Διαδικασία : 2010/2209(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A7-0065/2011

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A7-0065/2011

Συζήτηση :

PV 04/04/2011 - 17
CRE 04/04/2011 - 17

Ψηφοφορία :

PV 05/04/2011 - 4.8
CRE 05/04/2011 - 4.8
Αιτιολογήσεις ψήφου
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P7_TA(2011)0127

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 275kWORD 206k
18 Μαρτίου 2011
PE 452.679v02-00 A7-0065/2011

σχετικά με τις προτεραιότητες και τα γενικά χαρακτηριστικά ενός νέου πλαισίου πολιτικής της ΕΕ για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών

(2010/2209 (INI))

Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων

Εισηγήτρια: Eva-Britt Svensson

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Ιστορικό

Η βία κατά των γυναικών είναι πρόβλημα διεθνές όσο και ευρωπαϊκό(1). Παρά το γεγονός ότι η βία κατά γυναικών συζητείται εδώ και δεκαετίες, η διεθνής κοινότητα δεν έχει καταφέρει να θέσει τέρμα στην άκρως καταστρεπτική αυτή μορφή εγκληματικότητας. Είναι απογοητευτικό το γεγονός ότι εξακολουθούμε να μην προστατεύουμε τις γυναίκες από τη βία. Πρόκειται για ένα πρόβλημα σύνθετο, που συνίσταται στην προστασία της ακεραιότητας των επιμέρους θυμάτων του εγκλήματος αλλά και στην προάσπιση σημαντικών κοινών κοινωνικών συμφερόντων όπως η ελευθερία και η δημοκρατία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει συνεπώς να αναλάβει τις ευθύνες της και να θεσπίσει την απαιτούμενη νομοθεσία για να τεθεί τέρμα στη βία.

Η εισηγήτριά σας προτείνει μια σειρά από μέτρα στη στρατηγική αυτή έκθεση, τα οποία είναι απολύτως αναγκαία προκειμένου να διασφαλιστεί αξιοπρεπής διαβίωση για τις γυναίκες στην Ευρώπη.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει εκδώσει ψήφισμα για τη βία κατά των γυναικών(2). Στο πλαίσιο αυτό, το Κοινοβούλιο επεσήμανε την ανάγκη να αναληφθεί κάθε απαιτούμενη ενέργεια σε νομικό επίπεδο, για να καταπολεμηθεί κάθε μορφής βίας κατά των γυναικών. Το Κοινοβούλιο υπογράμμισε επίσης ότι είναι δυνατή η εξάλειψη της βίας με βάση το φύλο. Τούτο επιβάλλει επίσης μακροπρόθεσμες προσπάθειες σε πολλούς και ποικίλους τομείς. Χρειάζονται πολλών ειδών μέτρα, πολιτικής, κοινωνικής και νομικής φύσης.

Η Επιτροπή έχει λάβει κατ' αρχήν ορισμένες σημαντικές αποφάσεις για το σκοπό αυτό, ιδιαίτερα με την κατάρτιση ενός νέου σχεδίου δράσης για την ισότητα των φύλων (2010-2015), στο οποίο τονίζεται ότι η βία με βάση το φύλο είναι ένα από τα κύρια προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν προκειμένου να επιτευχθεί γνήσια ισότητα των φύλων(3). Η Επιτροπή ανακοίνωσε επίσης ότι το 2011 θα υποβάλει πρόταση στρατηγικού σχεδίου για την καταπολέμηση της βίας με βάση το φύλο.

Η παρούσα έκθεση είναι έκθεση ιδίας πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

1.1 Διεθνής νομική βάση

Η βία με βάση το φύλο συνιστά παραβίαση θεμελιωδών ελευθεριών και δικαιωμάτων, όπως το δικαίωμα στην ασφάλεια και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Το πρόβλημα έχει τεθεί επομένως στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος. Η τέταρτη παγκόσμια διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τις γυναίκες, που διεξήχθη στο Πεκίνο το 1995, υιοθέτησε πλατφόρμα δράσης η οποία επέστησε την προσοχή στη βία κατά των γυναικών(4). Το έγγραφο αναφέρει ότι η πρόληψη και η εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών συνιστά σημαντικό στρατηγικό στόχο για τη διεθνή κοινότητα. Στο έγγραφο περιλαμβάνονται σαφή αιτήματα προς τις κυβερνήσεις των διαφόρων κρατών όσον αφορά τη θέσπιση και την επιβολή της απαιτούμενης νομοθεσίας για την καταπολέμηση της βίας. Την πλατφόρμα δράσης των Ηνωμένων Εθνών την έχουν υπογράψει όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πλατφόρμα δράσης που καταρτίστηκε στο Πεκίνο επικυρώθηκε στο μεταξύ από τη Γενική Συνέλευση, αφού αναθεωρήθηκε επανειλημμένα(5). Το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο των Ηνωμένων Εθνών, ECOSOC, θα δώσει ιδιαίτερη προτεραιότητα στην εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών κατά τη σύνοδό του το 2013(6).

Η CEDAW (Σύμβαση για την εξάλειψη κάθε μορφής διακρίσεων κατά των γυναικών) είναι ένα από τα σημαντικότερα έγγραφα του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των γυναικών. Η Σύμβαση ζητεί από τα κράτη μέλη να θεσπίσουν εγγυήσεις για τις ελευθερίες και τα δικαιώματα των γυναικών σε μια σειρά από διαφορετικούς τομείς. Ορισμένοι από τους τομείς αυτούς σχετίζονται επίσης με το πρόβλημα της βίας κατά των γυναικών, όπως για παράδειγμα το δικαίωμα να επιλέγουν οι ίδιες τον σύντροφο της ζωής τους(7). Είναι σημαντικό να επιμείνουμε να προσχωρήσει και η ΕΕ στην CEDAW.

Σύμφωνα με την αρχή της δέουσας επιμέλειας, τα κράτη μέλη πρέπει τώρα να επεμβαίνουν ακόμα και στις περιπτώσεις κακομεταχείρισης ανθρώπου από άνθρωπο. Η υποχρέωση αυτή αφορά τόσο την πρόληψη του εγκλήματος όσο και την παρέμβαση για τη διόρθωση αδικιών. Η αρχή αυτή υπογραμμίστηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην υπόθεση Opuz κατά Τουρκίας, όπου στην αιτιολόγηση της απόφασης αναφέρεται ότι το Δικαστήριο θεωρεί τη βία κατά των γυναικών μορφή διάκρισης που αντίκειται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου(8). Και υπάρχουν κι άλλα σημαντικά διεθνή νομικά μέσα(9).

Τα τελευταία χρόνια, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει καταστήσει σαφές στις αποφάσεις του, ότι για την προστασία του ατομικού δικαιώματος της αυτοδιάθεσης σε γενετήσια ζητήματα μπορεί να απαιτείται η θέσπιση ειδικής εθνικής νομοθεσίας. Το Δικαστήριο υπογράμμισε ότι όλες οι γενετήσιες πράξεις που συντελούνται χωρίς τη συναίνεση του άλλου προσώπου πρέπει να επισύρουν νομικές κυρώσεις(10).

Το Συμβούλιο της Ευρώπης, επίσης, έχει αναλάβει πολλές σημαντικές πρωτοβουλίες για την προστασία των γυναικών από τη βία. Αυτή τη στιγμή μάλιστα επεξεργάζεται νέα σύμβαση για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και την ενδοοικογενειακή βία(11).

1.2 Νομική βάση

Η ισότητα των φύλων αποτελεί θεμελιώδη αξία της ΕΕ. Ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποτελεί βασική αξία της Συνθήκης ΕΚ, ο δε Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ ορίζει ότι η ευρωπαϊκή κοινωνία θα πρέπει να χαρακτηρίζεται από ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών(12).

Η Συνθήκη της Λισαβόνας επιτρέπει στην ΕΕ να θεσπίζει κοινές διατάξεις στο πεδίο της ποινικής νομοθεσίας. Η Ένωση διέθετε ήδη αρμοδιότητα για την εναρμόνιση των νομοθεσιών των κρατών μελών στον τομέα του ποινικού δικαίου, στους τομείς που καλύπτει ο στόχος της εναρμόνισης(13). Η Ένωση έχει επίσης το δικαίωμα να θεσπίζει ελάχιστους κανόνες για τον καθορισμό των ποινικών αδικημάτων και των κυρώσεων για ιδιαίτερα σοβαρά εγκλήματα με διασυνοριακή διάσταση, με βάση τη φύση ή τον αντίκτυπο των αδικημάτων αυτών. Η συγκεκριμένη αρμοδιότητα ισχύει επίσης για περιπτώσεις στις οποίες υπάρχει ιδιαίτερη ανάγκη καταπολέμησης του εγκλήματος σε κοινή βάση(14). Το κείμενο της Συνθήκης περιλαμβάνει ιδιαίτερη αναφορά στο εμπόριο ανθρώπων και τη σεξουαλική εκμετάλλευση γυναικών και παιδιών.

Όσον αφορά την αστυνομική και τη δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις με διασυνοριακή διάσταση, το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο μπορούν να θεσπίσουν κοινό ελάχιστο πρότυπο. Τέτοιοι κοινοί κανόνες μπορεί επίσης να καλύπτουν τα δικαιώματα των θυμάτων εγκλήματος(15).

Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει θεσπίσει το πρόγραμμα της Στοκχόλμης στον τομέα πολιτικής ελευθερία, ασφάλεια και δικαιοσύνη(16). Το πρόγραμμα της Στοκχόλμης επιβάλλει στην Επιτροπή και τα κράτη μέλη να θεσπίσουν ποινική νομοθεσία ή να λάβουν άλλα αναγκαία μέτρα στήριξης για την προστασία των θυμάτων του εγκλήματος(17).

Φέτος υποβλήθηκε πρόταση οδηγίας για ευρωπαϊκή εντολή προστασίας(18). Στόχος της παρούσας οδηγίας είναι η προστασία των ατόμων που ζουν υπό απειλή σοβαρής προσβολής της ακεραιότητάς τους από συγκεκριμένο πρόσωπο, ακόμη κι αν μετακομίσουν μέσα στην Ευρώπη. Θα προσφέρει ένα σημαντικό μέσο στο πλαίσιο των προσπαθειών για την προστασία των γυναικών που ξεφεύγουν από τη βία και τη δίωξη.

2.   Βία με βάση το φύλο

2.1 Τι είναι η βία με βάση το φύλο;

Η βία κατά των γυναικών καθορίζεται ιστορικά και διαρθρωτικά και αφορά τις γυναίκες τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο(19). Κατά τον ΟΗΕ, βία συνιστά «κάθε πράξη βίας με βάση το φύλο, που προκαλεί ή μπορεί να προκαλέσει στις γυναίκες ζημία ή σωματικές, σεξουαλικές ή ψυχολογικές βλάβες ή δοκιμασίες, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών απειλών, του καταναγκασμού ή της αυθαίρετης στέρησης της ελευθερίας, ανεξαρτήτως εάν αυτό συμβαίνει στη δημόσια ή στην ιδιωτική ζωή»(20), Το πρόβλημα της βίας με βάση το φύλο, επομένως, δεν σχετίζεται απλώς με τη βία υπό την έννοια του ποινικού δικαίου, αλλά επεκτείνεται σε διάφορους τύπους εγκλημάτων που διαπράττονται κατά γυναικών με μόνη αιτία το ότι είναι γυναίκες(21). Πρόκειται για έναν τύπο κακοποίησης που συμβάλλει στην καταπίεση των γυναικών τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο. Κατά κανόνα, η βία κατά των γυναικών έχει και σεξουαλική χροιά.

Η βία με βάση το φύλο καλύπτει αδικήματα όπως η βία στο πλαίσιο στενών σχέσεων, η σεξουαλική κακοποίηση, το εμπόριο ανθρώπων, ο εξαναγκασμός σε γάμο, ο ακρωτηριασμός των γεννητικών οργάνων, και άλλες μορφές προσβολής της ακεραιότητας, ιδίως γυναικών και κοριτσιών. Άλλες παραβιάσεις των γυναικείων ελευθεριών και δικαιωμάτων μπορεί επίσης να έχουν ξεχωριστό αντίκτυπο στη σωματική και την πνευματική υγεία κάθε γυναίκας. Τούτο αφορά ιδιαίτερα τις περιπτώσεις παραβίασης του δικαιώματος των γυναικών στην τεκνοποιία(22). Έχει κεφαλαιώδη σημασία, κάθε μέτρο στο συγκεκριμένο τομέα να λαμβάνεται σε πλαίσιο γενικής θεώρησης.

2.2 Η βία με βάση το φύλο ως κοινωνικό πρόβλημα

Η βία με βάση το φύλο προκαλεί σημαντική βλάβη της σωματικής και της πνευματικής υγείας των ατόμων. Τούτο συνεπάγεται υψηλό κόστος για την κοινωνία, υπό μορφή κοινωνικών προβλημάτων και επιβάρυνσης του νομικού συστήματος και των συστημάτων υγειονομικής μέριμνας. Εκτιμάται ότι το κόστος της βίας με βάση το φύλο για την κοινωνία –λόγω δαπανών περίθαλψης, νομικού συστήματος και κοινωνικών υπηρεσιών- ανέρχεται σε 2 εκατ. ευρώ την ώρα συνολικά σε όλα τα κράτη μέλη(23). Η βία με βάση το φύλο συνιστά επίσης σοβαρό πρόβλημα για τη δημοκρατία. Και μόνο το γεγονός ότι οι γυναίκες υπόκεινται σε πράξεις βίας περιορίζει τις δυνατότητές συμμετοχής τους στον κοινωνικό και τον επαγγελματικό βίο. Η βία δεν βλάπτει μόνο τις γυναίκες σε ατομικό επίπεδο, βλάπτει και τις οικογένειές τους. Ο οικογενειακός βίος παύει να λειτουργεί ως παράγοντας ατομικής ασφάλειας. Τα παιδιά που βιώνουν ενδοοικογενειακή βία γίνονται έμμεσα θύματα της βίας αυτής. Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο αριθ. 344, το 87% των ερωτηθέντων απάντησε ότι θεωρεί πως η ΕΕ θα πρέπει να αναλάβει δράση για την καταπολέμηση της βίας στις στενές σχέσεις.

3.   Η ανάγκη για νομική προστασία

3.1 Η βία στις στενές σχέσεις

Έχει κεφαλαιώδη σημασία, η ακεραιότητα των γυναικών να προστατεύεται από το νόμο, πλήρως και με τρόπο ενιαίο. Η βία μέσα στις στενές σχέσεις δεν είναι προσωπική υπόθεση· ούτε μπορεί να θεωρηθεί θέμα διαπραγμάτευσης μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών.

Οι νομικές αρχές θα πρέπει να καταστήσουν προτεραιότητα τη δίωξη πράξεων βίας σε στενές σχέσεις.

Στο πλαίσιο της νομοθεσίας σε επίπεδο ΕΕ έχει κεφαλαιώδη σημασία να λαμβάνεται υπόψη η ιδιαίτερα επισφαλής θέση των γυναικών και των παιδιών σε σχέση με την ενδοοικογενειακή βία. Η βία έχει συχνά τη μορφή ελέγχου και απομόνωσης των γυναικών. Με επανειλημμένες απειλές και οχλήσεις, καταρρέει η αυτοπεποίθησή τους και μπορεί να αρχίσουν να θεωρούν τον εαυτό τους ανάξιο. Οι γυναίκες που πέφτουν θύματα ενδοοικογενειακής βίας διστάζουν να καταγγείλουν οι ίδιες τις πράξεις αυτές στις αρχές. Μπορεί να δυσκολεύονται ακόμα και να εκφράζουν την ανάγκη τους για βοήθεια. Υφίστανται συχνά σοβαρές πιέσεις από το δράστη, τους συγγενείς και άλλους, για να μην υποβάλουν καταγγελία. Έχουν ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς με το πρόσωπο που άσκησε βία εναντίον του, και είναι επομένως εξαιρετικά εκτεθειμένες σε καταστροφική χειραγώγηση. Δεν ασυνήθιστο, γυναίκες που έχουν υποστεί πράξεις βίας να καταλήγουν να έχουν οικονομικές δυσκολίες, να χάνουν την επιμέλεια των παιδιών τους ή να μένουν άστεγες.

3.2      Οι ομάδες που βρίσκονται σε ιδιαίτερα επισφαλή θέση

Η επισφαλής θέση στην οποία περιέρχονται τα θύματα της βίας στις στενές σχέσεις επιδεινώνεται περαιτέρω για ορισμένες ιδιαίτερα ευπαθείς ομάδες. Οι ομάδες αυτές μπορεί να είναι γυναίκες με διαφορετικό εθνοτικό υπόβαθρο ή «ανώνυμοι» ιδιώτες. Για τους ηλικιωμένους και τους σωματικά ή πνευματικά ανάπηρους, το πρόβλημα της αυτοπροστασίας και την προάσπισης των συμφερόντων τους είναι απείρως μεγαλύτερο. Οι δυσκολίες που συνεπάγεται η διαφυγή από καταστροφικές καταστάσεις ζωής είναι συχνά ακόμη πιο προφανείς για τις ομάδες αυτές. Τούτο αφορά, ιδιαίτερα, άτομα που ζουν σε ιδρύματα.

Οι ομοφυλόφιλοι, οι αμφισεξουαλικοί και οι τρανσεξουαλικοί μπορεί να αντιμετωπίζουν άλλου είδους κοινωνικό στιγματισμό, λόγω του οποίου ίσως δεν καταγγέλλουν τη βία.

Άλλες ομάδες που μπορεί να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα όσον αφορά την προστασία της ακεραιότητάς τους είναι οι τοξικομανείς και οι άστεγες γυναίκες.

3.3      Σεξουαλική κακοποίηση

Αποτελεί θεμελιώδη αρχή στην ευρωπαϊκή νομική παράδοση, κάθε άτομο να έχει το δικαίωμα να ενεργεί ελεύθερα· είναι επομένως λογικό να απαιτείται συναίνεση για οποιασδήποτε μορφής γενετήσια επαφή. Η σημαντική αυτή νομική αρχή πρέπει να εφαρμόζεται ανεξάρτητα από τη στενότητα της σχέσης μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών. Ο γάμος, ή άλλες σχέσεις οικογενειακού δικαίου, δεν πρέπει να αποτελεί ελεύθερη ζώνη στην οποία τα σώματα των γυναικών και των παιδιών καθίστανται διαθέσιμα για γενετήσια πράξη. Στο ίδιο πλαίσιο, ο χώρος εργασίας πρέπει να είναι ένα περιβάλλον στο οποίο οι γυναίκες να μπορούν να αισθάνονται ασφαλείς από προσβολές της ακεραιότητάς τους και αδικαιολόγητη πίεση.

Η βία με σεξουαλικό περιεχόμενο έχει καταστροφικές επιπτώσεις στη γυναίκα. Η βία σεξουαλικής μορφής μπορεί να θεωρηθεί μέρος μιας δομής εξουσίας στην οποία οι γυναίκες δεν έχουν δικαίωμα γενετήσιας ακεραιότητας ούτε προσωπική ελευθερία επιλογής. Η προσωπική πείρα κάθε γυναίκας επηρεάζεται από το γεγονός ότι οι πράξεις λαμβάνουν χώρα σε μια κοινωνία στην οποία το φύλο έχει σημασία. Οι σεξουαλικές σωματικές επιθέσεις έχουν επομένως εντελώς ιδιαίτερη επίπτωση στο προσβαλλόμενο πρόσωπο(24). Πρόκειται για ένα είδος βίας που υποβαθμίζει το προσβαλλόμενο άτομο.

Η Επιτροπή έχει προτείνει οδηγία για τη σεξουαλική κακοποίηση των παιδιών με βάση τις νέες διατάξεις της Συνθήκης της Λισαβόνας(25).

3.4      Ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων και εξαναγκασμός σε γάμο

Οι γυναίκες υφίστανται επίσης κακοποίηση λόγω του φύλου τους, μέσω άλλων τύπων προσβολής της ελευθερίας. Ένας σημαντικός τομέας στον οποίο επιβάλλεται ισχυρή νομική προστασία για τη σωματική και την πνευματική ακεραιότητα της γυναίκας είναι ο ακρωτηριασμός των γεννητικών οργάνων. Πράξεις που προκαλούν σοβαρή βλάβη στην υγεία των γυναικών δεν μπορεί να νομιμοποιούνται με πολιτιστικά επιχειρήματα. Η ποινικοποίηση του ακρωτηριασμού των γεννητικών οργάνων συνιστά σημαντική πτυχή προστασίας των νέων(26). Ο ακρωτηριασμός των γεννητικών οργάνων είναι σοβαρότατη μορφή σωματικής βίας, στην οποία το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει δώσει ιδιαίτερη έμφαση(27). Οι απαιτούμενες ενέργειες πρέπει λόγω της φύσης τους να θεωρείται ότι δεν καλύπτονται από το δικαίωμα προσωπικής αυτοδιάθεσης μέσω της συναίνεσης. Μια γυναίκα που ζει σε κοινωνικό πλαίσιο το οποίο ασκεί ισχυρή πολιτιστική πίεση, δεν διαθέτει ουσιαστική δυνατότητα τέτοιας συναίνεσης. Είναι επομένως άκρως σημαντικό να προστατεύονται όλες οι γυναίκες από τον ακρωτηριασμό των γεννητικών τους οργάνων.

Ο εξαναγκασμός σε γάμο αποτελεί άλλη μορφή βίας με βάση το φύλο, που συνιστά σοβαρή προσβολή του ατομικού δικαιώματος για ελευθερία και αυτοδιάθεση. Είναι σημαντικό, οι νέες γυναίκες να προστατεύονται από τέτοιου είδους εξαναγκασμένες σχέσεις(28). Η βία για λόγους «τιμής» αποτελεί κεντρική έννοια στο πλαίσιο αυτό.

3.5      Εμπόριο ανθρώπων και πορνεία

Το εμπόριο ανθρώπων, κυρίως για σεξουαλική εκμετάλλευση, αποτελεί μείζον πρόβλημα στην Ευρώπη. Το εμπόριο ανθρώπων είναι βίαιη και υποτιμητική δραστηριότητα στο πλαίσιο της οποίας τα άτομα που εξαναγκάζονται στην πορνεία υφίστανται ανηλεή εκμετάλλευση. Τα θύματα είναι συνήθως νέοι άνθρωποι και η ζωή τους καταστρέφεται. Η δραστηριότητα αυτή ανθεί στις παρυφές της Ευρώπης, και οφείλεται στην οικονομική ανισότητα και τα κοινωνικά προβλήματα. Το εμπόριο ανθρώπων αποτελεί μορφή διασυνοριακής εγκληματικότητας και η ΕΕ την έχει ήδη χαρακτηρίσει τομέα προτεραιότητας. Η πρόταση της Επιτροπής για την έκδοση οδηγίας σχετικά με το εμπόριο ανθρώπων συζητείται στο Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο(29).

4.   Ποινική νομοθεσία και άλλα μέτρα

4.1 Εισαγγελική δίωξη

Υπάρχουν σοβαροί λόγοι να υπόκεινται όλες οι μορφές βίας με βάση το φύλο σε εισαγγελική δίωξη. Για να προστατεύεται το συμφέρον των θυμάτων, πρέπει το νομικό σύστημα, με τη μορφή αστυνομικής αρχής ή εισαγγελέα, να λαμβάνει την τελική απόφαση σχετικά με το αν θα ασκηθεί δίωξη για την εικαζόμενη κακοποίηση. Και εδώ, όπως και στις στενές σχέσεις, οι γυναίκες δέχονται τεράστια προσωπική πίεση για να αποσύρουν την καταγγελία. Ωστόσο, λόγω της φύσης των συγκεκριμένων πράξεων, η δίωξη του δράστη είναι προς το κοινωνικό συμφέρον.

4.2 Νομική συνδρομή

Στις δικαστικές υποθέσεις, ο εισαγγελέας εκπροσωπεί τα συμφέροντα του ενάγοντος. Ωστόσο, τα θύματα του εγκλήματος χρειάζονται συχνά και ιδιαίτερη νομική συνδρομή(30). Αν δοθεί στα θύματα του εγκλήματος και πρόσβαση σε νομική συνδρομή, τα συμφέροντά τους μπορούν να διασφαλιστούν αποτελεσματικότερα(31). Τα θύματα εγκλήματος θα πρέπει επομένως να λαμβάνουν νομική βοήθεια σε μορφή προσωπικού συμβούλου, ακόμα και στις περιπτώσεις στις οποίες είναι απλώς μάρτυρες. Η νομική διαδικασία θα εφαρμοστεί ευκολότερα αν δημιουργηθεί ένα ασφαλέστερο περιβάλλον για τις γυναίκες όσον αφορά τη συμμετοχή τους στις ακροάσεις του δικαστηρίου και σε παρόμοιες καταστάσεις· Αποτελεί επίσης αποτελεσματικότατο τρόπο για να διασφαλιστεί ότι τα θύματα δεν θα καλούνται να απαντούν άσχετες ερωτήσεις και ότι η κατάθεση της εμπειρίας τους θα διαλευκανθεί πλήρως στη διαδικασία. Όπως κάθε κατηγορούμενος έχει δικαίωμα σε δικηγόρο, έτσι και τα θύματα του εγκλήματος χρειάζονται κάποιον να τα βοηθήσει(32). Μπορεί να χρειάζονται βοήθεια για να απαντήσουν στις σχετικές ερωτήσεις και για να τηρούνται ενήμερα σχετικά με την πρόοδο της δικαστικής διαδικασίας.

4.3 Περισσότερη γνώση για τις αρχές

Δεν αρκεί, ωστόσο, η θέσπιση ή η έγκριση ποινικής νομοθεσίας για την προστασία των γυναικών. Πρέπει να καταστεί αποτελεσματικότερη και η δίωξη(33). Η κοινωνία πρέπει να ανιχνεύει το συγκεκριμένο είδος βίας σε αρχικό στάδιο, με την ενεργό και προληπτική δράση των υπηρεσιών κοινωνικής πρόνοιας και άλλων σχετικών θεσμών. Πολλές καταγγελίες για εγκλήματα κατά γυναικών απορρίπτονται ήδη στα αρχικά στάδια από την ανακριτική αρχή. Η γνώση των μηχανισμών της βίας με βάση το φύλο πρέπει να βελτιωθεί στους κόλπους του νομικού συστήματος, των υπηρεσιών υγείας, της αστυνομίας και των κοινωνικών υπηρεσιών.

Τα δικαστήρια πρέπει να έχουν συνείδηση του τι σημαίνει η γενετήσια προσβολή για κάθε γυναίκα και πώς μπορεί να αποφευχθεί η περαιτέρω κακοποίηση του θύματος στη δικαστική διαδικασία. Αν τα θύματα του εγκλήματος έχουν την υποστήριξη που χρειάζονται στις δικαστικές διαδικασίες, διευκολύνεται και το έργο των δικαστηρίων.

4.4 Αποτελεσματική ποινική έρευνα

Ένας βασικός τομέας διάθεσης πόρων στο πλαίσιο του Προγράμματος της Στοκχόλμης συνίσταται στην περαιτέρω κατάρτιση των αστυνομικών αρχών της Ευρώπης. Η αστυνομία είναι ο πρώτος φορέας επιβολής του νόμου με τον οποίο έρχονται σε επαφή οι γυναίκες που έχουν πέσει θύματα βίας. Θα μπορούσε να συνταχθεί εγχειρίδιο με ερωτήσεις που πρέπει να θεωρούνται σχετικές στις έρευνες υποθέσεων επανειλημμένης άσκησης βίας, ως βάση για τη διεξαγωγή ερευνών από τις αστυνομικές αρχές. Όταν υπάρχει υποψία για ενδοοικογενειακή βία, θα πρέπει να ερευνάται αν υπάρχουν προηγούμενα κρούσματα.

Όταν υπάρχει υποψία για γενετήσια προσβολή, είναι σημαντικό να εξετάζονται τα θύματα από ιατρικό προσωπικό που να μπορεί να εξασφαλίσει τα στοιχεία που απαιτούνται στις δικαστικές διαδικασίες. Η πείρα από την ανάπτυξη και τη χρήση ειδικών εγχειριδίων για την εξασφάλιση στοιχείων είναι θετική(34). Αν υπάρχουν τέτοιες οδηγίες, θα είναι δυνατή η εξασφάλιση στοιχείων με τρόπο ενιαίο. Τούτο θα προσφέρει μεγαλύτερη νομική βεβαιότητα στην αστυνομική έρευνα και τις δικαστικές διαδικασίες, τόσο για τον δράστη όσο και για το θύμα του εγκλήματος(35). Αν μελετηθούν σωστά οι τρόποι διεξαγωγής της έρευνας και οι ερωτήσεις προς τα θύματα, μπορεί τα θύματα να γλιτώσουν από περιττή αγωνία.

4.5 Ασφαλή κέντρα υποδοχής για τα θύματα του εγκλήματος

Το έργο των μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα ασφαλών κέντρων υποδοχής για γυναίκες που έπεσαν θύματα βίας έχει αποδειχτεί πολύ αποτελεσματικό για την υποστήριξη των γυναικών που βρίσκονται σε επισφαλή θέση, αλλά η δραστηριότητά τους δεν επαρκεί, ενώ δεν μπορούν να ανατεθούν ευθύνες σε εθελοντικούς φορείς. Τα κράτη μέλη πρέπει να αναλάβουν πρωτοβουλίες για την επέκταση του δικτύου ασφαλών κέντρων υποδοχής σε βαθμό που να μπορεί να ικανοποιήσει τις πιο βασικές ανάγκες. Θα μπορούσε να τεθεί ως στόχος η δημιουργία ενός τουλάχιστον κέντρου υποδοχής θυμάτων εγκλήματος ανά δέκα χιλιάδες κατοίκους. Στη δημιουργία τέτοιων κέντρων υποδοχής για θύματα εγκλήματος έχει καθοριστική σημασία η στελέχωση με πρόσωπα που διαθέτουν γνώση και πείρα στον τομέα της βίας κατά γυναικών(36). Η συγκεκριμένη μορφή βοήθειας προς τα θύματα του εγκλήματος θα πρέπει να μπορεί επίσης να περιλαμβάνει στέγαση και διαμονή, καθώς επίσης νομική και ψυχολογική βοήθεια. Το προσωπικό των κέντρων υποδοχής θα πρέπει να βοηθά επίσης στις καταθέσεις στην αστυνομία και τις δικαστικές διαδικασίες(37).

4.6 Τηλεφωνικός αριθμός έκτακτης ανάγκης

Ένα πρακτικό μέτρο που μπορεί να ληφθεί είναι η σύσταση υπηρεσίας τηλεφωνικής υποστήριξης σε θύματα βίας με το φύλο στα κράτη μέλη. Οι γυναίκες που πέφτουν θύματα βίας θα μπορούν να καλούν τον αριθμό αυτό για άμεση βοήθεια. Το προσωπικό της υπηρεσίας έκτακτης ανάγκης χρειάζεται ειδική κατάρτιση για τον εντοπισμό και την υποστήριξη των θυμάτων βίας με βάση το φύλο. Πρέπει να διαθέτει σαφείς διαδικαστικές οδηγίες όπου να καθορίζονται οι ερωτήσεις που πρέπει να γίνουν αν υπάρχει υποψία για βία με βάση το φύλο. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μεριμνήσουν για την παροχή πληροφοριών προσιτών, ιδιαίτερα στο Διαδίκτυο, σχετικά με την υποστήριξη και τη βοήθεια που μπορούν να λάβουν από την κοινωνία και από εθελοντικές και παρεμφερείς οργανώσεις οι γυναίκες που βρίσκονται σε επισφαλή θέση.

4.7 Μέτρα υπέρ των νέων

Οι νέοι ζουν την κοινωνική ζωή τους ως επί το πλείστον έξω από το σπίτι. Συνήθως βρίσκονται σε μεγάλες παρέες και καταναλώνουν αλκοόλ. Οι παράγοντες αυτοί συντείνουν στο να είναι οι νέοι επιρρεπείς αλλά και εκτεθειμένοι στη βία. Τούτο αφορά ιδιαίτερα τις νέες γυναίκες, για τις οποίες ο κίνδυνος έκθεσης σε σεξουαλική βία μπορεί να είναι σημαντικός. Είναι σημαντικό, οι μαθητές και οι νέοι να λαμβάνουν κατάλληλη εκπαίδευση ώστε να έχουν συναίσθηση της σοβαρότητας της σεξουαλικής βίας. Είναι σημαντικό, οι νέοι να μαθαίνουν από νωρίς να σέβονται την ακεραιότητα των άλλων και να έχουν συνείδηση των καταστροφικών και υποτιμητικών συμπεριφορών, ιδιαίτερα αν οι συμπεριφορές αυτές στρέφονται κατά κοριτσιών. Θα μπορούσαν στο πλαίσιο αυτό να ληφθούν στοχευμένα μέτρα υπέρ των κοριτσιών, όπως για παράδειγμα η παροχή μαθημάτων αυτοάμυνας ώστε να μάθουν διάφορες τεχνικές για να προστατεύουν τον εαυτό τους από τη βία. Είναι, ωστόσο, εξίσου σημαντική η ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και της αυτοεκτίμησής τους, που θα τους δώσει τη γνώση και το θάρρος για να υπερασπίσουν τον εαυτό τους και την ακεραιότητά τους(38). Χρειάζονται ειδικές ενημερωτικές εκστρατείες για να μην πέφτουν οι νέοι θύματα εμπορίου ανθρώπων και εγκλημάτων τιμής.

4.8 Οι δράστες

Η βία με βάση το φύλο είναι πάντα κατά κύριο λόγο ποινικό θέμα. Η κοινωνία πρέπει επομένως να αντιδρά με ποινές ανάλογες προς τη σοβαρότητα του εγκλήματος. Είναι σημαντικό, κατά τον καθορισμό των προτεραιοτήτων για την κατανομή των πόρων της κοινωνίας, να είναι ξεκάθαρη η οπτική του θύματος, δεδομένου ότι αυτή η ομάδα χρειάζεται αυτή τη στιγμή ειδικά μέτρα προστασίας. Τούτο δεν αποκλείει τη διάθεση πόρων σε επιμέρους δράστες, για παράδειγμα με διαλεκτική θεραπεία και άλλες μεθόδους καταπολέμησης της βίαιης συμπεριφοράς. Η συγκεκριμένη μορφή εναλλακτικής θεραπείας ανδρών που έχουν διαπράξει σοβαρές πράξεις βίας κατά γυναικών, ωστόσο, δεν πρέπει ποτέ να υποκαθιστά την ποινή που επιβάλλει το ποινικό δίκαιο. Η διαλεκτική θεραπεία και άλλες παρεμφερείς μορφές θεραπείας μπορεί μόνο να συμπληρώνει άλλες μορφές ποινής, όπως η φυλάκιση.

Η βία είναι σε μεγάλο βαθμό απόρροια άνισων σχέσεων εξουσίας μεταξύ ανδρών και γυναικών, και αποτελεί έκφραση σχέσης κυριαρχίας/υποταγής μεταξύ δραστών και θυμάτων των εγκλημάτων αυτού του είδους, επομένως δε η διαλεκτική θεραπεία με την ταυτόχρονη συμμετοχή θύματος και δράστη πρέπει να αποκλείεται, δεδομένου ότι η φύση του εγκλήματος είναι τέτοια που τα δύο αυτά πρόσωπα δεν είναι ποτέ δυνατόν να αποτελέσουν ισότιμα και ίσα διαπραγματευτικά μέρη.

Οι αξιολογήσεις κινδύνου, ιδιαίτερα σε σχέση με τη βία στις στενές σχέσεις, όπου το θύμα δεν καταγγέλλει το ίδιο την πράξη, θα πρέπει να γίνονται από την αστυνομία και όχι από τις κοινωνικές υπηρεσίες. Οι εν λόγω αξιολογήσεις κινδύνου θα πρέπει να επικεντρώνονται στην επικινδυνότητα του δράστη και όχι στην ευπάθεια του θύματος. Ο αποφασιστικός παράγοντας στην αξιολόγηση είναι η προδιάθεση του δράστη να επαναλάβει το έγκλημα.

5. Γνώση και πληροφορίες

5.1 Στατιστικές

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ήδη επιστήσει την προσοχή στην ανάγκη να καταγραφεί η έκταση των εγκλημάτων, όπως ο φόνος, που διαπράττονται στο πλαίσιο ενδοοικογενειακής βίας. Η συστηματική συλλογή δεδομένων θα καταστήσει δυνατόν να ληφθεί απόφαση σχετικά με τα μέτρα στα οποία πρέπει να δοθεί προτεραιότητα προκειμένου να προληφθεί και τελικά να εξαλειφθεί η βία με βάση το φύλο. Οι επίσημες στατιστικές που υποβάλλουν τα κράτη μέλη παρουσιάζουν ελλείψεις. Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι η κοινή συλλογή ουσιαστικών και συγκρίσιμων στοιχείων από τα διάφορα κράτη μέλη. Το νεοσύστατο Ευρωπαϊκό Ίδρυμα Ισότητας των Φύλων καλείται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο πλαίσιο αυτό.

Η Ισπανία έχει καθιερώσει σύστημα συλλογής των πληροφοριών που προκύπτουν από το νομικό σύστημα σε σχέση με νομικές έρευνες και δικαστικές διαδικασίες(39). Καταγράφει τα στοιχεία σχετικά με τα εγκλήματα και τα εμπλεκόμενα μέρη, όπως το φύλο και η εθνικότητα των εμπλεκομένων, ο τόπος του εγκλήματος, η χρήση όπλων, κ.λπ. Αν οι εμπλεκόμενοι έχουν έλθει προηγουμένως σε επαφή με τις αρχές, τούτο μπορεί επίσης να είναι ουσιαστικό στοιχείο και συνεπώς καταγράφεται.

5.2 Έρευνα

Χρειάζεται να γίνει περισσότερο γνωστή η έκταση της βίας με βάση το φύλο στην Ευρώπη. Είναι επομένως άκρως σημαντικό να υποστηριχτεί η έρευνα σχετικά με τη βία. Στο πλαίσιο αυτό ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο το πρόγραμμα Δάφνη.

6. Συμπέρασμα

Η εισηγήτριά σας θεωρεί ότι πρέπει να πέσει το τοίχος σιωπής σχετικά με τα σοβαρά αυτά αδικήματα. Η διεύρυνση των γνώσεων σχετικά με τη βία με βάση το φύλο μπορεί επίσης να αυξήσει την κοινή συνείδηση του προβλήματος. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταρτίσουν εθνικά σχέδια δράσης για την καταπολέμηση της βίας με βάση το φύλο.

(1)

Τουλάχιστον το 20% των γυναικών στην Ευρώπη έχουν βιώσει τη βία από πρόσωπα με τα οποία είχαν στενές σχέσεις· αυτού του είδους η βία αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες θανάτου γυναικών.

(2)

P7_TA (2009) 0098, Εξάλειψη της βίας εναντίον των γυναικών.

(3)

COM(2010) Στρατηγική για την ισότητα 2010–2015, 4.

(4)

Τέταρτη παγκόσμια διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τις γυναίκες, Πεκίνο 1995

(5)

Πενταετηρική αναθεώρηση της υλοποίησης της Δήλωσης του Πεκίνου και της Πλατφόρμας Δράσης, 2000. Η δεκαετηρική αναθεώρηση έγινε το 2005, και η δεκαπενταετηρική το 2010. Ψήφισμα ΗΕ 63/155· «Ένταση των προσπαθειών για την εξάλειψη κάθε μορφής βίας κατά των γυναικών», έκθεση του Γενικού Γραμματέα.

(6)

Ψήφισμα ECOSOC των ΗΕ, 2009/15·

(7)

CEDAW , άρθρο 16.

(8)

Υπόθεση Opuz κατά Τουρκίας (2009).

(9)

Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά των βασανιστηρίων, παράγραφος 1, και Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα θύματα του εγκλήματος, και ιδιαίτερα η προσθήκη στην παράγραφο 1, όπου ορίζεται η έννοια του θύματος.

(10)

M.C. κατά Βουλγαρίας (αριθ. 39272/98).

(11)

Συμβούλιο της Ευρώπης, έγγραφο 12013 (2009)· CAHVIO (2010) 17, Τρίτο σχέδιο σύμβασης για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας.

(12)

ΣΛΕΕ άρθρο 2· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 23 περί ισότητας ανδρών και γυναικών.

(13)

ΣΛΕΕ άρθρο 83, παράγραφος 2· Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (2005) Υπόθεση C-176/03, Επιτροπή κατά Συμβουλίου, ECR I - 7879.

(14)

ΣΛΕΕ άρθρο 83, παράγραφος 1·

(15)

ΣΛΕΕ άρθρο 82, παράγραφος 2γ·

(16)

Πρόγραμμα της Στοκχόλμης 17024/09, που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 10 και 11 Δεκεμβρίου 2009.

(17)

Πρόγραμμα της Στοκχόλμης 17024/09, που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 10 και 11 Δεκεμβρίου 2009, τμήμα 2.4, ιδιαίτερα παράγραφος 2.3.4.

(18)

Η ευρωπαϊκή εντολή προστασίας, 2010/C69/02.

(19)

ΗΕ, Πεκίνο (1995) Πλατφόρμα Δράσης, παρ. 118: «Η βία κατά των γυναικών αποτελεί εκδήλωση της ιστορικής ανισότητας στις σχέσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών, που οδήγησαν σε κυριαρχία επί των γυναικών και διακρίσεις εναντίον τους από τους άνδρες, και στην παρεμπόδιση της πλήρους ανάπτυξης των γυναικών.»

(20)

ΗΕ, Πεκίνο (1995) Πλατφόρμα Δράσης, παρ. 113.

(21)

Γενική σύσταση αριθ. 19, της Επιτροπής CEDAW.

(22)

P7_TA-PROV(2010)0037 σχετικά με Πεκίνο +15 – Πλατφόρμα Δράσης του ΟΗΕ για την ισότητα των φύλων, παρ. 9-10.

(23)

Psytel (2006) Πρόγραμμα Δάφνη, για το κόστος της ενδοοικογενειακής βίας στην Ευρώπη.

(24)

K. Berglund ‘Gender and harm’, Scandinavian Studies in Law, σ. 12-27.

(25)

COM(2010) 0094 Πρόταση οδηγίας για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης, της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας, με την οποία καταργείται η απόφαση - πλαίσιο 2004/68/ΔΕΥ.

(26)

Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού, άρθρο 24, παρ. 3.

(27)

P6_TA (2009) 0161 για την καταπολέμηση του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων στην ΕΕ· «Βλαβερές παραδοσιακές πρακτικές», φυλλάδιο του προγράμματος Δάφνη, 2008.

(28)

CEDAW, άρθρο 17.2.

(29)

COM(2010)95 Πρόταση οδηγίας για την πρόληψη και την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, καθώς και για την προστασία των θυμάτων, με την οποία καταργείται η απόφαση πλαίσιο 2002/629/ΔΕΥ.

(30)

Με βάση την απόφαση πλαίσιο του Συμβουλίου, 2001/220//JHA, τα κράτη μέλη πρέπει να συμβουλεύουν τα θύματα, άρθρο 6 και άρθρο 4 παρ. στ(iii)· σύμφωνα με την έκθεση της Επιτροπής SEC (2009)476, η εν λόγω παροχή συμβουλών από τα κράτη μέλη είναι ελλιπής.

(31)

Σύμφωνα με την οδηγία πλαίσιο 2001/220/ΔΕΥ, τα θύματα δικαιούνται νομική συνδρομή στις περιπτώσεις που μπορούν να έχουν καθεστώς μέρους της υπόθεσης, άρθρο 6 και άρθρο 4 παρ. στ(ii). σύμφωνα με την έκθεση της Επιτροπής SEC (2009)476, τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν συμμορφωθεί προς τη συγκεκριμένη διάταξη.

(32)

Ψήφισμα 2009/C295/01 του Συμβουλίου, μέτρο C.

(33)

Πρόγραμμα της Στοκχόλμης 17024/09, που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 10 και 11 Δεκεμβρίου 2009. Απόφαση πλαίσιο του Συμβουλίου σχετικά με το καθεστώς των θυμάτων σε ποινικές διαδικασίες, 2001/220/ΔΕΥ, παρ. 6, 8, 10 και 11.

(34)

Ένα παράδειγμα είναι το εγχειρίδιο για τη λήψη δειγμάτων και την εξασφάλιση στοιχείων σε περιπτώσεις γενετήσιας προσβολής, που αναπτύχθηκε από το εθνικό κέντρο γνώσης της βίας των ανδρών κατά των γυναικών, του Πανεπιστημίου της Ουψάλας στη Σουηδία.

(35)

Το Πρόγραμμα της Στοκχόλμης 17024/09, που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατά τη σύνοδό του στις 10 και 11 Δεκεμβρίου 2009, προτείνει επίσης μέτρα για την αύξηση της νομικής βεβαιότητας για τους ύποπτους και τους συνηγόρους τους.

(36)

Απόφαση πλαίσιο του Συμβουλίου σχετικά με το καθεστώς των θυμάτων σε ποινικές διαδικασίες, 2001/220/ΔΕΥ, άρθρο 13.

(37)

Απόφαση πλαίσιο του Συμβουλίου σχετικά με το καθεστώς των θυμάτων σε ποινικές διαδικασίες, 2001/220/ΔΕΥ, άρθρο 13, παρ. 2γ.

(38)

«Achievements Against the Grain: Self-defence training for Women and Girls in Europe», έκθεση στο πλαίσιο του προγράμματος Δάφνη.

(39)

www.observatorioviolencia.org


ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

15.3.2011

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

27

0

2

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Regina Bastos, Edit Bauer, Andrea Češková, Marije Cornelissen, Silvia Costa, Tadeusz Cymański, Edite Estrela, Ilda Figueiredo, Zita Gurmai, Lívia Járóka, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Constance Le Grip, Astrid Lulling, Barbara Matera, Elisabeth Morin-Chartier, Siiri Oviir, Raül Romeva i Rueda, Nicole Sinclaire, Joanna Katarzyna Skrzydlewska, Eva-Britt Svensson, Britta Thomsen, Marina Yannakoudakis, Anna Záborská, Ρόδη Κράτσα-Τσαγκαροπούλου, Антония Първанова

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Vilija Blinkevičiūtė, Jill Evans, Norica Nicolai, Joanna Senyszyn

Τελευταία ενημέρωση: 24 Μαρτίου 2011Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου