Procedura : 2017/2210(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0031/2018

Teksty złożone :

A8-0031/2018

Debaty :

PV 16/04/2018 - 23
CRE 16/04/2018 - 23

Głosowanie :

PV 17/04/2018 - 6.10

Teksty przyjęte :


SPRAWOZDANIE     
PDF 701kWORD 81k
23 luty 2018
PE 612.271v02-00 A8-0031/2018

w sprawie równouprawnienia płci w sektorze mediów w UE

(2017/2210(INI))

Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia

Sprawozdawczyni: Michaela Šojdrová

POPRAWKI
PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie równouprawnienia płci w sektorze mediów w UE

(2017/2210(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 11 i art. 23 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 2 i art. 3 ust. 3 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz art. 8 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając dyrektywę 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy(1),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/13/UE z dnia 10 marca 2010 r. w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych (dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych)(2),

–  uwzględniając wniosek Komisji z dnia 26 kwietnia 2017 r. dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylającej dyrektywę Rady 2010/18/UE (COM(2017)0253),

–  uwzględniając wniosek Komisji dotyczący trzeciego średnioterminowego programu wspólnotowego działania w sprawie równych szans dla mężczyzn i kobiet na lata 1991–1995 (COM(90)0449),

–  uwzględniając rezolucję Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zgromadzonych w Radzie dnia 5 października 1995 r., dotyczącą wizerunku kobiet i mężczyzn w reklamie i w mediach(3),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 7 czerwca 2000 r. pt. „W kierunku wspólnotowej strategii ramowej w dziedzinie równości kobiet i mężczyzn (2001–2005)” (COM(2000)0335),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 9 czerwca 2008 r. w sprawie eliminowania społecznych stereotypów związanych z płcią,

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 24 czerwca 2013 r. w sprawie zwiększania roli kobiet jako podmiotów decyzyjnych w mediach,

–  uwzględniając europejski pakt na rzecz równości płci (2011–2020), przyjęty przez Radę w marcu 2011 r.,

–  uwzględniając Plan działań na rzecz równości kobiet i mężczyzn 2006–2010 przyjęty dnia 1 marca 2006 r. (COM(2006)0092),

–  uwzględniając strategię UE na rzecz równości kobiet i mężczyzn 2010–2015 z dnia 21 września 2010 r. (COM(2010)0491),

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 3 grudnia 2015 r. pt. „Strategic engagement for gender equality 2016–2019” [Strategiczne zaangażowanie na rzecz równouprawnienia płci w latach 2016–2019] (SWD(2015)0278),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 lipca 1997 r. w sprawie dyskryminacji kobiet w reklamie,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 września 2008 r. w sprawie wpływu marketingu i reklamy na równość kobiet i mężczyzn(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 marca 2013 r. w sprawie eliminowania stereotypów dotyczących płci w UE(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 28 kwietnia 2016 r. w sprawie równości płci i wzmocnienia pozycji kobiet w erze cyfrowej(6),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 września 2016 r. w sprawie tworzenia na rynku pracy warunków sprzyjających równowadze między życiem zawodowym a prywatnym(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 września 2016 r. w sprawie stosowania dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (dyrektywa w sprawie równego traktowania w obszarze zatrudnienia i pracy)(8),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie potrzeby opracowania unijnej strategii mającej na celu wyeliminowanie różnic w emeryturach ze względu na płeć i zapobieganie występowaniu takich różnic(9),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 lipca 2017 r. w sprawie warunków pracy i niepewności zatrudnienia(10),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 października 2017 r. w sprawie wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet w sektorach prywatnym i publicznym w UE(11),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 października 2017 r. w sprawie przeciwdziałania molestowaniu i wykorzystywaniu seksualnemu w UE(12),

–  uwzględniając zalecenie Komitetu Ministrów Rady Europy z dnia 10 czerwca 2013 r. dotyczące równouprawnienia płci i mediów,

–  uwzględniając zalecenie nr 1555 Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z dnia 24 kwietnia 2002 r. dotyczące wizerunku kobiet w mediach,

–  uwzględniając zalecenie nr 1799 Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z dnia 26 czerwca 2007 r. dotyczące wizerunku kobiet w reklamie,

–  uwzględniając zalecenie Komitetu Ministrów Rady Europy z dnia 27 września 2017 r. skierowane do państw członkowskich i dotyczące równouprawnienia płci w sektorze audiowizualnym,

–  uwzględniając badanie Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE) z 2013 r. pt. „Review of the implementation of the Beijing Platform for Action in the EU Member States: Women and the Media – Advancing gender equality in decision-making in media organisations” [Przegląd realizacji pekińskiej platformy działania w państwach członkowskich UE: Kobiety w mediach – większe równouprawnienie płci w procesach decyzyjnych organizacji medialnych],

–  uwzględniając deklarację pekińską i pekińską platformę działania, wraz z załącznikami, przyjęte podczas Czwartej Światowej Konferencji w sprawie Kobiet we wrześniu 1995 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie Rady Europy z 2013 r. pt. „Media and the image of women” [Media a wizerunek kobiet],

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia oraz opinię Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A8-0031/2018),

A.  mając na uwadze, że równość kobiet i mężczyzn jest podstawową zasadą Unii Europejskiej zapisaną w art. 8 TFUE, który stanowi, że we wszystkich swoich działaniach Unia zmierza do zniesienia nierówności oraz wspierania równości mężczyzn i kobiet; mając na uwadze, że polityka Unii Europejskiej w zakresie promowania równouprawnienia płci przyczyniła się do poprawy jakości życia wielu obywateli UE;

B.  mając na uwadze, że media odgrywają rolę czwartej władzy i mogą wywierać wpływ na opinię publiczną oraz ją ostatecznie kształtować; mając na uwadze, że media są jednym z filarów społeczeństw demokratycznych i jako takie są zobowiązane do zapewnienia wolności informacji, różnorodności opinii i pluralizmu mediów, do wspierania poszanowania godności ludzkiej oraz do zwalczania wszelkich form dyskryminacji i nierówności, między innymi w drodze przedstawiania zróżnicowanych wzorców ról społecznych; mając w związku z powyższym na uwadze, że organizacje medialne muszą być uczulone na te kwestie;

C.  mając na uwadze, że na Czwartej Światowej Konferencji w sprawie Kobiet, która odbyła się w Pekinie w 1995 r., uznano, że relacja między kobietami a mediami ma istotne znaczenie dla osiągnięcia równości kobiet i mężczyzn, oraz że w pekińskiej platformie działania zawarto także dwa cele strategiczne:

a) zwiększenie udziału kobiet w wyrażaniu opinii i w procesach decyzyjnych oraz zapewnienie im większych możliwości w tym zakresie za pośrednictwem mediów i nowych technologii komunikacyjnych;

b) promowanie zrównoważonego i niestereotypowego przedstawiania kobiet w mediach;

D.  mając na uwadze, że przedstawianie kobiet i mężczyzn w mediach może dawać obraz nierównej reprezentacji w różnych kontekstach, w tym w kontekście politycznym, gospodarczym, społecznym, naukowym, religijnym, kulturalnym i sportowym, w których mężczyźni występują głównie w aktywnych rolach społecznych, a kobietom przypisuje się bardziej bierne role; mając na uwadze, że wśród wszystkich stereotypów dotyczących wizerunku kobiety i mężczyzny dominującym przykładem jest seksualizacja kobiecego ciała, najbardziej widoczna w tzw. prasie bulwarowej oraz w reklamie; mając na uwadze, że erotyzacja przemocy i uprzedmiotowienie kobiet w mediach wywierają negatywny wpływ na działania podejmowane w celu położenia kresu przemocy wobec kobiet; mając na uwadze, że stereotypy płci łączą się często z innymi stereotypami, których elementem jest dyskryminacja z różnych względów;

E.  mając na uwadze, że media mają duży wpływ na normy dotyczące płci kulturowej oraz na sposób kształtowania i ewolucji społecznych wizerunków kobiet i mężczyzn, a także wpływają na odbiorców za pośrednictwem stereotypowych obrazów ciała i koncepcji męskości i kobiecości; na przykład przedstawianie kobiet w reklamach i sposób, w jaki produkty są kierowane do potencjalnych konsumentów, sprzyjają utrwalaniu tradycyjnych norm dotyczących płci; mając na uwadze, że w przypadkach gdy media nadal przedstawiają stereotypowo kobiety i mężczyzn, w tym osoby LGBTI, społeczeństwo bardzo często postrzega te wizerunki jako uzasadnione, co sprawia, że ich zakwestionowanie staje się bardzo trudne lub wręcz niemożliwe;

F.  mając na uwadze, że we współczesnych społeczeństwach branża reklamowa odgrywa istotną rolę w krajobrazie medialnym, gdyż przekazuje informacje za pośrednictwem obrazów i idei odwołujących się do ludzkich emocji, przez co ma zdolność kształtowania naszych wartości, postaw i sposobów postrzegania świata; mając na uwadze, że, przekazując zniekształcony obraz płci, reklama może uciekać się do seksizmu i odtwarzać dyskryminujące praktyki; mając na uwadze, że reklama może być postrzegana jako dyskryminująca lub seksistowska, jeżeli dana płeć jest przedstawiana w sposób obraźliwy i uwłaczający lub jako mniej zdolna, mniej inteligentna czy gorsza;

G.  mając na uwadze, że nowe technologie przekształcają tradycyjne modele biznesowe mediów; mając na uwadze, że sektor audiowizualny stanowi bardzo ważną branżę o istotnej wartości gospodarczej, w której w UE zatrudnienie znajduje bezpośrednio ponad milion osób; mając na uwadze, że korzystanie z nowych internetowych systemów komunikacyjnych i multimedialnych wymaga dostosowania nadzoru nad rozwiązaniami przyjmowanymi na szczeblu krajowym, a także dostosowania systemów samoregulacji, jednak bez wpływu na wyniki negocjacji nad dyrektywą o audiowizualnych usługach medialnych;

H.  mając na uwadze, że aby uzyskać pełen i zróżnicowany obraz każdego aspektu rzeczywistości społecznej, należy w równej mierze uwzględnić punkt widzenia kobiet i mężczyzn; mając na uwadze, że istotne jest, by nie utracić potencjału i umiejętności, jakie posiadają kobiety w przekazywaniu informacji, faktów i opinii na temat wyzwań piętrzących się przed kobietami w mediach, a jednocześnie należy uznać, że kobiety nie mogą być traktowane jako jednolita grupa;

I.  mając na uwadze, że należy zmienić obecną sytuację, w której w przekazach medialnych – elektronicznych, drukowanych, wizualnych i dźwiękowych – kobiety są nadal reprezentowane w sposób negatywny i uwłaczający im; mając na uwadze, że różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn powstają i są rozpowszechniane również za pośrednictwem języka i obrazów stosowanych w mediach; mając na uwadze, że dzieci od najwcześniejszych lat mają do czynienia z nierównym traktowaniem płci za pośrednictwem wzorców postępowania promowanych w serialach i programach telewizyjnych, dyskusjach, grach, w tym grach wideo, i reklamach; mając na uwadze, że role płciowe są kształtowane głównie w okresie dzieciństwa i dorastania oraz że mają wpływ na całe życie; mając na uwadze, że kształcenie i szkolenie pracowników mediów stanowią potężne narzędzia zwalczania i eliminowania stereotypów, podnoszenia poziomu świadomości i promowania równouprawnienia;

J.  mając na uwadze, że w 2015 r. kobiety stanowiły 68 % absolwentów studiów w dziedzinie dziennikarstwa i informacji w UE-28(13), podczas gdy dane dotyczące zatrudnienia w UE-28 w latach 2008–2015 pokazują, że średni odsetek kobiet zatrudnionych w sektorze mediów stale utrzymuje się na granicy ok. 40 %;

K.  mając ponadto na uwadze, że w 2015 r. udział kobiet na stanowiskach decyzyjnych w mediach w UE-28 państwach UE kształtował się nadal poniżej przedziału równowagi płci (40–60 %) i wynosił jedynie 32 %, zaś odsetek kobiet zajmujących stanowiska prezesów zarządów wynosił zaledwie 22 %(14);

L.  mając na uwadze, że zróżnicowanie wynagrodzeń i emerytur ze względu na płeć jest stałym problemem w UE, wyraźnie widocznym w różnych sektorach gospodarki, w tym w mediach, gdzie wynagrodzenia kobiet są o 17 % niższe od wynagrodzeń mężczyzn;

M.  mając na uwadze, że kobiety nadal borykają się z problemem szklanego sufitu w mediach i mogą nie mieć takich samych możliwości awansu i rozwoju zawodowego jak mężczyźni, do czego przyczynia się wiele czynników, w tym procedury przyjęte w kulturze organizacyjnej, które często nie sprzyjają zachowaniu równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, w połączeniu z konkurencyjnym i stresogennym otoczeniem, sztywnymi terminami i długimi godzinami pracy; mając na uwadze, że kobiety mają mniejszą moc decyzyjną w ustalaniu programu przedstawianych wiadomości z powodu ich niedostatecznej reprezentacji na wyższych stanowiskach kierowniczych;

N.  mając na uwadze, że organizacje mediów w państwach członkowskich mogą określać własną politykę równości, co skutkuje szerokim spektrum praktyk w UE: począwszy od bardzo obszernych ram polityki obejmujących treści medialne i zapewniających zrównoważony udział kobiet i mężczyzn w organach decyzyjnych, a skończywszy na całkowitym braku takiej polityki;

O.  mając na uwadze, że z badań wynika, iż tylko 4 % programów informacyjnych sprzeciwia się przedstawianiu stereotypowych wizerunków; mając na uwadze, że kobiety stanowią tylko 24 % osób, o których słyszymy lub czytamy w wiadomościach(15); mając na uwadze, że około 37 % wiadomości pochodzących z internetowych i pozainternetowych źródeł informacji przekazują kobiety i w ciągu ostatnich dziesięciu lat nie stwierdzono poprawy sytuacji w tym względzie(16); mając na uwadze, że od kobiet najczęściej oczekuje się przedstawienia obiegowych opinii (41 %) lub osobistych doświadczeń (38 %), natomiast rzadko są one cytowane jako eksperci (tylko 17 % wiadomości); mając na uwadze, że badania wykazały również, iż mniej niż jeden na pięciu ekspertów lub komentatorów to kobieta (18 %)(17);

P.  mając na uwadze, że kobiety są w niewspółmiernym stopniu niedostatecznie reprezentowane w mediach informacyjnych i są jeszcze mniej widoczne w dziedzinie sportu, polityki, gospodarki i finansów pomimo różnorodności środków przekazu w państwach członkowskich; mając na uwadze, że kobiece postaci historyczne są niemal nieobecne w treściach medialnych dotyczących historii, takich jak biograficzne programy dokumentalne;

Q.  mając na uwadze, że udział kobiet na równi z mężczyznami w przekazywaniu treści medialnych oraz traktowanie ich jako źródła informacji są kluczowe nie tylko ze względów równej reprezentacji, ale również w celu zapewnienia równych szans i pełnego uznania ich doświadczenia i wiedzy; mając na uwadze, że w europejskim sektorze mediów występują przeszkody utrudniające odpowiedzialne podejście do kwestii równości płci, z uwagi na ograniczenia finansowe i warunki pracy, w tym niepewność zatrudnienia i poziom doświadczenia zawodowego w połączeniu z rosnącym tempem przepływu informacji i względami handlowymi;

R.  mając na uwadze, że w sektorze mediów są kobiety pracujące na najwyższym szczeblu zawodowym, w tym uznane producentki filmowe, dziennikarki i reporterki, które, pomimo że wykonują swoją pracę równie dobrze jak mężczyźni, są bardziej narażone na przemoc ze względu na płeć oraz dyskryminację w miejscu pracy i mogą nie spotykać się z takim samym uznaniem jak ich koledzy mężczyźni;

S.  mając na uwadze, że kobiety aktywne w mediach społecznościowych spotykają się z coraz większym nękaniem; mając na uwadze, że nękanie to może zmusić kobiety do milczenia i osłabia ich udział w społeczeństwie; mając na uwadze, że dane zgromadzone w skali światowej pokazują, że połowa kobiet zatrudnionych w mediach doświadczyła niegodziwego traktowania w celach seksualnych, jedna czwarta ucierpiała wskutek przemocy fizycznej, a trzy czwarte doświadczyło zastraszania, pogróżek lub nadużyć(18); mając na uwadze, że cyberprzemoc wobec kobiet i dziewcząt budzi coraz większe zaniepokojenie i szacuje się, że co dziesiąta kobieta w UE doświadczyła jakiejś formy cyberprzemocy po ukończeniu 15. roku życia1; mając na uwadze, że brakuje danych i badań na szczeblu UE poświęconych problemowi cyberprzemocy wobec kobiet i dziewcząt; mając na uwadze, że molestowanie psychiczne i seksualne stanowi naruszenie praw człowieka; mając na uwadze, że media oraz krajowe i międzynarodowe organy regulacyjne powinny ustanowić przepisy, w tym sankcje, które organizacje medialne będą stosowały w celu przeciwdziałania tym problemom;

T.  mając na uwadze, że w szczególności kobiety zajmujące się dziennikarstwem śledczym często są narażone na przemoc i stają się celem śmiertelnych ataków, co pokazują przypadki Veroniki Guerin i Daphne Caruany Galizii;

U.  mając na uwadze, że według badania przeprowadzonego przez Europejską Sieć Audiowizualną Kobiet (EWA)(19) tylko co piąty film w siedmiu europejskich państwach, które poddano analizie, został wyreżyserowany przez kobietę, a znaczną większość finansowania przeznacza się na filmy, które nie są reżyserowane przez kobiety, choć kobiety stanowią około połowy absolwentów wszystkich szkół filmowych;

V.  mając na uwadze, że przedsiębiorstwa medialne powinny przyjąć systemy samoregulacji i kodeksy postępowania określające normy i kryteria postępowania dotyczące przebiegu kariery zawodowej i przekazu medialnego, aby zagwarantować i promować równouprawnienie płci; mając na uwadze, że tego rodzaju systemy samoregulacji i kodeksy postępowania powinny być tworzone we współpracy ze związkami zawodowymi działającymi w sektorze, zgodnie z wyraźnie zdefiniowaną polityką równości płci;

Obecność kobiet w mediach

1.  podkreśla, że choć w tej dziedzinie kobiety posiadające wyższe wykształcenie stanowią dużą grupę pracowników, są niedostatecznie reprezentowane na szczeblu kierowniczym oraz na najwyższych stanowiskach; uważa, że zarówno media publiczne, jak i prywatne mają obowiązek gwarantować równość kobiet i mężczyzn i zapobiegać wszelkim formom dyskryminacji; wzywa państwa członkowskie, by opracowały zachęty polityczne mające na celu znoszenie barier w dostępie kobiet do stanowisk kierowniczych w organizacjach medialnych i do zarządzania nimi;

2.  ubolewa nad faktem, że średni udziału procentowy kobiet w mediach publicznych w UE jest niski, zarówno na strategicznych i operacyjnych stanowiskach wysokiego szczebla, jak i w zarządach (dane za rok 2017: 35,8 % kobiet na stanowiskach wykonawczych, 37,7 % na stanowiskach niewykonawczych i 33,3 % jako członkinie zarządu)(20);

3.  przypomina, że w związku z monitorowaniem krytycznych obszarów pekińskiej platformy działania odnoszących się do kobiet w mediach EIGE opracował następujące wskaźniki:

–  udział procentowy kobiet i mężczyzn na stanowiskach decyzyjnych w organizacjach medialnych oraz w zarządach organizacji medialnych w UE,

–  udział procentowy kobiet i mężczyzn w zarządach organizacji medialnych w UE,

–  strategie polityczne służące promowaniu równouprawnienia płci w organizacjach medialnych;

4.  przypomina, że w dyrektywie o audiowizualnych usługach medialnych stwierdza się, że cele dyrektywy „nie mogą być osiągnięte w wystarczający sposób przez państwa członkowskie, a [...] mogą być osiągnięte w lepszy sposób na poziomie Unii”, niemniej nie zawarto w niej odniesień do równego udziału w organizacjach medialnych;

5.  zauważa, że choć w chwili obecnej kobiety nie są w wystarczającym stopniu reprezentowane w tych organizacjach, jednak w mediach publicznych istnieją większe szanse na to, że będą one zatrudniane na wysokich stanowiskach lub na nie awansowane niż w mediach prywatnych(21);

6.  wzywa państwa członkowskie i organizacje medialne, by wspierały i rozwijały zachęty (w tym parytety) do zapewniania równej reprezentacji kobiet i mężczyzn na stanowiskach decyzyjnych, a także by nadały większe znaczenie skutecznemu monitorowaniu takich działań w tych organizacjach; wzywa Komisję, by zintensyfikowała wysiłki na rzecz wznowienia prac nad dyrektywą w sprawie kobiet w zarządach, którą Rada blokuje od 2013 r.;

7.  zwraca uwagę na długą tradycję zatrudniania w sektorze mediów zarówno wolnych strzelców, jak i pracowników stałych, a także na postępującą cyfryzację tego sektora, której skutkiem jest ograniczenie tradycyjnego obiegu i spadek wpływów z reklam, co z kolei wywiera wpływ na rodzaj umów o pracę oferowanych w tym sektorze; zauważa ponadto, że kobiety są nadreprezentowane w wielu nietypowych formach zatrudnienia we wszystkich sektorach rynku pracy; odnotowuje, że coraz większy nacisk na sektor mediów, by zachował rentowność w obliczu cyfryzacji, prawdopodobnie w jeszcze większym stopniu przyczyni się do wzrostu liczby tego rodzaju umów;

8.  uważa, że stereotypy mogą prowadzić do powstania niekorzystnego dla kobiet otoczenia społecznego i przyczyniać się do dyskryminacji ze względu na płeć w miejscu pracy; zwraca uwagę na znaczenie korzystnego otoczenia społecznego, które pomaga pracownikom radzić sobie z dużą ilością obowiązków zawodowych;

9.  przypomina, że organizacje medialne mogą swobodnie określać role swoich pracowników, zarówno kobiet, jak i mężczyzn, niemniej jednak apeluje do nich, aby czyniły to przy jak największym poszanowaniu godności osobistej i jakości zawodowej; zwraca w tym kontekście uwagę na niepokojące przypadki, w których uznano, że dziennikarka bardziej nadaje się do dziennikarstwa telewizyjnego ze względu na jej postrzeganą atrakcyjność dla widzów, a po pewnym czasie zastępowano ją młodszą koleżanką;

10.  potępia ponadto powszechne molestowanie seksualne i inne rodzaje nadużyć, szczególnie w grach online i mediach społecznościowych, oraz zachęca przedsiębiorstwa medialne do stworzenia bezpiecznego otoczenia, w którym reaguje się na wszystkie przypadki molestowania; apeluje w związku z tym o różne środki, w tym działania informacyjne, zasady wewnętrzne dotyczące sankcji dyscyplinarnych wobec sprawców, a także środki psychologiczne lub środki wsparcia prawnego dla ofiar, aby zapobiegać nękaniu i molestowaniu seksualnemu w miejscu pracy i w środowisku internetowym oraz zwalczać je;

11.  z całą mocą potępia ataki na dziennikarki, które odważnie informują o istotnych sprawach politycznych i kryminalnych, oraz wzywa do dołożenia wszelkich starań, aby zapewnić ochronę i bezpieczeństwo wszystkim dziennikarzom;

12.  apeluje do publicznych i prywatnych organizacji medialnych o przyjęcie polityki wewnętrznej, takiej jak polityka równości szans i różnorodności obejmująca środki przeciwdziałania molestowaniu, programy urlopów macierzyńskich i rodzicielskich oraz elastyczną organizację pracy, która wspiera utrzymanie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, umożliwia kobietom i mężczyznom korzystanie w jednakowym stopniu z urlopu rodzicielskiego oraz zachęca mężczyzn do korzystania z urlopu ojcowskiego, a tym samym zapewnia sprawiedliwy podział opieki nad dziećmi, jak również opiekę mentorską i programy kształcenia w zakresie zarządzania, telepracę i elastyczne warunki pracy zarówno dla kobiet, jak i dla mężczyzn na zasadzie dobrowolności i bez uszczerbku dla kariery zawodowej;

13.  apeluje do sektora mediów o poszanowanie praw kobiet i mężczyzn do korzystania z urlopów macierzyńskich, ojcowskich lub rodzicielskich; przypomina, że kobieta w ciąży nie może być dyskryminowana ze względu na swój stan i nie może spotkać się z odmową zatrudnienia motywowaną możliwością podjęcia przez nią decyzji o zajściu w ciążę;

14.  sugeruje, by organizacje medialne stworzyły bazy danych kobiet będących ekspertkami w wielu dziedzinach, szczególnie w tych, w których kobiety nie są dostatecznie reprezentowane, aby móc wykorzystywać te bazy danych w razie potrzeby; zachęca ponadto do gromadzenia danych segregowanych według kryterium płci w odniesieniu do wszystkich treści medialnych;

15.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by zapewniły szerszy udział kobiet w wyrażaniu opinii i procesach decyzyjnych oraz większe możliwości w tym zakresie za pośrednictwem mediów oraz nowych technologii komunikacyjnych;

16.  jest zdania, że wszyscy pracownicy sektora mediów mogliby odnieść korzyści z ogólnej poprawy warunków kobiet w miejscu pracy; uważa jednak, że poprawa warunków pracy kobiet nie jest wystarczająca i że nadal istnieją nierówności; podkreśla, że państwa członkowskie i Komisja Europejska powinny propagować zasadę równości wynagrodzenia i gwarantować stosowanie jej zgodnie z art. 157 TFUE, w tym w drodze zwalczania różnic w wynagrodzeniach i świadczeniach emerytalnych ze względu na płeć, ograniczania niepewnych form zatrudnienia(22), zapewnienia dostępu do przystępnej cenowo i wysokiej jakości opieki nad dziećmi, skuteczniejszych strategii zapewniających równowagę między pracą a życiem prywatnym oraz zapewnienia praw do rokowań zbiorowych;

17.  ponownie stwierdza, że media muszą niezwłocznie wprowadzić politykę równej płacy za taką samą pracę, w tym obowiązek przejrzystości wynagrodzeń, a jednocześnie umożliwiać kobietom korzystanie z jednakowych możliwości awansu i odbywania szkoleń oraz z wszelkich innych dodatkowych korzyści na równi z mężczyznami;

18.  zwraca uwagę na pozytywną rolę rad kobiecych i pracowników odpowiedzialnych za kwestie równouprawnienia kobiet w miejscu pracy; apeluje o promowanie równouprawnienia płci jako kwestii przekrojowej w polityce zarządzania zasobami kadrowymi w mediach; uważa, że osiągnięcie równouprawnienia kobiet w mediach na wszystkich poziomach, a w szczególności na szczeblu decyzyjnym, wymaga podejścia ukierunkowanego na pracownika, a także zespołu kierowniczego wyższego szczebla uwrażliwionego na kwestie płci; zaleca, aby krajowe ograny regulacyjne i organizacje medialne zastosowały się do zalecenia Komisji dotyczącego umacniania zasady równości wynagrodzeń kobiet i mężczyzn(23), opracowały wytyczne dotyczące sprawiedliwych procedur rekrutacji, wypracowały kompleksową politykę równouprawnienia płci obejmującą treści medialne i zapewniającą awans kobiet na stanowiska w organach decyzyjnych, a także ustanowiły wewnętrzne procedury postępowania w przypadku molestowania w miejscu pracy; wzywa Komisję, by nadal monitorowała poprawność stosowania i wykonywania dyrektywy 2006/54, która odwraca ciężar dowodu w przypadkach dyskryminacji ze względu na płeć;

Kobiety a treści medialne

19.  zwraca uwagę na rolę mediów jako katalizatora przemian społecznych i na ich wpływ na kształtowanie opinii publicznej oraz wzywa państwa członkowskie do promowania treści dotyczących równouprawnienia płci w mediach publicznych; zwraca uwagę, że jak dotąd wszelkie działania regulacyjne odnoszące się do seksizmu i stereotypowego przedstawiania płci w treściach medialnych leżały w gestii państw członkowskich; przypomina o zakazie dyskryminacji ze względu na płeć w mediach zawartym w dyrektywie o usługach audiowizualnych; podkreśla ponadto, że choć działania regulacyjne podlegają kontroli pod kątem przestrzegania zasady wolności wypowiedzi, wolność redakcyjna nie powinna w żadnym wypadku służyć wspieraniu lub sankcjonowaniu poniżającego przedstawiania kobiet i osób LGBTI; wzywa państwa członkowskie do uregulowania dostępu do gier wideo o szkodliwych treściach i do pornografii w internecie z myślą o zagwarantowaniu wspomnianych wolności;

20.  podkreśla, że względy ekonomiczne nie mogą być pretekstem do utrwalania stereotypów płciowych w treściach medialnych;

21.  z naciskiem stwierdza, że pełne agresji i seksistowskie treści medialne wpływają szkodliwie na kobiety i ich udział w życiu społecznym; wyraża zaniepokojenie w związku z niektórymi handlowymi przekazami audiowizualnymi, które wyrządzają fizyczną lub psychiczną szkodę dzieciom i ludziom młodym; wzywa odnośne zainteresowane strony oraz władze do zajęcia się kwestią reklam, które pośrednio wywołują zaburzenia żywienia takie jak anoreksja, a także do podjęcia innych działań na rzecz ochrony osób wymagających szczególnej ochrony, w tym dziewcząt i młodych kobiet, przed podobnymi treściami;

22.  domaga się, aby treści prezentowane w mediach, w tym reklamy, związane z planowaniem rodziny, prawami seksualnymi i reprodukcyjnymi, zdrowiem matki i dziecka oraz edukacją były kierowane zarówno do mężczyzn, jak i do kobiet;

23.  zwraca uwagę, jak ważne jest wspieranie umiejętności korzystania z mediów i oferowanie wszystkim odnośnym zainteresowanym stronom inicjatyw edukacyjnych uwzględniających aspekt płci, aby zachęcać młodych ludzi do rozwijania umiejętności krytycznego myślenia, pomóc im rozpoznawać seksistowskie sposoby przedstawiania osób i protestować przeciwko dyskryminacji i przemocy ze względu na płeć, nękaniu w internecie, mowie nienawiści itp.; podkreśla zapotrzebowanie na środki zapobiegawcze, w tym szyfrowanie i kontrolę rodzicielską, w celu zapewnienia bezpieczniejszego korzystania z internetu oraz umiejętności cyfrowych i umiejętności korzystania z mediów; zwraca uwagę na fakt, że stereotypy w reklamach i w innych produktach medialnych mogą wywrzeć wpływ na socjalizację dzieci, a następnie na ich sposób postrzegania siebie, członków ich rodzin oraz świata zewnętrznego; zwraca uwagę, że reklama może być skutecznym narzędziem przełamywania stereotypów; wzywa zatem do położenia większego nacisku na szkolenie zawodowe i kształcenie jako sposób walki z dyskryminacją i wspierania równouprawnienia płci;

24.  zaleca, aby w organizacjach medialnych nadano jeszcze większą wagę tzw. miękkim działaniom, takim jak plany i wytyczne dotyczące równouprawnienia płci, oraz sugeruje, aby określić w nich standardy przedstawiania pozytywnego wizerunku kobiet w reklamie, wiadomościach, sprawozdaniach, produkcjach, transmisjach radiowych i telewizyjnych oraz uwzględnić w nich wszystkie newralgiczne treści, takie jak przedstawianie siły i władzy, wiedza specjalistyczna, podejmowanie decyzji, seksualność, przemoc, różnorodność ról oraz użycie języka wolnego od seksizmu; zachęca ponadto media publiczne i prywatne do uwzględniania równouprawnienia płci we wszystkich przekazywanych treściach oraz do przyjęcia planów w dziedzinie równouprawnienia, aby odzwierciedlić różnorodność społeczną;

25.  zaleca, aby w uregulowaniach prawnych wprowadzanych przez organy regulacyjne właściwe do spraw mediów i komunikacji określono kryteria służące zagwarantowaniu wolnego od stereotypów przedstawiania kobiet i dziewcząt oraz aby przewidziano możliwość usuwania bądź zawieszania obraźliwych treści; zaleca także, aby wyspecjalizowane organizacje, takie jak krajowe organy ds. równouprawnienia i organizacje pozarządowe działające na rzecz kobiet, uczestniczyły w monitorowaniu wdrażania tych uregulowań;

26.  zwraca uwagę, że państwa członkowskie muszą zagwarantować przy użyciu wszelkich właściwych środków, iż media, w tym media internetowe i społecznościowe, a także reklama będą wolne od jakiegokolwiek nawoływania do przemocy lub nienawiści wobec jakiejkolwiek osoby lub grupy osób; przypomina o potrzebie gromadzenia danych segregowanych według kryterium płci i prowadzenia badań we współpracy z EIGE, aby przeciwdziałać przemocy w sieci, molestowanie seksualne w internecie, pogróżki, seksistowskie komentarze oraz nawoływanie do nienawiści wobec kobiet i dziewcząt; podkreśla, że należy zwrócić szczególną uwagę na szkolenia na temat sposobów informowania przez media o przypadkach przemocy wobec kobiet; sugeruje, żeby pracownikom mediów, również tym zajmującym stanowiska kierownicze, stale oferować szkolenia w zakresie przedstawiania płci w treściach medialnych; zaleca włączanie problematyki równouprawnienia płci w moduły nauczania na studiach wyższych pierwszego i drugiego stopnia w dziedzinie dziennikarstwa i komunikacji;

27.  wzywa państwa członkowskie i Komisję Europejską do propagowania samoregulacji i współregulacji w mediach za pośrednictwem kodeksów postępowania;

Przykłady wzorcowych praktyk

28.  z entuzjazmem odnotowuje różne przykłady wzorcowych praktyk, które można zaobserwować we wszystkich państwach członkowskich, w tym: kampanie medialne, konkretne przepisy, nagrody lub antynagrody za reklamy seksistowskie i utrwalające stereotypy, bazy danych ekspertek, szkolenia dla specjalistów branżowych oraz programy równouprawnienia płci, kodeksy postępowania oraz polityka równości szans i różnorodności w organizacjach medialnych, a także ustanowienie minimalnych poziomów reprezentacji płci na szczeblach zarządzających organów regulacyjnych ds. mediów;

29.  zachęca państwa członkowskie do wspierania takich kampanii, jak m.in. belgijskie narzędzie Expertalia, czeska nagroda „Sexistické prasátečko” [Seksistowskie prosiątko] czy szwedzka inicjatywa #TackaNej [Nie, dziękuję]; wzywa państwa członkowskie do okresowego prowadzenia kampanii informacyjnych i uświadamiających na temat obecnych w mediach treści dyskryminacyjnych pod względem płci oraz do regularnego przedstawiania sprawozdań na temat przemian zachodzących w dziedzinie równouprawnienia płci w mediach; wzywa Komisję, by przeznaczyła specjalne fundusze na podprogramy skupiające się na poprawie sytuacji kobiet w sektorze mediów oraz by wspierała stowarzyszenia i sieci medialne w organizowaniu publicznych i sektorowych kampanii uświadamiających; zachęca także Komisję do stworzenia nagrody unijnej dla studentów w dziedzinie mediów, przyznawanej w dowód uznania prac związanych z równouprawnieniem płci;

30.  zachęca organizacje społeczeństwa obywatelskiego do wytyczenia strategii komunikacyjnych nie tylko w odniesieniu do mediów tradycyjnych, ale także dla mediów internetowych, aby rozszerzyć spektrum możliwości w zakresie monitorowania przekazu medialnego oraz wpływania na jego treść;

Dalsze zalecenia

31.  wzywa państwa członkowskie, aby wspólnie z organami ds. równouprawnienia skoncentrowały się na wdrażaniu obowiązujących przepisów dotyczących równouprawnienia płci, a także by zachęcały organy regulacyjne do zwracania uwagi na obecność kobiet i poprawę zajmowanej przez nie pozycji, jak również na wolne od stereotypów treści medialne; zachęca państwa członkowskie do prowadzenia regularnych kontroli wspomnianych obszarów i w razie potrzeby do opracowania przepisów ustawodawczych dotyczących wolnych od stereotypów treści medialnych; podkreśla, że do państw członkowskich należy zapewnienie lepszego wykorzystania zasobów dostępnych w mediach w ramach kompetencji tych ostatnich w zakresie świadczenia usługi publicznej, a jednocześnie media powinny być odzwierciedleniem bardziej zrównoważonego pod względem płci i demokratycznego społeczeństwa;

32.  wzywa Komisję do prowadzenia dalszych badań na temat obecności kobiet na wyższych stanowiskach w mediach; wyraża uznanie dla EIGE za jego pracę w tej dziedzinie i wzywa go do dalszego rozwijania i monitorowania odnośnego zestawu wskaźników, w tym między innymi wskaźnika udziału kobiet w procesach decyzyjnych, ich warunków pracy i równouprawnienia płci w treściach medialnych, przy jednoczesnym rozszerzeniu zakresu swoich prac o zagadnienie nowych technologii w mediach społecznościowych w celu opracowania metod zapobiegania przemocy na tle płciowym i molestowaniu w mediach społecznościowych;

33.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania i propagowania organizacji kobiecych, które działają w dziedzinie propagowania równouprawnienia płci w mediach, w tym organizacji wspierających kobiety i dziewczęta będące ofiarami przemocy uwarunkowanej płcią, dyskryminacji krzyżowej lub molestowania seksualnego;

34.  wzywa państwa członkowskie, by wdrożyły programy działania zapewniające kobietom udział w opracowywaniu i wdrażaniu skutecznych i wydajnych strategii i programów uwzględniających problematykę płci w organizacjach medialnych;

35.  wzywa państwa członkowskie, by opracowały programy przyczyniające się do rozwijania umiejętności kobiet w dziedzinie nauk ścisłych, techniki, inżynierii i matematyki, które są istotne w zawodach sektora mediów o bardziej technicznym charakterze, takich jak technika dźwięku i technika audiowizualna; podkreśla znaczenie kształcenia i szkolenia zawodowego dla różnicowania wyborów zawodowych i przedstawiania kobietom i mężczyznom możliwości zawodowych innych niż tradycyjne, by pokonać wykluczenie poziome i pionowe;

o

o    o

36.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

(1)

Dz.U. L 204 z 26.7.2006, s. 23.

(2)

Dz.U. L 95, z 15.4.2010, s. 1.

(3)

Dz.U. C 296 z 10.11.1995, s 15.

(4)

Dz.U. C 295E z 4.12.2009, s. 43.

(5)

Dz.U. C 36 z 29.1.2016, s. 18.

(6)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0204.

(7)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0338.

(8)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0360.

(9)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0260.

(10)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0290.

(11)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0364.

(12)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0417.

(13)

Wspólny zbiór danych UNESCO, OECD i Eurostatu, dostępny pod adresem internetowym: http://eige.europa.eu/gender-statistics/dgs/indicator/ta_educ_part_grad__educ_uoe_grad02

(14)

EIGE, Wskaźnik równouprawnienia płci z 2017 r.

(15)

https://www.womenlobby.org/IMG/pdf/factsheet_women_and_media.pdf

(16)

Lenka Vochocová, wysłuchanie publiczne komisji FEMM na temat: „Równouprawnienie płci w sektorze mediów w UE”, 26 czerwca 2017 r., zapis dostępny pod adresem internetowym http://www.europarl.europa.eu/ep-live/en/committees/video?event=20170626-1500-COMMITTEE-FEMM

(17)

Projekt „Global Media Monitoring”, raport regionalny dla Europy z 2015 r. dostępny pod adresem internetowym http://cdn.agilitycms.com/who-makes-the-news/Imported/reports_2015/regional/Europe.pdf

(18)

Kampania Międzynarodowej Federacji Dziennikarzy dotycząca przemocy ze względu na płeć w miejscu pracy, https://www.ifj-stop-gender-based-violence.org/

(19)

„Where are the women directors in European films? Gender equality report on female directors (2006–2013) with best practice and policy recommendations” [Gdzie są reżyserki w kinie europejskim? Sprawozdanie na temat równouprawnienia płci dotyczące reżyserek (2006–2013), obejmujące najlepsze praktyki i zalecenia w zakresie polityki] http://www.ewawomen.com/en/research-.html

(20)

„Gender Equality in Power and Decision-Making. Review of the implementation of the Beijing Platform for Action in the EU Member States”. [Równouprawnienie płci w sprawowaniu władzy i w procesie decyzyjnym. Przegląd realizacji pekińskiej platformy działania w państwach członkowskich UE], 2017 r. (Źródło: Baza danych statystycznych instytutu EIGE związanych z płcią – Kobiety i mężczyźni w procesach decyzyjnych).

(21)

Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE): Review of the implementation of the Beijing Platform for Action in the EU Member States”: Women and the Media – Advancing gender equality in decision-making in media organisations” [Przegląd realizacji pekińskiej platformy działania w państwach członkowskich UE. Kobiety w mediach – zwiększanie równouprawnienia płci w procesach decyzyjnych organizacji medialnych], 2013 r.

(22)

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 4 lipca 2017 r. w sprawie warunków pracy i niepewności zatrudnienia.

(23)

https://ec.europa.eu/info/strategy/justice-and-fundamental-rights/discrimination/gender-equality/equal-pay/gender-pay-gap-situation-eu_en


UZASADNIENIE

Niniejsze sprawozdanie poświęcone jest kwestii równości kobiet i mężczyzn w mediach w UE. Media stanowią czwartą władzę i wywierają bardzo duży wpływ na politykę i społeczeństwo. Musimy zatem dołożyć wszelkich starań, by zapewnić ich właściwe i zrównoważone funkcjonowanie, co naturalnie obejmuje również zagwarantowanie równowagi pomiędzy mężczyznami i kobietami. Zważywszy na fakt, że media, zarówno publiczne, jak i prywatne, mają służyć całemu społeczeństwu, ich struktura i działalność powinny odzwierciedlać fakt, że połowę społeczeństwa stanowią kobiety.

W sprawozdaniu skupiono się przede wszystkim na sytuacji kobiet zatrudnionych w mediach w charakterze dziennikarek czy komentatorek, ale zwrócono także uwagę na brak kobiet na stanowiskach decyzyjnych. Ostatnia z przytoczonych informacji jest szczególnie niepokojąca, jako że kobiety zajmują jedynie ok. 30–40 % stanowisk kierowniczych w mediach w UE, mimo że stanowią one większość absolwentów kierunków związanych z mediami. Ta dysproporcja może mieć wpływ nie tylko na treści i cele, jakie wyznaczają sobie media, ale również przyczyniać się do ogólnego pogłębienia się różnic w płacach i emeryturach kobiet i mężczyzn.

Kobiety napotykają również na liczne trudności, wykonując zawody reporterek i moderatorek. Znajdują się pod większą presją, jeżeli chodzi o sprostanie wysokim standardom atrakcyjności dla widowni, i rzadko powierza się im pracę nad istotnymi tematami politycznymi czy gospodarczymi. Sytuacja kobiet jest często bardziej skomplikowana także ze względu na bardziej nieodzowną w ich przypadku konieczność łączenia życia rodzinnego, tj. macierzyństwa, z życiem zawodowym. W tej kwestii pragniemy zapewnić jak największe wsparcie.

Osobny rozdział poświęcono wizerunkowi kobiet w mediach i branży reklamowej, gdzie mamy do czynienia ze stereotypami, a nawet seksizmem. Podobna sytuacja ma miejsce również w dziedzinie nowych mediów społecznościowych, które nie zostały uwzględnione w niniejszym sprawozdaniu ze względu na brak danych i badań. W przyszłości należy jednak mieć ten sektor na uwadze.

To prawda, że Unia Europejska nie reguluje kwestii równości kobiet i mężczyzn w mediach, jednak brak uregulowań prawnych w tym zakresie nie zwalnia nas z obowiązku zajmowania się tą kwestią i wzywania właściwych osób i organów do podejmowania działań w tej sprawie. Odpowiedzialność za zwrócenie uwagi na różne kwestie problemowe spoczywa na mediach, organach regulacyjnych i kontrolnych, jak również na społeczeństwie obywatelskim. Organy krajowe i unijne mogą natomiast dbać o to, aby prawidłowo egzekwowano przepisy mające na celu zapobieganie dyskryminacji i usprawniać ramy prawne, tak aby ułatwić godzenie życia zawodowego i rodzinnego.


OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (24.1.2018)

dla Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia

w sprawie równouprawnienia płci w sektorze mediów w UE

(2017/2210(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Lynn Boylan

WSKAZÓWKI

Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych zwraca się do Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 września 2016 r. w sprawie tworzenia na rynku pracy warunków sprzyjających równowadze między życiem zawodowym a prywatnym(1),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 września 2016 r. w sprawie stosowania dyrektywy w sprawie równego traktowania w obszarze zatrudnienia i pracy(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie potrzeby opracowania unijnej strategii mającej na celu wyeliminowanie różnic w emeryturach ze względu na płeć i zapobieganie występowaniu takich różnic(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 lipca 2017 r. w sprawie warunków pracy i niepewności zatrudnienia(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 października 2017 r. w sprawie wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet w sektorach prywatnym i publicznym w UE(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 października 2017 r. w sprawie przeciwdziałania molestowaniu i wykorzystywaniu seksualnemu w UE(6),

–  uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej z dnia 26 kwietnia 2017 r. dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylającej dyrektywę Rady 2010/18/UE (COM(2017)0253),

1.  wyraża ubolewanie, że pomimo iż kobiety stanowią większość absolwentów dziennikarstwa i medioznawstwa w UE, a mianowicie 68 %(7), są one nadal zdecydowanie niedostatecznie reprezentowane w sektorze mediów na szczeblach decyzyjnym i kierowniczym; zwraca uwagę, że na wszystkich szczeblach kierowniczych kobiety stanowiły średnio 32 % kadry kierowniczej wyższego szczebla na stanowiskach decyzyjnych, a na najwyższym szczeblu strategicznym (np. stanowisko prezesa) kobiety stanowiły jeszcze mniejszy odsetek – 16 %; odnotowuje ponadto, że kobiety stanowią również mały odsetek członków rad nadzorczych – 25 %(8); zwraca uwagę, że ta niedostateczna reprezentacja przyczynia się do negatywnego i stereotypowego przedstawiania kobiet w mediach w UE;

2.  uważa, że te stereotypy mogą prowadzić do powstania niekorzystnego dla kobiet otoczenia społecznego i przyczyniać się do dyskryminacji ze względu na płeć w miejscu pracy; zwraca uwagę na znaczenie korzystnego otoczenia społecznego, które pomaga osobom zatrudnionym poradzić sobie z dużą ilością obowiązków zawodowych;

3.  podkreśla, że ważne jest, by zagwarantować równość szans kobietom i mężczyznom, tak by talent był doceniany niezależnie od płci, rasy, wieku, wyznania, niepełnosprawności, stanu zdrowia lub sytuacji finansowej;

4.  wzywa Komisję, państwa członkowskie i partnerów społecznych do promowania równouprawnienia płci w organizacjach medialnych, organach przedstawicielskich i instytucjach szkoleniowych, a w szczególności w zarządach tych podmiotów, oraz do ścisłego monitorowania i śledzenia osiągniętych postępów;

5.  uważa, że wszystkie osoby zatrudnione w sektorze mediów skorzystałyby na ogólnej poprawie warunków zapewnianych kobietom w miejscu pracy; uważa jednak, że taka poprawa jest niewystarczająca i że nierówności nadal się utrzymują; podkreśla, że państwa członkowskie i Komisja Europejska powinny propagować i gwarantować stosowanie zasady równości wynagrodzenia, zgodnie z art. 157 TFUE, w tym w drodze zwalczania zróżnicowania wynagrodzeń i świadczeń emerytalnych ze względu na płeć, ograniczenia niepewnych form zatrudnienia(9), zapewnienia dostępu do przystępnej cenowo i wysokiej jakości opieki nad dziećmi, lepszych strategii zapewniających równowagę między pracą a życiem prywatnym oraz zapewnienia praw do rokowań zbiorowych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do przeciwdziałania niepewnemu zatrudnieniu, w tym pracy nierejestrowanej i fikcyjnemu samozatrudnieniu, tak by zadbać o to, by wszystkie rodzaje umów o pracę gwarantowały godziwe warunki pracy i ochronę socjalną oraz odpowiednie zabezpieczenie społeczne zgodnie z programem godnej pracy MOP, art. 9 TFUE, Kartą praw podstawowych UE i Europejską kartą społeczną;

6.  uważa, że stereotypy płciowe powielane przez media przyczyniają się do segregacji na rynku pracy; potępia przedstawianie kobiet w sposób godzący w ich ludzką godność, na przykład poprzez seksualne uprzedmiotowienie w przekazach medialnych i reklamie; podkreśla, że argumenty ekonomiczne nie mogą służyć za pretekst do utrwalania stereotypów płci w treściach medialnych; zwraca uwagę na fakt, że często o wiele mniej kobiet niż mężczyzn zajmuje się w mediach najważniejszymi tematami politycznymi i ekonomicznymi; stwierdza też, że niedopuszczalne jest, by wiek i atrakcyjny wygląd stanowiły najistotniejszy czynnik decydujący o tym, czy dany prezenter lub dana prezenterka pojawi się na ekranie;

7.  odnotowuje, że w sektorze mediów zatrudnianie zarówno tzw. wolnych strzelców, jak i personelu pracującego na stałe ma długą tradycję; zwraca uwagę na fakt, że postępująca cyfryzacja sektora spowodowała spadek tradycyjnych nakładów tytułów prasowych i dochodów z reklam, co wpływa na rodzaje umów o pracę oferowane w sektorze;

8.  zaleca organizacjom medialnym, by szanowały prawo mężczyzn i kobiet do równego korzystania z urlopu rodzicielskiego; w szczególności zachęca mężczyzn do korzystania z urlopu ojcowskiego;

9.  uważa, że osiągnięcie równouprawnienia kobiet w sektorze mediów na wszystkich szczeblach, a w szczególności na szczeblu decyzyjnym, wymaga kultury pracy skoncentrowanej na pracownikach, kadry kierowniczej wrażliwej na kwestie płci, przejrzystości w systemach wynagradzania, neutralnych pod względem płci kryteriów oceny pracy i klasyfikacji, przejrzystości w procedurach awansów i rekrutacji oraz skutecznych środków w celu położenia kresu molestowaniu seksualnemu; wzywa Komisję, by nadal monitorowała poprawność stosowania i wykonywania dyrektywy 2006/54, która odwraca ciężar dowodu w przypadkach dyskryminacji ze względu na płeć;

10.  zwraca uwagę na niedawne badanie Parlamentu Europejskiego, w którym podkreślono rosnącą niepewność we wszystkich rodzajach zatrudnienia; stwierdza, że większe ryzyko niepewności występuje w nietypowych formach zatrudnienia, takich jak praca na czas określony, praca tymczasowa, praca na zlecenie i niemająca ciągłego charakteru praca w sektorze mediów; zwraca również uwagę, że – podobnie jak w przypadku całego rynku pracy – kobiety są nadreprezentowane w wielu nietypowych formach zatrudnienia(10); zwraca uwagę, że rosnące naciski na sektor mediów, by utrzymał rentowność w sytuacji postępującej cyfryzacji, mają wpływ na rodzaj umów o pracę oferowanych w tym sektorze i prawdopodobnie pogłębią tę tendencję; zwraca również uwagę, że kobiety zatrudnione w oparciu o tego rodzaju umowy mogą być bardziej narażone na mobbing ze względu na to, że stosunkowo łatwo jest je zwolnić;

11.  w nawiązaniu do mającego się wkrótce ukazać sprawozdania Eurofoundu na temat przejrzystości wynagrodzeń w Europie i pionierskich doświadczeń w zakresie sprawozdań i audytów dotyczących wynagrodzeń i kwestii płci stwierdza, że tylko jedna trzecia państw członkowskich wdrożyła przynajmniej niektóre środki służące przejrzystości wynagrodzeń ze względu na płeć zgodnie z zaleceniem Komisji Europejskiej (C(2014)1405 final), niektóre dopiero niedawno zmieniły ustawodawstwo lub mają zaawansowane plany w tym zakresie, a ponad połowa państw członkowskich do dziś nie wdrożyła żadnego z czterech środków służących przejrzystości wynagrodzeń;

12.  wskazuje na rolę mediów jako katalizatora przemian społecznych i na ich wpływ na kształtowanie opinii publicznej oraz wzywa państwa członkowskie do promowania treści dotyczących równouprawnienia płci w mediach publicznych; zachęca media publiczne i prywatne do uwzględniania równouprawnienia płci we wszystkich przekazywanych treściach oraz do używania języka wolnego od seksizmu; zachęca organizacje nadawcze do przyjęcia planu na rzecz równouprawnienia zarówno w ich strukturach wewnętrznych, jak i w produkcji treści;

13.  wzywa państwa członkowskie do wdrożenia programów działania zapewniających kobietom udział w opracowywaniu i wdrażaniu skutecznych i wydajnych strategii i programów uwzględniających problematykę płci w organizacjach medialnych;

14.  ponawia apel Parlamentu Europejskiego do Komisji i Rady o szybkie przyjęcie i wdrożenie dyrektywy w sprawie obecności kobiet w zarządach, wprowadzającej system parytetowy zarówno w publicznych, jak i prywatnych organizacjach medialnych notowanych na giełdzie, aby zapewnić równą reprezentację kobiet na szczeblu decyzyjnym; przypomina Komisji, że spoczywa na niej odpowiedzialność za podjęcie działań, które mogłyby pomóc w przełamaniu impasu w Radzie w kwestii przyjęcia dyrektywy w sprawie obecności kobiet w zarządach;

15.  odnotowuje w szczególności niepokojącą skalę napastowania, jakiego doświadczają dziennikarki; mając na uwadze, że z niedawnego badania przeprowadzonego przez IWMF/International News Safety Institute w 2013 r.(11) wynika, że na poziomie międzynarodowym 64,8 % pracownic mediów doświadczyło zastraszania, gróźb lub nadużyć w związku z wykonywaną pracą, a 31,7 % spośród nich oświadczyło, że większość przypadków zastraszania i nadużyć miała miejsce w miejscu pracy i że ich sprawcami byli przełożeni, osoby nadzorujące pracę lub współpracownicy płci męskiej; wzywa organizacje medialne, by ustanowiły organy wewnętrzne – w przypadku gdy takie ograny dotychczas nie istniały – wspierające ofiary napastowania w toku całego procesu ujawniania nadużyć; apeluje ponadto do tych organizacji, by zagwarantowały przyjęcie jasnych i konkretnych strategii wewnętrznych, w tym procedur sygnalizowania nieprawidłowości, ukierunkowanych w szczególności na zwalczanie w miejscu pracy kultury sprzyjającej występowaniu dyskryminacji i napastowania ze względu na płeć; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy takie jak ruch #MeToo, które ukazały w pełni rozmiar molestowania seksualnego i przemocy wobec kobiet; zdecydowanie wspiera wszystkie kobiety i dziewczęta, które wzięły udział w tej kampanii, w tym te, które ujawniły nazwiska prześladowców;

16.  wzywa państwa członkowskie do opracowania programów poprawiających umiejętności kobiet w przedmiotach z zakresu STEM, które są istotne w zawodach sektora mediów skupionych w większej mierze na aspektach technicznych, takich jak technik dźwięku i urządzeń audiowizualnych; podkreśla znaczenie kształcenia i szkolenia zawodowego w różnicowaniu wyborów zawodowych i przedstawianiu kobietom i mężczyznom możliwości zawodowych innych niż tradycyjne, by pokonać wykluczenie poziome i pionowe;

17.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania i propagowania organizacji kobiecych, które działają w dziedzinie promowania równości płci w mediach, w tym organizacji wspierających kobiety i dziewczęta będące ofiarami przemocy uwarunkowanej płcią, wielokrotnej dyskryminacji lub molestowania seksualnego;

18.  uznaje, że zwiększenie odsetka kobiet na stanowiskach kierowniczych w sektorze mediów stanowi ważny krok, i apeluje do organizacji sektora mediów, by w tym celu wprowadziły środki oparte na najlepszych praktykach; zachęca te organizacje do aktywnego rozważenia zastosowania środków takich jak te wprowadzone przez nadawców publicznych z północy Europy(12) oraz do wzmocnienia środków wewnętrznych, takich jak kodeksy postępowania, kontrole równego traktowania, plany na rzecz równości płci, mechanizmy sprawozdawcze i szkolenia na temat molestowania i stereotypów płci, a także szkolenia i programy mentorskie i przedstawiające wzorce do naśladowania przeznaczone dla współpracownic, które według Eurofound mają mniejsze szanse niż koledzy płci męskiej na udział w szkoleniach finansowanych przez pracodawców w sektorze mediów; sugeruje, że działania takie należy wzmocnić mechanizmami monitorowania określającymi jasne i możliwe do osiągnięcia roczne cele; sądzi, że takie środki mogą przyczynić się do wzrostu odsetka kobiet na strategicznych stanowiskach decyzyjnych;

19.  docenia pozytywną rolę związków zawodowych i stowarzyszeń branżowych sektora mediów, które skuteczniej niż dotychczas promują równouprawnienia płci w ramach wewnętrznych struktur w miejscu pracy; uważa, że takie stowarzyszenia branżowe powinny odgrywać kluczową rolę w opracowywaniu strategii na rzecz równouprawnienia płci; odnotowuje również aktywną rolę, którą odgrywać mogą krajowe organy ds. równości i krajowe organy regulacyjne ds. mediów w monitorowaniu nierówności płci i jej zwalczaniu;

20.  uznaje, że kobiet nie można traktować jako jednorodnej grupy, a kobiety o różnym pochodzeniu etnicznym, wyznające różne religie, o różnej tożsamości płciowej i orientacji seksualnej oraz kobiety niepełnosprawne mierzą się ze specyficznymi przeszkodami związanymi z płcią i źródłami stresu w miejscu pracy, w tym z napastowaniem, wykluczeniem, dyskryminacją i stereotypami płci;

21.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia pełnego wdrożenia obowiązujących odnośnych europejskich aktów prawnych w dziedzinie równego traktowania w obszarze zatrudnienia oraz w dziedzinie niedyskryminacji; zwraca uwagę, że tylko kilka państw członkowskich w sposób systematyczny gwarantowało zgodność wszystkich obowiązujących aktów prawnych z zasadą równego traktowania(13);

22.  wzywa państwa członkowskie, by rozwijały, finansowały i wspierały szkolenia dotyczące strategii w miejscu pracy związanych z przeciwdziałaniem napastowaniu, równością i różnorodnością, w tym stosowaniem niedyskryminującego języka oraz unikaniem stereotypów płci w mediach, tak by zwalczać molestowanie w miejscu pracy; podkreśla, że należy zwrócić szczególną uwagę na szkolenia na temat sposobów informowania przez media o przypadkach przemocy wobec kobiet;

23.  podkreśla, że należy zapewnić kobietom zachowanie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, w szczególności w odniesieniu do nieregularnych godzin pracy w sektorze mediów; zwraca uwagę na przeprowadzone niedawno przez Eurofound badanie(14) zawierające sprawozdania sporządzone przez pracowników mediów w sektorze drukarskim i wydawniczym, dotyczące braku równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, przy czym największą liczbę zgłoszonych przypadków odnotowano w miejscach pracy w małych i średnich przedsiębiorstwach sektora mediów i komunikacji; z zadowoleniem przyjmuje zatem wniosek Komisji dotyczący równowagi między życiem zawodowym a prywatnym i stanowiący odpowiedź na liczne apele Parlamentu oraz nalega, by wynikiem negocjacji międzyinstytucjonalnych były skuteczne akty prawne; zwraca uwagę, że równy podział odpowiedzialności, kosztów i opieki między mężczyznami i kobietami przyczyni się do wyeliminowania nierówności płci;

24.  apeluje do rządów państw członkowskich, by promowały środki służące unikaniu nierównego traktowania płci w przedsiębiorstwach otrzymujących koncesje publiczne; zwraca uwagę na pozytywną rolę rad kobiecych i pracowników odpowiedzialnych za kwestie równouprawnienia kobiet w miejscach pracy; uważa, że organizacje te powinny nadal współdziałać z pracodawcami, by wypracować odpowiednie środki zapewniające równowagę płci w organizacjach medialnych;

25.  ubolewa w związku z niedostatecznym zgłaszaniem wszelkich form dyskryminacji w miejscu pracy i podkreśla, że brak obiektywnych danych utrudnia udowodnienie występowania dyskryminacji; wzywa Komisję i państwa członkowskie do monitorowania wskaźników opracowanych przez EIGE oraz do gromadzenia danych dotyczących równości, w ramach zakresu stosowania dyrektywy w sprawie równego traktowania w obszarze zatrudnienia i pracy, w precyzyjny i systematyczny sposób oraz przy udziale partnerów społecznych, krajowych organów ds. równości i sądów krajowych; zaleca również, by w przypadku dyskryminacji i praktyk z nią związanych organy krajowe, regionalne i lokalne, organy egzekwowania prawa, w tym inspektorzy pracy, krajowe organy ds. równości i organizacje społeczeństwa obywatelskiego, baczniej monitorowały powiązania pomiędzy płcią a innymi przyczynami dyskryminacji;

INFORMACJE O PRZYJĘCIU OPINII W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

23.1.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

42

3

5

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Guillaume Balas, Vilija Blinkevičiūtė, Enrique Calvet Chambon, David Casa, Ole Christensen, Michael Detjen, Geoffroy Didier, Martina Dlabajová, Lampros Fountoulis, Arne Gericke, Marian Harkin, Czesław Hoc, Agnes Jongerius, Rina Ronja Kari, Jan Keller, Ádám Kósa, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Jean Lambert, Jérôme Lavrilleux, Jeroen Lenaers, Verónica Lope Fontagné, Javi López, Thomas Mann, Dominique Martin, Anthea McIntyre, Joëlle Mélin, Elisabeth Morin-Chartier, Emilian Pavel, João Pimenta Lopes, Georgi Pirinski, Marek Plura, Dennis Radtke, Terry Reintke, Claude Rolin, Siôn Simon, Romana Tomc, Ulrike Trebesius, Marita Ulvskog, Tatjana Ždanoka

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Georges Bach, Lynn Boylan, Rosa D’Amato, Tania González Peñas, Krzysztof Hetman, Paloma López Bermejo, António Marinho e Pinto, Edouard Martin, Ivari Padar, Flavio Zanonato

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Morten Messerschmidt

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

42

+

ALDE

Enrique Calvet Chambon, Martina Dlabajová, Marian Harkin, António Marinho e Pinto

EFDD

Rosa D’Amato

GUE/NGL

Lynn Boylan, Tania González Peñas, Rina Ronja Kari, Paloma López Bermejo, João Pimenta Lopes

PPE

Georges Bach, David Casa, Geoffroy Didier, Krzysztof Hetman, Ádám Kósa, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Jérôme Lavrilleux, Jeroen Lenaers, Verónica Lope Fontagné, Thomas Mann, Elisabeth Morin-Chartier, Marek Plura, Dennis Radtke, Claude Rolin, Romana Tomc

S&D

Guillaume Balas, Vilija Blinkevičiūtė, Ole Christensen, Michael Detjen, Agnes Jongerius, Jan Keller, Javi López, Edouard Martin, Ivari Padar, Emilian Pavel, Georgi Pirinski, Siôn Simon, Marita Ulvskog, Flavio Zanonato

VERTS/ALE

Jean Lambert, Terry Reintke, Tatjana Ždanoka

3

-

ENF

Dominique Martin, Joëlle Mélin

NI

Lampros Fountoulis

5

0

ECR

Arne Gericke, Czesław Hoc, Anthea McIntyre, Morten Messerschmidt, Ulrike Trebesius

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

INFORMACJE O PRZYJĘCIUPRZEZ

KOMISJĘ PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWĄ

Data przyjęcia

20.2.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

25

4

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Beatriz Becerra Basterrechea, Malin Björk, Vilija Blinkevičiūtė, André Elissen, Iratxe García Pérez, Arne Gericke, Anna Hedh, Mary Honeyball, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Florent Marcellesi, Maria Noichl, Pina Picierno, Terry Reintke, Liliana Rodrigues, Michaela Šojdrová, Ernest Urtasun, Elissavet Vozemberg-Vrionidi, Jadwiga Wiśniewska, Maria Gabriela Zoană

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Sophia in ‘t Veld, Lívia Járóka, Urszula Krupa, Edouard Martin

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Krzysztof Hetman, Monika Hohlmeier, Lukas Mandl, Pavel Svoboda, Patricija Šulin

(1)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0338.

(2)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0360.

(3)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0260.

(4)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0290.

(5)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0364.

(6)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0417.

(7)

Sprawozdanie EIGE pt. „Advancing gender equality in decision-making in media organisations” [Wspieranie równouprawnienia płci w procesach decyzyjnych organizacji medialnych], 2013 r., s. 17.

(8)

Sprawozdanie EIGE pt. „Advancing gender equality in decision-making in media organisations” [Wspieranie równouprawnienia płci w procesach decyzyjnych organizacji medialnych], 2013 r., s. 29–33.

(9)

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 4 lipca 2017 r. w sprawie warunków pracy i niepewności zatrudnienia.

(10)

http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2016/587285/IPOL_STU(2016)587285_EN.pdf.

(11)

https://www.iwmf.org/wp-content/uploads/2014/03/Violence-and-Harassment-against-Women-in-the-News-Media.pdf

(12)

http://www.nordicom.gu.se/sites/default/files/mediefakta-dokument/Gender_Media/Making_Change/1-12_makingchange_lr.pdf

(13)

por. rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2016 r. w sprawie stosowania dyrektywy w sprawie równego traktowania w obszarze zatrudnienia i pracy.

(14)

https://www.eurofound.europa.eu/publications/information-sheet/2014/working-conditions/media-and-communications-working-conditions-and-job-quality.


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

25

+

ALDE

Beatriz Becerra Basterrechea, Sophia in 't Veld

GUE/NGL

Malin Björk

PPE

Krzysztof Hetman, Monika Hohlmeier, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Lívia Járóka, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Lukas Mandl, Michaela Šojdrová, Patricija Šulin, Pavel Svoboda, Elissavet Vozemberg-Vrionidi

S&D

Vilija Blinkevičiūtė, Iratxe García Pérez, Anna Hedh, Mary Honeyball, Edouard Martin, Maria Noichl, Pina Picierno, Liliana Rodrigues, Maria Gabriela Zoană

VERTS/ALE

Florent Marcellesi, Terry Reintke, Ernest Urtasun

4

-

ECR

Arne Gericke, Urszula Krupa, Jadwiga Wiśniewska

ENF

André Elissen

0

0

 

 

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

Ostatnia aktualizacja: 9 marzec 2018Informacja prawna