Parlament Europejski ,

-   uwzględniając komunikat Komisji do Rady, Parlamentu Europejskiego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów zatytułowany "Strategia tematyczna w sprawie zrównoważonego stosowania pestycydów" (COM(2006)0372),

-   uwzględniając decyzję nr 1600/2002/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 lipca 2002 r. ustanawiającą szósty wspólnotowy program działań w zakresie środowiska naturalnego(1) ,

-   uwzględniając wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej ramy wspólnotowego działania na rzecz osiągnięcia zrównoważonego stosowania pestycydów (COM(2006)0373),

-   uwzględniając wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (COM(2006)0388),

-   uwzględniając wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie statystyk dotyczących środków ochrony roślin (COM(2006)0778),

-   uwzględniając art. 175 traktatu WE,

-   uwzględniając art. 6 Traktatu, na mocy którego ochrona środowiska naturalnego musi być brana pod uwagę przy ustalaniu i realizacji polityki Wspólnoty, w szczególności w celu wspierania trwałego rozwoju,

-   uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 lutego 2005 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego i na ich powierzchni(2) ,

-   uwzględniając dyrektywę 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającą ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej(3) ("dyrektywa ramowa w sprawie polityki wodnej"), dyrektywę Rady 98/83/WE z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi(4) , dyrektywę Rady 75/440/EWG z dnia 16 czerwca 1975 r. dotyczącą wymaganej jakości wód powierzchniowych przeznaczonych do pozyskiwania wody pitnej w państwach członkowskich(5) oraz dyrektywę 2006/118/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem i pogorszeniem ich stanu(6) ,

-   uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów(7) oraz dyrektywę 2006/121/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. zmieniającą dyrektywę Rady 67/548/EWG w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do klasyfikacji, pakowania i etykietowania substancji niebezpiecznych w celu dostosowania jej do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006(8) ,

-   uwzględniając dyrektywę 2004/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie odpowiedzialności za środowisko w odniesieniu do zapobiegania i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku naturalnemu(9) , dyrektywę Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory(10) oraz dyrektywę Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa(11) ,

-   uwzględniając sprawozdanie podsumowujące Komisji oraz Ministerstw Holandii ds. Mieszkalnictwa, Planowania Przestrzennego i Środowiska oraz ds. Rolnictwa, Zarządzania Środowiskiem i Rybołówstwa zatytułowane "Możliwości przyszłej polityki środowiskowej UE w zakresie środków ochrony roślin" (1997),

-   uwzględniając art. 45 Regulaminu,

-   uwzględniając sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (A6-0291/2007),

A.   mając na uwadze, że w okresie 1992-2003 stosowanie środków ochrony roślin w UE pozostawało na wysokim poziomie i nie uległo zmniejszeniu mimo aktywnej polityki ograniczenia stosowania pestycydów w rolnictwie prowadzonej z powodzeniem w niektórych państwach członkowskich,

B.   mając na uwadze, że w środowisku – zwłaszcza w glebie i wodzie – nadal można znaleźć obecność niepożądanych ilości niektórych pestycydów; mając na uwadze, że w produktach rolnych nadal występują pozostałości przekraczające limity ustalone w przepisach,

C.   mając na uwadze, że mimo iż korzyści ze stosowania pestycydów oraz rola, jaką odgrywają one w zapewnieniu skutecznej, trwałej i konkurencyjnej produkcji rolnej w Europie są niezaprzeczalne, to jednak ogół społeczeństwa powinien być lepiej informowany o ewentualnych zagrożeniach dla zdrowia i środowiska oraz negatywnych skutkach ich stosowania w krótkiej i długiej perspektywie,

D.   mając na uwadze, że nieprzerwane stosowanie pestycydów powinno być możliwe jedynie wówczas, gdy utrzymana zostanie zasada ostrożności w odniesieniu zarówno do zdrowia ludzkiego, jak i do ochrony ekosystemów wodnych i lądowych; mając na uwadze, że oznacza to, iż pestycydów nie powinno się stosować przed przeprowadzeniem pełnej oceny oddziaływania na zdrowie i środowisko; mając również na uwadze, że należy wspierać porównywanie danych i najlepsze praktyki na rzecz ograniczenia stosowania pestycydów w różnych państwach członkowskich, a także uwzględniać te dane i praktyki, traktując je jako punkt odniesienia,

E.   mając na uwadze, że brakuje przejrzystego systemu sprawozdawczości i monitoringu stosowania pestycydów i poziomów pozostałości w produktach, w tym opracowania stosownych wskaźników;

1.   uznaje potrzebę europejskich ram prawnych w dziedzinie stosowania pestycydów, jako że obowiązujące przepisy prawne nie okazały się skuteczne w zapobieganiu niebezpieczeństwom i zagrożeniom dla zdrowia i środowiska wynikającym ze stosowania pestycydów;

2.   uważa, że ważne jest, aby przyjąć nowe przepisy prawne oparte na podejściu zdecydowanie bardziej ukierunkowanym na zmniejszenie stosowania pestycydów oraz ambitniejszym z punktu widzenia ochrony środowiska poprzez znaczące wsparcie dla rolnictwa ekologicznego oraz zintegrowanych metod produkcji;

3.   przyjmuje z zadowoleniem strategię tematyczną w sprawie zrównoważonego stosowania pestycydów ("strategia tematyczna"), w której identyfikuje się braki aktualnego ustawodawstwa wspólnotowego i proponuje regulację fazy stosowania w celu "wypełnienia luki" pomiędzy wprowadzaniem do obrotu środków ochrony roślin z jednej strony, a końcem cyklu życia takich produktów z drugiej strony;

4.   zwraca uwagę, iż w międzyczasie UE wydała ponad dwanaście aktów prawnych, które bezpośrednio lub pośrednio regulują stosowanie środków ochrony roślin; podkreśla jednak, że planowane przepisy dotyczące stosowania środków ochrony roślin prowadzą w dobrym kierunku;

5.   zauważa, że strategia tematyczna obejmuje jedynie środki ochrony roślin, stanowiące tylko jedną z grup pestycydów; wzywa Komisję do niezwłocznego włączenia w zakres tej strategii tematycznej środków zwalczania szkodników (produktów biobójczych typu 14-19), zdefiniowanych w załączniku V do dyrektywy 98/8/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. dotyczącej wprowadzania do obrotu produktów biobójczych(12) , ponieważ środki te stanowią podobne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego i środowiska, oraz wzywa Komisję do jak najszybszego poszerzenia zakresu strategii tematycznej o inne produkty biobójcze;

6.   uważa, że istotna jest poprawa zachowania użytkowników pestycydów, tak aby unikać niewłaściwego lub nadmiernego stosowania i przypadków zatruć; przyjmuje z zadowoleniem stworzenie systemu szkolenia i kształcenia profesjonalnych użytkowników pestycydów, dla którego Komisja powinna opracować wytyczne uwzględniające różnice między poszczególnymi regionami Europy; uważa, że certyfikacja i szkolenie muszą stanowić warunek wstępny dla zatrudniania profesjonalnych użytkowników pestycydów oraz że należy również zapewnić im ciągły rozwój zawodowy w celu doskonalenia umiejętności technicznych oraz aktualizacji wiedzy, a także zagwarantowania bezpiecznego i skutecznego stosowania pestycydów; sugeruje, aby wzmocnić lub stworzyć usługi doradcze dla rolników w celu zwiększenia ich wiedzy o bezpiecznym stosowaniu pestycydów i zachęcenia ich do wymiany dobrych praktyk;

7.   wzywa Komisję do rozważenia, zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci", odpowiednich sposobów zaangażowania producentów środków ochrony roślin lub zawartych w nich substancji w zwalczanie lub usuwanie szkód dla zdrowia ludzkiego lub środowiska, powstałych w wyniku stosowania środków ochrony roślin;

8.   zaleca, aby sprzedaż i dystrybucja pestycydów odbywały się pod nadzorem uznanej placówki specjalistycznej lub wykwalifikowanego personelu medycznego oraz aby transakcje takie były zapisywane w rejestrze w celu odpowiedniej kontroli handlu i stosowania tych produktów;

9.   podkreśla, że zminimalizowanie niebezpieczeństw i zagrożeń dla zdrowia i środowiska naturalnego wynikających ze stosowania pestycydów nie może być skutecznie zrealizowane bez konstruktywnego dialogu i tworzenia możliwości rozwojowych, w tym stymulacji finansowej, z udziałem krajów trzecich, w połączeniu ze ścisłą kontrolą produktów importowanych do UE, aby zapewnić równe warunki konkurencji;

10.   wzywa Komisję do opracowania polityki ochrony i współpracy w zakresie stosowania pestycydów i środków ochrony roślin w stosunku do państw trzecich sąsiadujących z UE;

11.   podkreśla znaczenie mediów w informowaniu ogółu społeczeństwa, a w szczególności nieprofesjonalnych użytkowników pestycydów, o zagadnieniach związanych z pestycydami; sugeruje, aby przeprowadzić publiczne kampanie informacyjne i uświadamiające;

12.   ogólnie przyjmuje z zadowoleniem środki planowane przez Komisję; podkreśla jednak, że ambitne krajowe plany działania państw członkowskich stanowią kluczowy element całego procesu;

13.   ubolewa ponadto, że Komisja opowiedziała się za wyłączeniem kryteriów ilościowych i jakościowych z krajowych planów działania, obniżając w tej sposób poziom ich ambicji;

14.   podkreśla, że jeżeli krajowe plany działania nie będą zawierać ilościowych celów redukcji stosowania, pojęcie "redukcji niebezpieczeństw, zagrożeń i zależności od pestycydów" będzie zdefiniowane nieprecyzyjnie i niejednoznacznie oraz nie skłoni państw członkowskich do zmniejszenia ilości stosowanych pestycydów lub do priorytetowego traktowania rozwiązań alternatywnych w postaci środków niechemicznych do ochrony roślin, zwalczania szkodników i zarządzania uprawami;

15.   sugeruje, aby Komisja połączyła eliminację niebezpieczeństw, zagrożeń i zależności od pestycydów z kryteriami ilościowymi w krajowych planach działania, nakazując państwom członkowskim określenie własnych celów, harmonogramów oraz krajowych kryteriów ograniczenia stosowania pestycydów, uwzględniając pozytywne doświadczenia niektórych państw członkowskich, które już stosują ilościowe cele redukcji, co pokazało, że stosowanie pestycydów można zmniejszyć bez znaczących kosztów dla rolników;

16.   podkreśla, że zobowiązanie do redukcji stosowania środków ochrony roślin w celu ograniczenia ich niebezpiecznego wpływu oraz poszukiwanie alternatywnych środków ochrony roślin, zasobów i metod ochronnych – bardziej przyjaznych dla środowiska, a mniej szkodliwych dla ludzi i zwierząt – poza korzyściami dla zdrowia ludzkiego i środowiska, wpłyną na poprawę jakości europejskich produktów rolnych i wzrost ich wartości dodanej w wyniku podniesienia powszechnego poziomu świadomości publicznej i wrażliwości konsumenckiej w tych kwestiach;

17.   zgadza się, że krajowe plany działania należy dostosować do specyficznych warunków poszczególnych państw członkowskich w odniesieniu do klimatu, rolnictwa i szkodników, kiedy konieczne są pewne szczególne zabiegi, w szczególności w przypadku niewielkich upraw;

18.   pragnie, aby Komisja sprecyzowała wspólnotową pomoc finansową, którą państwa członkowskie mogą wykorzystać na prowadzenie badań lub sporządzenie baz danych oraz rozszerzenie wiedzy o pestycydach;

19.   przyjmuje z zadowoleniem stwierdzenie Komisji, że najważniejszym oczekiwanym wynikiem strategii tematycznej jest ograniczenie negatywnego wpływu stosowania pestycydów na zdrowie ludzkie;

20.   ubolewa, że chociaż pestycydy mają związek z efektami immunologicznymi, zaburzeniami układu wewnątrzwydzielniczego, zaburzeniami neurotoksycznymi i rakiem(13) , strategia tematyczna jedynie w marginalnym stopniu traktuje o zdrowiu;

21.   podkreśla, że substancje rakotwórcze, mutagenne, toksyczne ze względu na zagrożenie rozrodczości, trwałe, zdolne do bioakumulacji, toksyczne lub zaburzające gospodarkę hormonalną nie mogą być zatwierdzane jako substancje czynne w pestycydach;

22.   zauważa, że płody, niemowlęta, dzieci, kobiety w ciąży, osoby starsze, przewlekle chore i mające uprzednio problemy zdrowotne, a także użytkownicy pestycydów oraz mieszkańcy wsi i społeczności wiejskie są wrażliwsze i bardziej narażone na pestycydy, a zwłaszcza na skumulowane skutki różnych rodzajów pestycydów, aniżeli reszta społeczeństwa;

23.   zwraca uwagę, że warunkiem stosowania środków ochrony roślin jest wcześniejsze ich dopuszczenie, oparte na naukowej ocenie tych środków i ich substancji czynnych, podczas której bada się je pod kątem zagrożeń dla zdrowia ludzi i zwierząt oraz dla środowiska podczas ich właściwego stosowania;

24.   uważa, że niezbędne jest prowadzenie dalszych badań nad zdrowotnymi skutkami stosowania pestycydów, w szczególności w połączeniu z innymi środkami lub w dużej ilości;

25.   przyjmuje z zadowoleniem zakaz wykorzystywania substancji w oparciu o zagrożenia bezpośrednio z nimi związane oraz tzw. "zasadę substytucji", według której niebezpieczniejsze substancje będą wycofywane z rynku, o ile istnieją bezpieczniejsze alternatywy (w tym niechemiczne);

26.   wzywa Komisję do podjęcia środków wspólnie z państwami członkowskimi oraz przemysłem przeciwko importowi oraz wprowadzaniu do obrotu podrobionych i niedopuszczonych środków ochrony roślin;

27.   wzywa Komisję, aby zagwarantowała stosowanie tych samych środków i sankcji, jakim podlegają produkty wytworzone w UE, w przypadku stwierdzenia w lub na importowanej żywności poziomu pestycydów przekraczającego właściwe wartości graniczne; wzywa do natychmiastowego zagwarantowania jednakowych i odpowiednio częstych kontroli towarów importowanych (które zazwyczaj podlegają łagodniejszym przepisom dotyczącym stosowania środków ochrony roślin, co oznacza wyższe ryzyko niezgodnych z prawem dopuszczalnych poziomów pozostałości) we wszystkich państwach członkowskich w celu uniknięcia dyskryminacji rolników i producentów europejskich oraz w celu zapewnienia jednakowych warunków konkurencji dla wszystkich podmiotów w UE;

28.   domaga się przeprowadzania odpowiednich kontroli i wprowadzenia zakazu importu do UE artykułów rolno-spożywczych, do produkcji których zostały użyte środki ochrony roślin i pestycydy niedopuszczone do stosowania i obrotu na terytorium UE;

29.   domaga się skoordynowanych systemów gromadzenia informacji o produkcji, imporcie, eksporcie, sprzedaży, dystrybucji i stosowaniu ogólnodostępnych pestycydów;

30.   uważa, że ustanowienie stref ograniczonego lub zerowego stosowania pestycydów, w szczególności stref ochrony ujęć wody pitnej, i zwiększona ochrona środowiska wodnego przed zanieczyszczeniem pestycydami są konieczne, aby unikać niepożądanego narażenia; uważa, że należy ustanowić "strefy buforowe" o odpowiedniej szerokości, mając na względzie różne warunki rolnicze, geograficzne i pogodowe; uważa, że powinno się zakazać stosowania pestycydów na miejskich terenach mieszkalnych, w parkach publicznych, na terenach sportowych, terenach szkół i na placach zabaw dla dzieci, a także wokół tych obszarów, ponieważ w ocenie Komisji wiąże się to z wysokim ryzykiem dla obywateli wynikającym z narażenia na pestycydy;

31.   odnotowuje skażenie europejskich wód gruntowych i powierzchniowych pestycydami i podkreśla potrzebę wzmocnienia spójności strategii tematycznej z dyrektywą ramową w sprawie polityki wodnej; zauważa, że wody są oczyszczane głównie w celu spożycia przez człowieka, zaś reszta skażonej wody przedostaje się do ciała człowieka za pośrednictwem flory i fauny, powodując w efekcie wysokie koszty leczenia;

32.   uznaje, że zakaz oprysków z powietrza jest nieunikniony; uważa jednak, że opryski można stosować, jeżeli przynoszą wyraźne korzyści ze względu na środowisko lub jeżeli nie ma wykonalnych metod alternatywnych, przy czym należałoby obowiązkowo informować ogół społeczeństwa o czasie prowadzenia oprysków oraz ilości i rodzaju pestycydu;

33.   wzywa Komisję do przyspieszenia harmonizacji na poziomie wspólnotowym najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości, ponieważ istniejąca sytuacja powoduje niejednakowe warunki działania w UE, utrudnia handel i wprowadza konsumentów w błąd;

34.   wzywa Komisję do ustalenia maksymalnych poziomów pozostałości pestycydów na jak najniższym poziomie, chyba że możliwe jest wykazanie, że nawet najlepsze dostępne techniki i metody nie są w stanie ograniczyć pozostałości poniżej pewnego poziomu; w związku z tym wzywa państwa członkowskie do poprawy monitoringu stężenia pestycydów w produktach spożywczych i elementach środowiska naturalnego;

35.   przyjmuje z zadowoleniem wezwanie państw członkowskich do uchylenia przepisów umożliwiających im stosowanie zmniejszonych stawek podatku VAT od pestycydów; uważa, że Komisja powinna pomóc państwom członkowskim we wprowadzeniu odpowiednich środków wsparcia dla rolników, finansowanych w ramach rozwoju obszarów wiejskich;

36.   wzywa Komisję do wsparcia państw członkowskich w stworzeniu systemu podatków lub opłat w celu wywarcia wpływu – ilościowego i jakościowego – na stosowanie pestycydów;

37.   nalega, aby Komisja zaproponowała jasne definicje i kryteria minimalne dla zintegrowanego zwalczania szkodników, biorąc pod uwagę istnienie rolnictwa ekologicznego na coraz większych obszarach w Europie i stosowanie bezwzględnie obowiązujących norm ogólnych i norm dla poszczególnych rodzajów upraw w zakresie zintegrowanych metod zwalczania szkodników do wszystkich ziem uprawnych z wyjątkiem ziem, na których prowadzi się uprawy ekologiczne;

38.   uznaje, że w różnych regulacjach stanowiących podstawę wspólnej polityki rolnej uwzględniono liczne kwestie środowiskowe, sprawiając w ten sposób, że metody produkcji rolnej są bardziej przyjazne dla środowiska;

39.   wskazuje na konieczność upowszechnienia praktyk rolniczych promujących stosowanie niskich dawek pestycydów (między innymi zintegrowana produkcja i rolnictwo ekologiczne), co przyczyni się do zmniejszenia ogólnego ich zużycia;

40.   wzywa państwa członkowskie do promowania upraw przy zastosowaniu niskich ilości pestycydów oraz rolnictwa ekologicznego, a także do zapewnienia, aby profesjonalni użytkownicy pestycydów skłonili się ku bardziej przyjaznemu dla środowiska stosowaniu wszystkich dostępnych metod ochrony upraw, przedkładając niechemiczne metody ochrony roślin oraz ochrony przed szkodnikami i zarządzania plonami, na przykład płodozmian i pielenie nad systematyczne stosowanie pestycydów;

41.   wzywa Komisję i państwa członkowskie do przygotowania wystarczających środków na badania odporności, na uprawy oraz na zapewnienie szerokiej gamy upraw o różnych cechach odporności, na badania płodozmianu oraz metod uprawy gleby w celu zwalczania szkodników i chorób roślin oraz innowacje w zakresie ochrony roślin, łącznie z alternatywami w postaci środków niechemicznych;

42.   podkreśla, że globalne ocieplenie może prowadzić do zwiększenia populacji szkodników, co z kolei może zwiększyć częstotliwość i nasilenie ich występowania; wzywa w związku z tym do zbadania wpływu zmian klimatycznych nie tylko na produkcję rolną, lecz także w kontekście ochrony środowiska naturalnego;

43.   wzywa państwa członkowskie do zadbania o bezpieczne przechowywanie pestycydów i obchodzenie się z nimi, a także do zapewnienia, aby niewykorzystane i przeterminowane pestycydy oraz puste opakowania były zbierane w kontrolowany sposób, a zbędne pestycydy były przetwarzane zgodnie z przepisami dotyczącymi niebezpiecznych odpadów;

44.   domaga się wykorzystania istniejących środków WE na bezpieczną neutralizację przeterminowanych pestycydów, ponieważ w dalszym ciągu na terenie UE jest ponad 200 tys. ton pestycydów, które składowane są nie tylko w mogilnikach, ale również na hałdach na wolnym powietrzu;

45.   uznaje, że dobrze utrzymany sprzęt do stosowania pestycydów ma kluczowe znaczenie dla zmniejszenia ich negatywnego wpływu na zdrowie i środowisko, szczególnie w odniesieniu do zainteresowanych pracowników, rolników i mieszkańców, i podkreśla, że sprzęt ten musi podlegać regularnym kontrolom;

46.   wzywa Komisję do wzięcia pod uwagę niezmiernie niepokojącej kwestii śmiertelności pszczół domowych, która stanowi problem powiązany ze stosowaniem pewnych systemicznych środków owadobójczych (zawierających takie substancje czynne jak fipronil i imidacloprid) do ziaren słonecznika i kukurydzy;

47.   podkreśla potrzebę zmiany europejskich norm handlowych odnoszących się do kształtu, rozmiaru i walorów estetycznych świeżych owoców i warzyw, które zachęcają do intensywnego stosowania pestycydów;

48.   wzywa Komisję do wskazania strategii tematycznej jako ram istniejącego i przyszłego prawodawstwa; sugeruje zaproponowanie skutecznego połączenia instrumentów, które nie są przeciwstawne, lecz się wzajemnie uzupełniają;

49.   przyjmuje z zadowoleniem zaproponowanie przez Komisję, w oparciu o strategię tematyczną, kompleksowych wspólnotowych ram prawnych w zakresie działań na rzecz zrównoważonego stosowania środków ochrony roślin;

50.   zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz parlamentom i rządom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 242 z 10.9.2002, str. 1. (2) Dz.U. L 70 z 16.3.2005, str. 1. (3) Dz.U. L 327 z 22.12.2000, str. 1. (4) Dz.U. L 330 z 5.12.1998, str. 32. (5) Dz.U. L 194 z 25.7.1975, str. 26. (6) Dz.U. L 372 z 27.12.2006, str. 19. (7) Dz.U. L 396 z 30.12.2006, str. 1. (8) Dz.U. L 396 z 30.12.2006, str. 795. Sprostowanie opublikowane w Dz.U. L 136 z 29.5.2007, str. 281. (9) Dz.U. L 143 z 30.4.2004, str. 56. (10) Dz.U. L 206 z 22.7.1992, str. 7. (11) Dz.U. L 103 z 25.4.1979, str. 1. (12) Dz.U. L 123 z 24.4.1998, str. 1. (13) Komunikat Komisji zatytułowany "Europejska strategia w zakresie środowiska i zdrowia", COM(2003)0338, str. 5.