Procedura : 2016/2142(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0252/2017

Teksty złożone :

A8-0252/2017

Debaty :

PV 11/09/2017 - 26
CRE 11/09/2017 - 26

Głosowanie :

PV 12/09/2017 - 7.9

Teksty przyjęte :

P8_TA(2017)0324

SPRAWOZDANIE     
PDF 726kWORD 74k
12 lipca 2017
PE 601.250v02-00 A8-0252/2017

w sprawie dalszego kształcenia i kształcenia na odległość na poziomie akademickim w ramach europejskiej strategii dotyczącej kształcenia przez całe życie

(2016/2142(INI))

Komisja Kultury i Edukacji

Sprawozdawca: Milan Zver

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 OPINIA Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia
 INFORMACJE O PRZYJĘCIU SPRAWOZDANIAW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie dalszego kształcenia i kształcenia na odległość na poziomie akademickim w ramach europejskiej strategii dotyczącej kształcenia przez całe życie

(2016/2142(INI))

Parlament Europejski,

  uwzględniając art. 8, 165 i 166 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 14,

  uwzględniając deklarację kopenhaską z dnia 30 listopada 2002 r. w sprawie zwiększonej współpracy europejskiej w dziedzinie kształcenia zawodowego i szkolenia,

  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia („ET 2020”)(1),

  uwzględniając wspólne sprawozdanie Rady i Komisji z 2012 r. z wdrażania strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia („ET 2020”) – „Kształcenie i szkolenia na rzecz inteligentnego i trwałego rozwoju Europy sprzyjającego włączeniu społecznemu”(2),

  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie skutecznego kształcenia nauczycieli,

  uwzględniając wspólne sprawozdanie Rady i Komisji z 2015 r. z wdrażania strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia („ET 2020”) – „Nowe priorytety współpracy europejskiej w dziedzinie kształcenia i szkolenia”(3),

  uwzględniając rezolucję Rady z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie odnowionej europejskiej agendy w zakresie uczenia się dorosłych(4),

  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 listopada 2012 r. pt. „Nowe podejście do edukacji: Inwestowanie w umiejętności na rzecz lepszych efektów społeczno-gospodarczych” (COM(2012)0669)(5),

  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 17 lutego 2014 r. w sprawie inwestowania w kształcenie i szkolenie – odpowiedź na komunikat pt. „Nowe podejście do edukacji: inwestowanie w umiejętności na rzecz lepszych efektów społeczno-gospodarczych” oraz na roczną analizę wzrostu gospodarczego 2013(6),

  uwzględniając decyzję nr 1720/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 listopada 2006 r. ustanawiającą program działań w zakresie uczenia się przez całe życie(7),

  uwzględniając Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych ratyfikowaną przez UE w 2010 r.,

  uwzględniając zalecenie 2006/962/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie(8),

  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 19 listopada 2010 r. w sprawie edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju(9),

  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie walidacji uczenia się pozaformalnego i nieformalnego(10),

  uwzględniając zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie ustanowienia europejskich ram kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie(11),

  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie zapewniania jakości w celu wspierania kształcenia i szkolenia(12),

  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie programu Erasmus+ i innych narzędzi wspomagania mobilności w kształceniu i szkoleniu zawodowym – podejścia zakładającego uczenie się przez całe życie(13),

  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 czerwca 2016 r. dotyczącą działań następczych w związku ze strategicznymi ramami europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia (ET 2020)(14),

  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 31 stycznia 2014 r. pt. „Działania na rzecz otwartej edukacji”(15),

–  uwzględniając badanie Komisji dotyczące kształcenia i szkolenia do 2020 r.: udoskonalenie polityki i przepisów dotyczących uczenia się dorosłych w Europie(16),

  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 września 2015 r. w sprawie utworzenia konkurencyjnego rynku pracy w Unii XXI w.: dostosowanie umiejętności i kwalifikacji do zapotrzebowania i perspektyw na rynku pracy jako sposób na wyjście z kryzysu(17),

  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie europejskiego paktu na rzecz równości płci na lata 2011–2020(18),

  uwzględniając projekt konkluzji Rady z dnia 20 lutego 2017 r. pt. „Wzmacnianie umiejętności kobiet i mężczyzn na unijnym rynku pracy”(19),

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 28 listopada 2011 r. w sprawie odnowionej europejskiej agendy w zakresie uczenia się dorosłych,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kultury i Edukacji oraz stanowisko w formie poprawek Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A8-0252/2017),

A.  mając na uwadze, że z uwagi na transformację cyfrową systemy kształcenia stają przed istotnymi wyzwaniami, które wpływają na procesy nauczania i uczenia się oraz na potrzebę wzmocnienia zdolności do wspomagania włączenia społecznego i aktywności obywatelskiej oraz rozwoju osobistego, a także wspierania europejskich wartości demokratycznych i tolerancji w celu zwiększenia otwartości oraz zapobiegania wszelkiego rodzaju nietolerancji; mając na uwadze, że rozwój umiejętności cyfrowych i pewność siebie mają zasadnicze znaczenie dla budowania silnych społeczeństw oraz wspomagają jedność i procesy integracji w UE;

B.  mając na uwadze, że należy wzmocnić europejską strategię dotyczącą kształcenia przez całe życie; mając na uwadze, że każdy, na każdym etapie życia, powinien dysponować szansami na uczenie się przez całe życie, aby zdobywać wiedzę i umiejętności konieczne zarówno dla rozwoju osobistego, jak i postępów zawodowych; mając na uwadze, że uczenie się przez całe życie, w kontekstach formalnych, pozaformalnych i nieformalnych – które wspiera aktywne obywatelstwo i zdolność do zatrudnienia – jest kluczowym aspektem kształcenia, na który wpływ mają te przemiany;

C.  mając na uwadze, że konieczne są dalsze działania na rzecz zwiększenia synergii między kształceniem a zatrudnieniem, zarówno przez ułatwianie wchodzenia na rynek pracy, jak i umożliwianie stałego uaktualniania umiejętności lub nabywania nowych w trakcie życia zawodowego; mając na uwadze, że państwa członkowskie powinny znaleźć sposób, by chronić i promować inwestycje długoterminowe w edukację, badania naukowe i innowacje;

D.  mając na uwadze, że dalsze kształcenie i kształcenie na odległość na poziomie akademickim znacznie przyczyniają się do rozwoju osobistego i tworzenia kapitału ludzkiego oraz powinny stanowić integralną część europejskiej strategii dotyczącej uczenia się przez całe życie;

E.  mając na uwadze, że dalsze kształcenie na poziomie akademickim i kształcenie na odległość odgrywają coraz ważniejszą rolę w ułatwianiu przystosowania się pracowników do przemian gospodarczych i technologicznych w trakcie ich życia zawodowego; mając na uwadze, że do 2025 r. 49 % wszystkich ofert pracy w UE (dotyczących zarówno nowych stanowisk, jak i zastąpienia odchodzącego pracownika) będzie wymagać wysokich kwalifikacji, 40 % – średnich kwalifikacji, a jedynie 11 % – niskich kwalifikacji albo nie będzie ich wymagać wcale;

F.  mając na uwadze, że dalsze kształcenie i kształcenie na odległość na poziomie akademickim są ważnymi narzędziami w zapewnianiu możliwości elastycznego i zindywidualizowanego kształcenia dla wszystkich, bez jakiegokolwiek dyskryminacji(20); podkreśla w związku z tym znaczenie zapewniania poszerzania strategii na rzecz dostępności;

G.  mając na uwadze, że dalsze kształcenie na poziomie akademickim i kształcenie na odległość oraz wykorzystywanie nowych technologii mogą przyczynić się do szerzenia wśród dziewcząt i kobiet wiedzy na temat nowych możliwości kariery, w szczególności w dziedzinach, w których nie są one w wystarczającym stopniu reprezentowane; mając na uwadze, że choć więcej kobiet zdobywa dyplomy szkół średnich uprawniające do studiów na uczelni wyższej i wykształcenie wyższe, konieczne jest zwiększenie ich obecności zarówno w instytucjach kształcenia zawodowego, jak i w sektorach nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki;

H.  mając na uwadze, że kształcenie na odległość na poziomie akademickim jest możliwym formatem edukacji w kontekście dalszego kształcenia naukowego, który ze względu na swoją elastyczność w szczególny sposób umożliwia godzenie studiów, pracy zawodowej i życia rodzinnego;

I.  mając na uwadze, że pojęcie kształcenia na odległość(21) oznacza formę organizacji nauczania oferującą dużą elastyczność uczenia się dzięki wykorzystaniu cyfrowych technologii kształcenia, która nie zastępuje kształcenia bezpośrednio w placówkach, ale oferuje rozwiązanie alternatywne dla osób uczących się, które nie mogą uczestniczyć w kształceniu bezpośrednio w placówkach;

J.  mając na uwadze, że kształcenie na odległość oznacza metodę nauczania oferującą elastyczność uczenia się dzięki wykorzystaniu powstających technologii, która nie zastępuje kształcenia bezpośrednio w placówkach akademickich, ale oferuje rozwiązanie alternatywne dla osób uczących się, które nie mogą uczestniczyć w kształceniu bezpośrednio w placówkach akademickich, oraz pracowników starających się pogodzić pracę z procesem kształcenia; mając na uwadze, że digitalizacja może zatem posłużyć jako narzędzie zapewniające nowe sposoby na uzyskanie dostępu do szkolnictwa wyższego;

K.  mając na uwadze, że równość kobiet i mężczyzn jest jedną z podstawowych zasad Unii Europejskiej zapisaną w Traktatach oraz jednym z celów i zadań Unii; mając na uwadze, że równość w kształceniu oferuje kobietom większe możliwości oraz zapewnia wkład w społeczny, kulturalny i gospodarczy rozwój społeczeństwa; mając na uwadze, że kształcenie stanowi podstawowe narzędzie zwalczania stereotypów płci;

L.  mając na uwadze, że średnia stopa zatrudnienia kobiet jest bezpośrednio związana z ich poziomem wykształcenia, a wśród kobiet w wieku 25–49 lat, które uzyskały wyższe wykształcenie, stopa zatrudnienia jest o ponad 20 % wyższa niż w przypadku kobiet z wykształceniem niepełnym podstawowym, podstawowym i średnim I stopnia;

M.  mając na uwadze, że kształcenie na odległość może mieć pozytywny wpływ na umiejętności cyfrowe kobiet; mając na uwadze, że uczestnictwo większej liczby kobiet w sektorze umiejętności cyfrowych ożywiłoby rynek, na którym przewiduje się braki w sile roboczej i gdzie równy udział kobiet doprowadziłby do zysków w PKB UE w wysokości ok. 9 mld EUR rocznie; mając na uwadze, że kobiety są nadal zdecydowanie niedostatecznie reprezentowane jako studentki wydziałów ICT, gdyż stanowią jedynie około 20 % absolwentów w tej dziedzinie, przy czym tylko 3 % wszystkich absolwentek studiów posiada dyplom w dziedzinie ICT;

N.  mając na uwadze, że programy kształcenia na odległość docierają do znacznej liczby kobiet w społeczeństwach, w których kobiety nie mają równych szans na udział w konwencjonalnych formach kształcenia i szkoleń, ponieważ kobiety nadal poświęcają więcej czasu niż mężczyźni wykonywaniu niepłatnych prac domowych i dbaniu o rodzinę; mając na uwadze, że kursy takie oferują im elastyczność w osiąganiu równowagi między życiem zawodowym a prywatnym oraz że kształcenie na odległość jest adresowane w szczególności do grupy nietradycyjnych studentów;

O.  mając na uwadze, że dalsze kształcenie naukowe jest jednym z zadań służby publicznej w zakresie kształcenia wyższego i oznacza możliwości kształcenia w instytucjach akademickich, które można podejmować równolegle z pracą na pełny etat, opierając się zasadniczo na doświadczeniu zawodowym, i które wymaga z reguły dyplomu ukończenia studiów wyższych;

P.  mając na uwadze, że dostosowanie się do coraz szybszych przemian gospodarczych i technologicznych stanowi istotne wyzwanie dla starzejącej się siły roboczej, a odpowiedź na nie będzie stanowić jeden z kluczowych czynników decydujących o zapewnieniu długoterminowej konkurencyjności gospodarki UE;

Q.  mając na uwadze, że polityki dotyczące uczenia się przez całe życie i rozwoju kariery zawodowej można wzmocnić przez uznawanie doświadczeń nabytych;

R.  mając na uwadze, że zapewnienie ludziom czasu wolnego na rozwój osobisty i szkolenia w kontekście uczenia się przez całe życie korzystanie wpływa na ich dobrostan, jak również ich wkład w życie społeczne, dzięki bardziej ukształtowanym umiejętnościom osobistym i zawodowym; mając na uwadze, że kształcenie na odległość na poziomie akademickim zapewnia elastyczne formy studiów, które pomagają ludziom w osiągnięciu większej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym; mając na uwadze, że uczenie się przez całe życie na poziomie uniwersyteckim powinno stanowić część europejskiej strategii digitalizacji;

S.  mając na uwadze, że digitalizacja umożliwia elastyczność i interaktywność procesu kształcenia oraz stanowi kluczowy czynnik stałego rozwoju dalszego kształcenia i kształcenia na odległość na poziomie akademickim;

T.  mając na uwadze, że zmiana technologiczna wymaga silniejszych i stabilniejszych powiązań między kształceniem a zatrudnieniem;

U.  mając na uwadze, że instytucje akademickie mają tendencję, by wykazywać się zachowawczością, co sprawia, że reforma programów nauczania oraz regulaminów studiów i egzaminów, a także wymogów stawianych kandydatom stanowi wyzwanie;

V.  mając na uwadze, że dalsze kształcenie i kształcenie na odległość na poziomie akademickim to szybko rozwijające się sektory o znacznym potencjale w zakresie wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy;

W.  mając na uwadze, że nadal istnieje wiele barier dla możliwości dalszego kształcenia i kształcenia na odległość na poziomie akademickim(22);

Dalsze kształcenie i kształcenie na odległość towarzyszące zmianom społecznym i gospodarczym

1.  uznaje, że internetowa i otwarta edukacja zmienia sposób zapewniania zasobów na potrzeby kształcenia oraz sposób organizacji kształcenia i podejmowania nauki; podkreśla w związku z tym znaczenie otwartych zasobów edukacyjnych (OER), które zapewniają dostęp do kształcenia dla wszystkich oraz zwiększają szanse na zatrudnienie przez wspieranie procesu uczenia się przez całe życie;

2.  zauważa, że wiele instytucji edukacyjnych i szkoleniowych usiłuje znaleźć odpowiedź na dogłębne i kompleksowe zmiany zachodzące w naszych społeczeństwach i gospodarkach, a także zwraca uwagę, że instytucje te powinny dokonać zmian, jeżeli chodzi o zarządzanie, struktury organizacyjne i sposób działania; podkreśla, że nowe, elastyczne i dostępne formy uczenia się przez całe życie, odpowiednie dla osób w każdym wieku, mogą zapewniać skuteczną odpowiedź na niektóre z tych wyzwań, takich jak wykluczenie społeczne, przedwczesne kończenie nauki i niedopasowanie umiejętności;

3.  uznaje, że digitalizacja i tworzenie platform edukacyjnych w celu współpracy i wymiany najlepszych praktyk mają kluczowe znaczenie, aby stawić czoła tym wyzwaniom;

4.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zwiększenia wysiłków w celu zlikwidowania, w ramach krajowych strategii w zakresie umiejętności cyfrowych, istniejącej luki technologicznej pomiędzy instytucjami oświatowymi, które są dobrze wyposażone, a tymi, które nie są;

5.  podkreśla, że środki na rzecz uczenia się przez całe życie mają zasadnicze znaczenie dla zapewnienia kobietom umiejętności, które umożliwiają im powrót do zatrudnienia lub polepszenie jego jakości, zwiększenie dochodów i poprawę warunków pracy; podkreśla potrzebę dalszego zwiększenia obecności kobiet i ich dostępu do wyższych stanowisk w instytucjach akademickich;

6.   podkreśla znaczenie edukacji w zwalczaniu stereotypów związanych z płcią; wzywa w związku z tym Komisję do promowania inicjatyw oferujących wsparcie w zakresie wdrażania programów kształcenia zawodowego na odległość dla kobiet, w tym podejmowania studiów wyższych w dziedzinie nauk ścisłych, technologii i IT, opracowywania programów szkoleniowych dla kadry nauczycielskiej podejmujących tematykę równouprawnienia płci i zapobiegania przekazywaniu stereotypów za pośrednictwem materiałów programowych i dydaktycznych;

7.  podkreśla, że instytucje akademickie muszą przygotowywać obywateli na życie w społeczeństwach opartych na wiedzy i stale zmieniających się gospodarkach, a także muszą zapewnić im wiedzę pozwalającą na niezależne kształcenie i wspieranie ducha przedsiębiorczości oraz rozwijanie umiejętności przekrojowych, takich jak umiejętność rozwiązywania problemów i zdolność do dostosowania się, aby umożliwić im odkrywanie własnej drogi i osiąganie pełni swojego potencjału;

8.   podkreśla również, że instytucje akademickie odgrywają ważną rolę w zwiększaniu aktywności obywatelskiej i muszą wyposażać studentów w kompetencje przekrojowe, takie jak kompetencje obywatelskie i społeczne;

9.  potwierdza, że podejście do kształcenia skupione na osobie uczącej się ogranicza przedwczesne kończenie nauki oraz umożliwia osobom uczącym się osiągnięcie pełnego potencjału(23); podkreśla w związku z tym znaczenie poradnictwa zawodowego przez całe życie dla wszystkich;

10.  uznaje potencjał dzielenia się wiedzą w celu zwiększania aktywnego uczestnictwa i międzynarodowej świadomości obywateli w stale zmieniających się społeczeństwach;

11.  uznaje, że należy skupić się na zacieśnieniu współpracy między instytucjami oświatowymi i szkoleniowymi, lokalnymi społecznościami i gospodarką; ponadto podkreśla potrzebę poprawy synergii między podmiotami oferującymi kształcenie formalne, pozaformalne i nieformalne w celu poprawy szans na uczenie się przez całe życie dla wszystkich;

12.  jest zadania, że dostęp do możliwości uczenia się i szkolenia musi być prawem dla wszystkich na każdym etapie życia, aby możliwe było nabywanie umiejętności przekrojowych, takich jak umiejętność rozumowania matematycznego, umiejętności cyfrowe i korzystania z mediów, zdolność krytycznego myślenia i umiejętności interpersonalne, a także inne przydatne umiejętności życiowe pomagające w lepszym dostosowaniu się do sytuacji w przyszłości;

13.  podkreśla konieczność wdrożenia wsparcia dopasowanego do potrzeb osób uczących się w miejscu pracy, praktykantów i pracowników, aby zapewnić włączenie wszystkich osób do rynku pracy; jest zdania, że konieczne jest wdrożenie nowych technologii do procesów nauczania i uczenia się w celu zapewnienia ludziom odpowiednich umiejętności, kompetencji i wiedzy, aby umożliwić im korzystanie z technologii cyfrowych w innowacyjny i kreatywny sposób;

14.  wzywa do skuteczniejszego wprowadzania osób na rynek pracy i utrzymywania ich na tym rynku, wraz z udoskonalaniem ich kompetencji dzięki dalszemu kształceniu i kształceniu na odległość na poziomie akademickim, a także kształceniu i szkoleniu zawodowemu; podkreśla potrzebę zwiększenia atrakcyjności i dostępu do informacji na temat możliwości kształcenia i szkolenia zawodowego dla młodych ludzi i ich rodzin; w związku z tym przypomina, że cel mobilności edukacyjnej w sektorze kształcenia i szkolenia zawodowego zawarty w programie Erasmus+ jest daleki od osiągnięcia i nadal należy mu poświęcać uwagę;

15.  podkreśla znaczenie programów Erasmus+ i „Horyzont 2020” dla wzmacniania uczenia się przez całe życie; wzywa zatem państwa członkowskie do pełnego wykorzystywania potencjału tych programów; podkreśla również konieczność zapewnienia dostępności programów specjalnie dostosowanych do dalszego kształcenia naukowego w zawodzie;

16.  potwierdza, że dostęp do wysokiej jakości kształcenia sprzyjającego włączeniu społecznemu ma kluczowe znaczenie, a w związku z tym należy wspierać kształcenie otwarte i kształcenie na odległość, aby zaspokoić specjalne potrzeby osób, dla których tradycyjne systemy kształcenia są nieosiągalne – w szczególności w przypadku grup defaworyzowanych; wzywa państwa członkowskie do ukierunkowania inwestycji na ten cel;

Znaczenie jakości i elastyczności w kształceniu

17.  uważa, że ciągłe podnoszenie jakości kształcenia, zarówno formalnego, jak i nieformalnego, ma kluczowe znaczenie dla wysiłków UE zmierzających do zapewniania spójności społecznej, konkurencyjności i trwałego wzrostu;

18.  podkreśla, że aby zachować konkurencyjność oraz zapewnić zarówno nisko, jak i wysoko wykwalifikowanym pracownikom szansę na sukces, przedsiębiorstwa wraz z instytucjami oświatowymi i szkoleniowymi muszą oferować szkolenia i kształcenie ukierunkowane na życie zawodowe przez cały okres życia zawodowego pracowników;

19.  podkreśla wyjątkowe znaczenie jakości metod przekazywania wiedzy i umiejętności dla wyników kształcenia; podkreśla, że należy koniecznie inwestować w rozwój zawodowy i ciągłe podnoszenie umiejętności nauczycieli, a także je wspierać; podkreśla w związku z tym potrzebę zagwarantowania wysokich standardów kształcenia na odległość, a także znaczenie opracowywania nowych modeli nauczania i uczenia się w ramach procesów innowacji i stopniowej digitalizacji kształcenia; przyznaje w tym kontekście, że właściwa infrastruktura i zasoby to istotne elementy poprawy jakości nauczania;

20.  zauważa, że wymaga to uznania dla nauczycieli i ich doceniania, oferowania im atrakcyjnego wynagrodzenia i warunków zatrudnienia oraz lepszego dostępu do dalszego kształcenia w czasie pracy, zwłaszcza w dziedzinie dydaktyki cyfrowej;

21.  apeluje do uniwersytetów o zaangażowanie na rzecz kształcenia na odległość w coraz szerszym zakresie i uzupełnienia go o krótkotrwałe i darmowe szkolenia zawodowe;

22.  podkreśla, że osobom uczącym się, które uczestniczą w kształceniu na odległość, należy zapewnić możliwości komunikacji z nauczycielami oraz nadzoru ze strony nauczycieli, aby zagwarantować osobom uczącym się odpowiednie wsparcie, ukierunkowanie i motywację w trakcie nauki;

23.  uznaje, że elastyczne formy uczenia się, takie jak kształcenie na odległość i nauczanie komplementarne, umożliwiają osobom pracującym godzenie pracy lub kształcenia z życiem rodzinnym i prywatnym;

24.  uznaje kluczową rolę kształcenia na odległość dla osób, którym warunki fizyczne uniemożliwiają uczestnictwo w zajęciach odbywanych bezpośrednio w placówkach;

25.  wspiera koncepcję dostosowanego do indywidualnych potrzeb uczenia się oraz kursów pomostowych zaprojektowanych dla osób pragnących rozpocząć studia wyższe, które muszą zdobyć dalsze kwalifikacje w celu spełnienia warunków przyjęcia;

26.  przypomina o konieczności dążenia do bardziej elastycznego i indywidualnego podejścia do rozwoju kariery oraz kształcenia i uczenia się przez całe życie w trakcie indywidualnej ścieżki kariery; uznaje rolę pełnioną głównie przez podmioty publiczne, lecz także prywatne w tym zakresie, jednocześnie uznając, że poradnictwo i doradztwo zaspokajające indywidualne potrzeby i odpowiadające preferencjom oraz skupiające się na ocenie i rozwoju umiejętności indywidualnych musi być kluczowym elementem polityki kształcenia i rozwoju umiejętności już na wczesnym etapie;

27.  podkreśla znaczenie interaktywności w podnoszeniu jakości kształcenia na odległość przez wykorzystanie nowoczesnych metod komunikacji, które pozwalają na praktyczne ćwiczenia z zakresu opanowanego materiału, zaangażowanie uczących się w proces dydaktyczny oraz rozwijanie umiejętności komunikacyjnych;

28.  wspiera ideę zapewnienia dostępu do uczenia się przez całe życie, a zwłaszcza ułatwiania powrotu do pracy, w tym w przypadku kobiet lub opiekunów nieformalnych;

29.  podkreśla konieczność stałego monitorowania procesu kształcenia na odległość w zakresie bieżącego uaktualniania procesu i narzędzi dydaktycznych;

30.  podkreśla potrzebę wykształcenia wśród młodych ludzi umiejętności samodzielnej nauki (w tym organizacji własnej pracy, przetwarzania informacji, krytycznego myślenia, zachowania motywacji) tak, aby w przyszłości mogli skutecznie, przy użyciu nowoczesnych technologii, doskonalić swoje umiejętności w ramach kształcenia na odległość;

Dalsze kształcenie i kształcenie na odległość jako narzędzie rozwoju dla uniwersytetów

31.  uznaje, że dalsze kształcenie i kształcenie na odległość na poziomie akademickim stwarzają możliwości rozwoju dla instytucji szkolnictwa wyższego i pozwalają im poszerzyć zakres kompetencji oraz urozmaicić oferowane programy, aby dotrzeć do nowych osób i zdywersyfikować ich dochody, biorąc pod uwagę, że koszty kształcenia na odległość są niższe niż koszty szkoleń organizowanych bezpośrednio w placówkach;

32.  uznaje, że kształcenie na odległość sprzyja powstawaniu kierunków interdyscyplinarnych oraz uruchomianiu studiów międzynarodowych;

33.  zachęca uczelnie do rozszerzenia oferty edukacji akademickiej o kształcenie na odległość;

34.  uznaje rolę strategii inteligentnej specjalizacji (RIS3) w rozwoju kluczowego potencjału regionalnego w oparciu o potrzeby rynku pracy;

Wyzwania technologiczne

35.  uznaje potrzebę dotrzymywania kroku gwałtownym zmianom technologicznym, w szczególności w odniesieniu do kształcenia na odległość, oraz stwierdza, że nie można przecenić znaczenia ICT i zależności od tych technologii; jest zdania, że ICT są narzędziem, za pomocą którego można stawić czoła głównym wyzwaniom związanym z wykształceniem i problemami rozwojowymi w optymalny i oszczędny sposób; uważa, że staraniom tym powinny także towarzyszyć znaczące inwestycje w kształcenie, w tym wykorzystywanie środków z Europejskiego Funduszu Społecznego, w celu rozwijania umiejętności cyfrowych i umiejętności korzystania z mediów na wszystkich poziomach;

36.  z niepokojem odnotowuje, że brak umiejętności w zakresie ICT stanowi obecnie poważny problem zarówno wśród nauczycieli, jak i osób uczących się; przypomina o znaczeniu zaawansowanych umiejętności technologicznych dla wykorzystania potencjału kształcenia na odległość i ułatwienia wdrażania nowych metod nauczania i uczenia się;

37.  zwraca uwagę na potrzebę wyeliminowania przepaści cyfrowej, aby zapewnić wszystkim równe szanse w uzyskiwaniu dostępu do technologii cyfrowych oraz rozwijaniu kompetencji, kształtowaniu postaw i zdobywaniu motywacji koniecznych do rzeczywistego uczestnictwa w społeczeństwie cyfrowym;

38.  podkreśla, że nauczyciele tylko jednej czwartej uczniów w szkołach w Europie posiadają odpowiednie umiejętności cyfrowe, co stanowi główną przeszkodę dla pełnego rozwoju nowych metod nauczania; apeluje zatem do państw członkowskich o zapewnienie silniejszego wsparcia dla szkół oraz większych szans na podnoszenie umiejętności, w tym przez szkolenia z zakresu technologii informatycznych i umiejętności korzystania z mediów, a także możliwości ustawicznego rozwoju zawodowego dla nauczycieli;

39.  podkreśla konieczność inwestowania w rozwój zawodowy nauczycieli we wszystkich sektorach kształcenia, a także jego wsparcia oraz wdrożenia usług w zakresie poradnictwa zawodowego przez całe życie;

40.  potwierdza znaczenie nowych platform cyfrowych w obszarze kształcenia, podkreślając jednocześnie problemy związane z bezpieczeństwem i prywatnością napotykane zarówno przez instytucje akademickie, jak i osoby uczące się;

41.  podkreśla znaczenie umiejętności z zakresu nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki oraz ponownie wyraża ubolewanie z powodu braku równowagi płci w tej dziedzinie;

Wyzwania finansowe

42.  dostrzega konieczność odpowiedniego finansowania kształcenia wysokiej jakości i uczenia się dostosowanego do indywidualnych potrzeb; podkreśla, że kształcenie na odległość może zapewnić wysokiej jakości kształcenie zorientowane na osobę uczącą się przy niższych kosztach; podkreśla znaczenie większego wsparcia finansowego i praktycznego zaangażowania przemysłu i przedsiębiorstw w szkolenia zawodowe;

43.  podkreśla potrzebę uznawania wydatków w obszarze kształcenia za długoterminowe inwestycje przynoszące trwałe korzyści;

44.  uważa, że koszty nie mogą stanowić przeszkody dla rejestracji i uczestnictwa w kształceniu, przyznaje jednak, że istnieją problemy prowadzące do wysokich kosztów i tego, że obywatele nie są w stanie pokryć kosztów opłat za naukę w niektórych państwach członkowskich; zachęca zatem Komisję i państwa członkowskie do lepszego wspierania i promocji kształcenia na odległość jako możliwości kształcenia oferującej wysoką jakość, niskie koszty, elastyczność i indywidualne podejście;

Wyzwania związane z ramami regulacyjnymi

45.  przyznaje, że istnieją różnice w ramach regulacyjnych dla nauczania tradycyjnego i dalszego szkolenia zawodowego, a także dalszego kształcenia i kształcenia na odległość na poziomie akademickim; podkreśla, że kształcenie na odległość powinno podlegać akredytacji według tych samych zasad co kształcenie stacjonarne, natomiast odnośne wskaźniki i kryteria powinny zostać odpowiednio dostosowane;

46.  uznaje znaczenie aktywnego zarządzania i zaangażowania zainteresowanych stron;

47.  potwierdza znaczenie zapewniania jakości w obszarze kształcenia na odległość oraz uznawania wyników uzyskanych w toku tego kształcenia;

48.  przypomina, że wiele z istniejących unijnych narzędzi dotyczących przejrzystości, takich jak europejskie ramy kwalifikacji (EQF) czy europejski system transferu osiągnięć w kształceniu i szkoleniu zawodowym (ECVET) opracowano niezależnie od siebie; uznaje, że aby umożliwić lepszy pomiar postępów w nauce i zapewnić szanse oraz wykorzystywanie wyników kształcenia zdobytego w różnych kontekstach, należy je lepiej skoordynować i wesprzeć systemami zapewniania jakości oraz osadzić w ramach krajowych systemów kwalifikacji, aby budować zaufanie we wszystkich sektorach i wśród wszystkich podmiotów, w tym pracodawców;

49.  uznaje ciągłe znaczenie zarówno nauczania komplementarnego, jak i kształcenia online, w szczególności w kontekście kształcenia i szkolenia zawodowego; podkreśla, że połączenie wysokiej jakości technologii cyfrowych i możliwości bezpośredniego kształcenia prowadzi do osiągania lepszych wyników przez osoby uczące się, zachęca zatem Komisję i państwa członkowskie do lepszego wspierania i promowania nauczania komplementarnego;

50.  wzywa Komisję do wzmocnienia europejskiej strategii dotyczącej uczenia się przez całe życie, tak aby dalsze kształcenie i kształcenie na odległość na poziomie akademickim stały się jej integralną częścią, wspierając w ten sposób przystosowanie się starzejącej się siły roboczej do zmian gospodarczych i technologicznych; zwraca się ponadto do Komisji o zbadanie możliwości zwiększenia finansowania dalszego kształcenia i kształcenia na odległość na poziomie akademickim za pomocą istniejących i przyszłych programów; 

51.  uznaje potrzebę kompleksowego, wielosektorowego i multidyscyplinarnego podejścia do kształcenia i szkoleń, w tym do uczenia się przez całe życie, oraz współpracy międzysektorowej przy opracowywaniu i wdrażaniu polityk edukacyjnych;

Zalecenia na szczeblu europejskim

52.  podkreśla potrzebę promowania współpracy i wymiany dobrych praktyk między systemami kształcenia; ponadto zachęca krajowe agencje zapewniania jakości do wymiany najlepszych praktyk w zakresie opracowywania kryteriów uznawania nowych trybów nauczania i kształcenia;

53.  wzywa do dokonania przeglądu europejskich ram kwalifikacji, aby wspierać porównywalność kwalifikacji w różnych państwach objętych EQF i innych państwach, zwłaszcza objętych europejską polityką sąsiedztwa oraz państwach dysponujących dojrzałymi ramami kwalifikacji, aby zapewnić lepsze rozumienie charakteru kwalifikacji zdobytych za granicą i przywrócić osobom o pochodzeniu imigranckim lub uchodźczym możliwości uczenia się przez całe życie i zatrudnienia;

54.  wzywa Komisję do istotnego zwiększenia wsparcia dla dalszego kształcenia i kształcenia na odległość na poziomie akademickim za pomocą programu Erasmus+ przez promowanie rozwoju sieci europejskich i ułatwianie wymiany dobrych praktyk, ustanawianie projektów angażujących instytucje działające w kilku państwach członkowskich i zwiększenie dostępności dla studentów z innych państw europejskich i państw trzecich;

55.  zaleca utworzenie przyjaznej dla użytkowników platformy internetowej stanowiącej punkt kompleksowej obsługi, za pomocą której pracownicy systemów kształcenia i osoby uczące się mogą ułatwiać wymianę najlepszych praktyk;

56.  wzywa Komisję do opracowania bezpiecznej i zintegrowanej bezpłatnej platformy kształcenia zaprojektowanej z myślą o europejskich instytucjach oświatowych i przeznaczonej dla nich, co zwiększyłoby stopnień wykorzystania e-uczenia się w UE;

57.  potwierdza potrzebę dalszego rozwoju programu eTwinning oraz europejskiej platformy internetowej dla szkół School Education Gateway, tak aby wspierać konstruktywną wymianę doświadczeń między nauczycielami i innymi przedstawicielami zawodów sektora kształcenia;

58.  zachęca do ustanowienia silniejszych powiązań między ustawicznym kształceniem i dalszym kształceniem naukowym (które jest ukierunkowane nie tylko na badania naukowe) a kształceniem i szkoleniem zawodowym mającym na celu zdobycie umiejętności, a także do podjęcia działań umożliwiających prowadzenie takiego kształcenia i takich szkoleń oraz ubieganie się o nie w dowolnym czasie;

59.  zaleca, by wesprzeć wysiłki na rzecz uczenia się przez całe życie europejską strategią digitalizacji i oceną wpływu w aspekcie płci proponowanych środków, które powinny zostać przygotowane;

60.  z zadowoleniem przyjmuje ambitny plan zapewnienia superszybkiego internetu w szkołach podstawowych i średnich oraz w bibliotekach do 2025 r., ponieważ szybsza i lepsza łączność zapewnia ogromne szanse rozwoju metod nauczania, wspiera badania i pomaga rozwijać wysokiej jakości usługi edukacyjne online; podkreśla, że rozwinięcie tych technologii stwarza lepsze szanse w dziedzinie kształcenia na odległość, w szczególności na obszarach wiejskich i w regionach najbardziej oddalonych; zaznacza, że te możliwości poprawią umiejętności cyfrowe i umiejętność korzystania z mediów wśród dzieci i uczniów;

61.  podkreśla, że dostosowanie systemów kształcenia i szkolenia ma zasadnicze znaczenie dla zaspokojenia rosnącego popytu na pracowników posiadających umiejętności cyfrowe w UE; podkreśla, że w celu osiągnięcia prawdziwie jednolitego rynku cyfrowego w Europie potrzeba dalszych wysiłków na rzecz poprawy umiejętności korzystania z mediów wśród obywateli, zwłaszcza wśród osób nieletnich;

62.  podkreśla znaczenie wzmożenia wysiłków w Europie, aby strategia dotycząca uczenia się przez całe życie stała się rzeczywistością dla wszystkich, podobnie jak cel zapewnienia także szerokich możliwości kształcenia realizowanego do celów rozwoju osobistego i samorealizacji; zachęca Komisję i państwa członkowskie do promowania i inwestowania w uczenie się przez całe życie, zwłaszcza w krajach nieosiągających w tej dziedzinie poziomu referencyjnego wynoszącego 15 %;

63.  wzywa państwa członkowskie do wspierania współpracy i wzmacniania synergii z podmiotami oferującymi kształcenie formalne, nieformalne i pozaformalne, aby dotrzeć do większej grupy ludzi i lepiej uwzględniać ich specyficzne potrzeby;

64.  zaleca, aby nauczyciele udzielający kursów na odległość posiadali specjalistyczne szkolenie potwierdzone certyfikatem;

Zalecenia na szczeblu państw członkowskich

65.  wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania całościowego podejścia do kształcenia oraz do zapewnienia osobom uczącym się prawdziwych, różnorodnych i równych możliwości kształcenia, które pozwolą im rozwinąć ambicje i umiejętności wymagane do odniesienia sukcesu zarówno w społeczeństwie demokratycznym, jak i globalnej gospodarce, która stale się zmienia;

66.  zachęca państwa członkowskie do wykorzystywania istniejących zasad walidacji, aby oceniać i certyfikować umiejętności nabyte w drodze ścieżek podwyższania kwalifikacji, oraz do zapewnienia ich uznawania w celu uzyskania kwalifikacji, zgodnie z krajowymi ramami i systemami kwalifikacji;

67.  podkreśla, że dalszy rozwój infrastruktury cyfrowej, szczególnie w obszarach słabiej zaludnionych, sprzyja integracji społecznej i kulturowej, nowoczesnym procesom edukacyjnym i informacyjnym oraz regionalnej gospodarce kulturowej;

68.  wzywa państwa członkowskie, aby umożliwiły szkolenia w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz rozwój umiejętności cyfrowych i umiejętności korzystania z mediów na wszystkich poziomach edukacji;

69.  przypomina, że instytucje naukowe i szkoleniowe muszą szybciej reagować na zmiany zachodzące w społeczeństwie i na rynku pracy oraz muszą dostosowywać i uaktualniać swój sposób funkcjonowania, a także zapewniać osobom uczącym się odpowiednie szanse na rozwój umiejętności; podkreśla, że kształcenie to trwający całe życie proces wzmacniania pozycji, który powinien pomagać obywatelom w osiąganiu osobistego rozwoju, kreatywności i dobrostanu;

70.  wzywa instytucje naukowe, by starały się przewidzieć zmiany zachodzące w społeczeństwie i na rynku pracy oraz odpowiednio dostosowały sposób prowadzenia prac; zauważa, że rozwój przyszłościowych sektorów, zwłaszcza zielonej gospodarki i gospodarki o obiegu zamkniętym, decyduje o tym, jakie umiejętności będą potrzebne;

71.  zwraca się ponadto do instytucji naukowych, by wprowadziły wielojęzyczne ścieżki kształcenia dostosowane do umiejętności migrantów, zapewniając przy tym łatwiejszy dostęp do programów edukacyjnych;

72.  podkreśla potrzebę wprowadzenia w państwach członkowskich bardziej elastycznych systemów kształcenia, aby umożliwić skuteczniejsze wprowadzanie otwartych metod nauczania i metod nauczania on-line;

73.  wzywa państwa członkowskie do zwiększenia dostępności danych na temat zatrudnienia i społecznej sytuacji absolwentów („monitorowanie losów absolwentów”), w tym danych dotyczących sektora kształcenia i szkolenia zawodowego;

74.  wzywa UE i państwa członkowskie, by opracowały i wdrożyły „korytarze edukacyjne”, wspierając zawieranie z uniwersytetami europejskimi – np. z Unią Uniwersytetów Śródziemnomorskich (UNIMED) i sieciami uniwersytetów kształcących zdalnie – umów w sprawie przyjmowania studentów będących uchodźcami z rejonów ogarniętych konfliktami, w tym za pośrednictwem programów kształcenia na odległość na poziomie akademickim;

75.  podkreśla znaczenie specjalistycznego szkolenia nauczycieli szkolnych i uniwersyteckich na potrzeby dalszego kształcenia i kształcenia na odległość na poziomie akademickim, aby spełniać potrzeby osób uczących się;

76.  podkreśla potrzebę uznawania kompetencji i umiejętności zdobytych poza systemem kształcenia formalnego w ramach zapewniania jakości i systemu uznawania, zwłaszcza w celu wzmacniania pozycji osób pochodzących ze szczególnie narażonych grup społecznych lub znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, np. osób dorosłych o niskich kwalifikacjach i uchodźców; podkreśla konieczność walidacji uczenia się pozaformalnego i nieformalnego w celu dotarcia do osób uczących się i zapewnienia im wsparcia;

77.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

(1)

Dz.U. C 119 z 28.5.2009, s. 2.

(2)

Dz.U. C 70 z 8.3.2012, s. 9.

(3)

Dz.U. C 417 z 15.12.2015, s. 25.

(4)

Dz.U. C 372 z 20.12.2011, s. 1.

(5)

http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52012DC0669&from=PL

(6)

Dz.U. C 64 z 5.3.2013, s. 5.

(7)

Dz.U. L 327 z 24.11.2006, s. 45.

(8)

Dz.U. L 394 z 30.12.2006, s. 10.

(9)

Dz.U. C 327 z 4.12.2010, s. 11.

(10)

Dz.U. C 398 z 22.12.2012, s. 1.

(11)

Dz.U. C 111 z 6.5.2008, s. 1.

(12)

Dz.U. C 183 z 14.6.2014, s. 30.

(13)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0107.

(14)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0291.

(15)

Dz.U. C 126 z 26.4.2014, s. 20.

(16)

http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/repository/education/library/reports/policy-provision-adult-learning_en.pdf

(17)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0321.

(18)

https://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/lsa/119628.pdf

(19)

http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-6268-2017-INIT/pl/pdf

(20)

Zgodnie z art. 21 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.

(21)

Przykładowo w krajach niemieckojęzycznych w odniesieniu do kształcenia na odległość dokonuje się rozróżnienia między kształceniem na poziomie akademickim i nieakademickim.

(22)

Program kształcenia na odległość dotyczący wszechobecnej informatyzacji; https://www.researchgate.net/publication/312312226_A_distance_learning_curriculum_on_pervasive_computing.

(23)

„Economics of Education” red.: Dominic J. Brewer, Patrick J. McEwan Equity and Quality in Education Supporting disadvantaged students and schools [Równe szanse i jakość w kształceniu wspierającym uczniów znajdujących się w trudnej sytuacji oraz szkoły defaworyzowane] https://www.oecd.org/education/school/50293148.pdf


UZASADNIENIE

Edukacja – obejmująca kształcenie i szkolenie – odzwierciedla stan społeczeństwa. Ma ona kluczowe znaczenie dla kształtowania kapitału ludzkiego. W Europie już od szeregu dziesięcioleci tradycyjne systemy szkolnictwa udoskonala się dzięki bogatej ofercie pedagogicznej w ramach uczenia się przez całe życie, co wynika z przekonania, że we współczesnym dynamicznym, złożonym i pełnym zagrożeń społeczeństwie, które stawia jednostkom coraz większe wyzwania technologiczne, konieczne jest kształcenie się przez całe życie, bez względu na to, czy chodzi o edukację formalną, nieformalną czy okazjonalną.

Z tego też względu swego rodzaju koniecznością jest nieustanne uzupełnianie wiedzy, doświadczeń i umiejętności – nie tylko w miejscu pracy, ale również w prywatnym i publicznym życiu jednostki.

Systemy kształcenia muszą wobec tego dostosować się do szybko zmieniających się uwarunkowań i zwracać na te uwarunkowania szczególnie baczną uwagę. Dodatkowe ścieżki kształcenia należy udostępnić również w ramach kształcenia i szkolenia zawodowego na poziomie wyższym, dzięki którym uczący się będą mogli doskonalić swoje umiejętności. Ponadto systemy kształcenia powinny nie tylko umożliwić dalszą naukę, ale również pozwalać uznać efekty uczenia nie tylko na szczeblu krajowym, ale także w szerszym kontekście.

Ograniczony dostęp do możliwości kształcenia się może spowodować ograniczenie konkurencyjności obywateli na rynku pracy, problemy w życiu prywatnym, a także trwałą bierność, wykluczenie społeczne oraz – co można było zauważyć w ostatnich latach – gwałtowną radykalizację postaw, zwłaszcza u ludzi młodych, którzy są szczególnie podatni na zagrożenia.

Ułatwiony dostęp do edukacji jest więc normą, która powinna być powszechnie stosowana. W praktyce jest jednak inaczej: wiele osób boryka się z różnego rodzaju przeszkodami, np. młodym matkom trudno jest pogodzić obowiązki rodzinne, a nawet zawodowe z uczeniem się, a osobom z niższych warstw społecznych trudno dostać się na wybrane studia, szczególnie gdy są one zbyt drogie lub miejsce studiowania jest bardzo oddalone. Osobie mieszkającej w oddalonym regionie trudno jest pozwolić sobie na studia na upragnionej uczelni ze względu na odległość. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku osób o specjalnych potrzebach, których uczestnictwo w klasycznym – tzw. stacjonarnym – trybie studiów bywa często znacznie utrudnione. Z tego też względu kształcenie na odległość odgrywa tak istotną rolę w umożliwianiu łatwiejszego dostępu dla wszystkich, jak również w obniżaniu kosztów studiów. E-kształcenie lub kształcenie na odległość może być wygodniejsze i bardziej dostępne niż tradycyjne kształcenie, ponieważ pozwala ono uniknąć zwykłych kosztów działania placówki oświatowej. Kształcenie na odległość może przyczynić się do zwiększenia dostępności do edukacji dla wszystkich, bez względu na obywatelstwo, region zamieszkania, klasę społeczną, wiek czy płeć.

Sprawozdawca jest przekonany, że z pomocą nowych form uczenia się przez całe życia możemy skutecznie stawić czoła wyzwaniom współczesnych społeczeństw, w tym obniżyć stopę bezrobocia, która wciąż jeszcze jest zbyt wysoka, w szczególności wśród ludzi młodych. W niektórych państwach osiąga ona dramatyczne rozmiary (ponad 40 %). Podejmowanie wyżej wspomnianych wyzwań wymaga wyjątkowej elastyczności systemów kształcenia. Za dziesięć lat prawie połowa miejsc pracy będzie nowo utworzona. Wymagane będą również nowe kwalifikacje, a ponad połowę z tych miejsc pracy zajmą wyłącznie osoby o wysokich kwalifikacjach. Podsumowując, do skutecznego stawiania czoła wyzwaniom współczesnych społeczeństw może przyczynić się również dalsze kształcenie i kształcenie na odległość.

Sprawozdawca zwraca przy tym szczególną uwagę na fakt, że kształcenie na odległość kładzie nacisk na rolę indywidualnego dostosowania – jest to kształcenie dostosowane do potrzeb danego studenta. Ten rodzaj elastyczności przyczynia się również do skuteczniejszego nauczania wysokiej jakości oraz ograniczenia zjawiska przedwczesnego kończenia nauki, które wciąż stanowi duży problem w Europie.

Podobnie jak w innych dziedzinach również w edukacji nie da się powstrzymać procesu digitalizacji. Obecnie nauczyciele zaledwie jednej czwartej dzieci w wieku szkolnym w Europie dysponują umiejętnościami cyfrowymi. Z tego też względu pilne i konieczne jest wyposażenie wszystkich uczestników procesu edukacji w odpowiednią wiedzę na wszystkich szczeblach procesu kształcenia. W tym kontekście bardzo ważna jest też pomoc UE w rozwoju jednolitej platformy cyfrowej lub cyfrowej pracowni, która stanowiłaby efektywną i szybką odpowiedź UE na wyzwania związane z digitalizacją i skutecznie rozwiewała ewentualne obawy, a także gwarantowałaby wysoką jakość placówkom oświatowym, które chcą swoją ofertę edukacyjną rozszerzyć o kształcenie na odległość.

Sprawozdawca podkreśla zwłaszcza, że we wszystkich systemach edukacyjnych państw członkowskich należy ustanowić ramy regulacyjne, które umożliwiłby kształceniu na odległość sprawne funkcjonowanie, włącznie z uznawaniem i walidacją wyników zarówno formalnego, jak i pozaformalnego kształcenia.

Sprawozdawca zaleca również zacieśnienie współpracy między systemami edukacyjnymi państw członkowskich i stworzenie przyjaznej dla użytkownika platformy internetowej, która między innymi umożliwiłaby wymianę dobrych praktyk. Zaleca też usprawnienie współpracy z podmiotami biznesowymi, zwłaszcza w odniesieniu do kierunków studiów o większym potencjale praktycznym. W przyszłości powinno się lepiej wykorzystać potencjał kształcenia na odległość w ramach programów Erasmus+, przede wszystkim przez wymianę dobrych praktyk i rozwój umiejętności w dziedzinie kształcenia na odległość oraz badania innowacyjnych metod nauczania. Zgodnie z zaleceniem sprawozdawcy państwa członkowskie powinny zapewnić całościowe podejście do edukacji, tak aby placówki oświatowe w większym stopniu dostosowywały się do przemian społecznych i rynku pracy. W związku z tym bardzo ważne jest, aby poświęcić więcej uwagi kształceniu ustawicznemu nauczycieli.

\


OPINIA Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (2.5.2017)

dla Komisji Kultury i Edukacji

w sprawie dalszego kształcenia i kształcenia na odległość na poziomie akademickim w ramach europejskiej strategii dotyczącej kształcenia przez całe życie

(2016/2142(INI))

Sprawozdawczyni: Vilija Blinkevičiūtė

WSKAZÓWKI

Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia zwraca się do Komisji Kultury i Edukacji, jako komisji przedmiotowo właściwej, o wzięcie pod uwagę następujących poprawek:

Poprawka  1

Projekt sprawozdania

Umocowanie 1

Projekt sprawozdania

Poprawka

  uwzględniając art. 165 i 166 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

  uwzględniając art. 8, 165 i 166 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

Poprawka  2

Projekt sprawozdania

Motyw B

Projekt sprawozdania

Poprawka

B. mając na uwadze, że uczenie się przez całe życie – które wspiera zarówno aktywne obywatelstwo, jak i zdolność do zatrudnienia – jest kluczowym aspektem kształcenia, na który wpływ mają te przemiany;

B. mając na uwadze, że uczenie się przez całe życie w systemie formalnym, nieformalnym i pozaformalnym – które wspiera równouprawnieni płci, aktywne obywatelstwo i zdolność do zatrudnienia – jest kluczowym aspektem kształcenia, na który wpływ mają te przemiany;

Poprawka  3

Projekt sprawozdania

Motyw B a (nowy)

Projekt sprawozdania

Poprawka

 

Ba. mając na uwadze, że aby osiągnąć cel wyznaczony na 2020 r., zgodnie z którym średnio co najmniej 15 % osób dorosłych w wieku od 25 do 64 lat uczestniczy w procesie uczenia się przez całe życie, należy podjąć aktywne kroki, aby ograniczyć przeszkody w udziale, w tym przyjąć środki godzenia obowiązków rodzinnych, zwłaszcza w przypadku kobiet;

Poprawka  4

Projekt sprawozdania

Motyw D a (nowy)

Projekt sprawozdania

Poprawka

 

Da. mając na uwadze, że dalsze kształcenie i kształcenie na odległość oraz wykorzystywanie nowych technologii może przyczynić się do szerzenia wśród dziewcząt i kobiet wiedzy na temat nowych możliwości kariery, w szczególności w dziedzinach, w których nie są one w wystarczającym stopniu reprezentowane; mając na uwadze, że chociaż kobiety częściej niż mężczyźni posiadają świadectwa ukończenia szkół średnich i wyższych, istnieje potrzeba zwiększenia obecności kobiet zarówno w dziedzinie kształcenia zawodowego, jak i w sektorach nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki;

Poprawka  5

Projekt sprawozdania

Motyw D a (nowy)

 

Projekt sprawozdania

Poprawka

 

Da. mając na uwadze, że średni wskaźnik zatrudnienia kobiet jest bezpośrednio związany z ich poziomem wykształcenia, na przykład w przypadku kobiet w wieku od 25 do 49 lat, które zdobyły wyższe wykształcenie, wskaźnik zatrudnienia jest o ponad 20 % wyższy niż w przypadku kobiet, które posiadają jedynie wykształcenie niższe niż podstawowe, podstawowe lub gimnazjalne;

Poprawka  6

Projekt sprawozdania

Motyw D b (nowy)

Projekt sprawozdania

Poprawka

 

Db. mając na uwadze, że kształcenie na odległość może mieć pozytywny wpływ na umiejętności w zakresie ICT; mając na uwadze, że uczestnictwo większej liczby kobiet w sektorze ICT poprawiłoby sytuację na rynku, na którym przewiduje się niedobór siły roboczej i gdzie równy udział kobiet doprowadziłby do zysków w PKB UE w wysokości ok. 9 mld EUR rocznie; mając na uwadze, że kobiety są nadal zdecydowanie niedostatecznie reprezentowane jako studentki wydziałów ICT, gdyż stanowią jedynie około 20 % absolwentów w tej dziedzinie, przy czym tylko 3 % wszystkich absolwentek studiów posiada dyplom w dziedzinie ICT;

Poprawka  7

Projekt sprawozdania

Motyw J

Projekt sprawozdania

Poprawka

J. mając na uwadze, że kobiety stanowią większość osób zapisujących się na kursy w ramach kształcenia na odległość, gdyż kursy takie oferują im elastyczność w osiąganiu równowagi między życiem zawodowym a prywatnym;

J. mając na uwadze, że kobiety stanowią większość osób zapisujących się na kursy w ramach kształcenia na odległość, ponieważ nadal poświęcają więcej czasu niż mężczyźni na nieodpłatne prace domowe i opiekę nad członkami rodziny, a takie kursy oferują im elastyczność w osiąganiu równowagi między życiem zawodowym a prywatnym;

Poprawka  8

Projekt sprawozdania

Motyw J a (nowy)

Projekt sprawozdania

Poprawka

 

Ja. mając na uwadze, że w 2010 r. mężczyźni stanowili 60 % pracowników instytucji akademickich w państwach członkowskich;

Poprawka  9

Projekt sprawozdania

Motyw K

Projekt sprawozdania

Poprawka

K. mając na uwadze, że równość kobiet i mężczyzn jest jedną z podstawowych zasad Unii Europejskiej zapisaną w Traktatach oraz jednym z celów i zadań Unii; mając na uwadze, że równość w kształceniu oferuje kobietom większe możliwości oraz zapewnia wkład w społeczny, kulturalny i gospodarczy rozwój społeczeństwa;

K. mając na uwadze, że równość kobiet i mężczyzn jest jedną z podstawowych zasad Unii Europejskiej zapisaną w Traktatach oraz jednym z celów i zadań Unii; mając na uwadze, że równość w kształceniu oferuje kobietom większe możliwości oraz zapewnia wkład w społeczny, kulturalny i gospodarczy rozwój społeczeństwa; mając na uwadze, że edukacja stanowi podstawowe narzędzie walki ze stereotypami dotyczącymi płci;

Poprawka  10

Projekt sprawozdania

Ustęp 3

Projekt sprawozdania

Poprawka

3. uznaje, że cyfryzacja i ustanowienie wspólnych platform edukacyjnych mają kluczowe znaczenie w stawianiu czoła tym wyzwaniom;

3. uznaje, że cyfryzacja i ustanowienie wspólnych platform edukacyjnych mają kluczowe znaczenie w stawianiu czoła tym wyzwaniom, i wzywa do zwrócenia większej uwagi na zapewnienie wysokiej jakości edukacji dla kobiet w ramach platform cyfrowych, tak by poprawić ich pozycję na rynku pracy i aby zaktualizować i dostosować ich umiejętności do potrzeb gospodarki cyfrowej;

Poprawka  11

Projekt sprawozdania

Ustęp 3 a (nowy)

Projekt sprawozdania

Poprawka

 

3a. podkreśla, że środki na rzecz uczenia się przez całe życie mają zasadnicze znaczenie dla wyposażania kobiet w umiejętności, które umożliwiają im powrót do pracy bądź polepszenie jakości ich pracy, dochodu i warunków pracy; wzywa Komisję do promowania inicjatyw oferujących wsparcie w zakresie wdrażania programów kształcenia zawodowego kobiet na odległość, w tym podejmowania studiów wyższych w dziedzinie nauk ścisłych, technologii i IT, w zakresie opracowywania programów szkoleń w zakresie równouprawnienia płci przeznaczonych dla pracowników sektora edukacji, a także w zakresie zapobiegania przekazywaniu stereotypów za pośrednictwem programów nauczania i materiałów dydaktycznych;

 

Poprawka  12

Projekt sprawozdania

Ustęp 3 b (nowy)

Projekt sprawozdania

Poprawka

 

3b. podkreśla znaczenie edukacji w zwalczaniu stereotypów związanych z płcią; w związku z powyższym wzywa Komisję do promowania inicjatyw mających na celu opracowanie programów szkoleń w zakresie równouprawnienia płci przeznaczonych dla pracowników sektora edukacji, a także zapobieganie przekazywaniu stereotypów za pośrednictwem programów nauczania i materiałów dydaktycznych;

Poprawka  13

Projekt sprawozdania

Ustęp 4

Projekt sprawozdania

Poprawka

4. podkreśla, że instytucje akademickie muszą przygotowywać studentów na sytuacje niepewności oraz zapewniać im narzędzia – takie jak umiejętności w zakresie przedsiębiorczości i zdolności do dostosowania się – aby umożliwić im odkrywanie własnej drogi;

4. podkreśla, że instytucje akademickie muszą przygotowywać studentów, w tym również kobiety, na sytuacje niepewności oraz zapewniać im narzędzia – takie jak umiejętności w zakresie przedsiębiorczości i zdolności do dostosowania się – aby umożliwić im odkrywanie własnej drogi;

Poprawka  14

Projekt sprawozdania

Ustęp 5 a (nowy)

Projekt sprawozdania

Poprawka

 

5a. podkreśla potrzebę dalszej poprawy sytuacji kobiet w zakresie ich obecności na wyższych szczeblach środowiska akademickiego i dostępu do tych szczebli, zwłaszcza w celu przeciwdziałania sytuacji ich nadal niedostatecznej reprezentacji na wyższych stanowiskach w środowisku akademickim;

Poprawka  15

Projekt sprawozdania

Ustęp 8

Projekt sprawozdania

Poprawka

8. wzywa do skuteczniejszego wprowadzania poszczególnych osób na rynek pracy i utrzymywania ich na tym rynku, w powiązaniu z udoskonaleniem ich umiejętności dzięki kształceniu i szkoleniu zawodowemu;

8. wzywa do skuteczniejszego wprowadzania poszczególnych osób, w tym kobiet, na rynek pracy i utrzymywania ich na tym rynku, w powiązaniu z udoskonaleniem ich umiejętności dzięki kształceniu i szkoleniu zawodowemu;

Poprawka  16

Projekt sprawozdania

Ustęp 10

Projekt sprawozdania

Poprawka

10. potwierdza, że dostęp do kształcenia stanowi kluczową kwestię – w szczególności dla osób szczególnie narażonych, wywodzących się z mniej uprzywilejowanych środowisk lub osób o specjalnych potrzebach;

10. potwierdza, że dostęp do kształcenia stanowi kluczową kwestię – w szczególności dla osób szczególnie narażonych, wywodzących się z mniej uprzywilejowanych środowisk, migrantów i osób o specjalnych potrzebach;

Poprawka  17

Projekt sprawozdania

Ustęp 13

Projekt sprawozdania

Poprawka

13. uznaje, że elastyczne formy uczenia się umożliwiają pracującym osobom osiągnięcie większej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym;

13. uznaje, że elastyczne formy uczenia się umożliwiają pracującym osobom osiągnięcie większej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym; apeluje o zapewnienie dostępnych i przystępnych cenowo placówek opieki, umożliwiających opiekunom, którymi często są kobiety, udział w działaniach w zakresie kształcenia i szkolenia przez całe życie; podkreśla, że elastyczne formy uczenia się muszą być także dostępne dla osób niepełnosprawnych, w szczególności kobiet i dziewcząt;

Poprawka  18

Projekt sprawozdania

Ustęp 13 a (nowy)

Projekt sprawozdania

Poprawka

 

13a. podkreśla, że elastyczne formy uczenia się są okazją do zapewnienia dostępu do edukacji oraz do przezwyciężenia w związku z tym przeszkód napotykanych przez kobiety i dziewczęta ze słabszych lub zmarginalizowanych społeczności, takich jak uchodźczynie i migrantki, kobiety romskie, samotne matki, kobiety LGBTI, kobiety zmagające się z ubóstwem i wykluczeniem społecznym, a także kobiety mieszkające na obszarach wiejskich;

Poprawka  19

Projekt sprawozdania

Ustęp 14 a (nowy)

Projekt sprawozdania

Poprawka

 

14a. popiera ideę zapewnienia dostępu do uczenia się przez całe życie, w szczególności w celu ułatwienia powrotu do pracy kobietom i opiekunom;

Poprawka  20

Projekt sprawozdania

Ustęp 18 a (nowy)

Projekt sprawozdania

Poprawka

 

18a. zwraca uwagę, że kobiety i dziewczęta często borykają się ze stereotypami związanymi z płcią dotyczącymi technologii cyfrowych; podkreśla, że właściwe umiejętności cyfrowe, również w przypadku kobiet, są kluczowe do zapewnienia równego dostępu do kształcenia na odległość;

Poprawka  21

Projekt sprawozdania

Ustęp 31

Projekt sprawozdania

Poprawka

31. zaleca wparcie wysiłków w zakresie uczenia się przez całe życie europejską strategią cyfryzacji;

31. zaleca wparcie wysiłków w zakresie uczenia się przez całe życie europejską strategią cyfryzacji oraz przygotowanie oceny wpływu proponowanych środków na aspekt płci;

Poprawka  22

Projekt sprawozdania

Ustęp 31 a (nowy)

Projekt sprawozdania

Poprawka

 

31a. podkreśla potrzebę podjęcia aktywnych środków w celu przełamania stereotypów związanych z płcią i segregacji w dziedzinie kształcenia i szkolenia, w tym poprzez zapewnienie programów nauczania uwzględniających aspekt płci w edukacji, udzielanie doradztwa zawodowego oraz prowadzenie kampanii medialnych zachęcających dziewczęta i chłopców oraz kobiety i mężczyzn do podążania ścieżkami kariery, które są zgodne z ich umiejętnościami i zdolnościami;

Poprawka  23

Projekt sprawozdania

Ustęp 32

Projekt sprawozdania

Poprawka

32. podkreśla znaczenie wzmożenia wysiłków w Europie na rzecz tego, by strategia dotycząca kształcenia przez całe życie stała się rzeczywistością dla wszystkich;

32. podkreśla znaczenie wzmożenia wysiłków w Europie na rzecz tego, by strategia dotycząca uczenia się przez całe życie stała się rzeczywistością dla wszystkich, i apeluje, by równouprawnienie płci było uwzględniane w strategiach uczenia się przez całe życie;

Poprawka  24

Projekt sprawozdania

Ustęp 33

Projekt sprawozdania

Poprawka

33. wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania całościowego podejścia do kształcenia oraz do zapewnienia osobom uczącym się prawdziwych możliwości kształcenia, które pozwolą im rozwinąć ambicje i umiejętności wymagane do przetrwania w globalnej gospodarce;

33. wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania uwzględniającego aspekt płci, całościowego podejścia do kształcenia oraz do zapewnienia osobom uczącym się prawdziwych możliwości kształcenia, które pozwolą im rozwinąć ambicje i umiejętności wymagane do przetrwania w globalnej gospodarce; zaleca państwom członkowskim opracowanie uwzględniających aspekt płci programów nauczania oraz materiałów edukacyjnych, które są wolne od dyskryminacji mogącej mieć wpływ na wybór przez uczniów edukacji i ścieżek kariery na późniejszym etapie;

INFORMACJE O PRZYJĘCIU OPINII W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

25.4.2017

 

 

 


INFORMACJE O PRZYJĘCIU SPRAWOZDANIAW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Data przyjęcia

21.6.2017

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

24

1

5

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Dominique Bilde, Andrea Bocskor, Silvia Costa, Angel Dzhambazki, Jill Evans, María Teresa Giménez Barbat, Giorgos Grammatikakis, Petra Kammerevert, Svetoslav Hristov Malinov, Curzio Maltese, Stefano Maullu, Morten Messerschmidt, Luigi Morgano, Momchil Nekov, John Procter, Michaela Šojdrová, Martin Sonneborn, Yana Toom, Helga Trüpel, Sabine Verheyen, Julie Ward, Bogdan Brunon Wenta, Theodoros Zagorakis, Bogdan Andrzej Zdrojewski, Milan Zver, Krystyna Łybacka

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Dietmar Köster, Emma McClarkin, Martina Michels

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

David Borrelli


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO

24

+

ALDE

María Teresa Giménez Barbat, Yana Toom

EFDD

David Borrelli

GUE/NGL

Curzio Maltese, Martina Michels

PPE

Andrea Bocskor, Svetoslav Hristov Malinov, Stefano Maullu, Sabine Verheyen, Bogdan Brunon Wenta, Theodoros Zagorakis, Bogdan Andrzej Zdrojewski, Milan Zver, Michaela Šojdrová

S&D

Silvia Costa, Giorgos Grammatikakis, Petra Kammerevert, Dietmar Köster, Luigi Morgano, Momchil Nekov, Julie Ward, Krystyna Łybacka

Verts/ALE

Jill Evans, Helga Trüpel

1

-

NI

Martin Sonneborn

5

0

ECR

Angel Dzhambazki, Emma McClarkin, Morten Messerschmidt, John Procter

ENF

Dominique Bilde

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

Ostatnia aktualizacja: 30 sierpnia 2017Informacja prawna