις όπως η απόφαση της Ρωσίας να υψώσει σημαία στο βυθό του Βόρειου Πόλου το 2007.

Οι οκτώ αρκτικές χώρες και μόνιμα μέλη του Αρκτικού Συμβουλίου, του κεντρικού διεθνούς και διακυβερνητικού οργανωτικού φορέα της περιοχής, θεωρούν ότι η UNCLOS είναι το μοναδικό ολοκληρωμένο πολυμερές καθεστώς που αρμόζει στην Αρκτική και αντιτίθενται στην ιδέα σύναψης διεθνούς συμφωνίας για την Αρκτική κατά το πρότυπο της Συνθήκης της Ανταρκτικής του 1959. Οι αρκτικές χώρες επιθυμούν να έχουν προνομιακό ρόλο στη διαχείριση της περιοχής, τον οποίο αντιλαμβάνονται ως συνάδοντα με την UNCLOS, βάσει της γεωγραφικής τοποθεσίας τους, των κυριαρχικών δικαιωμάτων τους και των πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων τους.

Η Δανία, η Σουηδία και η Φινλανδία είναι τα τρία κράτη μέλη της ΕΕ που είναι μέλη του Αρκτικού Συμβουλίου ενώ η Δανία είναι το μόνο κράτος που βρέχεται από τον Αρκτικό Ωκεανό και είναι μέλος της ΕΕ. Η Δανία εντούτοις ενεργεί εξ ονόματος της Γροιλανδίας η οποία αποχώρησε από την ΕΕ το 1985. Ανοικτό παραμένει βεβαίως το ερώτημα κατά πόσο η Γροιλανδία θα αποσχιστεί από τη Δανία βάσει της ρήτρας περί ανεξαρτησίας που περιέχεται στην Πράξη Αυτοδιοίκησης εάν τα πλούσια φυσικά της αποθέματα καταστεί δυνατό να αξιοποιηθούν τις προσεχείς δεκαετίες.

Η γεωπολιτική εικόνα της περιοχής θα μεταβληθεί σημαντικά εάν στεφθούν με επιτυχία οι διαπραγματεύσεις προσχώρησης στην ΕΕ της Ισλανδίας. Η ένταξη της Ισλανδίας θα ενισχύσει οπωσδήποτε σημαντικά την παρουσία της ΕΕ στην περιοχή.

Την περίοδο αυτή, τα κράτη μέλη του Αρκτικού Συμβουλίου επανεξετάζουν και συζητούν σχετικά με το καθεστώς και τα δικαιώματα των παρατηρητών καθώς και σχετικά με το πως πρέπει να συνεχίσει να λειτουργεί το Συμβούλιο. Με την περίπτωση της ομάδας εργασίας σχετικά με την έρευνα και διάσωση, το Αρκτικό Συμβούλιο θα θεσπίσει και θα εφαρμόσει γα πρώτη φορά δεσμευτικούς κανόνες, μεταβαίνοντας έτσι από το στάδιο της λήψης αποφάσεων σε θεωρητικό επίπεδο σε εκείνο του οργάνου λήψης αποφάσεων, όπως σχολίασαν ορισμένοι. Εφόσον συμβεί κάτι τέτοιο, η ΕΕ θα χρειαστεί να αξιολογήσει τη κατάσταση και να διασφαλίσει ότι εκπροσωπούνται δεόντως τόσο τα δικά της συμφέροντα όσο και εκείνα των κρατών μελών της, ιδίως σε ζητήματα σχετικά με τη ναυτιλία και την αλιεία, καθώς και ότι τα δικαιώματά της όπως απορρέουν από τις διεθνείς συμφωνίες λαμβάνονται υπόψη.

Κατόπιν όλων τούτων και δεδομένης τόσο της πραγματικής σημερινής συνεισφοράς της ΕΕ και των κρατών μελών της στην έρευνα, στη χρηματοδότηση, στις θετικές επιδράσεις - μέσω της νομοθεσίας της ΕΕ - στο περιβάλλον, στις κλιματικές μεταβολές, στην αλιεία κ.α. όσο και των μελλοντικών δυνατοτήτων συνεργασίας που διαφαίνονται σε τομείς όπως η χαρτογράφηση και η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, η οικονομική ανάπτυξη κλπ, μπορεί κανείς να συμπεράνει ότι η ΕΕ μπορεί να συνεισφέρει σημαντικά στη βιώσιμη ανάπτυξη της Αρκτικής, μιας περιοχής που θα αποκτήσει μεγάλη σημασία σε ένα κόσμο που προσαρμόζεται στη κλιματική μεταβολή αντιμετωπίζοντας τη διττή πρόκληση της αύξησης του πληθυσμού και του περιορισμού των πόρων.

(1) Για μία εκτεταμένη επισκόπηση των νομικών αρμοδιοτήτων της ΕΕ σε ό,τι αφορά την πρακτική και για μία λεπτομερή αξιολόγηση κατά τομείς: Timo Koivurova και al. ‘EU Competences affecting the Arctic’, μελέτη που ανετέθη από το ΕΚ. (2) Για μία επισκόπηση της αξιολόγησης των πόρων της Αρκτικής βλέπε Valur Ingimundarson ‘The geopolitics of Arctic Natural Resources’, μελέτη που ανατέθηκε από το ΕΚ. (3) Για μία ανάλυση βλέπε Moe/ Oystein ‘Opening of new Arctic Shipping Routes’, μελέτη που ανατέθηκε από το ΕΚ.