Procedura : 2010/2311(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A7-0286/2011

Teksty złożone :

A7-0286/2011

Debaty :

PV 12/09/2011 - 23
CRE 12/09/2011 - 23

Głosowanie :

PV 13/09/2011 - 5.23
CRE 13/09/2011 - 5.23
Wyjaśnienia do głosowania
PV 14/12/2011 - 9.2
Wyjaśnienia do głosowania
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P7_TA(2011)0577

SPRAWOZDANIE     
PDF 278kWORD 217k
20 lipca 2011
PE 460.953v02-00 A7-0286/2011

w sprawie unijnej polityki przeciwdziałania terroryzmowi: najważniejsze osiągnięcia i nadchodzące wyzwania

(2010/2311(INI))

Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Sprawozdawczyni: Sophia in 't Veld

POPRAWKI
PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 OPINIA Komisji Spraw Zagranicznych
 OPINIA Komisji Prawnej
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie unijnej polityki przeciwdziałania terroryzmowi: najważniejsze osiągnięcia i nadchodzące wyzwania (2010/2311(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając Kartę praw podstawowych UE, art. 2, 3 i 6 Traktatu o Unii Europejskiej oraz odpowiednie artykuły Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

- uwzględniając przyjętą w 2003 r. europejską strategię bezpieczeństwa(1) i sprawozdanie z jej wdrożenia z 2008 r.(2),

- uwzględniając decyzję ramową Rady 2002/475/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie zwalczania terroryzmu(3) zmienioną decyzją ramową 2008/919/WSiSW(4), w szczególności art. 10 tej decyzji dotyczący ochrony i wsparcia dla ofiar,

- uwzględniając przyjętą w 2005 r. strategię UE w dziedzinie walki z terroryzmem(5),

- uwzględniając strategię Unii Europejskiej w walce z radykalizacją postaw i rekrutacją terrorystów(6),

- uwzględniając program sztokholmski zatytułowany „Otwarta i bezpieczna Europa dla dobra i ochrony obywateli”(7) oraz komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów z dnia 20 kwietnia 2010 r. zatytułowany „Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości dla europejskich obywateli. Plan działań służący realizacji programu sztokholmskiego” (COM(2010)0171),

- uwzględniając sprawozdanie Europolu dotyczące sytuacji i tendencji w zakresie terroryzmu w UE na rok 2011 (TE–SAT 2011),

- uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 lipca 2010 r., skierowany do Parlamentu Europejskiego i Rady, zatytułowany „Unijna polityka przeciwdziałania terroryzmowi: najważniejsze osiągnięcia i nadchodzące wyzwania” (COM(2010)0386),

- uwzględniając opinię Europejskiego Inspektora Ochrony Danych z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie komunikatu zatytułowanego „Unijna polityka przeciwdziałania terroryzmowi: najważniejsze osiągnięcia i nadchodzące wyzwania”(8),

- uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie komunikatu Komisji zatytułowanego „Unijna polityka przeciwdziałania terroryzmowi: najważniejsze osiągnięcia i nadchodzące wyzwania”(9),

- uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady zatytułowany „Strategia bezpieczeństwa wewnętrznego UE w działaniu: pięć kroków w kierunku bezpieczniejszej Europy” (COM(2010)0673),

- uwzględniając konwencję Rady Europy z 1983 r. o kompensacji dla ofiar przestępstw z użyciem przemocy (CETS nr 116), konwencję Rady Europy z 2005 r. o zapobieganiu terroryzmowi (CETS nr 196), wytyczne Rady Europy z 2005 r. o ochronie ofiar aktów terrorystycznych, zalecenia Rady Europy z 2006 r. (2006) 8 w sprawie pomocy dla ofiar przestępstw oraz wniosek Komisji z 2011 r. w sprawie dyrektywy ustanawiającej normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw (COM(2011)0275),

- uwzględniając przegląd śródokresowy siódmego programu ramowego w zakresie badań oraz zieloną księgę zatytułowaną „Jak zmienić wyzwania w możliwości: wspólne ramy strategiczne dla finansowania unijnego na rzecz badań naukowych i innowacji”,

- uwzględniając swoje rezolucje w sprawie przeciwdziałania terroryzmowi,

- uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 2580/2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom mających na celu zwalczanie terroryzmu(10) oraz wspólne stanowisko Rady 2001/931/WPZiB z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie zastosowania szczególnych środków w celu zwalczania terroryzmu(11),

- uwzględniając art. 48 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz opinie Komisji Spraw Zagranicznych i Komisji Prawnej (A7-0286/2011),

A. mając na uwadze, że po potwornych atakach z 11 września 2001 r. pierwsza dekada XXI w. upłynęła pod znakiem „wojny z terroryzmem”, przy czym określenie to dotyczyło zwłaszcza podejścia przyjętego przez Stany Zjednoczone; mając na uwadze, że mimo iż ani te ataki ani inne ataki o podobnej skali nie miały miejsca na terytorium europejskim, planowanie i przygotowanie ataków odbywało się częściowo w Europie oraz że wielu Europejczyków czuło, że ataki te były również wymierzone w europejskie wartości i styl życia,

B.  mając na uwadze, że Unia Europejska była celem i ofiarą ataków terrorystycznych w XXI wieku i stale znajduje się w stanie zagrożenia,

C. mając na uwadze, że groźne ataki terrorystyczne na terenie UE od czasu zamachów z 11 września w Stanach Zjednoczonych, w tym ataki terrorystyczne w Madrycie w 2004 r. i w Londynie w 2005 r., miały znaczący wpływ na poczucie wspólnego bezpieczeństwa wśród obywateli UE,

D. mając na uwadze, że sprawozdanie Europolu dotyczące sytuacji i tendencji w zakresie terroryzmu w UE na rok 2011 (TE–SAT 2011) wskazuje, iż zagrożenie atakami terrorystycznymi w UE wciąż jest poważne, a powiązania między terroryzmem a zorganizowaną przestępczością wydają się nasilać oraz że sprawozdanie to wskazuje na zmniejszającą się w porównaniu z 2006 r. liczbę ataków terrorystycznych, do których przyznają się separatystyczne organizacje terrorystyczne, lub ataków im przypisywanych, ale również na to, że wciąż stanowią one większość ataków terrorystycznych w UE,

E.  mając na uwadze, że w programie sztokholmskim określono dwa rodzaje zagrożeń dla bezpieczeństwa wewnętrznego – terroryzm międzynarodowy i przestępczość zorganizowana – które w wielu przypadkach występują w tych samych obszarach, takich jak np. handel bronią i narkotykami,

F.  mając na uwadze, że terroryzm nie jest zjawiskiem nowym; mając na uwadze, że w ostatnich dekadach terroryzm przybrał nowe formy, takie jak cyberterroryzm, a sieci terrorystyczne stały się bardziej złożone pod względem struktury, stosowanych środków i finansowania, przez co zagrożenie terrorystyczne nabrało bardziej skomplikowanego charakteru; mając na uwadze, że przeciwdziałanie terroryzmowi zawsze wchodziło w zakres kompetencji państw członkowskich i było częścią rutynowych działań podejmowanych w zakresie egzekwowania prawa; mając na uwadze, że zamachy z 11 września doprowadziły do gruntownej zmiany postrzegania zjawiska terroryzmu oraz metod i narzędzi stosowanych w walce z terroryzmem; mając również na uwadze, że od czasu tych zamachów terroryzm stał się zjawiskiem, które zagraża bezpieczeństwu całej Unii Europejskiej, a nie tylko bezpieczeństwu krajowemu poszczególnych państw członkowskich, zyskując zupełnie odmienne ramy prawne,

G. mając na uwadze, że nie istnieje żadna jednoznaczna i powszechnie przyjęta definicja terroryzmu, co utrudnia prowadzenie dyskusji na temat terroryzmu i sposobów jego zwalczania,

H. mając na uwadze, że do pozbawienia terroryzmu jego podstaw finansowych, logistycznych i operacyjnych niezbędna jest współpraca międzynarodowa,

I.   mając na uwadze, że choć doświadczenia związane z terroryzmem oraz poziomy zagrożeń w poszczególnych państwach członkowskich UE są zróżnicowane, istnieje potrzeba przyjęcia wspólnego unijnego podejścia, ponieważ operacje terrorystyczne mają często zasięg ogólnoeuropejski i przy dokonywaniu ataków terroryści wykorzystują różnice w prawie europejskim, zróżnicowany potencjał w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi i brak kontroli granicznych,

J.   mając na uwadze, że obywatele UE i inne osoby również domagają się zagwarantowania im bezpieczeństwa w UE i poza jej granicami oraz że UE ma ważną rolę do odegrania w tym zakresie,

K. mając na uwadze, że akty terrorystyczne poważnie zagrażają prawom człowieka i demokracji, zmierzają do destabilizacji rządów utworzonych zgodnie z prawem, podważają funkcjonowanie pluralistycznych społeczeństw obywatelskich i ideał życia wolnego od strachu,

L.  mając na uwadze, że polityka przeciwdziałania terroryzmowi powinna zmierzać do osłabienia zamierzeń terroryzmu oraz do zapobiegania dokonywaniu aktów terrorystycznych, które dążą do zniszczenia tkanki naszych wolnych, otwartych i demokratycznych społeczeństw; mając na uwadze, że głównym celem walki z terroryzmem musi być ochrona i wzmocnienie tej tkanki demokratycznego społeczeństwa poprzez rozszerzenie wolności obywatelskich i demokratycznej kontroli, zagwarantowanie bezpieczeństwa obywatelom Europy, identyfikowanie osób dopuszczających się aktów terrorystycznych i pociąganie ich do odpowiedzialności sądowej, a także poprzez reagowanie na następstwa ataków terrorystycznych przy wykorzystaniu polityki włączenia, międzynarodowej współpracy policji i wymiaru sprawiedliwości oraz skutecznej i skoordynowanej strategii na szczeblu unijnym; mając na uwadze, że skuteczność strategii przeciwdziałania terroryzmowi należy mierzyć w odniesieniu do tych celów; mając również na uwadze, że sukces podejścia przewidującego przeciwdziałanie terroryzmowi zależy przede wszystkim od jego ukierunkowania na zapobieganie agresywnemu ekstremizmowi i eskalacji przemocy,

M. mając na uwadze, że w związku z tym europejska strategia przeciwdziałania terroryzmowi nie powinna koncentrować się jedynie na skutkach terroryzmu, ale także na przyczynach tego zjawiska,

N. mając na uwadze, że walka z agresywnym ekstremizmem jest istotnym elementem zapobiegania działaniom terrorystycznym i ich zwalczania,

O. mając na uwadze, że przeciwdziałanie terroryzmowi oznacza zwalczanie wszystkich jego form z uwzględnieniem cyberterroryzmu, narkoterroryzmu i wzajemnych powiązań grup terrorystycznych przy przeprowadzaniu wielu działań przestępczych oraz taktyki wykorzystywanej do utrzymania działalności, jak np. nielegalne finansowanie, wymuszenia, pranie pieniędzy, a także prowadzenie działań grup terrorystycznych pod pozorem utrzymywania legalnych podmiotów lub instytucji,

P.  mając na uwadze, że terroryzm jest problemem szczebla krajowego, do instytucji demokratycznych należy opracowanie i zachowanie zasadniczych linii polityki przeciwdziałania terroryzmowi w dążeniu do najdalej idącego porozumienia politycznego i społecznego; mając na uwadze, że demokratyczna walka z terroryzmem w ramach państwa konstytucyjnego i państwa prawa to obowiązek wszystkich partii politycznych mających reprezentację w instytucjach demokratycznych, zarówno rządowych, jak i będących w opozycji; mając również na uwadze, że w związku z tym wskazane jest zachowanie definicji polityki w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi, która w każdym demokratycznym społeczeństwie zależy od jego władz, od uzasadnionych konfrontacji między partiami, a ostatecznie od konkurencji wyborczej,

Q. mając na uwadze, że uzasadnione jest oszacowanie kosztów i korzyści wynikających ze strategii politycznych w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi, ponieważ osoby nadające kierunek polityce powinny wiedzieć, czy ich decyzje odnoszą zamierzony skutek, a obywatele mają prawo pociągać wybranych przez nich reprezentantów do odpowiedzialności,

R.  mając na uwadze, że dziesięć lat po atakach, które wstrząsnęły światem, nadszedł czas na podsumowanie osiągnięć w walce z terroryzmem; mając na uwadze, że dzięki ocenie proces kształtowania polityki staje się skuteczniejszy i wydajniejszy, a w każdym nowoczesnym ustroju demokratycznym decyzje polityczne muszą podlegać częstym ocenom i przeglądom,

S.  mając na uwadze, że bardzo niewiele zrobiono, aby ocenić, do jakiego stopnia unijne strategie polityczne w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi odniosły zamierzony skutek; mając na uwadze, że Parlament Europejski wielokrotnie wzywał do kompleksowej oceny strategii politycznych UE w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi, ponieważ ocena jest warunkiem przejrzystości i odpowiedzialności osób wyznaczających kierunek polityki; mając również na uwadze, że brak właściwej oceny strategii politycznych w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi wynika głównie z tego, że jest ona często prowadzona w obszarze wywiadu i polityki bezpieczeństwa, gdzie obowiązuje tradycja poufności,

T.  mając na uwadze, że wielokrotnie celem ataków terrorystycznych było spowodowanie dotkliwych strat w ludziach, co stanowiło wyzwanie dla dostępnego potencjału instytucji,

U. mając na uwadze, że aby osiągnąć postawiony sobie cel zniszczenia demokracji terroryści uderzają w niewinną ludność cywilną; mając na uwadze, że osoby, które w atakach terrorystycznych odniosły obrażenia, poniosły szkodę lub utraciły swoich bliskich są uprawnione do otrzymania z naszej strony wsparcia i solidarności, a także zadośćuczynienia, odszkodowania i pomocy,

V. mając na uwadze, że istotne jest wymierzenie sprawiedliwości, postawienie winnych przed sądem i niedopuszczenie, by przestępstwa terrorystyczne pozostały bezkarne, a kwestia pozycji ofiar w procesach sądowych wymaga szczególnej uwagi,

W. mając na uwadze, że odpowiedzialność jest podstawowym elementem demokratycznego uzasadnienia strategii politycznych w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi; mając na uwadze, że należy przeprowadzać dochodzenia i postępowania sądowe w sprawie błędów, bezprawnych działań i naruszeń prawa międzynarodowego oraz praw człowieka,

X. mając na uwadze, że środki w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi nie mogą naruszać praw uznanych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, a wszelkie działania podejmowane w tym zakresie wpływają na sferę wolności obywatelskich;

Y. mając na uwadze, że inwigilacja na masową skalę stała się kluczowym elementem strategii przeciwdziałania terroryzmowi oraz mając na uwadze, że do celów zapobiegania terroryzmowi stosuje się następujące metody: gromadzenie danych osobowych na szeroką skalę, technologie wykrywania i identyfikacji, śledzenie i wyszukiwanie, eksploracja danych i tworzenie profili, ocena ryzyka i analiza behawioralna; mając na uwadze, że z instrumentami tymi wiąże się ryzyko przesunięcia ciężaru dowodu na obywatela; mając na uwadze, że efektywność i skuteczność tych instrumentów zapobiegania terroryzmowi jest wątpliwa; mając również na uwadze, że nie ma odpowiedniej wymiany informacji między agencjami,

Z.  mając na uwadze, że władze publiczne coraz częściej wykorzystują dane zgromadzone w celach komercyjnych lub prywatnych; mając na uwadze, że prywatne spółki w różnych sektorach zobowiązane są do przechowywania i dostarczania danych osobowych z baz danych ich klientów; mając na uwadze, że koszty związane z przechowywaniem i odzyskiwaniem danych (zarówno inwestycje w infrastrukturę, jak i koszty operacyjne) są wysokie,

AA.     mając na uwadze, że istnieje pilna potrzeba opracowania jednolitej definicji prawnej pojęcia „tworzenia profili” w oparciu o odpowiednie prawa podstawowe i standardy ochrony danych, aby ograniczyć wątpliwości związane z dopuszczalnością określonych form działalności,

Uwagi ogólne

1.  z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji i przypomina, że musi on być powiązany z przyszłą strategią bezpieczeństwa wewnętrznego UE; wyraża jednak ubolewanie, że jego zakres jest dosyć wąski, komunikat ogranicza się bowiem do wdrażania uzgodnionych środków politycznych i nie uwzględnia krajowych strategii przeciwdziałania terroryzmowi ani krajowych środków, które stanowią transpozycję polityki ustanawianej na szczeblu europejskim lub międzynarodowym; ubolewa również, że nie przeprowadzono bardziej szczegółowej analizy ewentualnych luk prawnych i możliwości pokrywania się działań i instrumentów w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi przyjętych na szczeblu UE; podkreśla znaczenie spójnego podejścia na szczeblu UE i państw członkowskich do inicjatyw podejmowanych w obszarze bezpieczeństwa wewnętrznego, ze szczególnym odniesieniem do terroryzmu i przestępczości zorganizowanej;

2.  ubolewa również, że komunikat ten nie obejmuje w wystarczającym stopniu i nie uwzględnia w sposób bardziej szczegółowy środków podjętych przez dyrekcje generalne inne niż JLS (jak np. TRAN, ENTER czy MARKT), nie określa też w sposób wyraźny, jak środki te wzajemnie na siebie oddziałują, w jakim zakresie się pokrywają lub gdzie istnieją luki; jest zdania, że należy uwzględnić wszystkie powyższe poziomy, ponieważ środki europejskie, krajowe i międzynarodowe wzajemnie się uzupełniają, a ocena pojedynczych środków nie daje całościowego obrazu wpływu strategii przeciwdziałania terroryzmowi w Europie;

3.   wyraża ubolewanie z powodu faktu, że stracono okazję na wyjaśnienie, w jaki sposób niektóre instrumenty UE w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi, takie jak zatrzymywanie danych, dane dotyczące przelotu pasażera (dane PNR) i porozumienie Swift, wpisują się w unijną strategię przeciwdziałania terroryzmowi;

4.  jest przekonany, że karta praw podstawowych powinna zawsze wskazywać kierunek polityki UE w tym obszarze, a państwom członkowskim wyznaczać drogę do wdrożenia tej polityki i do współpracy ze stronami i państwami trzecimi;

5.  podkreśla, że Unia Europejska, państwa członkowskie Unii i stowarzyszone z nią kraje powinny oprzeć swoje strategie przeciwdziałania terroryzmowi międzynarodowemu na zasadzie praworządności i zasadzie przestrzegania podstawowych praw; ponadto podkreśla, że zewnętrzne działania Unii Europejskiej w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi powinny w pierwszym rzędzie skupiać się na prewencji, podkreśla także konieczność promowania dialogu, tolerancji i zrozumienia różnych kultur, cywilizacji i religii;

6.  przypomina, że strategie polityczne w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi powinny spełniać normy w dziedzinie potrzeb, skuteczności, proporcjonalności, wolności obywatelskich, praworządności oraz kontroli i rozliczalności demokratycznej, które Unia zobowiązała się chronić i rozwijać, a ocena stopnia zgodności z tymi normami musi stanowić integralną część oceny wszystkich wysiłków podejmowanych na szczeblu UE w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi; uważa, że strategie polityczne w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi muszą być opracowane zgodnie z przepisami prawa pierwotnego UE, a w szczególności stawiać na pierwszym miejscu poszanowanie praw uznanych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej;

7.  potwierdza, że restrykcyjne środki mające na celu zatrzymanie, skonfiskowanie lub zamrożenie aktywów i środków finansowych związanych z osobami prawnymi lub fizycznymi i organizacjami powiązanymi z działaniami terrorystycznymi lub w nie zamieszanymi mogą być przydatnym narzędziem przeciwdziałania terroryzmowi, muszą jednak być w pełni zgodne z postanowieniami art. 75 TFUE i Kartą praw podstawowych UE;

8.  uważa, że prewencja, namierzanie i ściganie działalności terrorystycznej są kluczowymi strategiami politycznymi na szczeblu UE i muszą być częścią systematycznego podejścia opartego nie tylko na normach dotyczących stanu wyjątkowego, lecz na spójnej strategii adekwatnej do wymagań, opłacalnej, skutecznej oraz zapobiegającej powielaniu środków i rozrostowi funkcji właściwych instytucji, agencji i ciał;

9.  podkreśla, że ocena realizowanych od dziesięciu lat strategii politycznych w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi powinna skutkować jasno zdefiniowanymi celami politycznymi;

10. uważa, że terroryzm to podlegające ciągłym zmianom zjawisko, które należy zwalczać za pomocą polityki przeciwdziałania terroryzmowi podążającej za jego ewolucją;

11. za właściwe uważa pogłębianie i rozwijanie czterech głównych aspektów strategii przeciwdziałania terroryzmowi: zapobiegania, ochrony, ścigania i reagowania;

12. przypomina, że w UE zagrożenie terrorystyczne jest wielowymiarowe i od dziesięcioleci silnie powiązane z resentymentami i zorganizowanymi ruchami separatystycznymi; podkreśla również, że UE musi osiągnąć właściwą równowagę pomiędzy zwalczaniem dwóch głównych źródeł przemocy terrorystycznej – terroryzmu separatystycznego i mającego korzenie religijne – na podstawie oceny ryzyka i odpowiedniej jakości informacji oraz ich wymiany na szczeblu UE;

13. jest przekonany, że zapobieganie, dochodzenie i ściganie działalności terrorystycznej powinno opierać się na usprawnieniu współpracy policji i sądownictwa na szczeblu UE, uzupełnionym o pełną kontrolę parlamentarną oraz pełne i terminowe ukończenie planu działania w zakresie zestawu jednorodnych gwarancji proceduralnych wysokiego szczebla;

14. uważa, że aby zwiększyć w całej Unii Europejskiej gotowość do walki z terroryzmem priorytetem powinny być szkolenia i prowadzenie działań uświadamiających wśród pracowników organów sądowniczych i policyjnych;

15. wskazuje na znaczenie współpracy państw członkowskich z Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych oraz z europejskimi agencjami, takimi jak Europol, Eurojust i CEPOL;

16. zachęca Komisję do dokonania kompleksowej oceny strategii politycznych w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi, przyjętych środków i przyszłych wyzwań, a spośród nich reformy Europolu i Eurojustu w świetle nowych możliwości, jakie oferuje traktat lizboński, potrzeby jednolitych standardów zdobywania dowodów i prowadzenia dochodzeń, pełnego wdrożenia wspólnych zespołów śledczych, silniejszych ram UE w zakresie szkolenia policji i pracowników sądownictwa oraz właściwej polityki sprzyjającej włączeniu i integracji;

17. uważa, że środki przeciwdziałania terroryzmowi muszą być współmierne do poziomu zagrożenia oraz że ich działanie musi być dostosowane zarówno do sytuacji wzrostu, jak i spadku poziomu zagrożenia; zauważa, że środki przeciwdziałania terroryzmowi, zarówno w odniesieniu do nowych uprawnień władz, jak i do agencji, muszą być opracowane w taki sposób, aby możliwe było ich przeskalowanie w górę i w dół, w zależności od sytuacji;

18. przypomina, że według komunikatu Komisji radykalizacja postaw i rekrutacja terrorystów stanowią najistotniejsze i stałe zagrożenie długoterminowe, a w związku z tym stanowią oś, na której UE musi skupić wszystkie prewencyjne strategie zmierzające do zduszenia terroryzmu w zarodku; podkreśla, że inwestycje w politykę antyrasistowską i antydyskryminacyjną są kluczowym instrumentem przeciwdziałania i zapobiegania radykalizacji postaw i rekrutowaniu potencjalnych terrorystów;

19. przypomina ważny wkład wielu organizacji pozarządowych i społeczeństwa obywatelskiego, często współfinansowanych przez UE i jej państwa członkowskie, w rozwój społeczno-ekonomiczny, budowanie pokoju, tożsamości narodowej i demokratyzacji, które są niezbędne w przeciwdziałaniu radykalizacji postaw i rekrutacji terrorystów;

20. apeluje o opracowanie kompleksowej strategii dotyczącej powiązań między międzynarodową przestępczością zorganizowaną, handlem narkotykami a terroryzmem; zachęca do stałej analizy nowych tendencji i wyróżników związanych z procesem dywersyfikacji, radykalizacji i rekrutacji oraz z rolą międzynarodowych organizacji pozarządowych w finansowaniu terroryzmu;

21. w związku z tym wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapobiegania rozprzestrzenianiu się ekstremizmu;

22. zwraca uwagę na potrzebę rozszerzenia i dalszego rozwoju istniejących i nowych partnerstw strategicznych na rzecz przeciwdziałania terroryzmowi zawartych z krajami pozaeuropejskimi, pod warunkiem że partnerstwa te respektują prawa człowieka; podkreśla strategiczną współpracę między Unią a Stanami Zjednoczonymi i wskazuje na potrzebę współpracy z innymi partnerami, podkreślając wagę, jaką Unia przywiązuje do ochrony danych osobowych obywateli oraz przynależnych im praw człowieka i wolności obywatelskich;

23. podkreśla, że przeciwdziałanie terroryzmowi jest integralną częścią stosunków Unii z krajami trzecimi; zwraca się o zwiększenie środków finansowych przewidzianych na środki w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi w ramach następnego Instrumentu na rzecz Stabilności, aby zapobiec niewłaściwemu funkcjonowaniu organów państwowych; w związku z tym zgadza się, że do obszarów priorytetowych należą: Azja Południowa, a w szczególności Pakistan i Afganistan, Sahel (Mauretania, Mali i Niger), Somalia oraz Jemen; z zadowoleniem przyjmuje przedstawioną dnia 21 marca 2011 r. Strategię Unii Europejskiej na rzecz Bezpieczeństwa i Rozwoju w regionie Sahelu i wzywa Radę do przyjęcia tej strategii w porozumieniu z Parlamentem Europejskim; z zadowoleniem przyjmuje włączanie klauzul o przeciwdziałaniu terroryzmowi do umów międzynarodowych;

24. wzywa Komisję, Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa i Radę do szybkiego wdrożenia ustaleń związanych z klauzulą solidarności wprowadzoną przez traktat lizboński;

25. podkreśla znaczenie zdefiniowania jednorodnego zestawu norm w zakresie szczególnej ochrony i wsparcia dla ofiar terroryzmu, w tym świadków, m.in. w ramach wniosku w sprawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw (COM(2011)0275);

Ocena przeprowadzana przez panel niezależnych ekspertów i opracowywanie map

26. podkreśla, że właściwa ocena realizowanych od dziesięciu lat strategii politycznych w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi powinna koncentrować się na przeanalizowaniu czy środki podjęte w celu przeciwdziałania terroryzmowi i walki z tym zjawiskiem w UE były oparte na dowodach (nie zaś na założeniach), uzależnione od potrzeb, spójne i czy stanowiły część wszechstronnej unijnej strategii przeciwdziałania terroryzmowi, opartej na dogłębnej i pełnej ocenie przeprowadzonej zgodnie z postanowieniami art. 70 TFUE, za sprawozdaniem Komisji przedłożonym w ciągu 6 miesięcy od daty zlecenia ekspertyzy na ręce wspólnego zgromadzenia Parlamentu Europejskiego i krajowych komisji parlamentarnych odpowiedzialnych za nadzorowanie działalności antyterrorystycznej, która to analiza bazować będzie na sprawozdaniach, które należy uzyskać od właściwych organizacji i agencji, takich jak Europol, Eurojust, Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej, Europejski Inspektor Ochrony Danych, Rada Europy i Organizacja Narodów Zjednoczonych;

27. propaguje całościowe i kompleksowe podejście do polityki przeciwdziałania terroryzmowi za pośrednictwem dostosowania europejskiej strategii bezpieczeństwa i strategii bezpieczeństwa wewnętrznego oraz przez poprawę istniejących mechanizmów współpracy między strukturami Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, agencjami a Europejską Służbą Działań Zewnętrznych; podkreśla, że dobre służby wywiadowcze mają kluczowe znaczenie w zwalczaniu terroryzmu oraz że UE z uwagi na swoje szczególne położenie może ułatwić wymianę informacji pozyskiwanych przez służby wywiadowcze pomiędzy państwami członkowskimi, jednak muszą one podlegać tym samym normom rozliczalności, które stosowane są w państwach członkowskich; w związku z tym zwraca uwagę, że niezależnie od wszystkich dostępnych środków technicznych wywiad oparty na osobowych źródłach informacji pozostaje nieodzownym elementem walki z sieciami terrorystycznymi i przeciwdziałania atakom w porę;

28. podkreśla, że ocena ta powinna:

(a) przedstawiać jasną analizę nakładów na działania w zakresie zagrożenia terrorystycznego w oparciu o definicję określoną na szczeblu UE oraz wyniki tych działań, a także analizę nakładów na politykę przeciwdziałania terroryzmowi w Europie poczynionych w ciągu ostatnich dziesięciu lat oraz wyników tej polityki, a ponadto wyraźnie prezentować wyniki realizacji strategii politycznych dotyczące skuteczności, prewencji, prowadzenia dochodzeń i zwiększenia bezpieczeństwa w Europie;

(b) prezentować fakty i liczby, w tym przydzielone środki budżetowe, dotyczące działalności terrorystycznej (ataki przeprowadzone, ataki nieudane i ataki powstrzymane) oraz antyterrorystycznej (aresztowania i wyroki skazujące) w zakresie, w jakim dane te dostępne są Komisji oraz w sposób możliwie najbardziej szczegółowy; podkreśla, że liczby te muszą być możliwe do zweryfikowania i podlegać analizie;

(c) zawierać pełen przegląd całościowego wpływu na wolności obywatelskie i podstawowe prawa środków przeciwdziałania terroryzmowi, w tym strategii politycznych państw członkowskich, środków podejmowanych przez państwa trzecie mających bezpośrednie konsekwencje dla UE i wszystkich środków podejmowanych w tym zakresie w ramach polityki sąsiedztwa, określanego na podstawie statystyki dotyczącej przypadków dyskryminacji i naruszania wolności obywatelskich opisanych w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i sądów krajowych;

(d) zbadać, czy aktualne instrumenty oceny wpływu powyższych środków na prywatność i wolności obywatelskie są właściwe i oparte o międzynarodowe modelowe praktyki stosowane przez państwa demokratyczne, z uwzględnieniem porozumień międzyinstytucjonalnych i dalszych działań zmierzających do lepszego stanowienia prawa;

(e) zbadać poziom skuteczności i proporcjonalności uprawnień przyznawanych agencjom i służbom wspólnotowym zaangażowanym w walkę z terroryzmem;

(f)  określić, w jaki sposób można usprawnić środki przeciwdziałania terroryzmowi w przypadkach, w których istnieją luki w zabezpieczeniach, które mogą być wykorzystane do dokonania aktów terrorystycznych;

29. wzywa Komisję do nakreślenia, którym środkom przyświecają cele inne niż przeciwdziałanie terroryzmowi, oraz w których przypadkach do pierwotnego celu, jakim było przeciwdziałanie terroryzmowi, dodano cele dodatkowe (rozrost misji i rozrost funkcji), takie jak egzekwowanie prawa, polityka imigracyjna, zdrowie publiczne czy ład publiczny;

30. wzywa Komisję do sporządzenia kompletnej i szczegółowej „mapy” wszystkich strategii politycznych w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi w Europie ze szczególnym uwzględnieniem przepisów UE oraz sposobu, w jaki zostały przetransponowane i wdrożone na szczeblu UE; jednocześnie wzywa państwa członkowskie do przeprowadzenia wszechstronnej oceny realizowanych przez nie strategii politycznych w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi, ze zwróceniem szczególnej uwagi na aspekty współdziałania ze strategiami UE, nakładanie się środków i istnienie luk, w celu poprawy współpracy w zakresie oceny polityki UE, a w tym poprzez opracowanie tabel korelacji określających, które przepisy prawne państw członkowskich transponują przepisy zawarte w aktach UE oraz poprzez wniesienie swojego wkładu w wyznaczonych terminach, jak w przypadku dyrektywy o zatrzymywaniu danych;

31. wzywa Komisję, aby w terminie do marca 2012 r. przedstawiła pełne i szczegółowe sprawozdanie na temat wszystkich funduszy UE wykorzystywanych pośrednio lub bezpośrednio do celów przeciwdziałania terroryzmowi, oraz analizę zmian w odnośnych pozycjach w budżecie UE od 2001 r., wskazując również zasoby przydzielone na ten cel przez państwa trzecie, uwzględniając następujące pozycje:

– wydatki określone szczegółowo jako środki przeznaczone na przeciwdziałanie terroryzmowi,

- wydatki na strategie polityczne uwzględniające działania antyterrorystyczne,

- wydatki na personel UE i agencje wykonujące zadania związane z przeciwdziałaniem terroryzmowi,

- wydatki na systemy informatyczne i bazy danych wykorzystywane do przeciwdziałania terroryzmowi,

- wydatki na projekty badawcze w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi lub pokrewnym (współ)finansowane przez Unię Europejską,

- wydatki na ochronę praw podstawowych i ochronę danych w kontekście przeciwdziałania terroryzmowi,

- wydatki na wzmacnianie demokracji i praworządności,

- analiza rozwoju powyższych pozycji w budżecie UE od 2001 r.

32. wzywa Komisję do ustalenia, czy środki przeciwdziałania terroryzmowi są właściwie wdrażane i do regularnego składania sprawozdania Parlamentowi i Radzie na temat swoich ustaleń;

33. wzywa Komisję do przeprowadzenia analizy dotyczącej kosztów strategii politycznych w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi ponoszonych przez sektor prywatny, jak również do dokonania przeglądu sektorów czerpiących korzyści ze strategii politycznych w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi;

Kontrola i odpowiedzialność demokratyczna

34. wzywa Komisję do przeprowadzenia badania w celu ustalenia, czy strategie polityczne w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi podlegają skutecznej kontroli demokratycznej, przy czym badanie to powinno obejmować co najmniej następujące kwestie:

(a) w odniesieniu do każdego środka należy ustalić, czy parlamenty państw członkowskich lub Parlament Europejski dysponowały pełnymi prawami i środkami kontrolnymi, takimi jak dostęp do informacji, wystarczający czas na przeprowadzenie dokładnej procedury oraz prawo do zmiany wniosków; ocena musi obejmować przegląd podstawy prawnej każdego środka politycznego;

(b) wszystkie istniejące środki muszą być poddane retrospektywnemu testowi proporcjonalności(12);

(c) należy dokonać przeglądu procedur opatrywania dokumentów klauzulą tajności oraz tendencji w wykorzystywaniu klauzuli tajności, przeglądu danych liczbowych i tendencji w zakresie udzielania bądź odmowy dostępu do dokumentów odnoszących się do polityki przeciwdziałania terroryzmowi; wgląd do dokumentów udostępnionych Parlamentowi powinien odbywać się w zabezpieczonym pomieszczeniu;

(d) należy dokonać przeglądu instrumentów demokratycznej kontroli współpracy transgranicznej agencji wywiadowczych, a konkretnie SitCen, komórki monitorującej (Watch-Keeping Capability), sztabu antykryzysowego (Crisis Room), systemu wymiany informacji Rady (Council’s Clearing House) oraz COSI;

(e) należy dokonać przeglądu środków przyjmowanych przez kraje trzecie, mających skutki eksterytorialne dla UE;

(f)  należy dokonać przeglądu środków uzgodnionych przez międzynarodowe organy rządowe i pozarządowe (ONZ, ICAO, IATA) oraz istniejących instrumentów kontroli demokratycznej;

(g) należy dokonać przeglądu działalności nielegislacyjnej prowadzonej lub finansowanej przez UE, takiej jak programy badawcze, oraz tego, na jakich warunkach podlega ona kontroli demokratycznej;

35. ponadto wzywa do uwzględniania zasady proporcjonalności i do przestrzegania praw podstawowych obywateli w związku ze środkami przeciwdziałania terroryzmowi, pamiętając, że wszystkie takie środki muszą być zgodne z ustawodawstwem i literą prawa;

36. wzywa Komisję, państwa członkowskie i właściwe organy sądowe do zbadania wszelkich bezprawnych działań i naruszeń praw człowieka, prawa międzynarodowego i porządku prawnego w razie jakichkolwiek dowodów lub przypuszczeń odnośnie do domniemanych bezprawnych działań lub naruszenia prawa i wzywa państwa członkowskie do wdrożenia działań naprawczych;

37. uważa, że UE i jej państwa członkowskie muszą w pełni wyjaśnić swoją rolę w programie CIA dotyczącym wydawania więźniów i tajnych więzień, zgodnie z zaleceniami Parlamentu Europejskiego i Rady Europy w kontekście nowych dowodów, wyłącznie w oparciu o fakty, nie zaś uprzedzenia i interesy polityczne;

38. podkreśla, że UE musi pomóc Stanom Zjednoczonym w znalezieniu odpowiednich rozwiązań prowadzących do zamknięcia Guantanamo i zapewnienia osadzonym uczciwego procesu;

39. w związku z tym apeluje do Rady i Komisji o wzięcie pod uwagę stanowiska organizacji pozarządowych i społeczeństwa obywatelskiego przy przeglądzie czarnych list i środków polegających na zamrożeniu aktywów, tak aby organizacje pozarządowe nie były rejestrowane „według powiązań” oraz aby nie przeszkadzano im we współpracy z organizacjami partnerskimi;

40. stanowczo sprzeciwia się apelowi Rady (plan działania z dnia 17 stycznia 2011 r.), skierowanemu do Komisji i państw członkowskich, o zaskarżenie wyroku Sądu w niedawnej sprawie Kadi przeciwko; Komisji; wzywa natomiast wszystkie podmioty do przeprowadzenia szczegółowego przeglądu systemu sankcji i zagwarantowania jego pełniej zgodności z międzynarodowymi standardami w zakresie praw człowieka i praworządności zgodnie z odnośnym orzecznictwem(13); wyraża opinię, że podmioty lub osoby objęte sankcjami powinny otrzymać informacje uzasadniające skierowanie sankcji przeciwko nim oraz że powinny być uprawnione do skutecznego zaskarżenia decyzji na drodze sądowej;

41. wzywa Komisję i Radę, aby w odpowiednich przypadkach zbadały kwestię możliwego gromadzenia danych osobowych do celów egzekwowania prawa bez odpowiedniej podstawy prawnej lub w drodze stosowania niewłaściwych albo nawet bezprawnych procedur;

Monitorowanie i tworzenie profili

42. zwraca się do Komisji, by przeprowadziła obowiązkowy test proporcjonalności i pełną ocenę wpływu w odniesieniu do każdego wniosku obejmującego gromadzenie danych osobowych na szeroką skalę, technologie wykrywania i identyfikacji, śledzenie i wyszukiwanie, eksplorację danych i tworzenie profili, ocenę ryzyka i analizę behawioralną lub podobne techniki;

43. podkreśla potrzebę usprawnienia wykorzystania danych: zbieranie danych powinno być dopuszczalne wyłącznie w przypadku, gdy wykazana została taka konieczność, brak potencjalnej zbieżności z istniejącymi środkami czy też ewentualnej możliwości zastosowania mniej inwazyjnych środków, oraz wyłącznie na podstawie ścisłego przestrzegania zasady celowości, ograniczenia ilości danych lub gdy wymiana i przetwarzanie danych zostały znacząco usprawnione;

44. wzywa Europejskiego Inspektora Ochrony Danych oraz Agencję Praw Podstawowych do sporządzania sprawozdań dotyczących poziomu ochrony praw podstawowych oraz danych osobowych w kontekście unijnej polityki przeciwdziałania terroryzmowi;

45. wzywa Komisję i Radę do pełnego wyjaśnienia podziału pracy pomiędzy Koordynatorem UE ds. Zwalczania Terroryzmu i wysokim przedstawicielem;

46. wzywa Koordynatora UE ds. Zwalczania Terroryzmu do sporządzenia sprawozdania dotyczącego wykorzystywania wywiadu osobowego i jego współpracy z zagranicznymi służbami wywiadowczymi w europejskich strategiach przeciwdziałania terroryzmowi;

47. wzywa Komisję, aby przedstawiła propozycje w sprawie zwiększenia ochrony wolności obywatelskich, przejrzystości i kontroli demokratycznej w kontekście polityki przeciwdziałania terroryzmowi, takie jak poprawa dostępu do dokumentów poprzez opracowanie unijnego aktu o wolności informacji i poprzez wzmocnienie Agencji Praw Podstawowych, EIOD i grupy roboczej ustanowionej na mocy art. 29;

48. wzywa Komisję do przedstawienia propozycji zmian w decyzji ramowej Rady 2002/475/WSiSW w sprawie zwalczania terroryzmu, ostatnio zmienianej w 2008 r., aby podnieść standard ochrony praw człowieka i podstawowych wolności m.in. poprzez uaktualnienie definicji przestępstw terrorystycznych i lepszego powiązania ich z istniejącymi na szczeblu UE instrumentami dotyczącymi praw człowieka, zwłaszcza kartą praw podstawowych;

49. wzywa Komisję do włączenia jednolitej definicji prawnej pojęcia „tworzenia profili”;

50. wzywa Komisję do przedstawienia wniosku dotyczącego ustalenia ram prawnych w zakresie ochrony danych, z uwzględnieniem wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, zgodnie z art. 16 TFUE i bez uszczerbku dla szczegółowych przepisów określonych w art. 39 TUE;

°

° °

51. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz parlamentom państw członkowskich.

(1)

„Bezpieczna Europa w lepszym świecie” – europejska strategia bezpieczeństwa, zatwierdzona na posiedzeniu Rady Europejskiej w Brukseli w dniu 12 grudnia 2003 r. sporządzona pod auspicjami wysokiego przedstawiciela UE ds. wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, Javiera Solany.

(2)

Raport z wdrażania europejskiej strategii bezpieczeństwa – „Utrzymanie bezpieczeństwa w zmieniającym się świecie”, S 407/08.

(3)

Dz.U. L 164 z 22.6.2002, s. 3

(4)

Dz.U. L 330 z 9.12.2008, s. 21

(5)

Dokument Rady 14469/4/05.

(6)

Dokument Rady 14781/1/05. Strategia została zmieniona w listopadzie 2008 r. Dokument Rady 15175/08.

(7)

Dz.U. C 115 z 4.5.2010, s. 1

(8)

Dz.U. C 56 z 22.2.2011, s. 2

(9)

Dok. SOC/388 – CESE 800/2011.

(10)

Dz.U. L 344 z 28.12.2001, s. 70

(11)

Dz.U. L 344 z 28.12.2001, s. 93

(12)

Europejski Trybunał Praw Człowieka, S. i Marper przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, 8 grudnia 2008 r., §95, 101-103, 125.

(13)

Zob. między innymi Yassin Abdullah Kadi i Al Barakaat International Foundation przeciwko Radzie i Komisji, sprawy połączone C-402/05 P i C-415/05 P.


OPINIA Komisji Spraw Zagranicznych (27.5.2011)

dla Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

w sprawie unijnej polityki przeciwdziałania terroryzmowi: najważniejsze osiągnięcia i nadchodzące wyzwania

(2010/2311(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Ágnes Hankiss

WSKAZÓWKI

Komisja Spraw Zagranicznych zwraca się do Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  uznaje, że zgodnie z europejską strategią bezpieczeństwa(1) i sprawozdaniem z jej wdrażania(2) terroryzm pozostaje głównym zagrożeniem dla międzynarodowej stabilności i europejskich społeczeństw, które wymaga globalnie koordynowanej reakcji, przy pełnym poszanowaniu praw człowieka i podstawowych wolności; podkreśla, że działania w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi wymagają kompleksowego podejścia opartego na wywiadzie, policji, wymiarze sprawiedliwości, siłach politycznych, a w pewnych nielicznych przypadkach również siłach zbrojnych; wskazuje, że w oparciu o klauzulę solidarności zapisaną w art. 222 TFUE można podjąć decyzję, że w przypadku ataku terrorystycznego państwu członkowskiemu, na wniosek jego władz politycznych, udzielone zostanie wsparcie w ramach operacji WPBiO; podkreśla potrzebę gotowości i z zadowoleniem przyjmuje obecną aktualizację wojskowej bazy danych oraz wkład Europejskiej Agencji Obrony w zwalczanie terroryzmu;

2.  podkreśla, że Unia Europejska, państwa członkowskie Unii i stowarzyszone z nią kraje powinny uzasadnić strategię przeciwdziałania terroryzmowi międzynarodowemu w ramach państwa prawa i przestrzegania podstawowych praw; ponadto podkreśla, że zewnętrzne działania Unii Europejskiej w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi powinny w pierwszym rzędzie skupiać się na zapobieganiu, podkreśla również konieczność promowania dialogu, tolerancji i zrozumienia różnych kultur, cywilizacji religii;

3.  podkreśla, że skuteczna unijna polityka przeciwdziałania terroryzmowi wciąż napotyka wiele przeszkód instytucjonalnych, takich jak liczne komisje, agencje i biurokracja; podkreśla, że Koordynator UE ds. Zwalczania Terroryzmu ma do odegrania zasadniczą rolę w zapewnianiu realizacji i oceny unijnej strategii przeciwdziałania terroryzmowi, w koordynacji prac w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi w ramach Unii i w promowaniu lepszej komunikacji między Unią a państwami trzecimi; zachęca koordynatora do regularnego informowania Parlamentu Europejskiego o swoich działaniach;

4.  propaguje całościowe i kompleksowe podejście do polityki przeciwdziałania terroryzmowi za pośrednictwem harmonizacji europejskiej strategii bezpieczeństwa i strategii bezpieczeństwa wewnętrznego(3) oraz przez poprawę istniejących mechanizmów współpracy między strukturami Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, agencjami a Europejską Służbą Działań Zewnętrznych oraz korzystanie z nowych możliwości w ramach Centrum Sytuacyjnego (SitCen) w celu odpowiednio szybkiego informowania i przeprowadzania analiz strategicznych, a przy tym lepszego koordynowania instrumentów polityki zewnętrznej i wewnętrznej; zachęca Koordynatora UE ds. Zwalczania Terroryzmu do kontynuacji wysiłków w tej dziedzinie;

5.  wzywa państwa członkowskie UE do zadbania o to, by akty terroryzmu nie rodziły się w ich własnych granicach, a co za tym idzie do przeznaczania wystarczających zasobów na wewnętrzne działania przeciwdziałające radykalizacji postaw i terroryzmowi; wzywa do pogłębienia współpracy UE-NATO w ramach polityki przeciwdziałania terroryzmowi oraz proponuje, by wysoka przedstawiciel/wiceprzewodnicząca Komisji oraz Koordynator ds. Zwalczania Terroryzmu byli aktywnie angażowani w prowadzoną z NATO dyskusję poświęconą przeciwdziałaniu terroryzmowi; z zadowoleniem przyjmuje nieformalne inicjatywy państw członkowskich, takie jak Grupa Salzburska, Bałtycka Grupa Zadaniowa czy G6 podejmowane, by koordynować bezpieczeństwo i prowadzić działania antyterrorystyczne; jest zwolennikiem kontynuowania tych wysiłków na szerszą skalę, tak by angażować więcej państw członkowskich, i zaleca wspólne szkolenia dla sił bezpieczeństwa i służb policyjnych państw członkowskich;

6.  zwraca uwagę na potrzebę rozszerzenia i dalszego rozwoju istniejących i nowych partnerstw strategicznych na rzecz przeciwdziałania terroryzmowi zawartych z krajami pozaeuropejskimi, pod warunkiem że partnerstwa te respektują prawa człowieka; podkreśla strategiczną współpracę między Unią a USA i wskazuje na potrzebę współpracy z innymi partnerami, podkreślając wagę, jaką Unia przywiązuje do ochrony danych osobowych obywateli oraz przynależnych im praw człowieka i wolności obywatelskich; zauważa, że dwustronne inicjatywy i umowy, takie jak oświadczenie UE, USA i państw członkowskich z 2010 r. na temat przeciwdziałania terroryzmowi, umowa dotycząca programu śledzenia środków finansowych należących do terrorystów (tzw. umowa SWIFT), deklaracja z Toledo w sprawie ochrony lotnictwa, jak również wspólna deklaracja UE-Indie w sprawie zwalczania terroryzmu, stanowią godne pochwały przykłady, które Unia powinna powielać w stosunkach z innymi krajami trzecimi;

7.  podkreśla, że dobre służby wywiadowcze mają kluczowe znaczenie w zwalczaniu terroryzmu oraz że UE jest wyjątkowo dobrze przygotowana do ułatwienia wymiany informacji pozyskiwanych przez służby wywiadowcze pomiędzy państwami członkowskimi; w związku z tym zwraca uwagę, że niezależnie od wszystkich dostępnych środków technicznych wywiad oparty na osobowych źródłach informacji pozostaje nieodzownym elementem walki z sieciami terrorystycznymi i przeciwdziałania atakom w porę; z zadowoleniem przyjmuje prace Centrum Sytuacyjnego w zakresie przeprowadzania analiz strategicznych i zachęca do dalszej wymiany informacji służb wywiadowczych na poziomie UE, między państwami członkowskimi oraz z krajami trzecimi będącymi kluczowymi partnerami; zachęca do ściślejszej współpracy Europolu i Eurojustu z pozaeuropejskimi organami ścigania, tak by umożliwić wczesne ostrzeganie;

8.  podkreśla, że przeciwdziałanie terroryzmowi jest integralną częścią stosunków Unii z krajami trzecimi; zwraca się o zwiększenie środków finansowych przewidzianych na środki w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi w ramach następnego Instrumentu na rzecz Stabilności, aby zapobiec niewłaściwemu funkcjonowaniu organów państwowych; w związku z tym zgadza się, że do obszarów priorytetowych należą: Azja Południowa, a w szczególności Pakistan i Afganistan, Sahel (Mauretania, Mali i Niger), Somalia oraz Jemen; z zadowoleniem przyjmuje przedstawioną dnia 21 marca 2011 r. Strategię Unii Europejskiej na rzecz Bezpieczeństwa i Rozwoju w regionie Sahelu i wzywa Radę do przyjęcia tej strategii w porozumieniu z Parlamentem Europejskim; z zadowoleniem przyjmuje włączanie klauzul o przeciwdziałaniu terroryzmowi do umów międzynarodowych;

9.  podkreśla znaczenie współpracy w walce z terroryzmem pomiędzy Unią a innymi organizacjami międzynarodowymi, w szczególności ONZ, współpracy opartej na wspólnych wartościach i założeniach, oraz wzywa do powszechnej ratyfikacji i pełnego wdrożenia konwencji i protokołów ONZ odnoszących się do terroryzmu; wzywa jednostki ONZ i organizacje regionalne do zacieśnienia współpracy, tak by wszystkie państwa członkowskie ONZ skutecznie wypełniały swe zobowiązania w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi; opowiada się za przyjęciem przez ONZ kompleksowej konwencji w sprawie terroryzmu i za pogłębioną współpracą z Radą Europy oraz OBWE w działaniach antyterrorystycznych; podkreśla osiągnięcia Unii w zakresie promowania na poziomie ONZ globalnej strategii przeciwdziałania terroryzmowi i wzywa do dokładnego zbadania procedury tworzenia przez Radę Bezpieczeństwa ONZ wykazu organizacji terrorystycznych i osób podejrzanych o terroryzm oraz usuwania ich z tego wykazu; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1904 z 2009 r., która zawierała okresowy przegląd tego wykazu i powołała do życia biuro rzecznika praw obywatelskich, mające za zadanie wspieranie Komitetu Sankcji w usuwaniu podmiotów indywidualnych z tego wykazu;

10. apeluje o opracowanie kompleksowej strategii dotyczącej powiązań między międzynarodową przestępczością zorganizowaną, handlem narkotykami a terroryzmem; zachęca do stałej analizy nowych tendencji i wyróżników związanych z procesem dywersyfikacji, radykalizacji postaw i rekrutacji oraz z rolą międzynarodowych organizacji pozarządowych w finansowaniu terroryzmu.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

24.5.2011

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

48

7

4

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Sir Robert Atkins, Dominique Baudis, Elmar Brok, Arnaud Danjean, Michael Gahler, Ana Gomes, Andrzej Grzyb, Heidi Hautala, Anna Ibrisagic, Anneli Jäätteenmäki, Jelko Kacin, Ioannis Kasoulides, Tunne Kelam, Nicole Kiil-Nielsen, Evgeni Kirilov, Andrey Kovatchev, Paweł Robert Kowal, Eduard Kukan, Alexander Graf Lambsdorff, Krzysztof Lisek, Sabine Lösing, Ulrike Lunacek, Barry Madlener, Mario Mauro, Kyriakos Mavronikolas, Willy Meyer, Francisco José Millán Mon, María Muñiz De Urquiza, Annemie Neyts-Uyttebroeck, Norica Nicolai, Raimon Obiols, Kristiina Ojuland, Ria Oomen-Ruijten, Cristian Dan Preda, Fiorello Provera, Libor Rouček, José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra, Nikolaos Salavrakos, Jacek Saryusz-Wolski, Werner Schulz, Marek Siwiec, Hannes Swoboda, Charles Tannock, Inese Vaidere, Geoffrey Van Orden, Kristian Vigenin, Graham Watson, Boris Zala

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Reinhard Bütikofer, Tanja Fajon, Kinga Gál, Elisabeth Jeggle, Baroness Sarah Ludford, Norbert Neuser, Doris Pack, Vittorio Prodi, Dominique Vlasto, Luis Yáñez-Barnuevo García

Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Joachim Zeller

(1)

http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cmsUpload/78367.pdf

(2)

http://www.consilium.europa.eu/ueDocs/cms_Data/docs/pressdata/EN/reports/104630.pdf

(3)

http://register.consilium.europa.eu/pdf/en/10/st05/st05842-re02.en10.pdf


OPINIA Komisji Prawnej (13.4.2011)

dla Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

w sprawie unijnej polityki przeciwdziałania terroryzmowi: najważniejsze osiągnięcia i nadchodzące wyzwania

(2010/2311 (INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Luis de Grandes Pascual

PA_NonLeg

WSKAZÓWKI

Komisja Prawna zwraca się do Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji i przypomina, że musi on być powiązany z przyszłą strategią bezpieczeństwa wewnętrznego UE;

2.   wyraża ubolewanie z powodu faktu, że stracono okazję na wyjaśnienie, w jaki sposób niektóre instrumenty UE w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi, takie jak zatrzymywanie danych, PNR i porozumienie Swift wpisują się w strategię przeciwdziałania terroryzmowi UE;

3.  za właściwe uważa pogłębianie i rozwijanie czterech głównych aspektów strategii walki z terroryzmem: zapobiegania, ochrony, ścigania i reagowania;

4.  stwierdza, że błędem jest określanie mianem „terroryzmu islamskiego” tego, co powinno nazywać się „radykalnym terroryzmem dżihadzkim”; uważa, że uogólnianie godzące w prawowite wierzenie religijne jest niesprawiedliwe i niewłaściwe;

Zapobieganie

5.  ma świadomość, że wszystkie działania prowadzące do karania mogą stanowić jednocześnie działania zapobiegawcze i dlatego wyraża zaniepokojenie opóźnieniem w stosowaniu decyzji ramowej 2002/475/WSiSW i zwraca się do Komisji o dokonanie oceny stosowania decyzji ramowej 2008/919/WSiSW; pamiętając, że w społeczeństwach demokratycznych nie ma spraw, które uzasadniają działania terrorystyczne, uważa, że działania zapobiegawcze nie powinny obejmować piętnowania a priori oraz że konieczne jest dążenie do współpracy i dialogu ze społeczeństwem obywatelskim w celu doprowadzenia do integracji społecznej w państwach członkowskich UE i realizacji projektów z krajami trzecimi;

6.   z zadowoleniem przyjmuje fakt, że wiele państw członkowskich dodało do swoich kodeksów karnych specjalne artykuły potępiające akty terrorystyczne i wprowadzające surowsze kary za działalność związaną z terroryzmem; wzywa państwa członkowskie do podjęcia kroków niezbędnych do uznania ugrupowań terrorystycznych i ich działalności za niezgodnych z prawem, przy czym wymiana informacji na mocy decyzji ramowej Rady 2002/475/WSiSW jest jednym ze sposobów osiągnięcia tego celu;

7.   wzywa Komisję i Radę do stosowania podejścia „kija i marchewki” w odniesieniu do krajowych, regionalnych i lokalnych rządów, jeżeli nie będą skutecznie przyczyniać się do przeciwdziałania terroryzmowi; wzywa Komisję do ustalenia, czy środki przeciwdziałania terroryzmowi są właściwie wdrażane i do regularnego składania sprawozdania Parlamentowi i Radzie na temat swoich ustaleń;

Ochrona

8.  uważa, że terroryzm to podlegające ciągłym zmianom zjawisko, które należy zwalczać za pomocą polityki walki z terroryzmem podążającej za jego ewolucją; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje niedawne środki przyjęte w dziedzinie bezpieczeństwa lotniczego odnośnie do kontroli ładunków; wzywa Komisję do dopilnowania, by przetwarzanie danych przelotu pasażera zarówno w UE, jak i w krajach trzecich, było zgodne z przepisami UE dotyczącymi ochrony danych, i by wprowadzenie urządzeń prześwietlających pasażerów nie naruszało praw jednostki i nie powodowało zagrożenia dla zdrowia;

9.   uważa również, że zawsze należy zapewniać możliwie największą równowagę między spoczywającym na organach publicznych – na szczeblu UE i w państwach członkowskich – obowiązkiem ochrony obywateli przed zagrożeniami i gwarantowania im bezpieczeństwa, a koniecznością ochrony ich praw indywidualnych;

Ściganie

10. przypomina o ważnej roli Parlamentu w zapobieganiu terroryzmowi i walce z nim oraz związaną z nim działalnością, np. finansowaniem terroryzmu; z zadowoleniem odniósłby się do wprowadzenia środków administracyjnych w odniesieniu do zamrażania aktywów w celu zapobiegania terroryzmowi, a także zwalczania terroryzmu i powiązanej z nim działalności; nalega, by Komisja wyjaśniła rolę niektórych instrumentów przeciwdziałania terroryzmowi (zatrzymywanie danych, PNR, umowa UE-USA w sprawie programu śledzenia środków finansowych należących do terrorystów);

11. ponadto wzywa do uwzględniania zasady proporcjonalności i do przestrzegania praw podstawowych obywateli w związku ze środkami przeciwdziałania terroryzmowi, pamiętając, że wszystkie takie środki muszą być zgodne z ustawodawstwem i literą prawa;

Reagowanie

12. z zadowoleniem odnosi się do ujęcia ofiar terroryzmu w przyszłym wniosku legislacyjnym Komisji dotyczącym kompleksowego instrumentu ochrony ofiar; w tym kontekście popiera petycję międzynarodowych kongresów ofiar terroryzmu; zwraca się do państw członkowskich, by uchwaliły prawa konieczne do objęcia ofiar godnym i odpowiednim systemem pomocy, ochrony i wsparcia, a także do społecznego uznania ich statusu jako ofiar terroryzmu;

13. wzywa parlamenty państw członkowskich w imię zasady pomocniczości do odgrywania aktywnej roli w odniesieniu do obszaru wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, zwłaszcza z myślą o ocenie i wdrażaniu unijnych strategii politycznych, zgodnie z art. 70 TFUE; uważa, że powinny one również być zaangażowane w polityczną kontrolę Europolu i ocenę działalności Eurojustu, zgodnie z art. 12 lit. c) TUE;

14. wzywa Komisję, Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa i Radę do szybkiego wdrożenia ustaleń związanych z klauzulą solidarności wprowadzoną przez traktat lizboński;

15. wzywa do dokładniejszej oceny już podjętych środków przeciwdziałania terroryzmowi, obejmującej również prawa podstawowe i aspekty budżetowe.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

12.4.2011

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

21

2

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Sebastian Valentin Bodu, Christian Engström, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Klaus-Heiner Lehne, Antonio López-Istúriz White, Antonio Masip Hidalgo, Alajos Mészáros, Bernhard Rapkay, Evelyn Regner, Alexandra Thein, Diana Wallis, Rainer Wieland, Cecilia Wikström, Zbigniew Ziobro, Tadeusz Zwiefka

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Piotr Borys, Sergio Gaetano Cofferati, Luis de Grandes Pascual, Sajjad Karim, Kurt Lechner, Eva Lichtenberger, Arlene McCarthy, Angelika Niebler

Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Claudio Morganti


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

12.7.2011

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

29

24

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Jan Philipp Albrecht, Sonia Alfano, Alexander Alvaro, Gerard Batten, Vilija Blinkevičiūtė, Mario Borghezio, Rita Borsellino, Emine Bozkurt, Simon Busuttil, Philip Claeys, Carlos Coelho, Rosario Crocetta, Agustín Díaz de Mera García Consuegra, Cornelia Ernst, Tanja Fajon, Hélène Flautre, Kinga Göncz, Nathalie Griesbeck, Sylvie Guillaume, Ágnes Hankiss, Anna Hedh, Salvatore Iacolino, Sophia in ‘t Veld, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Timothy Kirkhope, Juan Fernando López Aguilar, Baroness Sarah Ludford, Monica Luisa Macovei, Véronique Mathieu, Nuno Melo, Jan Mulder, Antigoni Papadopoulou, Georgios Papanikolaou, Carmen Romero López, Birgit Sippel, Csaba Sógor, Renate Sommer, Rui Tavares, Wim van de Camp, Daniël van der Stoep, Renate Weber, Tatjana Ždanoka

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Edit Bauer, Anna Maria Corazza Bildt, Luis de Grandes Pascual, Ioan Enciu, Monika Hohlmeier, Jean Lambert, Antonio Masip Hidalgo, Mariya Nedelcheva, Hubert Pirker, Michèle Striffler, Kyriacos Triantaphyllides, Cecilia Wikström

Ostatnia aktualizacja: 1 września 2011Informacja prawna